II SA/Sz 686/22

II SA/Sz 686/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II GSK 515/23 - Wyrok NSA z 2024-01-10
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15(4)
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par 1, art. 145 par 1 , art. 134 par 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 195
art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Dz.U. 2022 poz 1526
art. 4 ust. 1 pkt 1 , pkt 19
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 10 ust. 1, art. 8, art. 78 ust. 2 pkt 2 , art. 63 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...], Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. (dalej: ZPWIS lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania Powiatu G. , orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] którą nałożono na Powiat G. obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w [...] Szkół [...] w G. .
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu [...] marca 2022 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. przeprowadzili czynności kontrolne w [...] Szkół [...] w G. , w zakresie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczących higieny pomieszczeń i wymagań w stosunku do sprzętu używanego w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych, higieny procesów nauczania oraz w aspekcie opracowanych wewnętrznych regulaminów funkcjonowania szkół w czasie epidemii. Ponadto, skontrolowano przestrzeganie obowiązków określonych w przepisach ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 276). Kontrolę udokumentowano stosownym protokołem.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- od strony wschodniej budynku szkoły brak znacznego fragmentu ogrodzenia, a istniejące ogrodzenie w złym stanie technicznym - metalowe słupki i przęsła siatki zniszczone z licznymi skupiskami korozji oraz w znacznym stopniu z ubytkami farby na swojej powierzchni, natomiast od strony zachodniej frontu budynku szkoły elementy ogrodzenia w znacznej części ułożone poziomo - przewrócone;
- w szatni centralnej dla uczniów zniszczone powierzchnie ścian i sufitu, podłoga z widocznymi licznymi pęknięciami i ubytkami płytek wzdłuż całej linii powierzchni posadzki, brak listew przypodłogowych;
- parter korytarza komunikacyjnego z wyeksploatowanymi, zniszczonymi i brudnymi powierzchniami ścian i sufitu oraz z licznymi pęknięciami, ubytkami tynku i farby w oprawie drzwi, w segmencie przy sali gimnastycznej widoczne zniszczenia i ubytki farby na ścianach;
- wzdłuż korytarza komunikacyjnego, w przedsionku szkoły - zniszczona z ubytkami wykładzina podłogowa;
- w korytarzu komunikacyjnym III piętra, po stronie z otworami okiennymi, widoczny zaciek po zalaniu sufitu i części ściany;
- w pomieszczeniach sal zajęć Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] Nr [...] zniszczone, brudne ściany i sufity z ubytkami farby i tynku oraz ubytkami listew przypodłogowych;
- w sali zajęć Nr [...] brudne, ze śladami pęknięć i ubytków tynku i farby, ściany i sufit;
- w sali zajęć Nr [...] nieczynna umywalka z powodu braku armatury sanitarnej;
- wzdłuż posadzki podłogowej w sali zajęć Nr [...], pozostałości drewnianych elementów po zdemontowaniu katedry;
- wyeksploatowana, zniszczona, ze śladami pęknięć i ubytków płytek powierzchnia podłogowa w pomieszczenia sali zajęć Nr [...];
- w pracowni fizycznej (sala Nr [...] z zapleczem) brudne, że znacznymi śladami po wymianie instalacyjnej, ubytkami farby i tynku powierzchnie części sufitów i ścian oraz zniszczona, z ubytkami i śladami otworów po wymianie instalacji gazowej i ubytkami listew przypodłogowych posadzka;
- w pomieszczeniu sanitarnohigienicznym dla chłopców na II piętrze budynku szkoły glazura zniszczona, wyeksploatowana, zniszczona, z ubytkami, odpryskami i pęknięciami płytek ceramicznych, na suficie widoczne zacieki po zalaniu;
- w salach dydaktycznych podczas trwania zajęć panuje wyczuwalna, podniesiona temperatura powietrza, powodująca uczucie nagrzania pomieszczeń, pomimo stałego ich wietrzenia, wpływająca na odczucie dyskomfortu przebywających w nim osób.
W związku z powyższym, pismem z [...] kwietnia 2022 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. zawiadomił Powiat G. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzonych nieprawidłowości.
W odpowiedzi Starosta G. , pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r., przedstawił zaproponowane przez Dyrektora [...] Szkół [...] w G. terminy usunięcia nieprawidłowości. Ponadto, w ww. piśmie Starosta G. poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. , iż brak jest możliwości wskazania terminu realizacji zalecenia dot. temperatury w pomieszczaniach szkolnych, bowiem nie regulują jej żadne przepisy, a co za tym idzie brak jest konkretnych działań służących poprawie komfortu przebywających w szkole osób.
Uwzględniając powyższe, organ I instancji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., nakazał Powiatowi G. usunięcie przedmiotowych nieprawidłowości w [...] Szkół [...] w G. , w terminach uwzględniających stanowisko strony tj. wskazanych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r., Starosta G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi I instancji nieprawidłowe ustalenie Powiatu G. jako strony postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżanej decyzji.
Strona odwołująca wskazała, iż błędnym jest uznanie, że to organ prowadzący [...] Szkół [...] w G. a nie dyrektor tej szkoły jest odpowiedzialny za przeprowadzenie niezbędnych prac remontowych na terenie nieruchomości oddanej w trwały zarząd ww. jednostki. W opinii Powiatu wykonanie powyższych prac przez Powiat stałoby w sprzeczności z zapisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, która reguluje zasady gospodarowania nieruchomościami wchodzącymi do powiatowego zasobu nieruchomości.
W szczególności z art. 43 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm., dalej u.g.n.) wynika, że nieruchomości oddane w trwały zarząd zostały wyłączone z gospodarowania przez zarząd powiatu. W ocenie Powiatu oznacza to, że nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd gospodaruje jednostka organizacyjna sprawującą trwały zarząd tj. w rozpatrywanym przypadku dyrektor szkoły.
Organ odwoławczy nie zgodził się z powyższym stanowiskiem. Wskazał, iż kontrolowana nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie [...] Szkół [...] w G. . W praktyce przyjmuje się jednak, że dyrektor szkoły, jako bezpośrednio zarządzający placówką, odpowiada za kwestie organizacyjne związane z remontem budynku szkoły, tj. ustaleniem zakresu niezbędnych prac remontowych, opracowanie kosztorysu oraz terminarza prac remontowych. Z kolei organ prowadzący odpowiada za wykonanie prac remontowych w zakresie zapewnienia środków finansowych, koniecznych do wykonania remontu, po wcześniejszym omówieniu potrzeb remontowych szkoły z jej bezpośrednim zarządcą, czyli dyrektorem. Ponadto, w powyższym przypadku charakter nieprawidłowości stanowi o znacznych nakładach finansowych.
Co do przepisu art. 43 ust. 2 u.g.n. organ odwoławczy wskazał, iż jest on jednoznaczny i odnosi się wyłącznie do praw podmiotu, który objął nieruchomość w trwały zarząd, natomiast w żadnej mierze nie określa jego obowiązków dotyczących zarządzania nieruchomością. Przepis ten nie może być wykorzystany jako argument, iż Powiat przestaje być odpowiedzialny za zapewnienie należytego stanu sanitarno - technicznego budynku, który oddał innemu podmiotowi w trwały zarząd.
Nadmieniono, iż z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) wynika obowiązek zachowania przez organ prowadzący szkołę jej budynku w odpowiednim stanie techniczno-sanitarnym, co w rozpatrywanym stanie faktycznym realizowane jest poprzez nałożenie na ten podmiot określonych obowiązków. Bez znaczenia przy tym jest powierzenie zarządzania szkołą jej dyrektorowi, gdyż to organ prowadzący szkołę, niezależnie od innej odpowiedzialności dyrektora szkoły, odpowiada za prawidłową realizację obowiązków określonych w ww. przepisach.
Pismem z [...] lipca 2022 r. Powiat w G. wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, co miało istotny wpływ na wydaną decyzję,
2) art. 28 i 29 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z § 2 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, poprzez błędne uznanie, że stroną postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie należy uznać Powiat G.
3) art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zaskarżona decyzja może dotyczyć oceny stanu technicznego kontrolowanego obiektu w sytuacji, gdy ww. organ posiada kompetencję do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień dotyczących wyłącznie wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Na podstawie tych zarzutów Powiat wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi potwierdzono, iż Skarżący jest organem prowadzącym Zespół Szkół Ponadpodstawowych w G. , w którym to podmiocie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. przeprowadził kontrolę. Ponadto, Skarżący jest również właścicielem nieruchomości, na terenie której zlokalizowana jest powyższa placówka. Nieruchomość ta została jednak przekazana przez Skarżącego w trwały zarząd na rzecz [...] Szkół [...] w G. .
W ocenie Powiatu brak było podstaw do uznania go za stronę postępowania, bowiem skoro kontrolowany obiekt znajduje się w trwałym zarządzie [...] Szkół [...] w G. , to trwały zarządcą powinien być stroną postępowania. Wskazano, iż z przepisu art. 43 ust. 2 i ust. 4 u.g.n. wynika, że nieruchomości oddane w trwały zarząd zostały wyłączone z gospodarowania przez zarząd powiatu, co z kolei oznacza, że nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd gospodaruje jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd. Zarząd Powiatu zobowiązany do gospodarowania mieniem zgodnie z art. 23 ust. 1 w zw. z art. 25b u.g.n., nie ma tym samym podstaw prawnych do gospodarowania, w tym remontowania, nieruchomości oddanych w trwały zarząd.
Nadto, w myśl art. § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, to dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub w placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkolę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek.
Dodatkowo wskazano, iż organy bez stosownego poparcia w przepisach prawa odniosły się do nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego kontrolowanego obiektu. Tymczasem na mocy stosownej ustawy, Państwowa Inspekcja Sanitarna jest uprawniona do sprawowania nadzoru nad warunkami higieny procesów nauczania i wychowania. W ramach bieżącego nadzoru sanitarnego organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej kontrolują przestrzeganie przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczące higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi i powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi; utrzymania należytego sianu higienicznego nieruchomości; warunków przechowywania i sprzedaży żywności, a także warunków żywienia zbiorowego; nadzoru nad jakością zdrowotną żywności; higieny pomieszczeń i wymagań w stosunku do sprzętu używanego w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych; higieny procesów nauczania. Powyższe przepisy nie upoważniają jednak Państwowej Inspekcji Sanitarnej do sprawowania nadzoru nad technicznym stanem obiektów. Kwestie techniczne związane z bezpiecznym użytkowaniem obiektu oraz oceną, czy obiekt ten jest w odpowiednim stanie technicznym, wykraczają poza kompetencje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sprawy tego rodzaju należą bowiem do organów nadzoru budowlanego, do których należy podejmowanie czynności zmierzających do przestrzegania obowiązku utrzymania w należytym stanie obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązania związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: "P.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja organu odwoławczego na mocy, której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nakazującą Powiatowi usunięcie stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości dotyczących przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w szkole, której organem prowadzącym jest ów Powiat.
Powiat nie kwestionuje zaistnienia nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli oraz określonych w decyzji a także potrzeby ich usunięcia w terminach określonych w decyzji. Natomiast zakwestionował w skardze dopuszczalność nałożenia obowiązków w powyższym zakresie na Powiat jako organ prowadzący szkołę, w której zaistniały nieprawidłowości. Zdaniem Skarżącego, skoro nieruchomość została powierzona w trwały zarząd szkole, decyzja powinna być kierowana do dyrektora szkoły. Nadto Powiat zarzucił organom administracji wykroczenie poza zakres ich właściwości, bowiem w jego ocenie zalecenia dotyczą stanu technicznego kontrolowanego obiektu, do której to oceny właściwość posiadają organy nadzoru budowalnego a nie Państwowa Inspekcja Sanitarna.
Materialnoprawną podstawę działania organów administracji stanowił art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 195 z późn. zm.), który stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
W świetle zgłoszonych zarzutów, w pierwszej kolejności ustalenia wymaga okoliczność, jaki podmiot powinien być adresatem decyzji organów sanitarnych nakładających na szkołę obowiązek doprowadzenia jej pomieszczeń i ogrodzenia do właściwego stanu sanitarno-higienicznego.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność a do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. W myśl zaś art. 8 ust. 16 powyższej ustawy, zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych specjalnych, szkół ponadpodstawowych, w tym integracyjnych oraz z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, szkół sportowych i mistrzostwa sportowego oraz placówek wymienionych w art. 2 pkt 3-8, z wyjątkiem szkół i placówek o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym, należy do zadań własnych powiatu.
Powyższe przepisy korespondują z rozwiązaniami ustrojowymi przyjętymi w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1526). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 19 powyższej ustawy powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej a także utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż powiat jest zobowiązany zapewnić konieczne środki finansowe na prowadzenie szkół. Szkoły zakładane i prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego są jednostkami budżetowymi. Wydatki na oświatę pochodzą z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe). Szkoła nie jest tym samym niezależnym podmiotem i może realizować powierzone jej zadania wówczas, gdy organ prowadzący szkołę wyposaży ją w niezbędne do tego środki.
W świetle powyższych rozważań bez znaczenia jest okoliczność, że szkoła jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką, zarządzaną przez dyrektora szkoły, który kieruje działalnością szkoły oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 68 ust. 1pkt 1 ustawy Prawo oświatowe). Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Na zasadzie art. 57 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Stosownie do ust. 2 nadzorowi podlega w szczególności:
1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;
2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów;
3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.
Zatem to jednostka samorządu terytorialnego - jako organ prowadzący szkołę -sprawuje nadzór we wskazanym zakresie nad szkołą, gdyż odpowiada za prawidłową realizację obowiązków z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Natomiast dyrektor szkoły jest tylko wykonawcą nałożonych na organ prowadzący szkołę zadań, z czego jest rozliczany przez ów organ prowadzący.
Z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 69 ze zm.) wynika obowiązek dyrektora szkoły zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce, a także bezpiecznych i higienicznych warunków uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę. Nie zwalnia to jednak organu prowadzącego szkołę (tutaj: Powiatu) z odpowiedzialności za realizację obowiązków nałożonych na niego mocą art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Przy czym wyegzekwowanie obowiązków może być skutecznie dochodzone od podmiotu, który prowadzi szkołę, a nie nią tylko zarządza.
Jak trafnie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1709/18, obowiązek dyrektora zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu jest skorelowany z obowiązkami organu prowadzącego szkołę, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa oświatowego. Przepisy powoływane w skardze nie mogą być zatem odczytywane jako zwalniające organ prowadzący szkołę z ciążących na nim obowiązków ustawowych i nie mogą stanowić podstawy prawnej do nałożenia na szkołę lub jej dyrektora obowiązku usunięcia stwierdzonych w tej placówce uchybień.
Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach jest jednym z podstawowych standardów obowiązujących w systemie oświaty. Za działalność szkoły (placówki) odpowiada jej organ prowadzący, a jego zadaniem jest w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły (placówki), w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, a także wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Tym samym to organ prowadzący szkołę winien być zobowiązany do wykonania prac o jakich mowa w decyzji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (por. np. wyrok NSA z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2362/19)
Podstaw do nałożenia przez Państwową Inspekcję Sanitarną obowiązków na dyrektora szkoły w miejsce organu prowadzącego szkołę w żadnej mierze nie dają też powoływane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zasad gospodarowania powiatowym zasobem nieruchomości (tj. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 25b) oraz praw jednostki organizacyjnej, której powierzono trwały zarząd (art. art. 43 ust. 2 i 4). Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, z przepisów tych nie sposób wywodzić, iż Powiat oddając szkole nieruchomość w trwały zarząd przestał być odpowiedzialny za zapewnienie należytego stanu sanitarno - technicznego budynku na podstawie przywołanych na wstępie przepisów.
Natomiast co do zarzutu Powiatu dotyczącego działania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej poza zakresem jej właściwości, w skardze nie wskazano, które ze stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości miałyby nie odnosić się do wymagań higienicznych i zdrowotnych. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż stan powierzchni ścian, sufitów, podłóg, posadzek czy armatury sanitarnej w budynku szkoły niewątpliwie mieści się w zakresie takiego pojęcia. Treść szczegółowych zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach wskazuje, iż należy przywołane wyżej pojęcie rozumieć szeroko. Mieszczą się w nim także takie elementy jak ogrodzenie szkoły. Jak wynika bowiem z §7 ust. 1 rozporządzenia, teren szkoły i placówki ogradza się. Stąd w szczególności wobec stwierdzenia, iż ogrodzenie szkoły nie spełnia swojej roli z uwagi na zaniedbania w jego stanie, w tym z uwagi na jego częściowe przewrócenie, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej były uprawnione do nałożenia stosownych obowiązków na organ prowadzący szkołę co też nastąpiło prawidłowo w pkt 1 i 8 decyzji. Jedynie szczelne, znajdujące się w odpowiednim stanie technicznym ogrodzenie może w należyty sposób zapewnić ochronę terenu szkoły przed dostępem zwierząt oraz osób postronnych co ma niewątpliwe istotne znaczenie również z przyczyn sanitarnych.
Warto też dostrzec, iż wymienione w ustawie działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego (art. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 195 z późn. zm.) zostały wymienione jedynie przykładowo. Wynika to z faktu poprzedzenia wyliczenia szczegółowych zadań Inspekcji zwrotem "w szczególności".
W związku z powyższym Sąd, nie dopatrując się niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, stosownie do art. 151 P.p.s.a, skargę oddalił.
Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/