II SA/Sz 667/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2022-11-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodneretencja terenowakanalizacja deszczowasystem kanalizacji otwartejsystem kanalizacji zamkniętejwody opadowewody roztopowewsaorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję Wójta Gminy dotyczącą opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, uznając, że wewnętrzny system kanalizacji deszczowej nieruchomości nie jest podłączony do otwartego systemu kanalizacji gminnej.

Spółka zaskarżyła decyzję Wójta Gminy o nałożeniu opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na działce o powierzchni utwardzonej. Skarżąca argumentowała, że nieruchomość posiada wewnętrzny system kanalizacji deszczowej połączony z rowem melioracyjnym, który stanowi otwarty system kanalizacji gminnej. Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że sam wewnętrzny system odprowadzania wód opadowych i rów melioracyjny nie spełniają definicji otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji, o którym mowa w Prawie wodnym, jeśli nie są częścią zorganizowanej, zarządzanej całości odprowadzającej wody do odbiornika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę spółki P. P.-H.-U. "D. P." S. na decyzję Wójta Gminy K. określającą opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Organ nałożył opłatę, uznając, że ponad 70% powierzchni działki jest utwardzone i nie jest ona objęta systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Spółka kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że posiada wewnętrzny system kanalizacji deszczowej połączony z rowem melioracyjnym, który stanowi otwarty system kanalizacji gminnej. Sąd, powołując się na jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyroki z 15 marca 2022 r. III OSK 794/21 i 23 lutego 2022 r. III OSK 866/21), podkreślił, że dla uznania nieruchomości za objętą systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej, konieczne jest, aby wody opadowe były odprowadzane do zorganizowanego, zarządzanego systemu, a nie tylko do wewnętrznej instalacji czy rowu melioracyjnego, który nie stanowi części takiej całości. Sąd stwierdził, że obszar, na którym znajduje się sporna nieruchomość, nie jest podłączony do takiego systemu, a wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów nie wyłącza obowiązku naliczenia opłaty. Sąd nie podzielił również argumentów spółki dotyczących błędnego ustalenia powierzchni utwardzonej oraz interpretacji przepisów rozporządzenia w sprawie stawek opłat. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wewnętrzny system kanalizacji deszczowej nieruchomości, nawet jeśli odprowadza wody do rowu melioracyjnego, nie stanowi otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji w rozumieniu Prawa wodnego, jeśli nie jest częścią zorganizowanej, zarządzanej całości odprowadzającej wody do odbiornika.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, które definiuje system kanalizacji otwartej/zamkniętej jako zorganizowaną całość techniczną i podmiotową, służącą do odprowadzania wód opadowych do odbiornika. Sam rów melioracyjny lub wewnętrzna instalacja nie spełniają tej definicji, jeśli nie są częścią szerszego, zarządzanego systemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.w. art. 269 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

rozp. j.s.o. art. 9 § pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.w. art. 34 § pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

ustawa COVID-19 art. 15zzs § ind. 4

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

O.p. art. 63 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1977 r. Ordynacja Podatkowa

O.p. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1977 r. Ordynacja Podatkowa

u.p.w. art. 300

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

K.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.w. art. 16 § pkt 59

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.z.w.o.ś. art. 2 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość nie jest objęta systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej w rozumieniu Prawa wodnego, ponieważ wewnętrzny system odprowadzania wód i rów melioracyjny nie stanowią zorganizowanej, zarządzanej całości. Sąd podzielił interpretację NSA dotyczącą definicji systemu kanalizacji otwartej/zamkniętej.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość posiada wewnętrzny system kanalizacji deszczowej połączony z rowem melioracyjnym, który stanowi otwarty system kanalizacji gminnej. Rów melioracyjny stanowi element otwartego systemu kanalizacji. Organ błędnie ustalił powierzchnię utwardzenia. Organ naruszył przepisy K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Zastosowanie stawki opłaty było nieprawidłowe, gdyż na nieruchomości istnieją urządzenia do retencjonowania wody.

Godne uwagi sformułowania

Sama techniczna możliwość odprowadzenia deszczówki z danej nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjmowania, że jest to nieruchomość ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Przez systemy kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie w ogóle organizację odprowadzania wód opadowych: zarówno jej stronę techniczną, jak i podmiotową. Nie może przy tym chodzić o system kanalizacji wewnętrznej należący do właściciela nieruchomości i przez niego zarządzany. W przypadku zmniejszenia retencji nie tyle chodzi o ujęcie wód opadowych do systemu, ile o nieujęcie całego obszaru w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Skład orzekający

Elżbieta Dziel

sprawozdawca

Marzena Kowalewska

członek

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"system kanalizacji otwartej lub zamkniętej\" na gruncie Prawa wodnego w kontekście opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, zwłaszcza w sytuacji braku gminnej sieci kanalizacji deszczowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zorganizowanej kanalizacji gminnej i interpretacji przepisów Prawa wodnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w obszarach z rozwiniętą infrastrukturą kanalizacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za retencję i interpretacji przepisów, które mogą być niejasne dla właścicieli nieruchomości z utwardzonymi powierzchniami. Wyjaśnia kluczową różnicę między wewnętrznym systemem odprowadzania wód a systemem kanalizacji gminnej.

Czy Twój system odprowadzania deszczówki to "system kanalizacji"? Sąd wyjaśnia, kiedy zapłacisz wyższą opłatę za retencję.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 667/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 34 pkt 4,  art. 269 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 736
§ 9 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzs ind. 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. P.-H.-U. "D. P." S. z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 czerwca 2022 r. nr GK.3137.13.2.2022.AŻ Wójt Gminy K. orzekł dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...], o powierzchni 7763 m2 (w tym 6218,34 m2 powierzchni utwardzonej) za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł, która podzielona została na IV równe raty po [...] zł za każdy kwartał. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 272 ust. 8, 22-26 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021 poz. 2233), § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2021, poz. 736; dalej "rozporządzenie j.s.o."), art. 63 § 1 i 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1977 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U.2021, poz.1540 ze zm.; dalej "O.p.") w związku z art. 300 Prawa wodnego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 poz.735; dalej "K.p.a.").
Organ wskazał, że 19 maja 2022 r. w drodze informacji ustalił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla przedmiotowej działki.
PPHU D. Sp. z o.o. w P. złożyła reklamację, w której wskazała, że opłata nie powinna zostać naliczona z uwagi na okoliczność, iż działka ta jest objęta systemem kanalizacji typu otwartego i zamkniętego (powołując się na opinię posadowienia kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w obrębie działek nr [...] i współfunkcjonuje z siecią istniejącą na działce [...]).
Organ wskazał, że w ewidencji dostępnej w Urzędzie Gminy K. nie istnieje działka o nr [...], obręb W., którą wskazał reklamujący w swoim piśmie.
Organ przypomniał, że bada sprawę od 2018 r., w którym po raz pierwszy naliczono opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla dz. [...], co od początku było przez stronę kwestionowane. 13 maja 2019 r. z urzędu przeprowadzono wizję w terenie. Oględziny dz. [...] odbyły się przy udziale uprawnionego geodety, który wykonał pomiary powierzchni biologicznie czynnej (na koszt gminy). Z przedstawionego przez geodetę protokołu wynika, że wybetonowana powierzchnia wynosiła 7440 m2, co stanowiło ok. 95% całości działki. Jednak w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi na tej działce w 2019 r. i brakiem możliwości dotarcia do całości terenu nieruchomości przez geodetę, organ przyjął powierzchnię biologicznie czynną wynikającą z dokumentacji zagospodarowania terenu, która została dostarczona przez mgr inż. S. S. - nadzorującego prowadzone roboty budowlane na przedmiotowej działce oraz pełniącego funkcję kierownika budowy. Zgodnie z tą dokumentacją powierzchnia zabudowana wynosiła 6218,34 m2, co stanowiło ok. 79% całej działki.
Organ wskazał, że w związku z brakiem złożenia przez stronę oświadczenia, o którym mowa w art. 552 § 2b Prawa wodnego oraz brakiem przedstawienia dokumentacji dotyczącej wielkości powierzchni utwardzonej na przedmiotowej działce w złożonej reklamacji przyjąć należało, iż ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe i strona co do tej kwestii zastrzeżeń nie ma, co oznacza, że powierzchnia utwardzenia terenu nie uległa zmianie. Kwestią sporną pozostaje natomiast zagadnienie ujęcia danej nieruchomości w system kanalizacji otwartej i zamkniętej.
Organ nie miał wątpliwości, że działka jest wyposażona w wewnętrzny system kanalizacji, natomiast system ten nie jest w żaden sposób podłączony do gminnej sieci kanalizacji deszczowej, co przesądza o konieczności naliczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.
Ustosunkowując się do zarzutu strony odnośnie potwierdzenia przez organ decyzją z 21 października 2020 r., że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej organ wyjaśnił, że w wczesnym stanie wiedzy na temat orzecznictwa sądów administracyjnych takie stanowisko było uzasadnione. Jednakże decyzja dotyczyła tylko konkretnego 2018 r. i nie była wiążąca dla organu w odniesieniu do innych lat. Aktualny pogląd organu oparty jest z kolei o najnowsze i jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostało wyrażone w odniesieniu do kilku decyzji wydanych przez organ.
Organ wyjaśnił definicję "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", odwołując się do jego słownikowego znaczenia, jako zespół urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak i ogólnospławnej. Według organu obszar, na którym znajduje się sporna nieruchomość, nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności nawet w przypadku posiadania instalacji/urządzeń do retencjonowania wody. W przypadku posiadania urządzeń do retencjonowania wody (w zależności od ich pojemności) stawka opłaty jest natomiast niższa. Organ wskazał, że zgodnie z posiadanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z 18 stycznia 2008 r. znak [...] odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ powołał wyrok NSA z 15 marca 2022 r. III OSK 794/21.
Organ nie zgodził się z zarzutem działania organu na szkodę przedsiębiorcy.
Spółka zaskarżyła decyzję Wójta Gminy K. w całości, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że działka nr [...], obręb W., nr KW [...] posiadająca wewnętrzny system kanalizacji deszczowej nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] jest połączony z systemem kanalizacji deszczowej na działce nr [...] ([...] przy czym działka aktualnie została podłączona do innej KW), przez który wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych,
2) art 77 § 1 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zastosowania opłaty o jakiej mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego,
3) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla zwolnienia z obowiązku opłaty wskazanej ww. przepisie jest konieczne, aby wewnętrzny system kanalizacji deszczowej istniejący na działce [...] (znajdujący się w kompleksie 19 działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej), był dodatkowo podłączony do zewnętrznego systemu kanalizacji deszczowej, podczas gdy ustawodawca nie wprowadza konieczności podłączenia nieruchomości do zewnętrznej kanalizacji deszczowej bezpośrednio, a wymaga aby dana nieruchomość była podłączona do systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej jaki funkcjonuje na danym obszarze,
2) § 9 pkt. 1 rozporządzenia j.s.o. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody,
3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że działka nr [...] posiadająca wewnętrzny system kanalizacji nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] (znajdujący się w kompleksie 19 działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej) jest połączony z systemem kanalizacji deszczowej konkretnie na działce nr [...], przez który wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżąca wskazała, że wyroku NSA z 15 marca 2022 r. nie można stosować w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, ponieważ NSA oparł się na zbyt wąskiej podstawie faktycznej i nie wziął pod uwagę tego, że: 1) na terenie gminy nie ma gminnej sieci kanalizacji deszczowej, a wody opadowe są odprowadzane wyłącznie za pośrednictwem rowu melioracyjnego, 2) rów melioracyjny wraz z wewnętrznym system kanalizacji deszczowej na ww. działce stanowi jako całości system kanalizacji otwartej, 3) wody opadowe jakie trafiają do rowu melioracyjnego odprowadzane są dalej do dopływu rzeki Odry i dalej do Morza Bałtyckiego. Wszystko razem składa się na system kanalizacji otwartej. Natomiast sam rów melioracyjny jest elementem owego systemu. Ponadto gmina K. dokonała już odpowiedniej analizy i w uzasadnieniu decyzji z 21 października 2020 r. [...] jednoznacznie wskazała, że przedmiotowy rów stanowi element systemu kanalizacji otwartej istniejący na obszarze gminy. Świadczy o tym również załączona do skargi opinia rzeczoznawcy. Skarżąca podważyła również wiarygodność dokumentacji zagospodarowania terenu, która została dostarczona przez mgr. inż. S. S. i wykorzystana przez organ. Skarżąca wskazała, że nie rozumie, dlaczego organ zastosował stawkę [...] zł/m2, skoro na przedmiotowej nieruchomości istnieje system wewnętrznej kanalizacji włączony do rowu melioracyjnego należący do gminy K., który winien być rozumiany jako urządzenie do retencjonowania wody. Tym samym opłata jej zdaniem (stawka) winna ulec odpowiedniemu zmniejszeniu po uprzednim ustaleniu wysokości procentu odpływu rocznego z powierzchni trwale uszczelnionej i powierzchni urządzenia służącego do retencji wody.
Do skargi załączono: wyrok WSA w Szczecinie z 3 czerwca 2020 r. II SA/SZ 950/19, wymienione decyzje administracyjne, opinię w sprawie posadowienia kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w obrębie działek nr [...] obręb ewidencyjny [...] W. z października 2019 r.
Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Pismem z 7 września 2022 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, wskazując, że istniejący wewnętrzny system kanalizacji na obszarze działki [...] współfunkcjonuje z istniejącym na terenie gminy K. systemem kanalizacji, przy czy gmina odprowadza wody roztopowe i opadowe wyłącznie za pomocą istniejącego rowu melioracyjnego. Gmina nie posiada innego systemu kanalizacji deszczowej. W sytuacji, w której rów melioracyjny wykorzystywany jest do odprowadzania wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe, rów taki należy uznać za otwarty system kanalizacji deszczowej. Gmina powinna również ponownie przeprowadzić dowód w postaci opinii geodety, który bezspornie by wyliczył, jaka jest powierzchnia biologicznie czynna spornej działki.
Pismem z 6 października 2022 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu w postaci opinii w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej – wraz z mapą geodezyjną w formie CD na okoliczność istnienia połączenia systemu kanalizacji deszczowej istniejącej na działce [...], obr. U. z systemem kanalizacji, który występuje na obszarze działki [...].
W piśmie z 27 października 2022 r. organ wskazał, że wody deszczowe z działek wskazanych przez skarżącego we wniosku dowodowym, jak również z kd 800 usytuowanej na działce nr [...] obr. U. – stanowiącej własność gminy – odprowadzane są do rowu melioracyjnego, który nie stanowi otwartego systemu kanalizacji deszczowej, co potwierdza uzyskane przez stronę pozwolenie wodnoprawne z 18 stycznia 2008 r., z którego wynika, że odbiornikiem ścieków opadowych jest ziemia (rów melioracyjny stanowiący działki nr [...] obr. W. i nr [...] obr. P. ).
W piśmie z 15 listopada 2022 r. skarżący – w ślad za wnioskiem dowodowym z 6 października 2022 r. – przekazał opinię w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej, z której wynika, że działka nr [...] podłączona jest do kanalizacji deszczowej biegnącej przez działkę [...] i [...] obr. P. do rowu melioracyjnego położonego na działkach nr [...] U. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej powołanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) z uwagi na niewyrażenie przez skarżącą zgody na przeprowadzenie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zgodnie z art. 34 pkt 4 Prawa wodnego, jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok.
Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r. III OSK 866/21, w którym podkreślono, że sytuacji, kiedy nieruchomość znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, nie można utożsamiać jedynie z faktycznym zapewnieniem odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z danej nieruchomości. Sama techniczna możliwość odprowadzenia deszczówki z danej nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjmowania, że jest to nieruchomość ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego nie chodzi bowiem o zebranie wód z opadów atmosferycznych (ewentualnie roztopów) do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych. Przez systemy kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie w ogóle organizację odprowadzania wód opadowych: zarówno jej stronę techniczną, jak i podmiotową. System to nie tylko zespół współpracujących urządzeń, ale również zarządzanie tymi urządzeniami. Nie może przy tym chodzić o system kanalizacji wewnętrznej należący do właściciela nieruchomości i przez niego zarządzany. Z definicji legalnej art. 16 pkt 59 Prawa wodnego wynika, że przez system kanalizacji zbiorczej należy rozumieć sieć w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków. Stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Należy zatem przyjąć, że sformułowanie: "oprowadzanie do wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast" zakłada, że odprowadzane wody są ujmowane w system do tego przeznaczony, który transmituje je dopiero do wód. System ten ma służyć przekazaniu wód opadowych z nieruchomości do wód. W przypadku zmniejszenia retencji nie tyle chodzi o ujęcie wód opadowych do systemu, ile o nieujęcie całego obszaru w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W świetle powyższego nie jest uzasadnione twierdzenie, że istnienie rowu melioracyjnego oznacza, że cały obszar ujęty jest w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu, że istniejąca na nieruchomości kanalizacja z odprowadzaniem wód do rowu melioracyjnego, niestanowiącego elementu zarządzanej i zorganizowanej całości jest systemem, o którym mowa w ustawie Prawo wodne. W ocenie NSA obszar, na którym znajdowała się nieruchomość skarżącego stanowiąca działkę nr [...] obręb W. nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody.
Podobne rozważania NSA zawarł w wyroku z 15 marca 2022 r III OSK 794/21 dotyczącym działki [...] obr. W., w którym wskazał, że odprowadzanie przez skarżącego wód opadowych i roztopowych do gruntu (rowu melioracyjnego) przez istniejący na nieruchomości system kanalizacyjny nie mogło stanowić o wyłączeniu obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji.
Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że działki terenu, w stosunku do których zapadły powyższe orzeczenia NSA znajdują się w bardzo bliskim sąsiedztwie działki [...], której dotyczy przedmiotowa sprawa. Znajdują się zatem na tym samym obszarze, który, jak wyżej wskazano, nie jest podłączony do systemu kanalizacji o cechach wyżej opisanych, będącej własnością gminy lub innego podmiotu prawnego. W tym kontekście nie są przekonujące polemiczne uwagi skargi, z których wynika, że NSA w swoich wyrokach nie wziął pod uwagę, że na terenie gminy nie ma gminnej sieci kanalizacji deszczowej i skarżąca nie ma możliwości podłączenia się do takiej sieci (nawet gdyby chciała) oraz że to rów melioracyjny stanowi system kanalizacji otwartej, ponieważ woda jest odprowadzana dalej. Skarżąca kwestionuje przy tym zasadność ustalenia stanu faktycznego sprawy m.in w oparciu o pozwolenie wodnoprawne z 18 stycznia 2008 r., jednak organ przywołuje ten dokument na okoliczność w zasadzie niesporną pomiędzy stronami, tj. odprowadzania wód do rowu melioracyjnego. Wypada w tym miejscu wskazać, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód, wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Jednocześnie należy wskazać, że skarżąca podaje sprzeczne informacje dotyczące połączenia systemu kanalizacji deszczowej na działce [...]. W skardze wskazuje bowiem, że system ten jest połączony z systemem znajdującym się na działce [...], do skargi załącza opinię, z której wynika podłączenie tego systemu do sieci kanalizacji deszczowej istniejącej na działkach nr [...] (organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że w dostępnych ewidencjach taka działka nie istnieje), natomiast z dostarczonej przez skarżącego opinii z 26 września 2022 r. wynika, że działka nr [...] podłączona jest do kanalizacji deszczowej biegnącej przez działkę [...] i [...] obr. P. do rowu melioracyjnego położonego na działkach nr [...] U. . Jednocześnie wypada zauważyć, że działka nr [...] nie sąsiaduje z ww. działkami.
Odnośnie do wyłączenia oznaczonej powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, skutkujące zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, ocena przez organ, że powierzchnia wyłączenia wynosi więcej niż 70% (95% i 79% odpowiednio), nie budzi wątpliwości sądu. Organ dysponował w tym zakresie zarówno pomiarami wykonanymi przez uprawnionego geodetę podczas wizji 13 maja 2019 r., jak i dokumentacją zagospodarowania terenu, która została dostarczona przez osobę nadzorującą prowadzone na nieruchomości roboty budowlane. Należy wskazać, że organ przyjął do obliczeń powierzchnię wybetonowaną z korzyścią dla skarżącej. Sąd nie znalazł przy tym podstaw, aby uznać, że trwające według skarżącej prace budowlane, miałyby przyczynić się do zwiększenia powierzchni biologicznie czynnej na przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność, że całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości przekracza 3500 m2, nie jest sporna pomiędzy stronami.
Sąd nie podziela również argumentacji skargi opartej o decyzję organu z 21 października 2020 r. o odstąpieniu od określenia wysokości spornej opłaty na przedmiotowej działce za 2018 r. Ustalając opłatę za 2022 r. organ oparł się na aktualnej interpretacji art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego i pojęcia systemu kanalizacji otwartej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionych wyżej wyrokach, którą to interpretację sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.
Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby na nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji istniały urządzenia do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem.
Należy wreszcie wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według sąd w rozpoznawanej sprawie o takim naruszeniu nie może być mowy. Strony toczą kilkuletni spór, w którym zasadniczą kwestią sporną jest sposób interpretacji pojęcia obszarów nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, o których mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 i art. 272 ust. 8 Prawa wodnego, przy uwzględnieniu okoliczności, że na terenie gminy nie istnieje gminna sieć kanalizacji deszczowej, a wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI