II SA/Sz 691/20

II SA/Sz 691/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-03-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 5226/21 - Wyrok NSA z 2025-01-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 71
par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 2 i 8
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2020 poz 283
art. 71 ust.2 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1396
art. 124 ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skarg A. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję oraz decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących A. S. i J. S. kwotę po [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., dalej jako: "Kolegium", działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570.), po rozpatrzeniu odwołań A. S. oraz J. S., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K., dalej jako: "Wójt", z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym N. .
Z uzasadnienia ww. decyzji Kolegium wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wójt, po rozpatrzeniu wniosku inwestora T. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] obręb N., orzekł o umorzeniu postępowania.
Od ww. decyzji odwołały się strony postępowania - współwłaściciele działek [...] i [...] obręb N. gmina K.: J. S. oraz A. S..
Pierwsza z odwołujących się stron zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 105 § 1 kpa w związku z:
1) art. 8 § 1, art. 12, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez niesprecyzowanie w decyzji mocy ilości anten, ich maksymalnego pochylenia wraz z uzasadnieniem kwestii w sposób możliwy do kontroli;
2) art. 84 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie, dlaczego organ odmówił wiarygodności opinii
sporządzonej przez biegłego;
3) art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z § 2 ust 1 pkt 7 a-d w związku z § 3 ust. 8 pkt 1 a-g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich błędną interpretację z uwagi na nieuwzględnienie maksymalnych mocy, tiltów anten;
4) art. 8 § 1, 11, 77 § 1 80, 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie, dlaczego organ analizował wielokrotnie zaniżone moce anten wiedząc, iż wszystkie wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść środowiska;
5) niepodanie mocy wyjściowej pojedynczego nadajnika TX z uwzględnieniem tolerancji tej mocy określonej przez producenta;
6) nieokreślenie danych producenta i typu nadajników radiolinii, ich zysku antenowego, częstotliwości pracy oraz ich mocy wyjściowej;
7) niedokonanie wyliczeń mocy EIRP w oparciu o budżet mocy w poszczególnych sektorach projektowanej stacji z uwzględnieniem tolerancji produkcyjnej podanych parametrów.
A. S. w odwołaniu podniósł natomiast, iż decyzja organu I instancji obarczona jest następującymi błędami:
1) błędem w ustaleniach faktycznych skutkujących wydaniem niekorzystnej dla mieszkańców N. decyzji poprzez uznanie, że przedsięwzięcie nie wymaga decyzji środowiskowej, pomimo wydania w toku postępowania decyzji biegłego, według której przedsięwzięcie podejmowane przez T. należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym w przedmiotowej sprawie powinna zostać wydana decyzja środowiskowa,
2) nieuwzględnienie z urzędu słusznego interesu społecznego (mieszkańców N. ), poprzez bezkrytyczne przyjęcie za słuszny poglądu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nie wymaga decyzji środowiskowej, pomimo wydania w toku niniejszego postępowania opinii przez biegłego sądowego, w oparciu o którą przedsięwzięcie podejmowane przez T. należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym w przedmiotowej sprawie powinna zostać wydana decyzja środowiskowa z uwagi na fakt, iż według wyliczeń biegłego łączna moc promieniowania izotopowego EIRP emitowana przez zamontowane przez inwestora anteny będzie wyższa niż 20.000 W.
Kolegium, po zapoznaniu się z aktami niniejszej sprawy, wskazało, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Wyjaśniło, że ustalenie, czy dla danej inwestycji jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, zależy od rodzaju inwestycji. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej dalej: "ustawa ooś"), uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy ooś organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w analizowanej sprawie jest wójt, burmistrz, prezydent. Z kolei, przepis art. 60 ustawy ooś stanowi podstawę do wydania rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Korzystając z delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 9 listopada 2010 r. przedmiotowe rozporządzenie.
Niniejsze postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem inwestora T. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] K. N. na działce nr [...]. Wnioskodawca złożył również kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z zapisem na płycie CD zawierającym dodatkowo opracowanie pn. "Kwalifikacja przedsięwzięcia" oraz opracowanie "Analiza środowiskowa", kopię mapy ewidencyjnej terenu planowanej inwestycji w skali 1:1000, mapy z zaznaczonym terenem realizacji przedsięwzięcia oraz oddziaływania przedsięwzięcia i uproszczone wypisy z wykazu podmiotów ewidencyjnych sporządzone przez Starostę [...] dla terenu inwestycji oraz dla działek sąsiednich, pełnomocnictwa wraz z opłatami skarbowymi za udzielenie pełnomocnictwa i opłatę skarbową za złożenie wniosku. Wnioskodawca w karcie kwalifikacji przedsięwzięcia wskazał, że planowane przedsięwzięcie nie zawiera się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W następstwie powyższego pismem z [...] lipca 2019 r. wszczęto postępowanie w sprawie oraz poinformowano strony o możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a w związku z faktem, iż liczba stron postępowania przekroczyła 10 zastosowano zapisy art. 49 kpa oraz art. 74 ust. 3 ustawy ooś, czyli powiadomienie stron nastąpiło na podstawie publicznego obwieszczenia umieszczonego na stronie BIP gminy K., tablicy ogłoszeń Gminy K. oraz tablicy ogłoszeń sołectwa N. .
Wystąpiono również do następujących instytucji w celu wydania opinii w przedmiotowej sprawie sprowadzającej się do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: 1) Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w S. Wydział Spraw Terenowych w K., 2) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w K., 3) Państwowego Inspektora Sanitarnego w K.. W następstwie powyższych wystąpień [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. opinią z dnia [...] lipca 2017 r. stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, bowiem po analizie występowania pól elektromagnetycznych o poziomach i gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m˛ dla stacji bazowej wynika, że dla wskazanych mocy ERIP anten i ich maksymalnego nachylenia w miejscach dostępnych dla ludzi nie zostaną przekroczone dopuszczalne poziomy pól określone przepisami i że stacja bazowa nie powinna być uciążliwa dla ludzi ze względu na emitowane promieniowanie elektromagnetyczne. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w S., opinią z dnia [...] lipca 2019 r., ustaliło, iż brak jest potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na stan zasobów wodnych i zagrożenie osiągnięcia celów środowiskowych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. Wydział Spraw Terenowych w K., po zapoznaniu się z przedmiotem sprawy oraz uzupełnieniu materiału będącego przedmiotem analizy przez RDOŚ, wydał opinię, w której wskazał, iż przedmiotowego przedsięwzięcie nie można zakwalifikować do § 2 ust. 1 pkt 7 lit d rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz, że przedsięwzięcie nie mieści się w katalogu innych przedsięwzięć wymienionych w § 2 i § 3. Zatem Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził jednoznacznie, iż przedmiotowego przedsięwzięcia nie można zakwalifikować do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie stosownie do zapisów art. 71 ust. 2 ustawy ooś dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z powyższym RDOŚ potwierdził, że projektowane przedsięwzięcie nie wymaga również uzyskania opinii w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dokonanej na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy ooś. Ustalenia poczynione przez RDOŚ opierały się na ocenie materiału dowodowego w sprawie m.in. na wypisie i wyrysie z planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem zgodnie z art. 64 ust. 2 pkt 3 ustawy ooś, opinii dr inż J. G. Biegłego Sądu Okręgowego w K., informacji o aktualnym zagospodarowaniu działki nr [...] obręb N.. Ustalenie RDOŚ sprowadzają się do ustalenia maksymalnej mocy promieniowania izotopowo, wyznaczonej dla każdej z projektowanych anten, która wynosi 13360 W, a w miejscach w osiach głównych wiązek promieniowania anten odpowiednio w odległości 300 m (dla anten S1A1, S2A1, S3A1) i 200 m (dla anten S1A2, S1A3, S2A2, S2A3, S3A2,S3A3) nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Przedmiotowa inwestycja zostanie zlokalizowana na dz. nr [...] obręb ewidencyjny N. , objętej zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie którym jest to teren oznaczony symbolem RP - tereny użytków rolnych - łąki, pastwiska, uprawy polowe. Działka ta położona jest także poza granicami wyznaczonych form ochrony przyrody, wymienionych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu a sprowadzających się do kwestii interpretacji Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, iż dokonując kwalifikacji przedsięwzięcia należy uwzględnić kumulacje mocy wszystkich anten, Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowe rozporządzenie w § 2 wymienia przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w ust. 1 pkt 7 wymienia instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Interpretacja ww. zapisów rozporządzenia pozwala na czynienie bezsprzecznych ustaleń, iż moc promieniowania wyznacza się odrębnie dla każdej pojedynczej anteny, zasadę tę wzmacnia także zapis wskazujący, iż analogicznie należy liczyć moc pojedynczej anteny w sytuacji, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
W cytowanym powyżej rozporządzeniu ponadto w § 3 wskazano przedsięwzięcia
mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, zgodnie z ust. 1 pkt 8 wskazano instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
W związku z powyższym z woli prawodawcy inwestor jest zobowiązany uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach tylko w odniesieniu do urządzeń o wskazanej mocy, jeżeli miejsca dostępne dla ludzi znajdują się w odległościach wskazanych w rozporządzeniu, w linii prostej biegnącej od nadajnika w osi jego wiązki. Abstrahując od zgłaszanych w literaturze krytycznych ocen rozwiązań przyjętych w rozporządzeniu z 9 listopada 2010 r. Kolegium wskazało, że zawarte w nim kryteria kwalifikacji są jasne. Sądy administracyjne dokonując wykładni przepisów przedmiotowego rozporządzenia nie mogą opierać się na nieuwzględniającej wykładni językowej i systemowej argumentacji wskazującej na konieczność wzmożenia ochrony środowiska przy tego typu inwestycjach. Tego rodzaju argumenty winny być kierowane do prawodawcy, jako postulaty zmiany obowiązującego prawa, a nie do organów administracji i sądów administracyjnych, które zobowiązane są do stosowania norm obowiązujących. Mając powyższe na uwadze niezasadny jest, zdaniem Kolegium, zarzut strony odwołującej sprowadzający się do twierdzenia, iż organ naruszył zapisy art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy ooś.
Ponadto Kolegium wyjaśniło, iż zasada wskazana w przywołanym art. 6 ust. 2 zwana zasadą przezorności ma swoje źródło w postanowieniach art. 191 ust. 1 TSUE. Ustawodawca nie definiuje, co rozumie pod pojęciem przezorności, choć z zaistnieniem tej okoliczności wiąże wyłączenie odpowiedzialności. Mówiąc o zasadzie przezorności, należy mieć na uwadze również to, że obowiązek jej stosowania może konkretyzować się na różnych płaszczyznach. W związku z tym w doktrynie podkreśla się, że działania zmierzające do realizacji tej dyrektywy w praktyce mogą być podzielone na trzy grupy. Do pierwszej z nich należałoby zaliczyć zapobieganie powstawaniu szkód u ich źródła. W tym celu mogą być wykorzystywane normy prawne i standardy. Do drugiej grupy należałoby zakwalifikować działania zmierzające do neutralizacji ubocznych skutków ingerencji człowieka w środowisko. W trzeciej natomiast znalazłyby się kontrola prawna i społeczna działań niosących ze sobą ryzyko wystąpienia szkód w środowisku. Zatem zasada ta realizuje się poprzez zapobieganie szkodom, poprzez zastosowanie norm prawnych. W niniejszym przypadku organ czynił ustalenia na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Niezależnie od powyższego, w ocenie Kolegium, nie może się ostać zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy ooś bowiem bezsprzeczne jest, iż decyzja środowiskowa poprzedza decyzję o warunkach zabudowy, jednakże pierwsza z tych decyzji może być wydana jedynie w sytuacji, gdy przepisy materialnoprawne zobowiązują inwestora do jej uprzedniego posiadania. W sprawie będącej przedmiotem odwołania bezsprzeczne jest, iż nie ma podstawy prawnych do wydania decyzji środowiskowej.
Zatem odnosząc stan faktyczny sprawy do ww. stanu prawnego Kolegium wskazało, że nie ulega wątpliwości, iż planowane przedsięwzięcie nie może zostać zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7), ani przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, bowiem zgodnie z wnioskiem planowane przedsięwzięcie składa się z 9 anten sektorowych: w sektorze SI o azymucie 80° anteny S1A1, S1A2, S1A3 o maksymalnej mocy EIRP 13360, sektor S2 o azymucie 200° anteny S2A1, S2A2, S2A3 o maksymalnej mocy EIRP 13360, oraz sektor S3 o azymucie 320° anteny S3A1, S3A2, S3A3 o maksymalnej mocy EIRP 13360. Interpretacje zapisów rozporządzenia zgodnie z literalnym i niebudzącym zastrzeżeń rozumieniem przepisów potwierdzają liczne orzeczenia zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W związku z zarzutem odwołania sprowadzającym się do kwestii nieodniesienia się przez organ I instancji do opinii biegłego z listy Sądu Okręgowego w K. dr inż.
J. G. sporządzonej na zlecenie tego organu Kolegium podzieliło zarzuty odwołujących, iż organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego nie poczynił ustaleń na podstawie tego dokumentu. Analiza ta została zatem sporządzona przez organ odwoławczy. Zdaniem Kolegium opinia ta jest niejednoznaczna i sprowadza się jedynie do oceny tematu zakreślonego przez zleceniodawcę w zakresie oceny, czy dla przedsięwzięcia należy sporządzić decyzję środowiskową zgodnie z rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r. O jej niejednoznaczności świadczą zapisy zawarte m.in. na str. 39 dokumentu. Przedstawiona przez inwestora dokumentacja w postaci: kwalifikacji przedsięwzięcia z dnia [...].10.2018 r., analizy środowiskowej z dnia [...].10.2018 r. oraz uzupełnienie wniosku inwestora z dnia [...].10.2019 nie daje podstaw do rozstrzygnięcia, że dla przedmiotowej konfiguracji anten sektorowych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko rozpatrywana stacja bazowa telefonii komórkowej nr [...] nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. W toku trwającej korespondencji z dr inż. J. G. organ I instancji otrzymał pismo z [...] listopada 2019 r. ze stanowiskiem biegłego stwierdzającym, iż na podstawie doręczonej dokumentacji przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Autor opinii w dokumencie tym formułuje wnioski de Iege ferenda co do przyszłych zmian w ustawodawstwie oraz odnosi się do następnych etapów przedsięwzięcia "lokalizacyjnego" i "budowlanego". Nadto należy wskazać, iż przedmiotowa opinia została wydana w okresie wrzesień - październik 2019 r. zatem uprzednio przed wydaniem opinii przez RDOŚ, dokument ten również był przedmiotem analizy organu opiniującego w sprawie. Ponadto autor opracowania przyjął kumulację mocy wiązek anten skierowanych w tym samym azymucie, co jest niezgodne z zapisami rozporządzenia w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem prawodawca nie znajduje innej możliwości wyznaczenia równoważnej mocy promieniowanej izotropowo aniżeli odnoszącej się do każdej pojedynczej anteny, chociażby znajdowały się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zasadniczej w niniejszej sprawie kwestii spornej Kolegium wyjaśniło, że analiza przepisów rozporządzenia z 2010 r. wskazuje, że nie sposób wywieść z nich obowiązku oceny sumarycznej mocy promieniowania, bowiem przepisy ww. rozporządzenia literalnie stanowią o "równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny". Jak zauważa się w doktrynie prawodawca nie znajduje innej możliwości wyznaczenia równoważnej mocy promieniowanej izotropowo aniżeli odnoszącej się do każdej pojedynczej anteny, chociażby znajdowały się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Takie stanowisko jest również obecne w judykaturze. Kolegium nie podzieliło argumentacji odwołania, która staje się osią sporu w niniejszej sprawie, a dotyczącej obowiązku sumowania mocy poszczególnych anten sektorowych działających na jednym azymucie.
Niezależnie od powyższego, zdaniem Kolegium, należy wskazać, że wyłączenie zawarte w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia stanowi lex specialis w stosunku do reguły określonej z kolei w § 3 list. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, który wprowadza zasadę sumowania parametrów przedsięwzięcia nieosiągającego progów określonych w § 3 ust. 1 z parametrami innego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdujących się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Należy podkreślić, że w rozporządzeniu z 2010 r. prawodawca doprecyzował wcześniej obowiązujące przepisy rozporządzenia z 9 listopada 2004 r., które w tym zakresie wzbudzały wątpliwości i w § 2 ust. 1 pkt 7 in fine oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 in fine przesądził, że "równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna".
Odnosząc się do pozostałych zarzutów, dotyczących rzeczywistego oddziaływania inwestycji Kolegium wyjaśniło, że procedura związana z realizacją stacji bazowej telefonii komórkowej jest wieloetapowa. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest aktem administracyjnym wydawanym dla inwestycji przewidzianej do realizacji na obszarze pozbawionym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja taka określa podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na, budowę, uregulowanym w przepisach ustawy Prawo budowlane oraz w przepisach innych ustaw i aktach wykonawczych, a postępowanie środowiskowe jest pierwszym z etapów postępowania inwestycyjnego, poprzedzającym kolejny etap tj. decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przy czym należy wskazać, iż sfinalizowanie dwóch wymienionych powyżej etapów inwestycyjnych nie powoduje, iż przedmiotowa inwestycja dojdzie do skutku, bowiem przed rozpoczęciem budowy inwestor musi zgodnie z przepisami Prawa budowlanego uzyskać pozwolenie na budowę, w którym organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia, czy w świetle obowiązujących przepisów, w tym zwłaszcza przepisów techniczno-budowlanych, możliwe jest udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji - w tym także w aspekcie poszanowania interesów osób trzecich. Przy czym ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego może następować tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami Prawa budowlanego. Organ wydający taką decyzję nie może wkraczać w kognicję organów administracji architektoniczno-budowlanej. Z tego względu ochrona interesów osób trzecich na etapie określenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być zapewniona całościowo i przyjmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę. Trzeba mieć zatem na uwadze odmienność postępowania w sprawie rozstrzygnięcia w sprawie decyzji środowiskowej, ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz konieczność rozgraniczenia kompetencji organów administracji publicznej. Zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich jest różny w każdym z tych postępowań. Zakres ochrony przysługującej w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może być szerszy niż przedmiot postępowania i zakres dopuszczalnego rozstrzygnięcia w decyzji kończącej postępowanie.
Ponadto Kolegium wskazało, iż - na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę - na organie administracji architektoniczno-budowlanej spoczywa obowiązek zbadania rzeczywistego oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, dla którego obowiązującą normę określa wydane na podstawie art. 122 u.p.o.ś. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów. Rozporządzenie to wyznacza dopuszczalne poziomy promieniowania elektromagnetycznego i ma charakter "techniczny" w tym znaczeniu, iż organ administracji w oparciu o zgromadzoną dokumentację, w tym w szczególności projekt budowlany, dokonuje sprawdzenia czy planowana inwestycja nie będzie emitowała pola elektromagnetycznego na poziomie przekraczającym obowiązujące normy. Dodać w tym miejscu można, że są to normy bezwzględnie obowiązujące. Zawarte w rozporządzeniu z 2003 r. regulacje zostały ukształtowane pod kątem rekomendacji Rady z 12 lipca 1999 r. (1999/519/WE). Zaznaczyć przy tym należy, zdaniem Kolegium, iż dokonując oceny inwestycji w oparciu o rozporządzenie z 30 października 2003 r. organ administracji bada wielkość pola magnetycznego - określonego w trzech wymiarach w przestrzeni - stanowiącego w istocie wynik skumulowanego oddziaływania całej inwestycji. W rozporządzeniu z 2003 r. określone zostały dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, a także miejsc dostępnych dla ludności. W rozporządzeniu tym podano zakresy częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne, charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko, a także metody sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól .elektromagnetycznych, jak również metody wyznaczania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Powyższe wynika również z faktu, że zgodnie z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Dlatego na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę bada się, czy przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe gwarantują brak przekroczeń dopuszczalnej gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego (nie więcej niż 0,1 W/m˛) w miejscach dostępnych dla ludzi.
Końcowo Kolegium wyjaśniło, iż na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze oraz z uwagi na poczynione ustalenia, iż planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć określonych w § 2 ust.1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., rozstrzygnięcie niniejsze jest w pełni uzasadnione.
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. oraz pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. J. S. i A. S. wnieśli skargi na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
J. S. zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa w związku z:
1) art. 7-9, art. 77 § 1, art. 107 § 1-3 kpa poprzez przyjęcie, że przedmiotem sprawy jest 9 niezależnych przedsięwzięć i to bez ustalenia faktycznych mocy anten oraz ich maksymalnych pochyleń z jednoczesnym zakwestionowaniem stanowiska biegłego, Ponadto organ II instancji powołał się na nieaktualne orzecznictwo NSA wiedząc, że ukształtowana linia orzecznicza nie podziela poglądu zaprezentowanego w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r., tym bardziej, że wyrok z dnia 21 maja 2014 r. dotyczy przedsięwzięcia, gdzie była tylko jednak antena w każdym sektorze,
2) art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z § 2 ust 1 pkt 7 a-d w związku z § 3 ust. 8 pkt 1 a-g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich błędną interpretację z uwagi na nieuwzględnienie maksymalnych mocy, tiltów anten.
Natomiast A. S. zarzucił ww. decyzji naruszenie:
1) prawa proceduralnego, które miało wpływ na wynik postępowania tj.:
a) art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy polegające na powtórzeniu ustaleń inwestora i organu I instancji,
b) art. 142 kpa poprzez niedokonanie kontroli niezaskarżalnego aktu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydaniu opinii w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko;
c) art. 7, 77 § 1, 78 § 1 kpa polegające na niewyjaśnieniu sprawy w zakresie danych decydujących o prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia poprzez:
- oparcie ustaleń na kwalifikacji przedsięwzięcia i analizie środowiskowej pomimo, iż zawierała ona szereg błędów uniemożliwiających poczynienie prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia, a to:
- niepodanie współrzędnych geograficznych planowanej lokalizacji wieży kratowej;
- niewskazanie typów planowanych anten sektorowych;
- niewskazanie w jakich standardach ma pracować stacja;
- niewyjaśnienie kwestii rzeczywistego pochylenia tiltów w odniesieniu do tiltu elektrycznego i tiltu mechanicznego i ewentualnej zdalnej możliwości zmiany kata nachylenia;
- niewyjaśnienie mocy wyjściowych nadajników, tłumień w torach antenowych dla poszczególnych pasm oraz zysku energetycznego dla poszczególnych pasm
- brak samodzielnych ustaleń organu w zakresie emisji pół elektromagnetycznych i równoważnej mocy promieniowania planowanej inwestycji EIRP;
- brak samodzielnych ustaleń w zakresie miejsc dostępnych dla ludności w obszarze sąsiadującym z planowaną inwestycją;
- nieprzeprowadzenie analizy skumulowanego wpływu bliźniaczych inwestycji w miejscowości S.;
d) art. 84 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo konieczności zasięgnięcia informacji specjalnych;
e) art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów rozstrzygnięcia, niepowołanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, w szczególności w zakresie opinii biegłego sporządzonej na zlecenie Wójta oraz nieustosunkowanie się do zarzutów odwołujących się w zakresie konieczności uzupełnienia dokumentacji przedłożonej przez T. .;
2. prawa materialnego:
- art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez przedwczesne, a zatem błędne ustalenie, że dla przedsięwzięcia określonego we wniosku T. nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez błędne uznanie, iż przedsięwzięcia opisanego we wniosku nie można zakwalifikować do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
- art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niepoczynienie żadnych ustaleń w zakresie istnienia miejsc dostępnych dla ludności w obszarze sąsiadującym z planowaną inwestycją.
W odpowiedzi na ww. skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie połączył obie ww. sprawy, tj. o sygn. akt II SA/Sz 692/20 oraz o sygn. akt II SA/Sz 691/20 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, oraz orzekło o prowadzeniu sprawy pod sygn. akt II SA/Sz 691/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K., umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym N. . Przyczyną umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem inwestora było ustalenie, że planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć, określonych w § 2 ust.1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). W konsekwencji organ I instancji uznał, że w badanej sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a organ odwoławczy pogląd ten podzielił.
Analiza akt postępowania prowadzi jednak do wniosku, że organy obu instancji uchybiły przepisom prawa materialnego, jak i procesowego, i nie przeprowadziły ww. postępowania w sposób wyczerpujący.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ramach postępowania poprzedzającego wydanie takiej decyzji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia, która ma przede wszystkim na celu zweryfikowanie, czy przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko.
W badanej sprawie, z uwagi na specyfikę planowanej inwestycji, w zainteresowaniu organu przy kwalifikacji przedsięwzięcia powinny się znaleźć parametry, o których mowa § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia, który wymienia przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, do których zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna,
a także w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, który stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Rzeczą organu było zatem ustalenie mocy poszczególnych anten, a następnie rozważenie, czy wystąpi zjawisko kumulacji, czyli ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny oraz określenie, czy w zasięgu ich oddziaływania znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Tymczasem, organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie tego, że planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem moc promieniowania izotopowego wyznacza się, zdaniem ww. organów dla pojedynczej z anten wchodzących w skład planowanej stacji, a te zaś nie powodują osiągnięcia wyznaczników określonych ww. przepisami rozporządzenia. Organy rozstrzygające w sprawie oparły swoje decyzje na argumentacji zaprezentowanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., który wydał opinię, w której wskazał, że przedmiotowego przedsięwzięcia nie można zakwalifikować do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie, dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodać w tym miejscu należy, że ww. pogląd znajduje się kontrze do stanowiska biegłego, powołanego przez organ I instancji do wydania w sprawie opinii, zdaniem którego, planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, i który przyjął w swym opracowaniu kumulację mocy wiązek anten skierowanych w tym samym azymucie, z czym – jak już wyżej wskazano – organy orzekające w sprawie się nie zgodziły.
W ocenie Sądu, nie można jednak wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania się lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest, zdaniem Sądu, dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2706/13, z dnia 29 września 2015 r., sygn. II OSK 139/14, z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 1839/16 czy też z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. II OSK 708/15, z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 3083/15 (http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że również w zakresie ustalenia, czy w zasięgu oddziaływania anten znajdują się miejsca dostępne dla ludności organy nie sprostały obowiązkowi zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i jego oceny. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, iż przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem, nie może naruszać granic cudzej nieruchomości. Pionowy zasięg własności gruntowej może ograniczać jedynie porządek prawny, w tym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i dotyczące ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2012 r., II SA/Gl 672/11, LEX nr 1420400).
Definicję pojęcia miejsca dostępne dla ludności zawiera art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396), który stanowi, że przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Oznacza to, zdaniem Sądu, że prawidłowe ustalenia w powyższym zakresie winny obejmować również stwierdzenie, czy na terenie, na który będzie oddziaływać planowane zamierzenie znajduje się zabudowa, jeżeli tak to jaka, a także, czy dla działek znajdujących się w tym obszarze wydano decyzje o warunkach zabudowy. Dopiero bowiem odniesienie prawidłowo określonego zasięgu oddziaływania inwestycji do znajdującej się w nim zabudowy (zarówno istniejącej, jak i tej, która w oparciu o wydane decyzje o warunkach zabudowy może powstać) pozwoli na wiarygodne określenie, czy przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej niezbędne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.
W ocenie Sądu, poczynione w niniejszej sprawie w tym zakresie ustalenia są niewystarczające. Organy obu instancji ograniczyły się do lakonicznego stwierdzenia, że w osiach głównych wiązek promieniowania, odpowiednio w odległości 300 m, takie miejsca nie występują. Tymczasem, jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, już w lutym 2020 r. właściciel znajdującej się w strefie oddziaływania planowanej inwestycji działki nr [...] obręb N., złożył oświadczenie o planowanej budowie domu jednorodzinnego na ww. działce, czego organ II instancji nie wziął w swoich rozważaniach pod uwagę. Powyższe oznacza konieczność ustalenia, czy dla tej działki zostały wydane warunki zabudowy, a jeżeli nie, to zabudowa o jakich parametrach może na tej działce powstać. Wydana w sprawie decyzja powinna zawierać szczegółowe dane dotyczące miejsc dostępnych dla ludności ustalonych w sposób wyżej opisany, a także własną ocenę tego, w jaki sposób ustalenia te przekładają się na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bądź brak podstaw do jej przeprowadzenia w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wójta [...] zostały wydane z naruszeniem art. 7, 8, 11, 75, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a następnie niewłaściwe i niekompletne dokonanie jego oceny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziałać na środowisko, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest – w świetle powyższych ustaleń – przedwczesne, a więc nieuprawnione, i tym samym narusza normę wynikającą z art. 105 § 1 k.p.a. Na obecnym bowiem etapie postępowania nie można przesądzić, że w sprawie tej nie zachodziła konieczność wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co z kolei implikuje niemożność uznania za prawidłowe stanowiska organów, że wszczęte w niniejszej sprawie postępowanie jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien dokonać oceny kwestii, czy nie mogłoby dojść do nakładania się fal emitowanych przez poszczególne anteny oraz kwestii oddziaływania pól elektromagnetycznych na obszary dostępne dla ludności, a następnie podjąć rozstrzygnięcie uwzględniając przedstawioną powyżej ocenę Sądu i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w punkcie drugim sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, na które niniejsza sprawa została skierowana na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 1 lutego 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).