II SA/Sz 695/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-10-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
akt chrztukościół katolickijurysdykcja sądu administracyjnegowłaściwość sąduodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiautonomia kościoła

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę na działanie Kurii Metropolitarnej w sprawie wydania aktu chrztu, uznając sprawę za niepodlegającą jurysdykcji sądów administracyjnych.

Skarżący złożyli skargę na działanie Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie wydania aktu chrztu, twierdząc, że miejscowe kościoły odmówiły wydania dokumentu. Organ administracji wskazał, że skarżący nie zwracali się do Kurii, a proboszczowie parafii nie odnaleźli wpisu o chrzcie w księgach. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że sprawy dotyczące aktów kościelnych nie należą do właściwości sądów administracyjnych, ponieważ Kościół Katolicki rządzi się własnym prawem.

Skarga została wniesiona przez L. S. i K. Z. na działanie Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie aktu chrztu. Skarżący wskazali, że trzy miejscowe kościoły w B. odmówiły wydania aktu chrztu. Organ administracji (Kuria) zaprzeczył, aby skarżący kiedykolwiek zwracali się do niej w tej sprawie, a proboszczowie parafii potwierdzili brak wpisu o chrzcie wskazanego dziecka w księgach metrykalnych od 2016 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, powołując się na art. 3 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), stwierdził, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, obejmującą ściśle określone akty i czynności. Sąd podkreślił, że sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądów administracyjnych. W kontekście sprawy, sąd wskazał, że Kościół Katolicki, jako instytucja o uregulowanej sytuacji prawnej, rządzi się własnym prawem w sprawach wewnętrznych, w tym dotyczących aktów chrztu. Realizacja takiego wniosku nie odbywa się w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a tym samym nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W związku z tym, sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę jako należącą do niewłaściwości sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiej skargi.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie ściśle określonym przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawy dotyczące aktów lub czynności kościelnych, w tym wydawania aktów chrztu, nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, ponieważ Kościół Katolicki rządzi się w tych kwestiach własnym prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.P.K. art. 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy aktu kościelnego, a nie czynności z zakresu administracji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami. Realizacja wniosku o wydanie aktu chrztu nie następuje w drodze żadnego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, w tym decyzji, czy postanowienia i nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Marzena Iwankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących aktów kościelnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o charakterze analogicznym do sprawy o wydanie aktu chrztu, gdzie organem jest instytucja kościelna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna dla zrozumienia granic jurysdykcji sądów administracyjnych, ale jej fakty są rutynowe i nie budzą szerszego zainteresowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 695/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. i K. Z. na działanie Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie wydania aktu chrztu p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
27 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga L. S. i K. Z. na działanie Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku
o wydanie aktu chrztu. Skarżący wyjaśnili, że "wszystkie trzy miejscowe kościoły
w B. odmówiły wydania aktu chrztu".
W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że Państwo [...] nigdy nie zwracali się do Kurii Metropolitalnej w S. w rzeczonej sprawie.
W miejscowości B. na terenie Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej są trzy parafie: [...]. Wszyscy trzej Proboszczowie zgodnie twierdzą, że w ich księgach metrykalnych Chrztu św. począwszy od roku 2016, nie ma żadnego wpisu dotyczącego wskazanego przez skarżących dziecka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491, 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy
do właściwości sądu administracyjnego.
Z przytoczonych regulacji wynika, że przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte zostały przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 tej regulacji. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym,
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego.
Odnosząc się do wniesionej w niniejszej sprawie skargi L. S. i K. Z. wskazać należy, że dotyczy ona działania Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku
o wydanie aktu chrztu.
Zauważyć więc należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżyli bezczynność organu władzy kościelnej. Dlatego wyjaśnienia wymaga, że Kościół Rzymskokatolicki jest instytucją o uregulowanej sytuacji prawnej, unormowanej m.in. w Konstytucji RP, w umowie międzynarodowej, jaką jest Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską podpisany w Warszawie 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318) i w ustawach. W myśl art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1966 ze zm.) Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami.
Z powyższego wynika, że realizacja wniosku o wydanie aktu chrztu nie następuje w drodze żadnego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, w tym decyzji, czy postanowienia i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Są to zagadnienia objęte zakresem doktryny wiary, a tym samym instytucją ustrojową określaną w Konstytucji RP pojęciem normatywnym autonomii Kościoła Katolickiego (por. wyrok NSA z 13 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 6698/21 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na względzie treść wskazanych wyżej przepisów stwierdzić należy,
że przedmiotowa skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI