II SA/Sz 657/24

II SA/Sz 657/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 273 ust. 6, art. 552 ust. 2a pkt 2, ust. 2b, ust. 2h
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 8 par. 1, art. 77 par.1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków komunalnych do wód oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 15 maja 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. (dalej jako: "PGW WP Zarząd Zlewni ") na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. u. z 2023 r. poz. 1478 dalej jako: "Prawo wodne") ustaliło, w formie informacji kwartalnej, nr [...], Z. G. (dalej także jako: "strona", "skarżący") za okres I kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości: [...] zł za wprowadzenie ścieków komunalnych do jeziora w miejscowości G..
Z. G. złożył reklamację, w której zakwestionował kwoty oraz wyliczenie zawarte w informacji oraz wskazał, iż decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Zarządu Zlewni", "organ") z dnia 6 grudnia 2022 r. w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za usługi wodne zostały uchylone w całości decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. i przekazane do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ww. decyzje dotyczyły określenia opłaty zmiennej za usługi wodne - wprowadzanie ścieków komunalnych do jeziora O. a organ II instancji uchylając przedmiotowe decyzje podkreślił, iż przed wydaniem decyzji organ I instancji powinien przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia istoty sprawy, tj. do jednoznacznego ustalenia zakresu usługi wodnej prowadzonej przez podmiot.
Zdaniem strony, w rozpatrywanej sprawie organ nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie wskazał, w jaki sposób i na jakiej podstawie ustalił, ile substancji i jakie substancje są wprowadzane przez stronę do jeziora. Tym samym organ nie wykazał w sposób należyty, iż określona w informacji wysokość opłaty jest prawidłowa. Ponadto, przed określeniem opłaty zmiennej organ powinien przeprowadzić gruntowne postępowanie dowodowe, w toku którego w sposób jednoznaczny zostanie ustalony rzeczywisty końcowy odbiornik ścieków (czy jest to jezioro czy jest to ziemia), jak również w sposób jednoznaczny zostanie ustalona ilość i rodzaj wprowadzanych substancji. Ww. okoliczności, mające istotne znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty, nie zostały w żaden sposób zweryfikowane w toku postępowania.
Decyzją z dnia 19 czerwca 2024 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni określił stronie za okres I kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za wprowadzenie ścieków komunalnych do jeziora w miejscowości G. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego decyzją Starosty [...] z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...]
Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że nie uznał reklamacji, ponieważ przedmiotowa informacja została ustalona na podstawie oświadczeń złożonych w dniu 13 maja 2024 r. przez Kierownika Z. G., który samodzielnie wykazał ilość i jakość wprowadzonych ścieków z oczyszczalni w G. w I kwartale 2024 roku, wskazując również rodzaj odbiornika wprowadzanych ścieków jako jezioro. W oparciu o złożone oświadczenie dokonano ustalenia wysokości opłaty zmiennej zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt 2 oraz art. 552 ust. 2b Prawa wodnego.
Organ przytoczył następnie treść art. 552 ust. 2, 2a, 2b, 2c i 2h Prawa wodnego, z którego wynika m.in., że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Wskazał, że w sprawie określenie wysokości opłaty zmiennej za I kwartał 2024 r. w formie informacji nastąpiło zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt 2 w oparciu o dane przedstawione przez stronę w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne z dnia 29 kwietnia 2024 r. W dokumencie tym wskazano odbiornik ścieków jako jezioro, ilość wprowadzonych ścieków - 29149 m3 oraz zawartość wprowadzonych substancji ze ściekami do jeziora wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT) 33 mg/l, co stanowi po przeliczeniu 961,917 kg, fenoli lotnych 0,005 mg/l, co stanowi po przeliczeniu 0,145745 kg oraz pozostałych substancji zawartych w ściekach, tj. rtęć, kadm, cynk, miedź, nikiel, chrom, ołów, arsen, wanad oraz srebro 0,14 g/l, co stanowi po przeliczeniu 4,08086 kg.
Odnosząc się do zarzutu, iż PGW WP Zarząd Zlewni nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie wskazał w jaki sposób i na jakiej podstawie ustalił substancje, które wprowadzane są do jeziora organ podkreślił, że podmiot sam w oświadczeniu określił odbiornik ścieków jakim jest jezioro oraz podał szczegółowe dane zawartości ścieków wprowadzanych do tego jeziora. Organ dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, przed wydaniem niniejszej decyzji, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia zgodnie z przedłożonymi oświadczeniami oraz obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym. Szczegółowa analiza zarówno pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód znak, jak i operatu wodnoprawnego, który przedłożył podmiot wraz z wnioskiem ubiegając się o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego wyraźnie wskazuje w pkt 4. "Cel i zakres korzystania z wód", iż pośrednim odbiornikiem ścieków jest jezioro O. . W pkt. 8 "Charakterystyka odbiornika ścieków i wód odbiornika ścieków objętych pozwoleniem wodnoprawnym" potwierdza, iż ścieki komunalne z oczyszczalni ścieków w G. wprowadzane są do rowu melioracyjnego, który w dalszym biegu uchodzi do jeziora O. . Zgodnie z operatem, oczyszczone ścieki komunalne wprowadzane są do 3 stawów stabilizacyjnych, ze stawu stabilizacyjnego nr 3 oczyszczone ścieki komunalne wprowadzane są do rowu melioracyjnego, który uchodzi do jeziora O. . Nie bez znaczenia jest również, zdaniem organu, nałożenie obowiązku w samym pozwoleniu wodnoprawnym pkt. 4.11. konserwacji wylotu ścieków oczyszczonych wraz z rowem melioracyjnym na odcinku od miejsca zrzutu ścieków do jeziora O. , co jasno precyzuje faktyczny odbiornik oczyszczonych ścieków komunalnych. Ponadto, organ wyjaśnił, że powoływane przez podmiot decyzje, które zostały uchylone w całości przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. są przedmiotem innego postępowania w związku z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
Organ wskazał, że strona korzysta z usług wodnych - wprowadzenie ścieków komunalnych do jeziora w miejscowości G. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego decyzją Starosty [...] z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...], co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Określenia wysokości opłaty zmiennej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 6, art. 276 i 278 ust. 1 i 2 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 2 pkt 2, oraz § 10 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. (dalej jako: "rozporządzenie") w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. 2023 r. poz. 2471 ze zm.).
Zdaniem Dyrektora Zarządu Zlewni, opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 6 Prawa wodnego, jako suma: iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł za 1 kg) substancji wprowadzonej ze ściekami do jeziora, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (0,5) i ilości tej substancji (961,917 kg), iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za fenole lotne (45,55 zł za 1 kg) i ilości tych fenoli (0,145745 kg) oraz iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pozostałe substancje zawarte w ściekach, tj. rtęć, kadm, cynk, miedź, nikiel, chrom, ołów, arsen, wanad oraz srebro (124,56 zł za 1 kg) i ilości tych substancji (4,08086 kg). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej za 1 kg substancji wprowadzonej ze ściekami do jeziora, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT) została określona w § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne rozporządzenie, a za 1 kg substancji wprowadzonych ze ściekami do jeziora dla fenoli lotnych oraz dla pozostałych substancji zawartych w ściekach została określona w § 10 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 Prawa wodnego). Uwzględnienie w opłacie opłaty za fenole lotne oraz opłaty za pozostałe substancje zawarte w ściekach wynika z art. 278 ust. 2 Prawa wodnego, który stanowi, że w przypadku wprowadzania do jeziora ścieków komunalnych, do opłaty ustalonej według zasady, o której mowa w art. 278 ust. 1 Prawa wodnego, dolicza się opłatę za inne substancje zawarte - w ściekach. Dla ścieków komunalnych współczynnik różnicujący dla jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik ChZT określa § 10 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia.
Pismem z dnia 24 lipca 2024 r. Z. G. wniósł skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie ww. przepisów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, poprzez ustalenie, iż skarżący wprowadza ścieki do jeziora, pomimo, iż z decyzji z 25 lipca 2017 r. w przedmiocie udzielenia stronie pozwolenia wodnoprawnego wynika jasno, iż ścieki odprowadzane są do ziemi za pomocą trzech stawów stabilizacyjnych, co ma wpływ na wysokość ustalonej przez organ opłaty zmiennej;
2) art. 16 § 1 k.p.a. poprzez poczynienie w sprawie ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnej i ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 25 lipca 2017 r., która nie została uchylona ani zmieniona i wiąże organy administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Nadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Marterialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o ustaleniu skarżącemu Zakładowi opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków komunalnych do wód jeziora, stanowił art. 273 ust. 6 Prawa wodnego stanowiący, iż w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń, że skarżący wprowadza ścieki do jeziora, pomimo, iż, zdaniem strony, z decyzji udzielającej jej pozwolenia wodnoprawnego wynika, że ścieki odprowadzane są do ziemi za pomocą trzech stawów stabilizacyjnych, co ma wpływ na wysokość ustalonej przez organ opłaty zmiennej.
Stosownie do treści art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały.
W rozpatrywanej sprawie działający w imieniu skarżącego Kierownik Zakładu złożył w dniu 13 maja 2024 r. przewidziane w art. 552 ust. 2h Prawa wodnego oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W oświadczeniu tym jednoznacznie wskazał jezioro jako rodzaj odbiornika wprowadzanych ścieków oraz wykazał ilość i jakość wprowadzonych ścieków z oczyszczalni w G. w I kwartale 2024 r. W oparciu o złożone oświadczenie dokonano ustalenia wysokości opłaty zmiennej zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt 2 oraz art. 552 ust. 2b Prawa wodnego.
Zdaniem skarżącego, poczynione w sprawie ustalenia są sprzeczne z treścią pozwolenia wodnoprawnego z dnia 25 lipca 2017 r., w którym, jak twierdzi skarżący, jako rodzaj odbiornika wprowadzanych ścieków wskazano nie – jezioro, lecz ziemię. Tymczasem, z treści pkt. 1.3 ww. pozwolenia wynika, że odbiornikiem ścieków jest Jezioro O. , do którego ścieki są wprowadzane ziemią poprzez 3 stawy stabilizacyjne i dalej rowem melioracji szczegółowych. Powyższe potwierdza również treść pkt 4.11. pozwolenia, w myśl którego zobowiązuje się użytkownika oczyszczalni ścieków do konserwacji wylotu ścieków oczyszczonych wraz z rowem melioracyjnym na odcinku od miejsca zrzutu ścieków do jeziora O. . Brak zatem podstaw do uznania, zdaniem Sądu, że faktycznym odbiornikiem ścieków w rozpatrywanej sprawie jest ziemia.
Jednocześnie wskazać należy, że analiza dokonanych przez organ obliczeń nie budzi zastrzeżeń Sądu, wynika z niej bowiem jasno, że opłata nie była ustalona w dowolny sposób, lecz jest wynikiem zastosowania regulacji prawnej zawartej w art. 272 pkt 6, art. 276 oraz art. 278 ust. 1 i 2 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze należało uznać zarzuty skargi za niezasadne. W ocenie Sądu, nie doszło w sprawie do naruszenia przez organ zasad postępowania dowodowego wynikających z art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 k.p.a. Organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą ustalenia prawdy obiektywnej oraz wynikającą z art. 77 § 1 k.p.a. zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi prawidłowo sporządzonego uzasadnienia określone w art. 107 § 3 k.p.a. opartego - stosownie do treści art. 80 k.p.a. - na przekonującej ocenie całokształtu materiału dowodowego.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.