Orzeczenie · 2025-03-27

II SA/SZ 70/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-03-27
NSAinneWysokawsa
zasiłek dla bezrobotnychurząd pracyskładki ZUSminimalne wynagrodzenieprawo pracyubezpieczenia społecznewiek emerytalnyzwolnienie ze składek

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych skarżącemu K.K. Organy administracji pierwszej i drugiej instancji odmówiły przyznania zasiłku, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy, skarżący przez 364 dni opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a podstawa wymiaru tych składek była niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Skarżący argumentował, że przez 36 lat pracy odprowadzał składki i zabrakło mu jednego dnia do spełnienia wymogów, wskazując również na problemy z rejestracją w urzędzie pracy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, wyjaśniając, że okres od stycznia do czerwca 2024 r. nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku z powodu niższej podstawy wymiaru składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że skarżący ukończył 60 lat. Zgodnie z art. 104b ust. 2 u.p.z., osoby, które osiągnęły wiek 60 lat, są zwolnione z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że warunek opłacania składek od kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia ma znaczenie tylko wtedy, gdy istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy. Ponieważ skarżący był zwolniony z tego obowiązku ze względu na wiek, wysokość podstawy wymiaru składek nie mogła stanowić przeszkody do przyznania zasiłku. Sąd podkreślił, że literalna wykładnia przepisów prowadzi do sytuacji, w której zwolnienie z obowiązku opłacania składek na FP jest równocześnie sankcjonowane odmową przyznania zasiłku, co jest sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi. Sąd oddalił jednak wniosek skarżącego o zobowiązanie organu do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku, uznając, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające takie działanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku dla bezrobotnych w kontekście wieku ubezpieczonego i obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby powyżej 60 roku życia, która prowadziła działalność gospodarczą i korzystała z ulg w opłacaniu składek.

Zagadnienia prawne (2)

Czy warunek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ma zastosowanie do osób, które ukończyły 60 lat i z mocy prawa są zwolnione z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, warunek ten ma znaczenie tylko wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Jeśli takiego obowiązku nie ma, wysokość wynagrodzenia nie stanowi przeszkody do przyznania zasiłku.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d w zw. z art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którą osoby po 60. roku życia są zwolnione z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. W związku z tym, wymóg opłacania składek od kwoty minimalnego wynagrodzenia nie ma zastosowania, gdyż nie istnieje obowiązek opłacania składek na FP.

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, uwzględniając wiek skarżącego przy ocenie spełnienia przesłanek do przyznania zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie odniosły się do kwestii wieku skarżącego i jego wpływu na obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy obu instancji nie przeprowadziły prawidłowej analizy dokumentacji i nie ustaliły stanu faktycznego, pomijając fakt, że skarżący ukończył 60 lat, co zgodnie z przepisami powinno skutkować zwolnieniem go z konieczności wykazywania opłacania składek od kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały uchylone w całości.

Przepisy (16)

Główne

u.p.z. art. 71 § 1 pkt 2 lit. d

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Prawo do zasiłku przysługuje, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez co najmniej 365 dni, opłacano składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Pomocnicze

u.p.z. art. 104b § ust. 1 i 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Składki na Fundusz Pracy opłaca się za osoby, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn.

u.p.z. art. 108 § ust. 1 pkt 26

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Zasiłki dla bezrobotnych są finansowane z Funduszu Pracy.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i jej działań.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

u.s.u.s. art. 18c

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazania co do dalszego postępowania wiążą organy.

p.p.s.a. art. 145a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zobowiązać organ do wydania decyzji lub postanowienia.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wiek skarżącego (powyżej 60 lat) zwalnia go z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy od kwoty minimalnego wynagrodzenia, co czyni ten warunek nieistotnym dla przyznania zasiłku dla bezrobotnych. • Literalna wykładnia przepisów prowadzi do sprzeczności z zasadami konstytucyjnymi i równości wobec prawa.

Odrzucone argumenty

Organy administracji błędnie uznały, że niższa niż minimalne wynagrodzenie podstawa wymiaru składek stanowi przeszkodę do przyznania zasiłku, nie uwzględniając zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacania składek na FP ze względu na wiek.

Godne uwagi sformułowania

nie można zaakceptować rozwiązania, które przyznając zwolnienie z obowiązku uiszczania składek na Fundusz Pracy, równocześnie wprowadza za to sankcję. • Literalna wykładnia art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.z. kłóci się z treścią art. 2 Konstytucji RP. • Warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia ma znaczenie wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

Skład orzekający

Joanna Świerzko-Bukowska

sprawozdawca

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku dla bezrobotnych w kontekście wieku ubezpieczonego i obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby powyżej 60 roku życia, która prowadziła działalność gospodarczą i korzystała z ulg w opłacaniu składek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wiek może wpływać na prawa do świadczeń socjalnych i jak ważne jest uwzględnianie wszystkich przepisów, w tym tych dotyczących zwolnień z obowiązków, przy interpretacji prawa.

Czy wiek 60+ chroni przed utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych mimo niższych składek?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst