II SA/Sz 700/22

II SA/Sz 700/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 103 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 2 pkt 1,2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2005 nr 256 poz 2151
par 3 , par 4
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu,  uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta K. orzekł o cofnięciu A. K. (dalej powoływanemu jako strona lub skarżący), uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, wydanego w dniu [...] listopada 2020 r., nr [...], na druku serii [...]
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej powoływane jako: organ odwoławczy, Kolegium) orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Wyrokiem z 23 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 958/21, po rozpoznaniu przy udziale Prokuratora Regionalnego w S. sprawy ze skargi A. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2021 r.
Rozstrzygając w powyższej sprawie Sąd wskazał, że decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ma charakter związany co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie może ani interpretować wydanego wyroku sądu karnego, ani dokonywać rozszerzenia czy zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu, zwłaszcza zaś, nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie powzięcia wiedzy o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, w świetle jednoznacznej treści art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., organ był zobowiązany cofnąć uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. W powyższym przedmiocie wydaje się decyzję administracyjną, przy czym, decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień powinna określić nie tylko kategorie objęte zakazem kierowania, ale również okres na jaki sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii.
Natomiast podstawą uchylenia skarżonych decyzji przez sąd administracyjny był brak ujęcia w ich osnowie (rozstrzygnięciu) okresu na jaki orzeczono zakaz. Wyjaśniono w tym zakresie, że pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnieść należy w szczególności do okresu na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów. Innymi słowy okres na jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B powinien zostać zamieszczony w osnowie decyzji, albowiem nie powinno się rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach strony w uzasadnieniu decyzji. Skoro organ pierwszej instancji w osnowie decyzji zawarł wyłącznie rozstrzygnięcie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, tak opisany w decyzji zakres uraty uprawnień nie odpowiada środkowi karnemu zastosowanemu w wyroku Sądu Rejonowego w W. z [...] lipca 2020 r. w którym wskazano, iż na podstawie art. 86 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzeka się: zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 6 (sześciu) miesięcy, zobowiązując obwinionego na podstawie art. 29 § 3 k.w. do zwrotu wystawcy dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
W dalszym toku postępowania Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] maja 2022 r. orzekł o cofnięciu A. K. uprawnienia kat. B wydanego w dniu [...] listopada 2020 r. na okres 6 (sześciu) miesięcy licząc od zwrotu dokumentu prawa jazdy do urzędu.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wpłynął do organu I instancji, odpis prawomocnego wyroku, do którego to organ I instancji zastosował się aktualnie w pełni. W pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego w W. wskazano, iż orzeczono wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 6 miesięcy oraz zobowiązano obwinionego do zwrotu wystawcy dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Z samego brzmienia sentencji wyroku Sądu Rejonowego wynika zatem, iż A. K. został zobowiązany do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych wystawcy dokumentu tj. Prezydentowi Miasta K.. Zatem orzeczony w ten sposób okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami zaczyna biec od dokonania zwrotu dokumentu prawa jazdy do organu.
Organ nadmienił, iż dotychczas wyrok nie został wykonany bowiem A. K. nie zwrócił dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Tym samym twierdzenia strony, że zastosował się do zakazu pomimo braku zwrotu dokumentu nie mogą się ostać wobec jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości brzmienia wyroku oraz zapisu art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm., dalej: u.k.p.). Organ zwrócił też uwagę, iż art. 29 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2151 z późn. zm.) normuje kwestię zakazu prowadzenia pojazdów. Zakaz ten obowiązuje od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (§ 3) jednakże ogólna zasadę liczenia terminu zakazu należy połączyć z kwestią przekazania dokumentu prawa jazdy, bowiem zgodnie z § 4 na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu.
W realiach niniejszej sprawy zauważono, że gdyby prawo jazdy zostało odebrane kierowcy lub kierowca zwrócił uprzednio dokument do organu uprawnionego sąd zaliczyłby na poczet okresu obowiązywania zakazu okres, w którym zatrzymano prawo jazdy lub inny dokument uprawniający do prowadzenia pojazdu. W rozpoznawanej sytuacji na etapie procedowania przed sądem kierowca dysponował dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami, co implikuje powiązanie biegu zakazu z kwestią zwrócenia wystawcy dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Podkreślono także, że ustawodawca odróżnia dwa pojęcia - obwiązywania zakazu prowadzenia pojazdów i terminu obowiązywania tego zakazu. Przy czym, jeżeli osoba, wobec której orzeczono zakaz nie odda dokumentu, to automatycznie wydłuża się w stosunku do niej faktyczny okres niemożności prowadzenia pojazdów poprzez wstrzymanie biegu okresu takiego zakazu, dopóki nie zdeponuje ona owego dokumentu. Innymi słowy, to data zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, otwiera bieg okresu orzeczonego w wyroku środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Pismem z [...] lipca 2022 r. A. K. wniósł skargę na rozstrzygnięcie Kolegium wskazując na uprzednio zapadły wyrok WSA w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 958/21 z dnia 23 grudnia 2021 r. Zdaniem skarżącego organ wydał tożsamą decyzję jak uprzednio zaskarżona i z tego powodu wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji I i II instancji a także o zobowiązanie Prezydenta Miasta K. do wydania skarżącemu blankietu prawa jazdy pozbawionego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, z zachowaniem uprawnień kat C, C1, C+E, C1+E, T - zgodnie z wyrokiem sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w W..
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że wnosi o wydanie nowego blankietu prawa jazdy z pozostawionymi mu uprawnieniami bowiem zwrot blankietu prawa jazdy zgodnie z zaskarżoną decyzją pozbawi skarżącego równocześnie uprawnień do kierowania pozostałymi kategoriami pojazdów, a tym samym wykonywania zawodu kierowcy i uzyskiwania środków utrzymania członków jego rodziny i siebie. Taki stan rzeczy byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, a także prowadziłby do naruszenia praw nabytych zagwarantowanych w polskich przepisach prawnych.
Zdaniem skarżącego stanowiące materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. są ewidentnie niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim pozbawiają osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania konkretnymi rodzajami pojazdów prawa do posiadania (odzyskania) dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Nie można bowiem rozpoznawać kwestii cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami danej kategorii w oderwaniu od kwestii wydania nowego blankietu prawa jazdy z pozostawionymi uprawnieniami do kierowania pojazdami pozostałych kategorii. Dlatego też skarżący uznał za niezbędne podniesienie obydwóch zarzutów w jednej skardze. Sztuczne rozdzielanie tych kwestii prowadzi jedynie do chaosu i zachwiania ekonomiki postępowania. Ponadto organy administracji bezpodstawnie rozciągają swoje kompetencje, którymi negują prawomocny wyrok Sądu Rejonowego. Taki tryb wzruszenia, a tym samym zmiana karnego wyroku mającego stanowić podstawę decyzji administracyjnej jest niedopuszczalny i nie korzysta z legitymacji ustawowej. Podkreślił, iż zakres przedmiotowy orzeczonej w trybie administracyjnym odmowy wydania prawa jazdy jest szerszy niż środek karny określony w wydanym w sprawie skarżącego wyroku skazującym. Nadmienił, iż sąd powszechny, badający sprawę w jej całokształcie, nie znalazł podstaw dla zastosowania zakazu prowadzenia przez skarżącego wszelkich pojazdów mechanicznych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 P.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż w sprawie zapadł już prawomocny wyrok sądu administracyjnego z 23 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 958/21. Stosownie zaś do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami uprawnienia kat. B na okres 6 (sześciu) miesięcy licząc zwrotu dokumentu prawa jazdy do urzędu.
Materialnoprawną podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Podstawą orzekania był również art. 182 § 2 k.k.w., zgodnie z którym, organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Na wcześniejszym etapie postępowania zostało przesądzone, iż organy administracji były związane do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B stosownie do wyroku sądu karnego, w którym na podstawie art. 86 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzeczono zakaz wobec skarżącego prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 6 (sześciu) miesięcy, zobowiązując obwinionego na podstawie art. 29 § 3 k.w. do zwrotu wystawcy dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Jak oceniono realizacji takiego obowiązku organu powinien polegać w szczególności na zamieszczeniu w osnowie decyzji okresu na jaki orzeczono zakaz.
Wbrew zarzutowi skargi organy nie wydały tożsamej jak uprzednio zaskarżona do sądu administracyjnego decyzji, albowiem rozstrzygnięcie zostało uzupełnione co do okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Organy wskazy przy tym, w ślad za wyrokiem Sądu Rejonowego, iż ów okres będzie liczony do zwrotu wystawcy dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Nie są w tym zakresie trafne zarzuty jakoby organy administracji w powyższy sposób rozciągały swoje kompetencje i zmierzały do negowania prawomocnego wyroku. Wręcz przeciwnie, zarówno okres na jaki zostały cofnięte skarżącemu uprawnienia kategorii B (tj. 6 miesięcy) jak i działanie do jakiego został zobowiązany przez Sąd skarżący (tj. zwrot wystawcy dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych) wynikają wprost z prawomocnego wyroku. Zatem skarżona decyzja prawidłowo wykonuje powyższy wyrok.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego, wywodzącego wadliwość skarżonych decyzji z tego, iż ich wykonanie decyzji pozbawi go możliwości kierowania pojazdami kat. C, C1, C+E, C1+E, T należy dostrzec, iż organ cofnął skarżącemu uprawniania wyłącznie co do kategorii B. Organ nie orzekł w skarżonej decyzji o odmowie zwrotu dokumentu potwierdzającego posiadanie innych niż kat. B uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zatem argumentacja podnoszona w skardze jawi się jako przedwczesna, albowiem mogłaby ona dotyczyć sytuacji, gdyby po złożeniu przez skarżącego wniosku o wydanie prawa jazdy w zakresie kategorii nie objętych zakazem sądowym, organ administracji odmówiłby wydania dokumentu dotyczącego innych kategorii praw jazdy. Przy czym ani z akt sprawy ani ze skargi nie wynika aby skarżący dotychczas prawidłowo z takim wnioskiem wystąpił. Zauważyć bowiem trzeba, iż wystąpienie z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, w myśl art. 10 u.k.p., następuje poprzez złożenie stosownego druku urzędowego, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Dopiero w tak zainicjowanym postępowaniu organ administracji jest władny rozstrzygać o wydaniu dokumentu prawa jazdy o oczekiwanej przez wnioskującego treści.
Mając powyższe na uwadze, stwierdziwszy, iż w skarżonych decyzjach organy wykonały wiążące je w badanej sprawie wyroki sądu powszechnego oraz sądu administracyjnego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono skargę.