II SA/Sz 656/04

II SA/Sz 656/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-07-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /przewodniczący/
Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r. M. i J. K. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji tegoż Kolegium z dnia [...]r. nr [...], oraz - utrzymanej tą decyzją w mocy - decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...], o odmowie przekształcenia w prawo własności, przysługującego wnioskodawcom prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w [...] przy ui. [...],o powierzchni [...]. We wniosku podniesiono, iż wymienione decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem spełniają oni wszelkie przesłanki do przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, które nabyli na mocy prawa, natomiast organy obu instancji odmawiając im przekształcenia tego prawa rażąco naruszyły art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.).
Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności wymienionej wyżej własnej decyzji ostatecznej z [...]r.
Na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. M. i J. K. wystąpili do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreślając w uzasadnieniu wniosku z dnia [...]r., że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydawanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. W ocenie wnioskodawców, decyzja taka ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający jedynie fakt nabycia prawa. Zdaniem wnioskodawców decyzje wydawane na podstawie art. 1 ust. 2 wymienionej ustawy stwierdzają jedynie fakt nabycia prawa własności w drodze przekształcenia, samo zaś nabycie następuje z mocy prawa. Brak jest też jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjmowania - jak to czynią organy administracji w niniejszej sprawie - że przepis art. 2 ust. 2 ustawy decyduje o konstytutywnym charakterze decyzji, bowiem, zdaniem wnioskodawców, gdyby ustawodawca chciał przyznać decyzji charakter konstytutywny, to w ustawie znalazłby się wyraźny zapis, że prawo własności powstaje z dniem kiedy decyzja o przekształceniu stała się ostateczna.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji tegoż Kolegium z dnia [...]r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299) nie przewidywały nabycia prawa własności z mocy prawa. Użytkownik wieczysty mógł w okresie do dnia [...]r. złożyć wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a decyzja właściwego organu stanowiła podstawę wpisu w księdze wieczystej (art. 2 powołanej ustawy). Użytkownik wieczysty, który nie złożył wniosku we wskazanym okresie, tracił prawo do przekształcenia. Zdaniem SKO wynika z tego, że decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności miała charakter konstytutywny, o czym świadczy także kategoryczne stwierdzenie przepisu ustawy: "Decyzja ta stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej" (art. 2 ust. 2). Wniosek powyższy, zdaniem SKO, potwierdza także porównanie przepisów omawianej ustawy z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), zgodnie z którym: "Osoby fizyczne będące 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.", (tj. decyzja o nabyciu prawa własności). Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że uprawnione osoby, prawo własności nieruchomości nabywają z mocy prawa, lecz z dniem, w którym decyzja właściwego organu stała się ostateczna, natomiast w ustawie z 4.09.1997 r. nie ma tego rodzaju wyraźnego stwierdzenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z mocy prawa.
Ponadto SKO stwierdziło, że wbrew podniesionemu we wniosku zarzutowi, zawarta w art. 6 ust. 2 ustawy klauzula głosząca, że uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, stwierdza, w drodze decyzji, starosta - tylko potwierdza stanowisko Kolegium. Nabycie prawa następuje bowiem właśnie w drodze decyzji administracyjnej mającej bez wątpienia charakter konstytutywny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pełnomocnik skarżących zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: -art. 156 § 1 K.p.a. w związku z art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, poprzez uznanie, że decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ma charakter konstytutywny i w związku tym nie nastąpiło rażące naruszenie prawa,
- art. 21 ust. 1 Konstytucji, przez naruszenie zasady ochrony własności poprzez niewydanie decyzji o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności w sytuacji, gdy o przekształceniu tego prawa zadecydował przepis prawa obowiązujący w dacie złożenia wniosku,
- art. 32 Konstytucji, poprzez odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w sytuacji, gdy spełniali oni wszystkie przesłanki wymagane do przekształcenia i w sytuacji, gdy inni obywatele państwa będąc w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, otrzymali pozytywne decyzje a prawa ich zostały potwierdzone decyzją administracyjną.
Podnosząc te zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO z dnia [...]r. nr [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza zarówno zasady ustrojowe jak i przepisy prawa materialnego. Zdaniem autora skargi, interpretacja art. 2 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, prowadzi do wniosku, że decyzja o przekształceniu prawa ma charakter deklaratoryjny, albowiem stwierdza jedynie prawo, które powstało z mocy prawa. Organ bowiem nie ma możliwości odmowy wydania decyzji pozytywnej w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnia wszystkie określone przepisami przesłanki. Ponadto, jak już wykazywali skarżący we wnioskach o stwierdzenie nieważności, do ich sprawy nie mają zastosowania nowe (zmienione) przepisy omawianej ustawy, bowiem zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej — obowiązującej od 28.07.2001 r., do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się jej przepisy. W dacie wejścia w życie zmian ustawy sprawa wniosku z dnia [...]r. o przekształcenie prawa nie była ostatecznie zakończona, wskutek uchylenia odmownej decyzji Prezydenta Miasta jak i SKO przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. Pełnomocnik skarżących uważa zatem, że skoro NSA uznał, iż wnioskodawcy spełniali przesłanki wymagane ustawą (bowiem w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 3.10.2001 r. wskazano, że wnioskodawców należy traktować jako następców prawnych), to organ wydając decyzję powinien zastosować przepisy ustawy w brzmieniu sprzed 28.07.2001 r. Pełnomocnik skarżących zwraca też uwagę na fakt, iż organ nie mógł odmówić przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, bowiem organy wyższych instancji podkreślały, że przekształcenie jest obligatoryjne dla organu. Ponadto interpretacja przyjęta przez organ doprowadza do naruszenia konstytucyjnych zasad równości wobec prawa, a także ochrony prawa własności nabytego z mocy prawa. Zasady te ujęte w Konstytucji RP są wyznacznikami państwa prawa, które zapewnia swoim obywatelom poszanowanie elementarnych zasad. Zdaniem autora skargi, w państwie prawa nie można tolerować sytuacji, w której zastosowaną interpretacją organ zmierza do pozbawienia obywatela prawa własności, przyznanego przez przepis prawa. Takie działanie prowadziłoby do przyznania działaniu organu prymatu nad ustawą i braku możliwości skorygowania błędnego postępowania na początku postępowania administracyjnego. Nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem organu, że - wskutek błędu organu - skarżący utracili prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego na bardziej preferencyjnych zasadach niż w chwili orzekania, tym bardziej iż celem ustawy było uregulowanie sytuacji osób spełniających określone w ustawie przesłanki i przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z tych powodów autor skargi uważa, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, bowiem poprzedzające ją decyzje w sposób rażący naruszyły prawo.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, gdyż nie istnieją podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, jeżeli wystąpi jedna (lub więcej) wymienionych w tym przepisie przesłanek, m. in. decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1), bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), lub zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7).
Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, we wniosku z dnia [...]r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji tegoż Kolegium z dnia [...]r. nr [...], oraz - utrzymanej tą decyzją w mocy - decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...], o odmowie przekształcenia w prawo własności, przysługującego wnioskodawcom prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w [...], zarzucili tym decyzjom rażące naruszenie prawa, bowiem - ich zdaniem - spełniają oni wszelkie przesłanki do przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, które nabyli na mocy prawa, natomiast organy obu instancji odmawiając im przekształcenia tego prawa rażąco naruszyły art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.). Również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze a także w skardze do Sadu skarżący powtarzają ten zarzut, uzupełniając go o zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 wymienionej ustawy oraz art. 21 ust. 1 i art. 32 Konstytucji.
Odnosząc się do takich zarzutów należy na wstępie wskazać, że instytucja stwierdzenia nieważności stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. Jest to nadzwyczajny tryb postępowania, pozwalający na wzruszenie decyzji ostatecznych, tj. decyzji, od których nie służy odwołanie w postępowaniu administracyjnym (art. 127 § 1 K.p.a.). Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie stanowi więc dodatkowej, trzeciej instancji, w którym przeprowadza się kolejne rozpatrzenie sprawy co do jej istoty.
Rażące naruszenie prawa, stanowiące jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, oznacza, iż decyzję wydano wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew treści przepisu nadano albo odmówiono prawa, bądź też nałożono obowiązki albo zwolniono z nich. Ta rozbieżność między przepisem prawa a treścią decyzji musi jednak mieć charakter rażący, czyli "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży" (Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. III, Warszawa 1981, s. 24).
W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 17.09.1997 r., III SA 1425/96, Temida (CD), Sopot 2002). Wskazuje się też, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 29.06.2000 r. III SA 3279/99, LEX nr 47928). Zdaniem J.Borkowskiego "naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H.Beck Warszawa 2005, str. 738).
Przytoczone poglądy orzecznictwa i doktryny potwierdzają, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa może nastąpić w sytuacjach szczególnych, wyznaczonych istotnym stopniem naruszenia prawa, takim który nakazuje usunięcie takiej decyzji z obrotu prawnego i to z mocą wsteczną (ex tunc). Należy też wskazać, że dla oceny takiej decyzji nie są istotne przepisy prawa materialnego z daty stwierdzenia jej nieważności, lecz przepisy obowiązujące w dacie jej wydania.
Oceniając decyzje organów obu instancji odmawiające skarżącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, wydane w dniu [...]r. oraz [...]r., których unieważnienia domagają się skarżący, stwierdzić przede wszystkim należy, że decyzje te wydane zostały po zmianie omawianej ustawy, dokonanej ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 72, poz.749), która weszła w życie w dniu 28.07.2001 r. W myśl art. 3 ustawy zmieniającej, "w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się jej przepisy", podobną zasadę ustawodawca ustalił w sytuacjach szczególnych, opisanych w art. 4 i 5 ustawy zmieniającej, stanowiąc, że "właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję, stosując przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu ustalonym niniejszą ustawą" (art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej).
Wymieniona ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. ustanowiła nowe zasady odpłatności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, wprowadzając do ustawy z 4 września 1997 r. dodatkowy przepis art. 4a. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu "do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543).
Wprowadzenie nowych zasad odpłatności stało się niezbędne, po wydaniu w dniu 12.04.2000 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym orzeczono, iż dotychczasowe zasady odpłatności, określone w art. 5, 5a i 6 ust. 1 pkt 4 i 5 są niezgodne z Konstytucją, jako zbyt korzystne dla osób występujących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, naruszające tym samym prawa właścicieli nieruchomości (gmin i Skarbu Państwa). Wymienione przepisy utraciły moc w dniu 14.04.2000 r., w którym opublikowano w Dzienniku Ustaw (Nr 28, poz. 352) wyrok Trybunału.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania decyzji, których unieważnienia domagają się skarżący, (tj. [...]r.), organy obu instancji nie mogły więc stosować przepisu art. 5 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r., tj. w dniu złożenia przez skarżących wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego (nabytego w dniu [...]r. od osoby fizycznej) w prawo własności. Skarżący w postępowaniu administracyjnym o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, zakończonym wydaniem decyzji, których domagają się unieważnienia, nie zgadzali się na nowe zasady odpłatności, wskazując, również we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w tym postępowaniu, a także w skardze, iż wobec nich powinny być zastosowane przepisy obowiązujące w czasie złożenia wniosku o przekształcenie. Stanowisko swoje skarżący opierają na treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.10.2003 r. Sygn. akt SA/Sz 298/2000, uchylającego decyzje organów obu instancji (z 18.11.1999 r. i 12.01.2000 r.) o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W decyzjach tych odmówiono skarżącym takiego przekształcenia, uznając, że nie byli oni użytkownikami wieczystymi w określonej omawianą ustawą dacie 31.10.1998 r., co wyłączyło w stosunku do nich możliwość wydania decyzji pozytywnej. Wobec uchylenia tych decyzji przez NSA, skarżący uważają, że postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone i zgodnie z art. 3 ustawy z 21.06.2001 r. zmieniającej ustawę z 4.09.1997 r., w ich sprawie powinny być stosowane przepisy dotychczasowe.
Argumentacja skarżących jest błędna, bowiem z cytowanego wyżej przepisu art. 3 ustawy z 21.06.2001 r. w sposób jednoznaczny wynika, że w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się jej przepisy - a więc przepisy ustawy zmieniającej.
Należy w związku z tym stwierdzić, że organy administracji obowiązane są działać na podstawie prawa (art. 6 K.p.a.) i stosować prawo obowiązujące w dacie orzekania. Organy obu instancji nie mogły więc w dniach [...]r. lub [...]r. stosować przepisu, który utracił moc w dniu 14.04.2000 r., i to w sposób szczególny - na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że przepis ten był niezgodny z Konstytucją. Zastosowanie takiego, niezgodnego z Konstytucją, przepisu i to po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw utraty jego mocy, byłoby właśnie rażącym naruszeniem prawa, skutkującym unieważnieniem decyzji.
Stwierdzić więc należy, że decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...]. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nie tylko nie naruszają rażąco przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lecz właśnie są zgodne z tymi przepisami.
Pozostałe argumenty skarżących, które miałyby świadczyć o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu wymienionych dwóch decyzji, nie są także zasadne.
Nie jest przede wszystkim uzasadnione stanowisko skarżących, że nabyli oni prawo własności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. z mocy prawa. Argumentacja taka jest z gruntu błędna, na co wskazywał organ odwoławczy, gdyż przy takim założeniu - iż ustawa ta z mocy prawa przekształcała prawo - to poprzednik prawny skarżących stałby się z mocy prawa właścicielem nieruchomości, a w takiej sytuacji akt notarialny, na podstawie którego skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego byłby nieważny, gdyż prawo takie z mocy prawa już wygasło (zostało przekształcone we własność). Na podstawie takiego (nieważnego) aktu notarialnego skarżący nie nabyliby więc skutecznie żadnego prawa. Wprawdzie skarżący nie wskazują wprost, w której dacie miałoby następować to przekształcenie z mocy prawa, jednak logicznie należałoby przyjąć (oczywiście hipotetycznie), iż w dniu wejścia w życie ustawy. W takim przypadku niejasna byłaby sytuacja prawna użytkowników wieczystych, którzy nie złożyli wniosku - czy są już właścicielami (i bez podstawy prawnej uiszczają opłaty za użytkowanie), czy też utracili to prawo w dniu w którym upłynął ustawowy termin składania wniosków.
Gdyby datą nabycia prawa własności miał być dzień złożenia wniosku 0 przekształcenie, to np. w razie późniejszego cofnięcia wniosku, powstawałyby niedające się usunąć wątpliwości dotyczące sytuacji prawnej wnioskodawcy - czy od dnia złożenia wniosku był już właścicielem nieruchomości, i własność tą utracił wskutek cofnięcia wniosku, czy też cofnięcie wniosku byłoby niedopuszczalne.
Gdyby natomiast tą datą miał być dzień, w którym decyzja o przekształceniu prawa stała się ostateczna, to w przypadku skarżących do takiego przekształcenia i tak nie doszło, bowiem nie uzyskali oni takiej decyzji.
Wątpliwości powyższe obrazują jedynie część problemów prawnych i faktycznych, które powstałyby, przy przyjęciu argumentacji skarżących, iż ustawa z mocy prawa przekształcała prawo użytkowania wieczystego we własność, a decyzja organu o przekształceniu miała jedynie deklaratoryjny charakter - w takim przypadku decyzja powinna jednak wskazywać datę, w której nastąpiło to przekształcenie z mocy prawa. Ponadto, w razie przyjęcia stanowiska skarżących, należałoby uznać za wadliwy przepis art. 3 omawianej ustawy, w myśl którego, właściwy organ "odmawia wydania decyzji o przekształceniu (...), jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego". Gdyby przekształcenie następowało z mocy prawa, byłby to właśnie (krytykowany w skardze) przypadek "prymatu decyzji nad ustawą". Przy przyjęciu, że stanowisko skarżących jest słuszne, początkowa część tego przepisu powinna brzmieć: "Przekształcenie (...) nie następuje, jeżeli...".
Stwierdzić w związku z tym należy, że ustawa jedynie przyznawała prawo do przekształcenia (które mogło być realizowane tylko w okresie wskazanym ustawą -ostatecznie, po zmianie ustawy, do dnia 31.12.2002 r.), a nie przekształcała z mocy prawa - jak to czyni ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001 r.: "Osoby fizyczne będące 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.", (tj. decyzja o nabyciu prawa własności).
Również przepis art. 2 ust. 2 ustawy z 4.09.1997 r. stanowiący, iż decyzja o przekształceniu prawa stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej, ani przepis art. 6 ust. 6 ustawy, w myśl którego starosta stwierdza w drodze decyzji uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowanie wieczystego w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa - nie potwierdzają argumentacji skarżących. Wręcz przeciwnie, właśnie z art. 6 ust. 2 wynika wprost, że starosta jedynie stwierdza uprawnienie, czyli prawo do przekształcenia (a nie stwierdza przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność - jak uważają skarżący, uznając ten przepis jako dowód na deklaratoryjny charakter decyzji o przekształceniu).
Sąd nie stwierdził także, by decyzja organu I instancji z dnia [...]r. lub decyzja SKO z [...]r., odmawiające przekształcenia użytkowania wieczystego na zasadach obowiązujących do 14.04.2000 r., wydane zostały przy zaistnieniu innych przesłanek nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 K.p.a.
Uznając w tej sytuacji, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności wymienionych wyżej decyzji organów obu instancji, odpowiada prawu, bowiem zawarta w niej ocena stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz wyprowadzone z tej oceny wnioski są prawidłowe, skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).