II SA/Sz 70/24

II SA/Sz 70/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 2860/24 - Wyrok NSA z 2025-07-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 338
art. 5 ust. 1 pkt 4a
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Z. P. W. I. S. w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 338), dalej jako "u.p.i.s.", w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z póź.zm.), dalej jako "k.p.a.", Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinie, nie stwierdził u A. S. (dalej jako "pracownik", "skarżący", "strona") choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz.1836 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy prawa, które stanowiły podstawę wydania decyzji, obszernie zrelacjonował stan faktyczny, ustalony w toku postępowania, a także dokonał oceny zebranych dowodów, w szczególności orzeczeń wydanych przez wyspecjalizowane jednostki orzecznicze.
Od decyzji tej odwołanie wniósł A. S., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odwołujący się zwrócił uwagę na wątpliwości, które wzbudzają przeprowadzone czynności lekarskie. Jego zdaniem opinie lekarskie zostały sporządzone przez jednego lekarza, a nie jak wskazuje Sąd Najwyższy przez co najmniej dwie osoby, których nazwiska należy wskazać. Co oznacza, że opiniom lekarskim wydanym w przedmiotowej sprawie nie można przypisywać większej mocy dowodowej.
Nadto odwołujący się podniósł, że warunki pracy w Jednostce Wojskowej [...] w S. w okresie od [...] r. do dnia [...] r. były odmienne od opisanych w zaskarżonej decyzji.
Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie (dalej: "ZPWIS"), decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. nr NHP.906.1.6.2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 "u.p.i.s.", art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeksu Pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), dalej jako "k.p." oraz rozporządzenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinie w dniu 13 stycznia 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u A. S.. W toku postępowania administracyjnego strona została przebadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Szczecinie, który w dniu 3 października 2018 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia.
W uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazano, iż skarżący zgłaszał się już dwukrotnie do WOMP w Szczecinie z podejrzeniem choroby zawodowej. W dniu 7 stycznia 2008 r. wydano orzeczenie lekarskie nr [...], a w dniu 20 stycznia 2011 r. orzeczenie nr [...] - o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonania pracy (poz. 19). Od wydanych orzeczeń lekarskich badany odwoływał się do jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi - dalej IMP w Łodzi, jednak w terminach wyznaczonych przez ww. jednostkę - pacjent nie stawił się na badania w trybie odwoławczym.
Podczas badania w WOMP w Szczecinie pracownik podał także, iż w latach [...]-tych oraz [...]-tych uprawiał kolarstwo oraz trenował piłkę nożną [...]". Został uznany przez organ rentowy za osobę częściowo niezdolną do pracy. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności znacznej [...] na stałe.
Nadto w orzeczeniu lekarskim wskazano, iż zgodnie z dostarczoną dokumentacją medyczną od ortopedy leczącego, u badanego ustalono rozpoznanie: [...]
Jako przyczynę dolegliwości wynikających ze zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych i uszkodzenia łąkotek, badany podawał konieczność klęknięcia przy otwieraniu bramy wjazdowej podczas pracy na stanowisku [...].
W ocenie WOMP doraźne i sporadyczne klękanie i kucanie nie jest istotnym czynnikiem ryzyka, które mogłoby spowodować zmiany patologiczne w obrębie stawów kolanowych u osoby, która w latach [...]- tych i [...]-tych uprawiała intensywnie sport ([...]), ma rozpoznaną [...]. Zatem brak jest podstaw, by uznać, że sposób wykonywania pracy [...] (a także warunki pracy na pozostałych stanowiskach badanego) spowodowały schorzenie układu ruchu rozpoznane u skarżącego.
W związku z odwołaniem pracownika od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wydał, w dniu 9 stycznia 2020 r., orzeczenie lekarskie nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod pozycją 19 w wykazie chorób zawodowych.
Jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że spośród przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy, które są określone w pozycji 19 załącznika do rozporządzenia, u pracownika stwierdzono brak podstaw do rozpoznania następujących:
- [...]
- [...]
- [...]
- [...] bowiem w dokumentacji medycznej brak jest jakiejkolwiek wzmianki o dolegliwościach, objawach i rozpoznaniu wyżej wymienionych chorób u pracownika.
Nadto IMP w Łodzi stwierdziło, że nie można u badanego rozpoznać uszkodzenia [...] jako choroby zawodowej, gdyż po dokonaniu oceny warunków pracy na wszystkich zajmowanych przez odwołującego się stanowiskach pracy nie można stwierdzić bezspornie lub choćby z wysokim prawdopodobieństwem, że uszkodzenie to zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Jednocześnie jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, iż na żadnym z zajmowanych przez pracownika stanowisk charakterystyka pracy nie wiązała się z przewagą pracy w pozycji klęczącej lub kucznej, a opisywane okoliczności dorywczo w ciągu zmiany roboczej otwierania i zamykania bramy wjazdowej z dolnym ryglem w Jednostce Wojskowej nr [...] w S. nie stwarzają warunków wywołania tej choroby. Ponadto odwołując się do zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez dr n. med. K. W. w dniu 7 października 2013r. organ wskazał, że uszkodzenie [...] - do których [...] ma tło szpotawości tych stawów, a zatem przyczynowo odnosi się do wady wrodzonej i jej następstw - stałego przeciążenia potęgowanego [...]
Podsumowując IMP w Łodzi stwierdził, że u pracownika nie można rozpoznać również [...] jako choroby zawodowej.
W rezultacie analizy całości zgromadzonej dokumentacji dotyczącej oceny narażenia zawodowego oraz dotychczasowego przebiegu choroby, jednostka orzecznicza II stopnia nie znalazła podstaw umożliwiających rozpoznanie przewlekłych chorób układu ruchu występujących u skarżącego jako choroby zawodowej (poz. 19 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia).
W odpowiedzi na złożone w toku postępowania pismo skarżącego, z dnia 6 marca 2020r., IMP w Łodzi, w piśmie z dnia 16 listopada 2020 r. wyjaśnił, że opis stanowiska pracy przedstawiony przez stronę [...] wykonywanej w Jednostce Wojskowej nr [...] w S. jest zbieżny z informacjami przywołanymi w treści uzasadnienia orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego w dniu 3 października 2018r. przez WOMP w Szczecinie, które były dostępne i zostały przeanalizowane przed wydaniem orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. We wniosku z dnia 6 marca 2020r. strona nie opisała żadnych nowych lub nieznanych wcześniej informacji o narażeniu zawodowym pacjenta, które mogą wpłynąć istotnie na treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 9 stycznia 2020r.
Przedstawione w sprawie zaświadczenie lekarskie z dnia 2 stycznia 2009 r., potwierdzające występowanie u skarżącego zmian [...], które nie wymagały leczenia, nie mają związku przyczynowo-skutkowego z żadną z chorób wymienionych w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych tj.: przewlekłym zapaleniem ścięgna i jego pochewki; przewlekłym zapaleniem kaletki maziowej; przewlekłym zapaleniem okołostawowym barku; przewlekłym zapaleniem nadkłykcia kości ramiennej; zmęczeniowym złamaniem kości; tym samym nie wpływa istotnie na treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 9 stycznia 2020r.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II instancji podkreślił, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia.
Zdaniem organu, ocena warunków pracy strony nie pozwala na powiązanie stwierdzonych objawów z narażeniem zawodowym. Podstawę decyzji stanowią orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika. Natomiast stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a powstaniem choroby wynika z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej.
Zarówno WOMP w Szczecinie, jak i IMP w Łodzi, będące w myśl § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia jednostkami właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych, nie rozpoznały u pracownika choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu.
WOMP w Szczecinie wskazał, że doraźne i sporadyczne klękanie i kucanie nie jest istotnym czynnikiem ryzyka, które mogłoby spowodować zmiany patologiczne w obrębie stawów kolanowych u osoby, która w latach [...]-tych i [...]-tych uprawiała intensywnie sport ([...]), ma rozpoznaną [...]. Zatem nie ma podstaw, by uznać, że sposób wykonywania pracy [...] (a także warunki pracy na pozostałych stanowiskach badanego) spowodowały schorzenie układu ruchu rozpoznane u skarżącego.
Z kolei IMP w Łodzi wskazał, że na żadnym z zajmowanych przez skarżącego stanowisk charakterystyka pracy nie wiązała się z przewagą pracy z ruchami obciążającymi jeden element narządu ruchu pracownika ruchami monotypowymi (jednostajnymi), przewagą pracy w pozycji klęczącej lub kucnej, z wysokim tempem i długim okresem, bez przerw wykonywania tych ruchów, czyli stwarzających warunki do wywołania tej choroby. Ponadto w zaświadczeniu lekarskim wystawionym przez dr n. med. K. R.. W., z dnia 7 października 2013 r. wskazano, że stopy badanego są ustawione w [...]. Jest to okoliczność warunkowana wadą wrodzoną, przewlekła, dodatkowo potęgowana [...]
Dalej ZPWIS, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że organ podejmując decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi, wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy, które jak każdy dowód w postępowaniu podlegają ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Dokonując oceny wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich organ stwierdził, iż w sposób przekonujący i czytelny, wyjaśniający wszelkie wątpliwości obie jednostki orzecznicze wykazały brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej z uwagi na brak zależności przyczynowo-skutkowej pomiędzy rozpoznaną chorobą a sposobem wykonywania pracy.
Nadto żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podniósł, że informacje dotyczące warunków pracy w Jednostce Wojskowej [...] w S., były kilkukrotnie analizowane, o czym świadczą m.in. wydane w sprawie orzeczenia lekarskie. Organ
I instancji wnikliwie wyjaśniał podnoszone w toku prowadzonego postępowania wątpliwości i zapytania.
Natomiast w zakresie zarzutu strony, dotyczącego podpisania opinii lekarskiej przez co najmniej dwie osoby ZPWIS uznał ca całkowicie chybiony. WOMP w Szczecinie oraz IMP w Łodzi, są w myśl § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia jednostkami właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych. Brak jest podstawy prawnej, która nakładałby na ww. jednostki medyczne obowiązek sporządzenia/podpisania orzeczenia lekarskiego przez co najmniej dwie osoby.
Jednocześnie zaznaczył, iż wzory orzeczeń określone zostały w załączniku nr 5
i 6 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1379) i wskazano w nich: podpis i pieczęć lekarza albo oznaczenie oraz podpis lekarza.
Uwzględniając powyższe organ II instancji uznał powołane orzeczenia lekarskie za prawidłowe pod względem formalnym.
Podsumowując organ odwoławczy nie stwierdził związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi. Praca na wszystkich zajmowanych stanowiskach nie wiązała się z ruchami monotypowymi, ruchami obciążającymi jeden element narządu ruchu, powtarzanymi w wymuszonym tempie pracy z użyciem siły, czy też nie wiązała się z przewagą pracy w pozycji klęczącej lub kucnej, czyli stwarzającymi warunki do wywołania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Jednocześnie zarzucił brak przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów ze strony Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, na okoliczność braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że podczas zatrudnienia w Jednostce Wojskowej [...] w S. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. nabył urazów narządu ruchu. Zdaniem skarżącego, wymienione urazy zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, który wystąpiły w środowisku pracy. Na pojęcie choroby zawodowej złożyły się dwa elementy tj. istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie tj. listy chorób zawodowych nr 19 poz. 1, 2, 3 oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
Skarżący podkreślił, że wykazał miejsce ze szczególnym obciążeniem układu ruchu tj. JW nr [...], niemniej organ II instancji nie przedstawił w niniejszej sprawie jakichkolwiek dowodów oceny narażenia zawodowego od pracodawcy JW nr [...] w zakresie wykonywanych przez pracownika zadań określonych w tabeli posterunków oraz regulaminowych obowiązkach na tych posterunkach, a także Regulaminie "[...]".
Nadto skarżący uznał, że organ nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z prawem. Mając takie opinie, według skarżącego, organ zobowiązany był do wezwania biegłych lekarzy do jej uzupełnienia.
W rezultacie dowody z ogólnikowych opinii nie mogły być podstawą do wydania negatywnej dla strony decyzji. Choroba zawodowa jest zaś pojęciem prawnym a nie medycznym. Lekarz nie orzeka w kwestii uznania choroby zawodowej, lecz stwierdza jedynie stan chorobowy oraz jego przyczyny.
Postępowanie administracyjne powinno doprowadzić do wyjaśnienia wszystkich okoliczności, w tym również wątpliwości wynikających z opinii lekarskich. Według skarżącego, organy obu instancji uchybiły powyższym zasadom, co miało wpływ na wynik sprawy, w której wystąpiły rażące niejasności i sprzeczności.
W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 poz. 2492 – j.t.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, o braku podstaw do stwierdzenia u A. S. choroby zawodowej –
przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz.1836 – j.t.).
Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 235 1 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, związanych z "narażeniem zawodowym". Stosownie do art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Z powyższych unormowań wynika, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. A druga to ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy wskazać, że aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Również sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej. Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo - skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy wykonywanej przez chorego.
Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej poprzedza przeprowadzenie stosownego postępowania, którego zasady zostały ściśle określone przez prawodawcę w rozporządzeniu, tj. poczynając od złożenia zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, poprzez sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, a następnie przeprowadzenie analizy zebranej dokumentacji, w tym wyników przeprowadzonych badań, przez wyznaczone do tego celu jednostki orzecznicze I i II stopnia i wydanie orzeczeń lekarskich przez uprawnionych lekarzy medycyny pracy.
Rolą organu administracji – właściwego inspektora sanitarnego, jest przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem tego trybu i z uwzględnieniem wniosków wynikających z orzeczeń lekarskich wystawionych przez lekarzy medycyny pracy.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze (tj. wskazane w § 5 rozporządzenia), zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. Orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego, przy tym organ może oceniać je, w ramach art. 80 k.p.a. przez pryzmat ich kompletności, precyzyjności co do przedstawionych wniosków, jednakże nie jest uprawniony do zakwestionowania stanowiska lekarza orzecznika co do istnienia medycznych przesłanek do uznania danej choroby za chorobę zawodową, bowiem to wykracza poza kompetencje organu.
Inaczej rzecz ujmując, w świetle przepisów prawa orzeczenie lekarskie stanowi w istocie jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów i jest prawidłowe pod względem formalnym. W rezultacie organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli wydane zostało ono z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych i nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym.
W ocenie Sądu, słusznie organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy uznał orzeczenia lekarskie wydane w dniu 3 października 2018 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Szczecinie oraz z dnia 9 stycznia 2020 r. przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, czyli upoważnione do tego jednostki orzecznicze, za dowód w sprawie.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że jednostki orzecznicze I i II stopnia, wydały orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u A. S. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Szczecinie oraz Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi w oparciu o badanie przeprowadzone w jednostce orzeczniczej I stopnia, analizę oceny narażenia zawodowego, dokumentacji lekarskiej, w tym przedłożonej przez skarżącego wykluczyły, aby sposób wykonywania przez niego pracy polegający na doraźnym i sporadycznym klękaniu i kucaniu mógł spowodować zmiany patologiczne w obrębie stawów kolanowych. Nadto uznały, że na żadnym z zajmowanych przez stronę stanowisk charakterystyka pracy nie wiązała się z przewagą pracy z ruchami obciążającymi jeden element narządu ruchu, ruchami monotypowymi (jednostajnymi), przewagą pracy w pozycji klęczącej lub kucnej, z wysokim tempem i długim okresem bez przerw wykonywania tych ruchów czyli stwarzających warunki do wywołania przewlekłej choroby układu ruchu.
Ponadto w orzeczeniach lekarskich zwrócono uwagę na wrodzone schorzenie skarżącego tj. szpotowatość stawów kolanowych, [...], jak też okoliczność, że skarżący w przeszłości intensywnie uprawiał sport.
W rezultacie jednostki te nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych. Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że powyższa argumentacja w przekonujący sposób uzasadnia brak istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznanymi u skarżącego zmianami chorobowymi, a sposobem wykonywania pracy. Powyższe stanowiło o związaniu organów rozpoznaniem zawartym w podjętych orzeczeniach jednostek orzeczniczych. Stąd słusznie organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy uznał orzeczenia lekarskie wydane przez upoważnione do tego jednostki orzecznicze za dowód w sprawie, czyniąc wynikające z nich okoliczności podstawą swoich ustaleń faktycznych.
Wbrew twierdzeniom skarżącego stanowiska lekarzy orzeczników obu jednostek orzeczniczych nie można uznać za lakoniczne, jednozdaniowe, czy niezawierające przekonującego uzasadnienia. Organ inspekcji sanitarnej, posiadając tak jednoznaczne, niebudzące wątpliwości stanowiska, nie miał możliwości prawnych do ich merytorycznego podważenia, bowiem nie dysponuje wiadomościami specjalnymi jakie niewątpliwie przypisać można uprawnionym lekarzom orzecznikom medycyny pracy.
Co istotne, z akt sprawy wynika, że organy administracji wobec zgłoszonych przez skarżącego uwag w piśmie z dnia 6 marca 2020 r., zwróciły się do jednostki orzeczniczej II stopnia o ustosunkowanie się do nich, w szczególności o wskazanie, czy mogą one wpłynąć na zmianę orzeczenia lekarskiego z dnia 9 stycznia 2020 r. wydanego przez IMP w Łodzi. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 16 listopada 2020 r. jednostka orzecznicza II stopnia jednoznacznie i tożsamo uznała, poddając analizie stanowisko pracy skarżącego w charakterze wartownika w Jednostce Wojskowej nr [...] w S. , że w przypadku skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia zgłoszonej choroby zawodowej.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego podkreślenia wymaga, że w związku z zatrudnieniem strony w Jednostce Wojskowej nr [...] i Jednostce Wojskowej nr [...] postępowania administracyjne prowadzone były przez Wojskowy Ośrodek Medycyny Prewencyjnej w Gdyni. Jak prawidłowo zwrócił na to uwagę organ zostały one zakończone decyzjami Głównego Inspektora Sanitarnego Wojska Polskiego w Warszawie nr 6/08/WIS/2008, z dnia 19 sierpnia 2008 r., o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Gdyni nr 101/2008, z dnia 3 czerwca 2008 r., o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego oraz decyzją nr l/ll/WIS/2011, z dnia 26 sierpnia 2011 r., o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojskowego Inspektora Sanitarnego - Komendanta Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Gdyni nr 117/2011, z dnia 6 czerwca 2011 r., o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Kwestia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy zatrudnieniem we wskazanej jednostce wojskowej została więc ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Argumentacja skarżącego odnosząca się do tego okresu nie mogła zatem być brana i nie może być w przyszłości brana pod uwagę bez narażenia się na zarzut nieważności, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Organy rozstrzygając w przedmiocie wniosku skarżącego mogły zatem dokonać oceny narażenia zawodowego po tym okresie, to jest po roku 2006 i taka ocena w niniejszej sprawie została dokonana.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że ocena narażenia służy określeniu warunków pracy, mogących spowodować chorobę zawodową i wiąże zarówno lekarza orzecznika jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej. Sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, nie jest jeszcze równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej, gdyż ustawodawca wymaga rozpoznania takiej choroby przez jednostkę orzeczniczą, która potwierdzi istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy warunkami pracy a stanem zdrowia badanego.
Podkreślić zatem należy, że skoro we wszystkich orzeczeniach lekarskich przyjęto, iż schorzenia skarżącego nie zostały spowodowane sposobem wykonywania pracy, to organy nie mogły orzec o istnieniu choroby zawodowej. Podzielić należy również stanowisko ZPWIS, odwołującego się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, że w sytuacji gdy w ocenie organu orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki orzecznicze medycyny pracy są jasne i przekonywujące, to brak jest podstaw do tego, aby organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę.
Podsumowując, organ w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, w szczególności najistotniejszych w tym zakresie orzeczeń lekarskich nie miał podstaw do stwierdzenia u skarżącego istnienia choroby zawodowej, co wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd badając sprawę również poza granicami skargi (art. 134 p.p.s.a), nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.