II SA/Sz 672/04

II SA/Sz 672/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tomaszewska
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 507/05 - Wyrok NSA z 2005-12-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie wycofania skargi i Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Rada Miejska uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art.98 ust.1 ust.3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 201r. Nr 142 poz. 1591 ze zm./ postanowiła wycofać skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]r. Nr [...]dotyczące stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej Nr [...]z dnia [...]w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego M. S.
Następnie Rada Miejska uchwałą Nr [...]z dnia [...]., na podstawie art. 98 ust.1, ust.3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym postanowiła wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Nr [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...]Rady Miejskiej z dnia [...]r. w sprawie uchylenia uchwały Rady Miejskiej. Uchwałą z dnia [...]. Rada Miejska uchyliła swoją uchwałę Nr [...]z dnia [...]. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody dotyczące uchwały Nr [...]Rady Miejskiej z dnia [...]. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]., Wojewoda na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność uchwał Rady Miejskiej z dnia [...]. Nr [...]i Nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego podniesiono, że zgodnie z treścią art. 25a ustawy o samorządzie gminnym, radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego.
Wojewoda wywiódł, że głosowanie radnego M. S. nad kwestionowanymi uchwałami dotyczy jego interesu prawnego, co skutkowało koniecznością wyłączenia tego radnego z głosowania nad przedmiotową uchwałą. Uzyskana w głosowaniu większość nie jest wiarygodna, ponieważ mógł o niej zadecydować właśnie głos radnego M. S. W tym stanie rzeczy nie można uznać, iż podjęcie uchwały Nr [...]i Nr [...]zostało przegłosowane zgodnie z wymaganiami przewidzianymi w art. 14 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwały nie zostały więc skutecznie podjęte ustawowo wymaganą większością głosów.
Wobec powyższego Wojewoda uznał za uzasadnione i konieczne stwierdzenie nieważności przedmiotowych uchwał.
Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało przez Radę Miejską zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargą.
Z treści uzasadnienia skargi wynika, że oparta została na następujących zarzutach:
1) błędu w ustaleniach faktycznych,
2) nieprawidłowej interpretacji art. 25a ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i w całości powtórzył stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona .
Przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody jako organu nadzoru sprawującego zgodnie z Rozdziałem 10 ustawy z dnia 8 marca 1999r o samorządzie gminnym /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ nadzór nad działalnością gminną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. /Prawo o ustroju sądów administracyjnych /, wojewódzki sąd administracyjny jest właściwy do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Skład orzekający podziela w całości stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 września 2002r. sygn. akt II SA/Wr 1498/02 OSS 2003/1/18, które znajduje odniesienie w niniejszej sprawie.
Rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem, jeżeli jest zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawami. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej normuje dwa zasadnicze elementy konstrukcji nadzoru: kryterium nadzoru (art. 171 ust. 1 Konstytucji) i organy powołane do sprawowania nadzoru (art. 171 ust. 2 Konstytucji). Środki nadzoru nad organami samorządu terytorialnego normują ustawy samorządowe. Według art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym "Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna" (ust. 1) i "W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa" (ust. 4). Powołana ustawa o samorządzie gminnym wyróżnia zatem dwie kategorie wad uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. To rozgraniczenie kategorii wad uchwał organów gminy ma znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały organu gminy. Powołana ustawa o samorządzie gminnym nie określa rodzaju naruszenia prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa, jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Jednym z istotnych elementów zgodnego z prawem podjęcia uchwały jest procedura podjęcia uchwały, którą regulują przepisy powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Na przestrzeganie procedury podjęcia uchwały składa się szereg elementów, wśród których istotne znaczenie ma udział w głosowaniu legitymowanych osób, a zatem radnych. Art. 25a powołanej ustawy o samorządzie gminnym stanowi "Radny lub członek zarządu nie może brać udziału w głosowaniu w radzie, w zarządzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego". Artykuł ten wprowadził zatem instytucję wyłączenia radnego od udziału w głosowaniu. Opiera on wyłączenie radnego na przesłance interesu prawnego, nie wprowadzając - tak jak to jest w przypadku art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) - ograniczenia przedmiotowego do określonego rodzaju spraw. Interes prawny to interes chroniony przepisami prawa. Interes prawny to interes wypływający z przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego. Każdy z tych przepisów może bowiem kształtować uprawnienia i obowiązki jednostki. Nie można zatem zawęzić interesu prawnego jednostki wyłącznie do przepisów prawa materialnego. Interes prawny może zatem wypływać też z przepisów prawa ustrojowego, do których należą przepisy powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Przyjęcie poglądu, że normy ustrojowe nie mogą kształtować interesów jednostki, jest nieuzasadnione i sprzeczne z prawem.
Art. 25a powołanej ustawy o samorządzie gminnym należy zatem odnieść do uchwał podejmowanych na podstawie tej ustawy. Radny nie może więc brać udziału w głosowaniu w sprawach, które dotyczą jego osoby, z uwagi na to, że z mocy art. 25a podlega wyłączeniu.
Do takich spraw należy niewątpliwie zaliczyć sprawę wygaśnięcia mandatu radnego. Co prawda w dacie podjęcia uchwał objętych zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym przepis art. 25a uległ zmianie bowiem nie istniał już zarząd gminy jako organ gminy, jednakże poglądy wyrażone w cytowanym wyroku nie straciły na swojej aktualności.
Udział więc w głosowaniu radnego M. S. nad uchwałami Rady Miejskiej z dnia [...]. - Nr [...]dotyczącej wycofania skargi z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia [...]. dotyczące stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej z dnia [...]. w sprawie wygaśnięcia -mandatu radnego M. S. oraz - Nr [...]dotyczącej wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...]Rady Miejskiej z dnia [...]. w sprawie uchylenia uchwały Rady Miejskiej - podlegającego wyłączeniu jest istotnym naruszeniem prawa.
W powołanej przez stronę skarżącą sprawie SA/Sz 2077/03 , Sąd stwierdził, że uchwała Rady Miejskiej z dnia [...]. Nr [...]w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego podlega odrzuceniu, bowiem nie należy do rozstrzygnięć, o których mowa w treści art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, a jest jedynie warunkiem koniecznym do zaskarżenia innej uchwały w trybie art. 101 ust.1 w/w ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd nie stwierdził, że M. S. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały o wygaśnięciu jego mandatu radnego i kwestią w przywołanym w skardze postanowieniu z dnia [...]. w ogóle się nie zajmował.
Powyższy tok rozumowania wskazuje, że skład orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku że głosowanie w sprawie spornych uchwał dotyczyło interesu prawnego radnego M. S., a w tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe jest ustosunkowanie do pozostałej argumentacji skargi prezentującej pogląd strony skarżącej na temat interesu prawnego radnego.
Natomiast okoliczność, że organ nadzoru w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wyraził stanowisko, które nie jest akceptowane przez stronę skarżącą nie dowodzi, że uzasadnienie tego rozstrzygnięcia dotknięte jest uchybieniem proceduralnym.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa i z tego względu, na podstawie art. 151 cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.