III SA/Kr 906/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2012-09-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądoweradca prawnypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnedochodymajątekutrzymanie rodziny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając radcę prawnego dla skarżącego.

Skarżący J. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, argumentując trudną sytuacją materialną i koniecznością utrzymania siedmioosobowej rodziny. Sąd, analizując dochody i majątek skarżącego (w tym dochody z gospodarstwa rolnego i sprzedaży serków, a także środki na rachunku bankowym), uznał, że skarżący nie jest całkowicie niezdolny do ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, ze względu na konieczność utrzymania rodziny i fakt, że sprzedaż majątku lub obciążenie nieruchomości mogłaby zagrozić podstawom egzystencji, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając radcę prawnego.

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Grzegorz Karcz, rozpoznał wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący domagał się całkowitego zwolnienia, powołując się na utrzymanie żony i pięciorga dzieci, posiadanie domu i 3 ha ziemi rolnej, ale brak zasobów pieniężnych. Sąd ustalił, że skarżący generuje stały miesięczny dochód ze sprzedaży serków (ok. 500 zł), roczny dochód z gospodarstwa rolnego (ok. 20 000 zł) oraz posiada na rachunku bankowym ponad 5000 zł. W związku z tym, sąd uznał, że skarżący nie wykazał całkowitej niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, co jest przesłanką do całkowitego zwolnienia. Jednakże, zgodnie z zasadą, że sąd nie jest związany żądaniem strony i może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, sąd rozważył sytuację rodziny. Przy miesięcznych dochodach ok. 2166 zł i kosztach utrzymania ok. 600 zł, rodzinie pozostaje ok. 1566 zł, co wystarcza na podstawowe potrzeby. Sprzedaż lub obciążenie domu czy ziemi rolnej mogłaby zagrozić egzystencji rodziny, a posiadane środki na koncie powinny stanowić zabezpieczenie. Dlatego sąd postanowił oddalić wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów, ale przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego opłacanego przez Skarb Państwa, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał całkowitej niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochody z gospodarstwa rolnego, sprzedaż serków oraz środki na rachunku bankowym wskazują na możliwość ponoszenia części kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, nawet jeśli strona domaga się całkowitego zwolnienia. Ustanowienie radcy prawnego jest uzasadnione, gdy koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru zagrażają koniecznemu utrzymaniu rodziny.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie wykazał całkowitej niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na posiadane dochody i środki pieniężne.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczności te siłą rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony. Sprzedaż bądź obciążenie domu gdzie zamieszkuje z rodziną albo nieruchomości rolnej na której gospodarzy celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłaby bowiem w podstawę egzystencji rodziny.

Skład orzekający

Grzegorz Karcz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności możliwości przyznania pomocy w zakresie częściowym oraz oceny zdolności do ponoszenia kosztów sądowych przez osoby posiadające dochody i majątek, ale z koniecznością utrzymania rodziny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny; ocena zdolności do ponoszenia kosztów jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy, pokazując, jak sąd balansuje między potrzebą ochrony praw strony a realiami finansowymi.

Czy posiadanie ziemi i dochodów z sera oznacza, że nie potrzebujesz prawnika? Sąd rozstrzyga o prawie pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 906/12 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2012-09-28
Data wpływu
2012-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów , ustanowiono radce prawnego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art. 243 par. 1 oraz art. 252 w zw. z art. 246 par. 1 i art. 245 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Uzasadnienie
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i pięcioma córkami.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 90 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 3 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma na utrzymaniu pięcioro dzieci.
Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił, że wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego szacuje na 700 zł. Nadmienił, że ostatnią ratę za prąd zapłacił dopiero po upomnieniu. Przyznał, że we wniosku nie ujął kwoty 441,60 zł z tytułu dopłat rolnych. W załączeniu przedstawił kopię decyzji. Wyjaśnił, że należąca do niego nieruchomość rolna jest wykorzystywana gospodarczo a roczne dochody z niej szacuje na ok. 20 tyś. zł. Miesięczne dochody, ze sprzedaży serków szacuje zaś na ok. 450-500 zł. Ani skarżący ani nikt z domowników nie korzysta ze wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej. Skarżący posiada rachunek bankowy.
Z dołączonej do pisemnych wyjaśnień kopii decyzji o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich wynika, że na rok 2011 skarżący otrzymał płatność w łącznej wysokości 441,60 zł. Z dołączonych rachunków wynika że aktualnie na energię elektryczną przeznaczać musi 586,49 zł, a na wywóz śmieci 39 zł. Posiadany przez skarżącego rachunek bankowym wykazuje na dzień 18.09.2012 r. saldo dodatnie z wolnymi środkami w kwocie 5436,71 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z wyjaśnień skarżącego wynika, że sprzedaż serków przynosi skarżącemu stały miesięczny dochód w wysokości ok. 500 zł, jego gospodarstwo rolne generuje roczny dochód w wysokości ok. 20000 zł, zaś na należącym do niego rachunku bankowym skarżący posiada aktualnie wolne środki w wysokości 5436,71 zł. Okoliczności te siłą rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy miesięcznych dochodach na poziomie
ok. 2166 zł [z wyliczenia 500+(20000/12)=2166] i po opłaceniu wykazanych stałych kosztów utrzymania tj. ok. 600 zł, siedmioosobowej rodzinie skarżącego pozostaje do dyspozycji kwota ok. 1566 zł. Przy obecnym poziomie cen oraz usług środki na takim poziomie wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb. Fakt posiadania przez skarżącego wykazanego majątku nie zmienia tego oglądu. Sprzedaż bądź obciążenie domu gdzie zamieszkuje z rodziną albo nieruchomości rolnej na której gospodarzy celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłaby bowiem w podstawę egzystencji rodziny. Jeśli zaś chodzi o posiadane przez skarżącego środki pieniężne na ujawnionym rachunku bankowym to z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy wykazanych dochodach i obciążeniach tak liczna rodzina powinna jednak dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś powikłań losowych nawet gdy Państwo deklaruje np. powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Wszystko to razem wzięte prowadzi więc do logicznej konkluzji, że choć w obecnej sytuacji skarżący nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym gdyż będzie w stanie uiścić koszty sądowe obejmujące obecnie tylko wpis od skargi to jednak zasługuje na taką pomoc w zakresie częściowym objawiającą się ustanowieniem na jego rzecz radcy prawnego opłacanego przez Skarb Państwa. Kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru skarżący nie jest bowiem w stanie opłacić bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie oraz rodziny.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI