II SA/Sz 70/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu ustalającej opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów, ponieważ nie uwzględniono rzeczywistych kosztów tych usług.
Prokurator zaskarżył uchwałę Rady Powiatu Pyrzyckiego z 2017 r. ustalającą opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów na 2018 r. Zarzucono naruszenie prawa poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i nieuwzględnienie faktycznych kosztów usług. Sąd uznał, że Rada kierowała się jedynie maksymalnymi stawkami ustawowymi i nie przeprowadziła analizy rzeczywistych kosztów, co stanowiło istotne naruszenie prawa. W konsekwencji, uchwała została stwierdzona nieważna.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Pyrzycach na uchwałę Rady Powiatu Pyrzyckiego z dnia 25 października 2017 r. nr XXXVIII/187/17, która ustalała wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz koszty związane z odstąpieniem od usunięcia pojazdu na rok 2018. Prokurator zarzucił uchwale naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, wskazując na przekroczenie upoważnienia ustawowego i brak analizy faktycznych kosztów usług. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że Rada Powiatu przy ustalaniu opłat nie uwzględniła kluczowej przesłanki ustawowej, jaką są rzeczywiste koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Zamiast tego, kierowano się maksymalnymi stawkami określonymi w przepisach wykonawczych oraz potencjalnymi wpływami do budżetu powiatu, co stanowiło naruszenie zasady działania na podstawie i w granicach prawa. Sąd podkreślił, że wysokość opłat powinna być zależna od cen usług świadczonych przez firmy na danym terenie, a nie od arbitralnie przyjętych stawek maksymalnych. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Rada Powiatu musi uwzględnić rzeczywiste koszty usług usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu, a nie tylko maksymalne stawki ustawowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym nakłada na radę powiatu obowiązek uwzględnienia zarówno konieczności sprawnej realizacji zadań, jak i kosztów usuwania i przechowywania pojazdów. Koszty te powinny być rozumiane jako ceny usług świadczonych przez podmioty komercyjne na danym terenie. Ustalenie opłat na poziomie maksymalnych stawek ustawowych bez analizy rzeczywistych kosztów stanowi naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.r.d. art. 130a § 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.p. art. 12 § pkt 11
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 79 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
p.r.d. art. 130a § 1-2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 130a § 5c
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 130a § 2a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 130a § 6a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 130a § 6b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 130a § 6c
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Powiatu naruszyła art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, nie uwzględniając rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu. Ustalenie opłat na poziomie maksymalnych stawek ustawowych, bez analizy kosztów, jest arbitralne i stanowi naruszenie prawa. Koszty usług usuwania i przechowywania pojazdów, świadczonych przez firmy zewnętrzne, są niższe niż stawki ustalone w uchwale.
Odrzucone argumenty
Uchwała, której moc obowiązywania wygasła, nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
kierowanie się jakimkolwiek innymi przesłankami powoduje, iż Rada Powiatu wykracza poza kompetencje przyznane jej przez ustawodawcę Chodzi tu zatem nie o koszty, które powiat ponosi w związku z wykonywaniem zadań usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingach, ale o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi odholowania i parkowania pojazdów, świadczone przez firmy i inne podmioty na terenie danego powiatu. stawki opłat zostały uchwalone arbitralnie przesłankami, którymi kierowała się Rada podejmując zaskarżoną uchwałę był wzgląd na zapewnienie wpływów do budżetu na odpowiednim poziomie, a więc przesłanka pozaustawowa.
Skład orzekający
Stefan Kłosowski
przewodniczący
Renata Bukowiecka-Kleczaj
członek
Danuta Strzelecka-Kuligowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie przez organy samorządu opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów z dróg, konieczność analizy rzeczywistych kosztów, zasada działania organów na podstawie i w granicach prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji Prawa o ruchu drogowym, ale zasady interpretacji przepisów kompetencyjnych i kontroli aktów prawa miejscowego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak organy samorządu mogą naruszyć prawo, ustalając opłaty w sposób oderwany od rzeczywistości, co ma bezpośredni wpływ na obywateli. Jest to przykład ważnej kontroli sądowej nad władzą lokalną.
“Rada Powiatu zawyżyła opłaty za holowanie? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak ustalać ceny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 70/19 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2019-03-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-01-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Danuta Strzelecka-Kuligowska /sprawozdawca/ Renata Bukowiecka-Kleczaj Stefan Kłosowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym 6392 Skargi na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 87 i 88 ustawy o samorządzie powiatowym) Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane I OSK 1851/19 - Wyrok NSA z 2022-09-14 Skarżony organ Rada Powiatu Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2107 art. 1 par. 1 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1302 art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 5, art. 147 par. 1, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2017 poz 1868 art. 12 pkt 11 Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1260 art. 130a ust. 6 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Pyrzycach na uchwałę Rady Powiatu Pyrzyckiego z dnia 25 października 2017 r. nr XXXVIII/187/17 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu na 2018 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. oddala wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadnienie Uchwałą nr XXXVIII/187/17 z dnia 25 października 2017 r. Rada Powiatu Pyrzyckiego ustaliła obowiązującą w 2018 roku wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu w ten sposób, że: 1. W § 1 za usunięcie pojazdu z drogi z przyczyn określonych w art. 130a ust. 1-2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustaliła następujące wysokości opłat: - za rower lub motorower - 113,00 zł, - za motocykl - 223,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - 486,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 - 606,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 161 - 857,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 161 - 1263,00 zł, - za pojazd przewożący materiały niebezpieczne - 1537,00 zł; 2. A nadto w § 1 za parkowanie pojazdu, usuniętego z drogi z przyczyn określonych w art. 130a ust. 1-2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za każdą dobę przechowywania ustaliła następujące wysokości opłat: - za rower lub motorower - 20,00 zł, - za motocykl - 27,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - 40,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 - 52,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 161 - 75,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 161 - 136,00 zł, - za pojazd przewożący materiały niebezpieczne - 200,00 zł. 3. W § 2 ustaliła stawki kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia spowodowało powstanie tych kosztów, w następującej wysokości: - za rower lub motorower - 56,50 zł, - za motocykl -111,50 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - 243,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 - 303,00 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 161 - 428,50 zł, - za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 161 - 631,50 zł, - za pojazd przewożący materiały niebezpieczne - 768,50 zł. 4. W § 3 wskazała, że opłaty określone w § 1 i 2 zawierają podatek VAT. 5. W § 4 Rada Powiatu powierzyła wykonanie uchwały Zarządowi Powiatu Pyrzyckiego. 6. W § 5 wskazała, iż uchwała wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2018 r. W uzasadnieniu uchwały Rada Powiatu podała, że przyjęcie stawek na maksymalnym poziomie spowodowane jest wysokością kosztów, jakie ponosi powiat w związku z realizacją zadań w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów. Opłaty ustalone przez Radę Powiatu stanowią dochód własny powiatu. W przypadku powierzenia wykonywania usuwania i przechowywania pojazdów innym podmiotom zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, wynagrodzenie dla tego podmiotu zostanie ustalone w tym trybie. Maksymalne stawki opłat obowiązującego w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego ust. 6b art. 130 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Nadto, że na każdy rok kalendarzowy właściwy minister do spraw finansów publicznych ogłasza w drodze obwieszczenia, maksymalne stawki opłat /ust. 6c/. Pismem z dnia 14 grudnia 2018 r. Prokurator Rejonowy w P. złożył skargę na ww. uchwałę, zarzucając jej naruszenie: - art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (t. j. z dnia 9 maja 2018 r. Dz.U. z 2018 r. poz. 995, dalej jako u.s.p.) oraz art. 130a ust.6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z dnia 8 czerwca 2017 r., Dz.U. z 2017 r. poz. 1260) polegające na przekroczeniu przez Radę upoważnienia ustawowego do wydania uchwały, zawartego w powyżej wskazanych przepisach, poprzez kierowanie się kryteriami tam niewymienionymi oraz brak analizy faktycznych kosztów usuwania pojazdów oraz ich przechowywania na terenie Powiatu P. . Na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że materialna podstawa wydania zaskarżonej uchwały zawarta została w art. 130 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym Rada Powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w art. 130 ust. 1-2 ww. ustawy, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c (kosztów usunięcia pojazdu z drogi i jego parkowania), oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a (związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu). Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a ww. przepisu. Wskazana norma kompetencyjna zawiera jedynie dwie przesłanki, którymi winna kierować się Rada Powiatu ustalając wysokość ww. opłat, to jest konieczność sprawnej realizacji zadań określonych w art. 130 ust. 1-3 p.r.d. oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów. Powyższe oznacza, iż kierowanie się jakimkolwiek innymi przesłankami powoduje, iż Rada Powiatu wykracza poza kompetencje przyznane jej przez ustawodawcę, a tym samym narusza określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadę działania na podstawie i w granicach prawa. Ustalenie wysokości przedmiotowych opłat powinno być w znacznym stopniu zależne od rzeczywistych kosztów usług odholowania pojazdów i przechowywania ich na parkingach, świadczących przez firmy z danego powiatu. Rada powiatu musi uprzednio dysponować informacją na temat tego, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Chodzi tu zatem nie o koszty, które powiat ponosi w związku z wykonywaniem zadań usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingach, ale o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi odholowania i parkowania pojazdów, świadczone przez firmy i inne podmioty na terenie danego powiatu ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2018 r. III SA/Wr 856/17 , opubl LEX nr 2454491). Zdaniem strony skarżącej, analiza uzasadnienia uchwały wskazuje, że Rada Powiatu P. przy ustalaniu przedmiotowych opłat nie przeprowadziła analizy rzeczywistych kosztów usług odholowania pojazdów i przechowywania ich na parkingach. W uzasadnieniu wskazała jedynie, że nie mogą być one wyższe niż określone w art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym. Ze stwierdzenia tego wynika jednoznacznie, że było to jedyne kryterium jakim się kierowała. Takie też kwoty maksymalne zostały przyjęte. Nadto Prokurator wskazał, że Powiat P. reprezentowany przez Starostę P. zawarł w dniu 28 lipca 2017 roku trzy umowy z G. R. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe "[...]" , z których wynika, że strony umowy umówiły się na wskazane w nich kwoty za odholowanie jednego pojazdu, jego przechowywanie a także za koszty powstałe w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, które Powiat płaci ww. podmiotowi za świadczone usługi usunięcia pojazdu z drogi. Koszty te wynosiły dla: 1) roweru lub motoroweru - [...] zł za usunięcie oraz [...] zł za odstąpienie oraz 2) motocyklu - [...] zł za usunięcie oraz [...] zł za odstąpienie 3) pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - [...] zł za usunięcie oraz [...] zł za odstąpienie 4) pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t - [...] zł za usunięcie oraz [...] zł za odstąpienie 5) pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t - [...] złza usunięcie oraz [...] zł za odstąpienie oraz [...] zł za dobę przechowywania 6) pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t - [...] zł za usunięcie oraz [...] zł za odstąpienie oraz [...] zł za dobę przechowywania 7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne - [...] zł za usunięcie oraz [...] zł za odstąpienie oraz [...] zł za dobę przechowywania. Umowę zawarto na okres od dnia 21.08.2017 roku do dnia 31.12.2018 roku. Strona skarżąca zauważyła, że powyższe kwoty niższe są od kwot ustalonych przez uchwałę rady Powiatu P. . W uzasadnieniu uchwały natomiast wskazano, że ustalone opłaty stanowią dochód własny powiatu. To również przemawia za koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jako niezgodnej z przesłankami jakimi powinien kierować się organ przy ustalaniu kosztów. Kryterium uzyskania dochodu nie zostało wymienione w art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym a co za tym idzie - uwzględnianie go przy podjęciu przedmiotowej uchwały należy uznać za istotne naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że ustalając wysokość opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c ustawy oraz wysokość kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy Rada Powiatu brała pod uwagę wyłącznie przesłanki wskazane w delegacji ustawowej, tj. konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w art. 130a ust. 1-2 oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Zdaniem organu, brak jest podstaw do uznania, że stawki określone w uchwale mają być tożsame albo istotnie zbliżone do stawek wynikających z umów zawieranych przez powiaty z przedsiębiorcami wykonującymi usługi usuwania i przechowywania pojazdów. Ustawodawca posłużył się w art. 130a ust. 2 określeniem w liczbie mnogiej "pojazdów", co oznacza, że konieczne jest potraktowanie tego kryterium jako odnoszącego się do jednostkowego zdarzenia, ale przy uwzględnieniu całokształtu kosztów wykonania nałożonych na powiat zadań. Ustalenie stawek opłat na poziomie wyższym niż stawki przyznane przedsiębiorcy realizującemu na rzecz powiatu przedmiotowe zadanie zwiększa sprawność realizacji przedmiotowego zadania publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, bowiem określa zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym jej adresatami są podmioty określone generalnie, a nie imiennie. Uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. Z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że akty prawa miejscowego są źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1868) – dalej "u.s.p." i art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.) – dalej "p.r.d.". Stosownie do art. 12 pkt 11 u.s.p. do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawach wysokości podatków i opłat w granicach określonych ustawami. Z kolei art. 40 ust. 1 u.s.p. stanowi, że na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach, rada powiatu stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze powiatu. Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna (art. 79 ust. 1 u.s.p.). Zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d., rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. W myśl ust. 5c art. 130a p.r.d. pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Zgodnie z ust. 2a od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Maksymalne stawki opłat ustalone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b p.r.d.). Na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, z uwzględnieniem zasady waloryzacji, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych (art. 130a ust. 6c). Minister Rozwoju i Finansów ustalił wysokość maksymalnych stawek kwotowych opłat obowiązujących w 2018 r. w obwieszczeniu z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r., poz. 772). Jak wynika z art. 130a ust. 6 p.r.d. przesłankami kształtującymi treść uchwały podejmowanej na jego podstawie jest konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Żadne inne przesłanki nie mogą determinować sposobu zrealizowania upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130a ust. 6 ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę rację należy przyznać skarżącemu, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie uwzględniono drugiej z przesłanek ustawowych, tj. kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W przypadku drugiej przesłanki chodzi o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi usuwania i przechowywania pojazdów pobierane przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi komercyjnie na terenie powiatu (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1919/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. III SA/Wr 686/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 września 2017 r., sygn. III SA/Łd 690/17). Chodzi tu zatem nie o koszty, które powiat ponosi w związku z wykonywaniem zadań usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingach, bądź związane z egzekucją należnych opłat od właścicieli czy byłych właścicieli pojazdów, ale o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi odholowania i parkowania pojazdów, świadczone przez firmy i inne podmioty na terenie danego powiatu. Dopiero po ustaleniu tego "parametru" rada powiatu powinna uwzględnić go przy podejmowaniu uchwały określającej wysokość stawek opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c p.r.d. Zgodzić należy się z twierdzeniami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę, że podejmując uchwałę organ stanowiący powiatu ma obowiązek wzięcia pod uwagę obu przesłanek ustawowych, co daje mu pewną elastyczność w kształtowaniu treści uchwały. Jednak ustalenie wysokości przedmiotowych opłat powinno być w znacznym stopniu zależne od rzeczywistych kosztów usług odholowania pojazdów i przechowywania ich na parkingach, świadczonych przez firmy z danego powiatu. A żeby uwzględnić drugą z przesłanek wynikającą z art. 130a ust. 6 p.r.d. rada powiatu musi uprzednio dysponować informacją na temat tego, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Ustalenie stawek opłaty powinno zatem zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, z uwzględnieniem wysokości kosztów ponoszonych na rzecz podmiotów zewnętrznych aby ustrzec się od zarzutu, że wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 856/17). Sąd podziela stanowisko skarżącego, że Rada Powiatu P. , podejmując zaskarżoną uchwałę w sprawie ustalenia na 2018 r. opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg naruszyła art. 130a ust. 6 p.r.d., bowiem przy podejmowaniu tej uchwały nie wzięła pod uwagę jakichkolwiek danych dotyczących kosztów usuwania i przechowywania pojazdów obowiązujących na obszarze powiatu p. . Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby projektodawca uchwały przedstawił Radzie jakiekolwiek informacje dotyczące rzeczywistych kosztów czy cen usług za usuwanie i przechowywanie pojazdów na terenie powiatu. Za punkt odniesienia do ustalenia opłat za 2018 r. wzięto natomiast maksymalne stawki opłat określone w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2017 r., oraz spadek przychodów i wzrost kosztów z tytułu realizacji tego zadania w trzech kwartałach 2017 r. W odpowiedzi na skargę wskazano, że podejmując uchwałę przed rozpoczęciem danego roku kalendarzowego, nie sposób ustalić z góry, jakie będą koszty w roku kolejnym z uwagi na brak możliwości przewidywania liczby usuwanych pojazdów i okresów przechowywania pojazdów, które to czynniki zawsze determinują całkowitą wysokość tych kosztów. Nie sposób zaś uwzględnić wyłącznie stawek wynikających z obowiązujących umów zawartych z wykonawcą ww. usług, bo częściowo zadanie to realizuje powiat samodzielnie. W ocenie Sądu ani z uzasadnienia uchwały, ani z odpowiedzi na skargę nie wynika, by Rada Powiatu P. ustalając wysokość opłat na podstawie dyspozycji ustawowej zawartej w art. 130a ust. 6 ustawy p.r.d., wzięła pod uwagę szczegółowe kalkulacje związane z kosztami usuwania i przechowywania pojazdów, co oznacza, że stawki opłat zostały uchwalone arbitralnie. Dodatkowo w uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że o tym na jakim poziomie mogą kształtować się koszty usuwania pojazdów z dróg świadczą stawki opłat oraz koszty ich przechowywania na strzeżonym parkingu ustalone w umowach z dnia 28 lipca 2017 dołączonych do skargi. Umowy te zostały zawarte przed podjęciem zaskarżonej uchwały, a stawki opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów w nich określone są niższe niż ustalone kwestionowaną uchwałą. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd podzielił pogląd Prokuratora, że Rada Powiatu P. , podejmując zaskarżoną uchwałę, nie wzięła pod uwagę drugiego z kryteriów wskazanych w art. 130a ust. 6 p.r.d., tj. rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu g. . W ocenie Sądu, nieuwzględnienie przez organ tych okoliczności przy podejmowaniu uchwały oznacza wadliwe zrealizowanie ustawowego upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego, zwłaszcza gdy rzeczywiste koszty usunięcia i przechowywania pojazdu stosowane przez podmioty zewnętrzne kształtują się na poziomie znacznie niższym niż przyjęte w uchwale stawki w maksymalnej wysokości, określone w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów. W tej sytuacji trafnie wywodzi Prokurator, że przesłankami, którymi kierowała się Rada podejmując zaskarżoną uchwałę był wzgląd na zapewnienie wpływów do budżetu na odpowiednim poziomie, a więc przesłanka pozaustawowa. Wobec tego stwierdzić należy, że Rada Powiatu P. rażąco naruszyła art. 130a ust. 6 p.r.d. Z zasady prawidłowej i rzetelnej legislacji należy wywieść, że gdy organ powiatu - na podstawie upoważnienia ustawowego - nakłada na obywateli określony obowiązek (w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi powiatu margines swobody), w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu właściwy organ winien wskazać argumenty, odwołujące się do kryteriów ustawowych, przejawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu (kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów). Brak natomiast umotywowania uchwalenia stawek na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych (co miało miejsce w skarżonej uchwale), nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo. Wskazane wyżej naruszenie art. 130a ust. 6 p.r.d. spowodowało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podziela stanowiska organu, że skoro moc obowiązywania zaskarżonej uchwały Rady Powiatu Pyrzyckiego nr XXXVIII/187/17 z dnia 25 października 2017 r. zakreślona była do końca 2018 roku, to nie podlegała ona kontroli sądu i postępowanie sądowe wywołane wniesioną skargą podlegało umorzeniu. Wniosek Rady Powiatu P. o zasądzenie kosztów postępowania podlega oddaleniu, na podstawie art. 200 p.p.s.a., bowiem na podstawie tego przepisu sąd nie ma możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI