II SA/Sz 665/20

II SA/Sz 665/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Maria Mysiak /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1480/21 - Wyrok NSA z 2022-10-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 2,  art. 5 ust. 1, art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2176
art. 2  pkt 7, pkt 9a,  art. 13 ust. 1, pkt 1 i 2, ust 2,
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 10 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80,  art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej przywoływanej jako "u.p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej przywoływanej jako "K.p.a.", nakazał J. B., dalej zwanej "Skarżącą" bądź "Stroną", rozbiórkę ponadnormatywnej altany ogrodowej składającej się z bryły głównej o wymiarach 7,20 x 7,30 m, dobudowanych pomieszczeń gospodarczych o wymiarach 5,40 x 1,50 m oraz wiaty o wymiarach 2,57 x 5,40 m, zlokalizowanej na działce oznaczonej nr [...] na terenie ROD "[...]" w M..
W uzasadnieniu Organ I instancji powołując się między innymi na przepisy art. 29 ust. 1 pkt 4 u.p.b. i art. 2 pkt. 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2176, dalej przywoływanej jako "ustawa ROD") oraz oględziny z dnia 6 listopada 2019 r., dokonane na skutek zawiadomienia z dnia z dnia 10 września 2019 r., z których sporządzono protokół podał, że wybudowana altana posiada następujące powierzchnie zabudowy: główna bryła altany - około 52,56 m2, dobudowane do niej pomieszczenia gospodarcze - około 8,1 m2, co daje łącznie 60,66 m2. Powierzchnia wiaty przed altaną wynosi około 13,88 m2.
Z tego powodu Organ ten stwierdził, że wybudowana altana Strony wraz z wiatą przekracza dopuszczalne parametry zabudowy czym narusza obowiązujące przepisy oraz § 44 regulaminu ROD poprzez niezachowanie wymaganej odległości od granicy działki i podlega rozbiórce na podstawie art. 48 ust 1 i 2 u.p.b. bez prawa doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
2. W odwołaniu Skarżąca, działając przez adwokata, wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca się stwierdziła, że zaskarżona decyzja zawiera błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że stan przedmiotowego obiektu jest niezgodny z przytoczonymi w decyzji przepisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i uniemożliwia doprowadzenie obiektu do jego stanu zgodnego z prawem. Wobec tego zarzuciła naruszenie art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez brak rozważenia możliwości nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego oraz naruszenie art. 2 punkt 9a ustawy ROD poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w sprawie, mimo, że obiekt budowlany wzniesiony został w 2000 r., a zatem przed wprowadzeniem w życie tego przepisu.
Według Strony zaskarżona decyzja nie zawiera stosownego wyjaśnienia podstawy faktycznej do jej podjęcia (w kontekście ewentualnej możliwości doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem), jak również - wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Nie wskazano w niej bowiem z jakiego powodu zastosowanie w sprawie znajdują powołane w uzasadnieniu decyzji normy o charakterze ustawowym - wprowadzone do obrotu prawnego kilkanaście lat po wzniesieniu przedmiotowej altany, ani - na jakiej zasadzie zastosowanie w sprawie znajdować mają powołane w uzasadnieniu decyzji zapisy Regulaminu "Rodzinnych Ogródków Działkowych".
3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, na postawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 u.p.b., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Organ odwoławczy po przywołaniu treści art. 28 ust. 1 u.p.b. wskazał, że ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 528), nadano nowe brzmienie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40) oraz wprowadzono do tej ustawy przepis art. 2 pkt 9a, jak też zmieniono brzmienie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 4 u.p.b.
Organ II instancji zaznaczył, że przepisy przejściowe do ww. ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528) nie zawierają postanowień, z których wynikałoby, że do obiektów budowlanych wybudowanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia jej w życie, co oznacza, że do postępowań w sprawach takich obiektów budowlanych stosuje się przepisy ww. ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w brzmieniu nadanym tą ustawą. Oznacza to, że - zgodnie z brzmieniem przytoczonych powyżej przepisów art. 13 ust. 1 i 2 ustawy ROD - nie jest możliwa legalizacja budynków (obiektów budowlanych, altan) znajdujących się na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, niespełniających wymagań określonych w przytoczonym powyżej przepisie art. 2 pkt 9a tej ustawy.
Według Organu odwoławczego przepisy art. 29 ust. 1 pkt 2d u.p.b., nie mają w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż nie dotyczą obiektów budowlanych, w tym altan zlokalizowanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, a zabudowa o parametrach odbiegających od tych, wskazanych w art. 2 pkt 9a i w związku z brzmieniem art. 13 ust. 1 ustawy o ROD, na terenach rodzinnych ogrodów działkowych, zatem także na terenie ROD. [...] jest niedopuszczalna. Innymi słowy, zarówno powierzchnia zabudowy, jak i wysokość obiektów budowlanych usytuowanych na terenach rodzinnych ogrodów, nie może przekraczać wartości określonych w tych przepisach.
Organ ten wyjaśnił również, odwołując się do wyżej cytowanych przepisów, że do powierzchni zabudowy altany nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich powierzchnia łączna nie przekracza 12 m2. Wysokość przedmiotowej altany nie przekracza 5 m, co oznacza, zdaniem Organu odwoławczego - przy braku kryteriów prawnych na odróżnienie dachów płaskich od dachów stromych - że altana ta nie przekroczyła dopuszczalnej ustawowo wysokości.
Według Organu II instancji bezspornym jest natomiast, iż powierzchnia zabudowy przedmiotowej altany wynosi 7,20 x 7,30 + 5,40 x 1,50 = 60,66 m2, zaś powierzchnia wiaty wynosi 13,88 m2. Zatem zarówno powierzchnia zabudowy altany, jak i wiaty przekraczają dopuszczalne przepisami powierzchnie zabudowy - odpowiednio 35 m2 i 12 m2.
Przy tym, zdaniem tego Organu, o kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego jako budynku, przemawia ustawowa definicja budynku, zawarta w art. 3 pkt 2 u.p.b.
Odwołując się do przedłożonej dokumentacji oraz zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, zdaniem Organu odwoławczego, oceniany obiekt budowlany jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian i podłogi), posiada dach oraz fundamenty oraz nie ulega wątpliwości, że posadowienie przedmiotowego obiektu budowlanego jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym go zniszczyć (wynika to zarówno z dokumentacji zdjęciowej PINB w K. , jak i dokumentacji projektowej), co z kolei definiuje jego trwałość związania z gruntem.
Podsumowując, Organ wyższego stopnia stwierdził, że powierzchnia zabudowy obiektu budowlanego - altany wynosi 60,66 m2, a tym samym narusza postanowienia przywołanych powyżej przepisów art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 2 pkt 9a ustawy ROD, co z kolei oznacza, iż nie jest możliwe jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Zatem Organ powiatowy obowiązany był do wydania nakazu rozbiórki opisywanego obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b.
Odnosząc się do sformułowanego w odwołaniu żądania wydania nakazu częściowej rozbiórki przedmiotowej altany, Organ II instancji wyjaśnił, że z treści ww. art. 48 ust. 1 u.p.b. wynika, iż nie jest możliwe nakazanie częściowej rozbiórki obiektu, w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Przepis stanowi o nakazie rozbiórki całego obiektu budowlanego albo samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżąca zarzuciła decyzji:
- naruszenie art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez brak rozważenia możliwości nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego;
- naruszenie art. 2 punkt 9a ustawy ROD - poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, mimo że przedmiotowy obiekt budowlany został wzniesiony w 2000 r., a zatem przed wprowadzeniem tego przepisu w życie.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Organu odwoławczego i poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Strona stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i ją poprzedzająca zostały wydane przedwcześnie - bez rozważenia możliwości doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego w przepisami, to jest wykonania przez stronę czynności technicznych w wyniku których przedmiotowy obiekt uzyska parametry odpowiadające wymaganiom (ograniczeniom) wskazanym w uzasadnieniach obu decyzji. Zdaniem Skarżącej brak jest niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód w ewentualnym skutecznym podjęciu takich działań.
W ocenie Strony nie była Ona wezwana do podjęcia tego rodzaju czynności a zatem z góry założono, iż działań takich nie podejmie albo - nie istnieją możliwości skutecznego ich podjęcia. Tymczasem, Jej zdaniem, zwłaszcza w sytuacji, w której obiekt funkcjonuje od 2000 roku stosowna aktywność Organu pierwszej instancji była w pełni uzasadniona.
Końcowo Skarżąca odwołała się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego przywołując poglądy zawarte: w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Go 672/19, odnośnie względnego charakteru obowiązku wydania przez organ budowlany nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oraz w wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1834/06, odnośnie warunków w jakich można zastosować przepisy o nakazie rozbiórki jako sankcji najbardziej dolegliwej za naruszenie przepisów Prawa budowlanego.
5. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
6. Postanowieniem z dnia 17 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
7. Sąd administracyjny sprawując zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrolę działań organów administracji publicznej stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2021 r., poz. 137) według kryterium zgodności z prawem (legalności), bada czy zaskarżone akty administracyjne są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed tymi organami.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
8. W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu poddano decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., która to doprowadziła Sąd do uznania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego jak też przepisów proceduralnych wskazywanych w skardze. Sąd nie dostrzegł również z urzędu naruszenia prawa, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.
Spór w sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego zgodności z prawem działań Organów w przedmiocie nakazania rozbiórki altany ogrodowej, wybudowanej przez Skarżącą, położonej na działce oznaczonej nr [...] na terenie ROD "[...]" w M..
9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust 2. cyt. przepisu).
Jak wynika z art. 48 ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W tym miejscu należy wskazać, że do altan ogrodowych znajdujących się na terenach rodzinnych ogrodów działkowych, znajduje zastosowanie regulacja szczególna, tj. art. 2 pkt 9a ustawy ROD. Zgodnie z tym przepisem przez altanę działkową należy rozumieć wolnostojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.
Zgodnie natomiast z art. 13 ustawy ROD na terenie działki nie może znajdować się:
1) altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a;
2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich.
W przypadku powzięcia informacji, że na terenie działki wybudowano, nadbudowano lub rozbudowano altanę działkową lub inny obiekt z naruszeniem przepisów prawa, stowarzyszenie ogrodowe zgłasza naruszenie do właściwego organu administracji publicznej (ust. 2).
Naruszenie stwierdzone przez właściwy organ administracji publicznej stanowi podstawę do rozwiązania umowy w trybie określonym w art. 36 ust. 3. (ust. 3)
10. Zastosowanie powołanych przepisów skutkowało wydaniem przez Organ I instancji decyzji nakazującej Skarżącej rozbiórkę ponadnormatywnej altany ogrodowej w bryle głównej o wymiarach 7,20 x 7,30 m, dobudowanego pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 5,40 x 1,50 m oraz wiaty o wymiarach 2,57 x 5,40 m, zlokalizowanej na działce oznaczonej nr [...] na terenie ROD "[...]" w M..
Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy w części jaka dotyczy przyjętego przez Organy charakteru przedmiotowej altany działkowej, jako budynku oraz zajmowanej przez ten budynek powierzchni zabudowy.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 u.p.b., przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.b., każdy obiekt budowlany, jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że sytuacja trwałego związania z gruntem obiektu budowlanego dotyczy altany ogrodowej Skarżącej. Jak wynika z ustaleń Organów, w tej części powołujących się na niekwestionowaną i podaną przez Skarżącą okoliczność, budynek powstał w roku 2000 na istniejącej płycie fundamentowej. Wybudowana murowana altana ogrodowa jest trwale związana z gruntem oraz posiada poddasze. Wysokość pomieszczeń parteru wynosi 2,3 m, natomiast poddasza 2,0 m.
W rozpoznawanej sprawie Organy winne były uwzględnić stan faktyczny i prawny, w tym obowiązującą aktualnie wykładnię prawa na dzień wydania swoich rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu z obowiązku tego Organy wywiązały się.
11. Na uwagę zasługuje zwłaszcza prawidłowe powołanie się przez Organ odwoławczy na przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 528), którą to nadano nowe brzmienie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40) oraz wprowadzono do tej ustawy przepis art. 2 pkt 9a, jak też zmieniono brzmienie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 4 u.p.b. zgodnie z którym, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176). Budowa tego typu obiektów budowlanych nie wymaga także zgłoszenia właściwemu organowi administracji administracyjno-budowlanej.
12. Prawidłowo Organ wyższego stopnia wskazał, że przepisy przejściowe do ww. ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw nie zawierają postanowień, z których wynikałoby, że do obiektów budowlanych wybudowanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia jej w życie, co oznacza, że do postępowań w sprawach takich obiektów budowlanych stosuje się przepisy ww. ustawy ROD w brzmieniu nadanym tą ustawą.
Prawidłowe jest również stwierdzenie Organu odwoławczego, że przepisy art. 29 ust. 1 pkt 2d u.p.b., nie mają w niniejszej sprawie zastosowania gdyż nie dotyczą altan działkowych, zlokalizowanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy ROD wyłącza wprost możliwość istnienia na terenie działki należącej do ROD obiektu budowlanego niezgodnego z dyspozycją art. 2 pkt 9a ustawy ROD.
Podkreślenia również wymaga konstrukcja tego przepisu a mianowicie użycie w nim zwrotu "nie może znajdować się". Zgodnie z wykładnią językową termin "znajdować się" oznacza tyle co "mieścić się gdzieś" (por. Słownik języka polskiego PWN dostępny na www.sjp.pwn.pl). Potwierdza to, zdaniem Sądu, że zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie z terenów ROD obiektów budowlanych o zabudowie ponadnormatywnej.
Jednocześnie brzmienie art. 13a ustawy ROD, normującego procedurę uzyskiwania zaświadczenia o zgodności altany działkowej z wymaganiami określonymi w art. 2 pkt 9a ustawy ROD wskazuje, że zgodność taka ma jedynie charakter potwierdzenia w formie aktu organu administracji publicznej co do zastanego na danej działce obiektu budowlanego, bez wszczynania przez organ nadzoru budowlanego procedury naprawczej przewidzianej przepisami ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu jest to argument uprawniający stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było ścisłe uregulowanie kwestii ładu przestrzennego na terenach ROD.
13. Nie jest w sprawie objęte sporem, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu budowlanego, jakim jest budynek altany wraz z dobudowanymi do niej pomieszczeniami gospodarczymi, wynosi 60,66 m2, a powierzchnia wiaty wynosi 13,88 m2. Zatem zarówno powierzchnia zabudowy altany, jak i wiaty przekraczają dopuszczalne - odpowiednio 35 m2 i 12 m2. Powyższe dane wskazują, że Skarżąca dopuściła się realizacji obiektu budowlanego, który wymagał wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym doszło do naruszenia przepisów art. 13 ust. 1 i 2 art. 2 pkt 9a ustawy ROD, co z kolei oznacza, iż nie jest możliwe doprowadzenie rzeczonego obiektu do stanu zgodnego z prawem, o czym niżej.
14. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego można wydać wówczas, gdy część ta da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości, innymi słowy aby można było ją rozebrać bez konieczności ingerencji w pozostałą część obiektu.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że altana ogrodowa z dalszą zabudową wraz pomieszczeniami gospodarczymi i wiatą tworzą użytkową całość, stanowiącą zwartą bryłę o czym świadczą nie tylko przyjęte rozwiązania konstrukcyjne, w tym fakt, że do rzeczonego obiektu prowadzi wejście zabudowane wiatą, ale i wynikający z dokumentacji fotograficznej faktyczny sposób użytkowania przedmiotowego obiektu.
Mając na uwadze powyższe, jako niezasadne ocenić należało zarzuty skargi sprowadzające się do kwestionowania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, a także zarzucające Organom naruszenie, przywołanego w skardze, przepisu prawa materialnego.
15. Ponadto, zaznaczenia wymaga, że zastosowanie art. 48 ust. 1 u.p.b. przewidującego najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcję za naruszenie przepisów ustawy możliwe jest tylko wyjątkowo, to jest w sytuacji gdy nie będzie możliwe zastosowanie art. 48 ust. 2 ww. ustawy i przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Natomiast w sytuacji ustalenia, że dany obiekt narusza przepisy, podejmowanie dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne, a wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Ponieważ, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy ROD , na terenie działki nie może znajdować się pkt 1) altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a; pkt 2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich - w niniejszym przypadku nie mogło być mowy o zalegalizowaniu budynku wybudowanego.
Skoro w omawianej sprawie nie jest sporne, że cały rzeczony obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, nie można ustalać, które jego elementy zostały zrealizowane w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieważ takie pozwolenie nie zostało wydane, a które w warunkach samowoli budowlanej oraz czy ewentualna rozbiórka części bez pozwolenia na budowę umożliwi korzystanie z istniejącego legalnie obiektu budowlanego albowiem jest bezsporne, że w sprawie rzeczony obiekt takiego waloru nie posiada. Z tych powodów zarzut o braku zastosowania do wybudowanej przez Skarżącą bez pozwolenia na budowę ponadnormatywnej altany lub jej części trybu naprawczego okazał się niezasadny albowiem nie znajdzie zastosowania w tym wypadku tryb postępowania legalizacyjnego objęty art. 48 u.p.b.
Nie był również zasadny podniesiony w uzasadnieniu skargi zarzut odnoszący się do braku wezwania Strony do podjęcia czynności w zakresie doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami. W rozpatrywanej sprawie, jak wskazano powyżej, taki obowiązek po stronie Organu nie mógł się zaktualizować.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się za oczywiste, a Sąd podziela te poglądy, że legalizacja inwestycji zależy od woli strony i to strona winna przedłożyć dokumentację pozwalającą na ocenę zgodności inwestycji z przepisami. Nie jest rzeczą organu, by w tym zakresie wyręczać stronę i samodzielnie pozyskiwać niezbędne dokumenty (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 780/19, dostępny w Internecie). Nie można również zapominać, że nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego można wydać tylko wówczas, gdy część ta da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1117/17 dostępny w Internecie). W rozpatrywanej sprawie taka ocena w braku pozwolenia na budowę i przedłożenia przez Stronę niezbędnych dokumentów nie była możliwa. W tym miejscu zauważyć należy, że wbrew twierdzeniu Organu odwoławczego wyrażonego przy prawidłowej kwalifikacji altany Skarżącej jako budynku, akta administracyjne nie zawierają projektu, a jedynie szkic sytuacyjny altany dołączony do protokołu oględzin przeprowadzonych dnia 6 listopada 2019 r.
16. Należy przy tym stwierdzić, że Skarżąca w toku postępowania miała w pełni zachowane tzw. czynne prawo do udziału, gwarantowane w art. 10 § 1 K.p.a. Strona z tego prawa korzystała biorąc udział w oględzinach, składając wyjaśnienia oraz środki zaskarżenia. Przy czym należy zauważyć, że odwołanie zostało rozpatrzone przez Organ II instancji w pełnym zakresie a Organ ten odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów wskazywanych przez Skarżącą. Niewyjaśnienie bowiem roli regulaminu ROD w sytuacji gdy z art. 2 pkt 7 ustawy ROD wprost wynika jego funkcja, zdaniem Sądu, nie można uznać za uchybienie istotne. Zwrócić też należy uwagę, że w judykaturze przyjmuje się, że obowiązkiem działkowca jest zapoznanie się z regulacjami prawnymi dotyczącymi korzystania z działki, a nadto w toku postępowania administracyjnego Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Jak wynika z akt administracyjnych ustalony stan faktyczny sprawy oparto na obiektywnych dowodach to jest oględzinach (udokumentowanych protokołem oraz zdjęciami i pomiarami), a także analizie dokumentów, natomiast ustalenie daty posadowienia obiektu wynika wprost z twierdzeń Strony. Prowadzenie innych dowodów nie było konieczne i nie było też wnioskowane. Z tych względów należało uznać, że prawa stron zostały w postępowaniu zagwarantowane, a stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Prawidłowa i mająca oparcie w aktach sprawy jest również ocena materiału dowodowego, którą Organy właściwie uzasadniły (art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.).
Sąd nie dopatrzył się z urzędu także innych naruszeń, które mogłyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej.
17. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi.
Należy dodać, że w związku z obowiązkiem podejmowania działań służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r. poz. 374).