II SA/Sz 693/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-01-26
NSAochrona środowiskaWysokawsa
prawo wodneaglomeracjaoczyszczalnia ściekówkodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważnościuzgodnienie projektu uchwałyochrona środowiskaścieki komunalneprzydomowe oczyszczalnie ścieków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na postanowienie stwierdzające nieważność uzgodnienia projektu uchwały dotyczącej wyznaczenia aglomeracji, uznając, że projekt ten był rażąco sprzeczny z przepisami prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący kwestionował postanowienie stwierdzające nieważność uzgodnienia projektu uchwały w sprawie wyznaczenia aglomeracji K. Zarzucił, że organ błędnie uznał projekt za rażąco naruszający prawo. Sąd analizował definicje aglomeracji i końcowego punktu zrzutu ścieków, a także wymogi dotyczące zawartości projektu uchwały. Stwierdził, że projekt był sprzeczny z przepisami Prawa wodnego i K.p.a., w szczególności w zakresie definicji końcowego punktu zrzutu oraz wymogów dotyczących informacji o ściekach z systemów indywidualnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę P. K. na postanowienie Dyrektora R. Z. G. W. stwierdzające nieważność postanowienia Dyrektora A. w sprawie uzgodnienia projektu uchwały dotyczącej wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji K. Skarżący zarzucił, że organ II instancji bezzasadnie uznał projekt uchwały za rażąco naruszający prawo, błędnie interpretując definicje zawarte w Prawie wodnym. Sąd, analizując przepisy Prawa wodnego (art. 86 ust. 3 pkt 3, art. 87 ust. 4) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2), a także rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie aglomeracji, doszedł do wniosku, że projekt uchwały był rzeczywiście rażąco sprzeczny z prawem. Kluczowe było ustalenie, że końcowy punkt zrzutu ścieków komunalnych musi być przyłączony do systemu kanalizacji w aglomeracji posiadającej oczyszczalnię, a nie do oczyszczalni znajdującej się poza wyznaczoną aglomeracją. Ponadto, projekt uchwały nie zawierał wymaganych informacji dotyczących ilości ścieków z systemów indywidualnych (przydomowych oczyszczalni ścieków), co stanowiło istotne naruszenie przepisów rozporządzenia. W konsekwencji, Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające nieważność było zgodne z prawem i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie stwierdzające nieważność jest zgodne z prawem, jeśli projekt uchwały był rażąco sprzeczny z przepisami prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że projekt uchwały dotyczący wyznaczenia aglomeracji K. był rażąco sprzeczny z przepisami Prawa wodnego i K.p.a., w szczególności w zakresie definicji końcowego punktu zrzutu ścieków oraz wymogów dotyczących informacji o ściekach z systemów indywidualnych. Brak zgodności z tymi przepisami uzasadniał stwierdzenie nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.w. art. 87 § 4

Prawo wodne

P.w. art. 87 § 1

Prawo wodne

P.w. art. 86 § 3

Prawo wodne

rozporządzenie MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji

Projekt uchwały wyznaczającej aglomerację musi zawierać część opisową i graficzną, a część opisowa musi zawierać m.in. informację o istniejących i planowanych oczyszczalniach, a w przypadku aglomeracji z końcowym punktem zrzutu - informację o aglomeracji, do której ścieki będą odprowadzane, oraz obciążeniu oczyszczalni. Musi również zawierać wskazanie ilości ścieków z systemów indywidualnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156-159

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

P.w. art. 565 § 2

Prawo wodne

rozporządzenie MGMiŻŚ w sprawie substancji szczególnie szkodliwych

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt uchwały wyznaczającej aglomerację był rażąco sprzeczny z przepisami Prawa wodnego i K.p.a., w szczególności w zakresie definicji końcowego punktu zrzutu ścieków oraz wymogów dotyczących informacji o ściekach z systemów indywidualnych. Końcowy punkt zrzutu ścieków komunalnych musi być przyłączony do systemu kanalizacji w aglomeracji posiadającej oczyszczalnię, a nie do oczyszczalni znajdującej się poza wyznaczoną aglomeracją. Projekt uchwały nie zawierał wymaganych informacji o ilości ścieków z przydomowych oczyszczalni ścieków, co stanowiło istotne naruszenie przepisów rozporządzenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że organ błędnie uznał projekt uchwały za rażąco naruszający prawo, poprzez odmienną interpretację definicji aglomeracji i końcowego punktu zrzutu ścieków.

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Proste zestawienie treści przepisu z treścią aktu (decyzji, postanowienia) organu wskazuje na ich sprzeczność (niezgodność). Uzgodnienie nastąpiło wbrew jednoznacznym normom prawnym określającym czym jest końcowy punkt zrzutu ścieków komunalnych oraz co powinien zawierać projekt uchwały w sprawie aglomeracji. Przy czym sprzeczność ta miała charakter rażący - widoczny na pierwszy "rzut oka".

Skład orzekający

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Kwiecińska

sędzia

Joanna Wojciechowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących wyznaczania aglomeracji, definicji końcowego punktu zrzutu ścieków, wymogów formalnych projektów uchwał oraz kryteriów stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych z powodu rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyznaczaniem aglomeracji i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony środowiska i prawidłowości procedur administracyjnych w kontekście planowania infrastruktury sanitarnej. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa.

Rażące naruszenie prawa przy wyznaczaniu aglomeracji: Sąd wyjaśnia kluczowe błędy w projekcie uchwały.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 693/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Jolanta Kwiecińska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
156 § 1, art. 157 § 2, art. 156, art. 157 § 1, art. 16 § 1,  art. 126 ,  art. 156-159, art. 106 § 5,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 87 ust. 4, art. 87 ust. 1, rt. 86 ust.3 pkt 3, art. 565 ust. 2,
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie D. R. Z. G. W. w S. P. G. W. W. P. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia projektu uchwały dotyczącej wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji K. oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor firma A (dalej: "[...]") postanowieniem z [...] maja 2022r., nr [...], uzgodnił uchwałę Rady Miasta K. w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji K. w projektowanym kształcie bez ustalenia czy planowana aglomeracja jest zgodna z przepisami prawa.
[...] maja 2022 r., Dyrektor firma B (dalej: "[...]") wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności opisanego wyżej postanowienia.
Dyrektor firma B wskazał, że przy rozpatrywaniu sprawy przeanalizował postanowienie Dyrektora firma A w sposób kompleksowy pod kątem występowania przesłanek do stwierdzenia jego nieważności, a następnie, przywołując art. 156 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze. zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 86 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm., dalej: "P.w.") oraz § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b a także lit. c tiret 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1586, dalej: "rozporządzenie MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji"), stwierdził, że ww. postanowienie Dyrektora firma A jest dotknięte wadą powodującą jej nieważność.
Uzasadniając swoje stanowisko Organ wskazał, że planowany w uzgadnianym projekcie uchwały końcowy punkt zrzutu ścieków komunalnych jest niezgodny z jednoznaczną definicją legalną zawartą w art. 86 ust. 3 pkt 3 P.w. Zgodnie z przywołanym przepisem, końcowym punktem zrzutu ścieków komunalnych jest miejsce przyłączenia systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w aglomeracji nieposiadającej oczyszczalni ścieków do systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w aglomeracji posiadającej oczyszczalnię ścieków.
Na podstawie powyższego, Organ uznał, że aglomeracja z końcowym punktem zrzutu (nieposiadająca oczyszczalni) powinna zostać przyłączona do systemu kanalizacji znajdującego się w aglomeracji posiadającej oczyszczalnię ścieków.
Następnie, Organ wskazał, że zgodnie z art. 565 ust. 2 P.w. dotychczasowe akty prawa miejscowego, wydane na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy uchylanej w art. 573, zachowują moc nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2020 r. i mogą być zmieniane.
Oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2021 r. dotychczasowe akty prawa miejscowego wyznaczającego aglomeracje, czyli uchwały sejmików województw oraz rozporządzenia wojewodów, wydane przed 2018 r. utraciły moc, a tym samym z tym dniem przestała istnieć dotychczasowa Aglomeracja K.. Powyższe uchylenie nastąpiło ex lege na mocy przepisu art. 565 ust. 2 P.w. Tym samym, oczyszczalnia ścieków w miejscowości K. w gminie K., powiat k. w województwie z. (do której ścieki zamierza odprowadzać planowana Aglomeracja Miasto K.) nie jest położona na terenie żadnej aglomeracji. Powyższe jest niezgodne z, niepozostawiającą wątpliwości treścią art. 86 ust. 3 pkt 3 P.w.
Następnie, Dyrektor firma B wskazał na rozporządzenie MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji wyjaśniając, że właśnie w jego § 4 ust. 1 określa jakie elementy powinien zawierać projekt uchwały wyznaczającej aglomerację. Zgodnie z przedmiotowym przepisem projekt ten winien dzielić się na część opisową oraz graficzną. Każda z tych części powinna zaś posiadać określoną część merytoryczną wskazaną odpowiednio w pkt 1 i 2. Część opisowa powinna zawierać informację o istniejących i planowanych do budowy oczyszczalniach ścieków, a w przypadku aglomeracji zakończonych końcowym punktem zrzutu ścieków komunalnych - informację, do której aglomeracji ścieki te będą odprowadzane, wraz z określeniem obciążenia oczyszczalni ścieków.
Pomimo istniejącego obowiązku projekt uchwały, wyznaczającej aglomerację, nie wskazuje aglomeracji, do której ścieki będą odprowadzane.
Ponadto, wymóg określony w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c tiret 6 rozporządzenia MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji, również nie został uwzględniony w analizowanym projekcie uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji Miasta K..
W projekcie uchwały dla aglomeracji Miasto K. brak jest wskazania ilości ścieków powstających na terenie aglomeracji nieobjętych systemem kanalizacji zbiorczej, gdzie zastosowano systemy indywidualne, w tym przypadku przydomowych oczyszczalnie ścieków (dalej: "POŚ"), których na terenie planowanej do wyznaczenia aglomeracji znajduje się 8 sztuk.
Organ wskazał następnie, że ładunek zanieczyszczeń niezbieranych siecią kanalizacyjną musi trafić do oczyszczalni ścieków. Ponadto, każda oczyszczalnia w aglomeracji musi być zdolna do oczyszczenia ścieków do poziomu określonego jak dla RLM aglomeracji, zapewniając jakość ścieków oczyszczonych zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311, dalej: "rozporządzenie MGMiŻŚ w sprawie substancji szczególnie szkodliwych"). W każdej aglomeracji powyżej 10 000 RLM wymagane jest podwyższone oczyszczanie biogenów, co dotyczy również przydomowych oczyszczalni ścieków. Spełnienie powyższych warunków zapewnia również spełnienie art. 4 i 5 dyrektywy Rady 91/271/EWG.
Aby stwierdzić czy powyższe przesłanki zostały spełnione gmina powinna udowodnić, że posiada pełną ewidencję zbiorników bezodpływowych oraz POŚ. Dodatkowo, gmina musi prowadzić kontrole częstotliwości wywozu ścieków ze zbiorników oraz osadów z POŚ.
Wskazanie zawarte ww. przepisie nie budzi wątpliwości co do jego znaczenia. Pomimo istniejącego obowiązku projekt uchwały wyznaczającej aglomerację nie określał ilości oraz jakości osadów odprowadzonych z POŚ, co nakazywało Dyrektorowi firma B stwierdzić, że w sprawie zaistniała sytuacja rażącego naruszenia prawa. Uzgodniono bowiem projekt uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji, pomimo, że projekt ten był jawnie sprzeczny z przepisami prawa. Przy czym sprzeczność ta miała charakter rażący - widoczny na pierwszy "rzut oka".
Strona skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu podnosząc zarzuty naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 86 ust. 3 pkt 3 i art. 87 ust. 4 P.w. poprzez bezzasadne przyjęcie, że wyznaczenie aglomeracji z końcowym punktem zrzutu ścieków komunalnych (nieposiadającej oczyszczalni) przyłączonym do systemu kanalizacji znajdującego się na obszarze posiadającym oczyszczalnię ścieków a nie będącym aglomeracją wyznaczoną w trybie art. 87 § 1 tej ustawy stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowienia uzgadniającego, wydanego na podstawie art. 87 ust. 4 P. w.
W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;
2. umorzenie postępowania;
3. zasądzenie od Dyrektora firma B - na rzecz Prezydenta M. K. - kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi Strona obszernie odniosła się do podniesionych zarzutów, podnosząc, że organ, powołując się na legalną definicję końcowego punktu zrzutu ścieków komunalnych zawartą w art. 86 ust. 3 pkt 3 P.w., całkowicie pominął legalną definicję aglomeracji zawartą w art. 86 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, z której wynika, iż aglomeracja to teren, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni ścieków albo do końcowego punktu zrzutu tych ścieków. Definicja powyższa nie wymaga, aby końcowy punktu zrzutu ścieków musiał być przyłączony do oczyszczalni ścieków znajdującej na obszarze formalnie wyznaczonej aglomeracji. Z punktu widzenia tej definicji nie ma żadnego znaczenia, czy ścieki z obszaru aglomeracji nie posiadającej oczyszczalni będą odprowadzane do oczyszczalni znajdującej się na obszarze wyznaczonej aglomeracji, czy też nie. Podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa organ nie wskazał, w jaki sposób jego rozumienie powyższych definicji znajduje uzasadnienie w celach i założeniach ustawy Prawo wodne. Analogicznie również organ nie wskazał, że odmienna ich interpretacja jest sprzeczna z tymi celami i założeniami.
Strona podkreśliła, że wniosek w sprawie uzgodnienia projektu uchwały w sprawie wyznaczenia granic i obszaru aglomeracji Miasto K. został złożony do Wód Polskich w dniu [...] października 2020 r., tj. w stanie faktycznym i prawnym wyodrębnienia i istnienia pod względem prawno-funkcjonalnym zarówno aglomeracji dla miasta K., jak i aglomeracji dla Gminy K., gdzie zlokalizowana jest oczyszczalnia ścieków. Całkowicie niezasadny jest też sformułowany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zarzut, że w projekcie uchwały brak jest "wskazania ilości ścieków powstających na terenie aglomeracji nieobjętych systemem kanalizacji zbiorczej, gdzie zastosowano systemy indywidualne, w tym przypadku przydomowych oczyszczalni ścieków. Informacja ta została podana na drugiej stronie załącznika nr 1
do projektu uchwały w części opisowej I.G.
Nie znajduje również oparcia w obowiązujących przepisach prawa wymóg organu, zawarty w stwierdzeniu, iż "gmina powinna udowodnić" w uchwale, że posiada pełną ewidencję zbiorników bezodpływowych oraz POŚ.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora firma B z [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia projektu uchwały dotyczącej wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji K..
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i stoi w opozycji z zasadą trwałości rozstrzygnięć administracyjnych. Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się.
Zgodnie z 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 157 § 2 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 K.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 K.p.a.).
Z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 K.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bowiem bezspornego ustalania, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Na mocy odesłania zawartego w art. 126 K.p.a. przepisy art. 156-159 K.p.a. znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień, na które służy zażalenie. Na mocy art. 87 ust. 4 P.w. w zw. z art. 106 § 5 K.p.a. postanowienie Dyrektora firma A z [...] maja 2022 r. jest postanowieniem, na które służy zażalenie.
Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące naruszenie prawa jest więc oczywiste, wyraźne, bezsporne (zob. J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, Nr 1, s. 69 i n.). O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy naruszenie prawa jest oczywiste, rzucające się w oczy bez potrzeby dokonywania wykładni naruszonego przepisu prawa. Proste zestawienie treści przepisu z treścią aktu (decyzji, postanowienia) organu wskazuje na ich sprzeczność (niezgodność).
Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że będące przedmiotem weryfikacji Uzgodnienie nastąpiło zatem wbrew jednoznacznym normom prawnym określającym czym jest końcowy punkt zrzutu ścieków komunalnych oraz co powinien zawierać projekt uchwały w sprawie aglomeracji.
Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na stwierdzenie, że postanowienia Dyrektora firma A dotknięte jest wadą kwalifikowaną rażącego naruszenia prawa musi skutkować stwierdzeniem jego nieważności.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 P.w., aglomeracje wyznacza, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, rada gminy. Wyznaczenie aglomeracji następuje po uzgodnieniu przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta z Wodami Polskimi, a w zakresie obszarów objętych przynajmniej jedną formą ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 1 tej ustawy - z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Do uzgodnienia stosuje się przepisy art. 106 K.p.a. (art. 87 ust. 4 u.p.w.).
Postanowieniem z [...] maja 2022 r. Dyrektor firma A, na podstawie przepisu art. 106 § 5 oraz art. 124 § 1 i § 2 K.p.a., a także art. 240 ust. 4 pkt 16 w związku z art. 87. ust. 1 i ust 4 P. w., uzgodnił projekt uchwały Rady Miasta Kołobrzeg w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji Miasta Kołobrzeg.
Postanowieniem z [...] czerwca 2022 r., Dyrektor firma B stwierdził nieważność ww. postanowienia Dyrektora firma A uzgadniającego projekt uchwały Rady Miasta K. w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji Miasta K..
Strona w swojej skardze zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 86 ust.3 pkt 3 i art. 87 ust. 4 P w., poprzez bezzasadne , z przyjęcie, że wyznaczenie aglomeracji z końcowym punktem zrzutu ścieków komunalnych (nieposiadającej oczyszczalni) przyłączonym do systemu kanalizacji znajdującego się na obszarze posiadającym oczyszczalnię ścieków, a nie będącym aglomeracją wyznaczoną w trybie art. 87 ust. 1 tej ustawy stanowi rażące naruszenia prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowienia uzgadniającego wydanego na podstawie art. 87 ust. 4 P.w.
Odnosząc się kolejno do zarzutów przedstawionych przez stronę skarżącą, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem, że organ niewłaściwie zastosował przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 86 ust.3 pkt 3 i art. 87 ust. 4 P.w. i bezpodstawnie stwierdził nieważność postanowienia, które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie nie zachodziły wątpliwości co do tego, że aglomeracja z końcowym punktem zrzutu (nieposiadająca oczyszczalni) powinna zostać przyłączona do systemu kanalizacji znajdującego się w aglomeracji posiadającej oczyszczalnię ścieków. Podkreślić należy, że planowany w uzgadnianym projekcie uchwały końcowy punkt zrzutu ścieków komunalnych jest niezgodny z jednoznaczną definicją legalną zawartą w art. 86 ust. 3 pkt 3 P.w. Zgodnie z tym przepisem końcowym punktem zrzutu ścieków komunalnych jest miejsce przyłączenia systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w aglomeracji nieposiadającej oczyszczalni ścieków do systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w aglomeracji posiadającej oczyszczalnię ścieków.
Art. 86 ust.3 pkt 3 P.w. zawiera definicję aglomeracji, stanowiąc że: "ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o:
1) aglomeracji – należy przez to rozumieć teren, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni ścieków albo do końcowego punktu zrzutu tych ścieków;
2) równoważnej liczbie mieszkańców – należy przez to rozumieć ładunek substancji organicznych biologicznie rozkładalnych wyrażonych jako wskaźnik pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5) w ilości 60 g tlenu na dobę;
3) końcowym punkcie zrzutu ścieków komunalnych – należy przez to rozumieć miejsce przyłączenia systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w aglomeracji nieposiadającej oczyszczalni ścieków do systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w aglomeracji posiadającej oczyszczalnię ścieków.
Następne jednostki redakcyjne ustawy Prawo wodne (od art. 87 i kolejne) odnoszą się do kwestii sposobu i zasad wyznaczania aglomeracji.
Bezsporne jest, że zgodnie z art. 565 ust. 2 P.w. dotychczasowe akty prawa miejscowego wydane na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy uchylanej w art. 573 zachowują moc nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2020 r. i mogą być zmieniane, co oznacza, że z dniem 1 stycznia 2021 r. dotychczasowe akty prawa miejscowego wyznaczające aglomeracje, czyli uchwały sejmików województw oraz rozporządzenia wojewodów, wydane przed 2018 r. utraciły moc, a tym samym z tym dniem przestała istnieć dotychczasowa Aglomeracja K.. Tym samym, oczyszczalnia ścieków w miejscowości K. w gminie K. powiat k. i w województwie z. (do której ścieki zamierza odprowadzać planowana Aglomeracja Miasto K.) nie jest położona na terenie żadnej aglomeracji. W świetle powyższego nie jest możliwe przyłączenie systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w aglomeracji nieposiadającej oczyszczalni ścieków do systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych do oczyszczalni ścieków nie znajdującej się w żadnej aglomeracji.
Zdaniem Sądu, wbrew ocenie skarżącego, organ zestawił w zaskarżonym postanowieniu treść rozstrzygnięcia z treścią przepisu art. 86 ust.3 pkt 3 P.w. Zestawienie to wskazywało na ich oczywistą niezgodność, a sam przepis nie pozostawiał wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia, bowiem nie jest możliwe przyłączenie systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych do oczyszczalni ścieków nieznajdującej się w żadnej aglomeracji.
W Rozporządzeniu MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji, w § 4 ust. 1 określono jakie elementy powinien zawierać projekt uchwały wyznaczającej aglomerację. Zgodnie z przedmiotowym przepisem projekt ten winien dzielić się na część opisową oraz graficzną. Każda z tych części powinna zaś posiadać określoną część merytoryczną wskazaną odpowiednio w pkt 1 i 2.
W tym kontekście wskazuje się, iż § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji, stanowi, że część opisowa powinna zawierać informację o istniejących i planowanych do budowy oczyszczalniach ścieków, a w przypadku aglomeracji zakończonych końcowym punktem zrzutu ścieków komunalnych - informację, do której aglomeracji ścieki te będą odprowadzane, wraz z określeniem obciążenia oczyszczalni ścieków.
Wskazanie zawarte w przywołanym przepisie również nie budzi wątpliwości co do jego znaczenia.
Pomimo zatem istniejącego obowiązku, projekt uchwały wyznaczającej aglomerację nie wskazuje aglomeracji, do której ścieki będą odprowadzane.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c tiret 6 rozporządzenia MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji zawarta w części opisowej projektu uchwały wyznaczającej aglomerację informacja o systemie gospodarki ściekowej winna zawierać wskazanie ilości ścieków powstających na terenie aglomeracji nieobjętych systemem kanalizacji zbiorczej, gdzie zastosowano systemy indywidualne albo planuje się zastosowanie systemów indywidualnych lub innych rozwiązań zapewniających taki sam poziom ochrony środowiska jak w przypadku systemów kanalizacji zbiorczej.
Niezamieszczenie w uzgodnieniu elementów koniecznych stanowi istotne naruszenie prawa.
Niewątpliwie, w projekcie uchwały dla aglomeracji Miasto K. brak jest wskazania ilości ścieków powstających na terenie aglomeracji nieobjętych systemem kanalizacji zbiorczej, gdzie zastosowano systemy indywidualne, w tym przypadku przydomowe oczyszczalnie ścieków (dalej POŚ). Zgodnie z projektem uchwały liczba rzeczywistych mieszkańców, którzy korzystają z przydomowych oczyszczalni ścieków wynosi 8 (lit. N części opisowej). Ładunek zanieczyszczeń niezbieranych siecią kanalizacyjną musi trafić do oczyszczalni ścieków. Ponadto, każda oczyszczalnia w aglomeracji musi być zdolna do oczyszczenia ścieków do poziomu określonego jak dla RLM aglomeracji, zapewniając jakość ścieków oczyszczonych zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311), zwanej dalej rozporządzeniem MGMiŻŚ w sprawie substancji szczególnie szkodliwych. W każdej aglomeracji powyżej 10 000 RLM wymagane jest podwyższone oczyszczanie biogenów, co dotyczy również przydomowych oczyszczalni ścieków. Spełnienie powyższych warunków zapewnia również spełnienie art. 4 i 5 dyrektywy Rady 91/271/EWG.
Informacja podana na stronie nr 2 w części opisowej w pkt. I.G załącznika nr 1 do projektu uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji Miasto K., zawiera tylko informację, że z POŚ do oczyszczalni ścieków nie są odprowadzane żadne osady (0 mł/d), co jest sprzeczne z podaną w projekcie uchwały liczbą rzeczywistych mieszkańców korzystających z POŚ (8).
Nadto, wskazać należy, że pomimo jednoznacznego obowiązku wynikającego z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c tiret 6 rozporządzenia MGMiŻŚ w sprawie aglomeracji, projekt uchwały wyznaczającej aglomerację w istocie nie określa ilości ścieków odprowadzonych z POŚ. W sytuacji gdy na terenie planowanej aglomeracji funkcjonują POŚ i z treści projektu w sposób jednoznaczny wynika, że są one wykorzystywane, wskazanie że ilość ścieków oczyszczonych systemami indywidualnymi do oczyszczalni ścieków przydomowymi oczyszczalniami ścieków wynosi 0 m3/d zaakceptować należy stanowisko Dyrektor firma B, że stanowi to rażące naruszenie ww. przepisu.
Sąd podziela zatem stanowisko Dyrektor firma B, że Dyrektor firma A uzgodnił projekt uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji, pomimo, iż projekt ten był jawnie sprzeczny z przywołanymi przepisami prawa. Przy czym sprzeczność ta miała charakter rażący - widoczny na pierwszy "rzut oka". Uzgodnienie nastąpiło wbrew jednoznacznym normom prawnym określającym czym jest końcowy punkt zrzutu ścieków komunalnych oraz co powinien zawierać projekt uchwały w sprawie aglomeracji. Przy czym, celem odczytania tych norm organ uzgadniający nie musiał dokonywać zabiegu interpretacji przepisów, której wynikiem byłoby zajęcie określonego stanowiska, albowiem - jak wskazano - przepisy te nie pozostawiały wątpliwości co do ich znaczenia.
W świetle powyższych stwierdzeń Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI