II SA/SZ 657/05

II SA/Sz 657/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /przewodniczący/
Elżbieta Makowska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego o d d a l a skargę
Uzasadnienie
P. J. wnioskiem z dnia [...]r. wniósł o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego wyrównawczego. Sprawa prowadzona w przedmiocie tego wniosku była kilkakrotnie rozpatrywana przez organy administracji publicznej obu instancji.
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2004r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania P. J. prawa do zasiłku stałego wyrównawczego. Przyczyną wydania wyroku o charakterze kasacyjnym, jak wynika to z jego uzasadnienia, było naruszenie przez organy orzekające w sprawie w szczególności art. 7, 77§ 1 Kpa w zakresie dotyczącym ustalenia dochodu wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Sąd stwierdził mianowicie, niedostateczne wyjaśnienie okoliczności, które doprowadziły do przyjęcia przez organy orzekające, że P. J. pozostającą w Jego dyspozycji część renty brata przeznaczył na własne potrzeby, co w ocenie organów stanowiło podstawę do jej zaliczenia do dochodu wnioskodawcy.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust.1 pkt 1, ust.2 pkt 1 w związku z art. 8 ust.1, art 102, art.106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001) oraz art. 108 Kpa, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, przyznał P. J. zasiłek stały w wysokości [...] zł. za okres [...]r. i decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji zrelacjonował dotychczasowy stan sprawy, po czym wyjaśnił, że w dniu [...] r. weszła w życie ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. ( Dz. U. Nr 64, poz.593), która na mocy art. 160 uchyliła ustawę z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Na podstawie art. 149 tej ustawy z dniem jej wejścia w życie wygasły wszystkie decyzje wydane na podstawie ustawy dotychczasowej za wyjątkiem decyzji dotyczących macierzyńskich zasiłków okresowych oraz skierowania i umieszczenia w domu pomocy społecznej.
Stosownie do obecnie obowiązującego art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W przypadku osoby samotnie gospodarującej, zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł. miesięcznie.
W trakcie postępowania ustalono, że dochód P. J. w [...]r. wyniósł [...] zł. ( bez dodawania świadczeń brata), natomiast od [...]r. do [...]r. stronie został przyznany dodatek mieszkaniowy w wys. [...] zł., a zatem Jego dochód od [...]r. był wyższy od obowiązującego w [...] r. ustawowego kryterium tj. [...]zł. Z tej przyczyny świadczenie, w wysokości [...] zł. zostało przyznane tylko za wrzesień[...]r.
W odwołaniu od tej decyzji P. J. domagając się jej uchylenia, podniósł zarzuty:
- naruszenia prawa procesowego, a to art. 75, 80, 89, 107 Kpa;
- naruszenia prawa materialnego, a to art. 3, 2, 36, 27, 4 ustawy o pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 ust.1 Kpa, oraz art. 37 ust.1 pkt 1w związku z art. 8 ust. 3 i art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, uznał, że odwołanie jest niezasadne. Wyjaśnił, że zgodnie z art.103 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się na okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Jak wynika z akt sprawy, P. J. złożył wniosek w dniu [...]r.
W ocenie Kolegium, organ I instancji zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej obliczył dochód P J., jako sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Dochód ten uprawniał stronę do otrzymania zasiłku stałego w wysokości ustalonej zaskarżoną decyzją, bowiem z pisma Zarządu Miasta [...] z dnia [...] r. wynika, że P. J. otrzymał dodatek mieszkaniowy w okresie od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...]r.
W oparciu o akta sprawy organ II instancji ustalił, że w okresie od [...]r. do [...] r. odwołujący się posiadał dochód przekraczający kryterium dochodowe uprawniające do przyznania w/w zasiłku, natomiast w [...] r. P. J. nie posiadał dodatku mieszkaniowego i dlatego w tym czasie Jego dochód był mniejszy od kryterium dochodowego.
W konkluzji Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę zasiłku stałego – zgodnie z obowiązującym przepisem art. 31 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej a także okres jego przyznania – [...]r., ponieważ już od następnych miesięcy ustalony i faktyczny dochód strony był wyższy od obowiązującego w [...] r. kryterium dochodowego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] P. J. wyżej opisanej decyzji ostatecznej zarzucił:
1) rażącą obrazę ustawy o pomocy społecznej przez błędną interpretację i zastosowanie art. 27, 2a, 4, 43;
2) rażące błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych w podstawie orzeczenia i wadliwość w postępowaniu administracyjnym.
Z uzasadnienia skargi wynika, że zarzucanego nią naruszenia prawa skarżący upatruje w przyznaniu świadczenia na okres jednego miesiąca w sytuacji, gdy z woli ustawodawcy zasiłek ma charakter stały. Na poparcie swojej argumentacji P. J. powołał się na stanowisko WSA w [...] wyrażone w wyroku z dnia [...]r., sygn. akt [...] " w bliźniaczej sprawie".
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest niezasadna, decyzja ta bowiem prawa nie narusza ani w sposób wskazany w skardze, ani w żaden inny sposób uzasadniający jej uchylenie.
Na wstępie, wobec treści skargi, wyjaśnić trzeba, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzona jest w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej, ponieważ na ten dzień właściwy organ orzekający obowiązany jest ustalić stan faktyczny sprawy oraz obowiązujący stan prawny. Powyższa uwaga ma dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie, bowiem ostateczna decyzja administracyjna poddana kontroli sądu wydana została [...] r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o świadczenie z pomocy społecznej złożonego w dniu [...]r.
W okresie od złożenia wniosku do wydania zaskarżonej decyzji doszło do zmiany stanu prawnego spowodowanej wejściem w życie z dniem [...] r. ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593), która uchyliła (art. 160) dotychczasową ustawę o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. W myśl art. 150 ustawy z dnia 15 kwietnia 2004r., do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, co przemawia za trafnością stanowiska organów orzekających, że sprawę wszczętą na wniosek P. J. z dnia [...] r. i niezakończoną należy rozstrzygnąć na podstawie przepisów ustawy nowej.
W ustawie nowej nie przewidziano świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego, o przyznanie którego wnosił P. J., o którym była mowa w art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy dotychczasowej, natomiast odpowiednikiem tego świadczenia ustawodawca uczynił zasiłek stały, przewidziany w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
Z tego powodu chybiony jest zarzut naruszenia art. 27, 2a, 4, 43, ustawy o pomocy społecznej, skoro organ w decyzji ostatecznej przepisów tych nie stosował i nie miał podstaw prawnych do ich stosowania.
O tym na jaki okres przyznawane są świadczenia pomocy społecznej decydują przepisy prawa materialnego. Z istoty świadczenia wynikającej z jego nazwy "zasiłek stały" wynika pewna, bliżej nieokreślona w art. 37 ustawy o pomocy społecznej, trwałość tej formy pomocy, co nie oznacza jednak, że w określonej sytuacji faktycznej, nieuprawnione będzie przyznanie tego świadczenia na okres jednego miesiąca, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Dla wyjaśnienia tej kwestii należy rozważyć nie tylko treść art. 106 ust. 3, na którą powołał się organ II instancji, ale mieć trzeba na względzie również ust. 5 tego artykułu. Stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, "Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (...)". Jednakże z mocy art. 106 ust. 5 "Decyzje administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony (...)".
Zestawienie powyższych uregulowań ze stanem faktycznym, którego ustalenie w sprawie znajduje, zdaniem sądu, pełne oparcie w materiale dowodowym, prowadzi do wniosku, że przyznanie spornego zasiłku stałego wyłącznie na [...]r. prawa nie narusza. W tym bowiem tylko miesiącu skarżący spełniał przesłanki ustawowe do przyznania tego świadczenia, co klarownie zostało wyłożone w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Przyznanie w takim stanie sprawy, zasiłku stałego wbrew istniejącym faktom, wskazującym na uzyskanie przez stronę w następnych miesiącach dochodu wyższego niż obowiązujące kryterium stanowiłoby orzeczenie godzące w ratio legis wyżej cytowanych przepisów.
W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu stanowisko Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wyrażone w podobnej sprawie, w której wyrokiem z dnia 16 lutego 2005 r. Sygn. akt [...] sąd uchylił decyzje organów obu instancji o przyznaniu P.J. zasiłku stałego wyrównawczego w miesiącu [...]r. Z uzasadnienia wyroku wynika, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia było naruszenie art. 11 i art. 107 Kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniach decyzji przyczyn przyznania wskazanego świadczenia tylko na jeden miesiąc. W uzasadnieniu tego wyroku sąd stwierdził miedzy innymi: " Jeżeli więc dana osoba spełnia wszystkie kryteria do przyznania zasiłku stałego i brak jest znanych organowi okoliczności, które ograniczałyby ramy czasowe tego świadczenia, winno być ono przyznane na czas nieokreślony."
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyżej wskazanym wyroku, które jednak, wbrew przekonaniu skarżącego, nie dowodzi naruszenia prawa decyzją ostateczną wydaną w niniejszej sprawie, skoro nie można przypisać organom w niej orzekającym naruszenia art. 107 Kpa poprzez brak wykazania przyczyn przyznania świadczenia na jeden miesiąc i skoro w sprawie wystąpiły istotnie okoliczności ograniczające ramy czasowe tego świadczenia.
Dlatego należało uznać, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).