II SA/Sz 655/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S., która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. odmawiającą aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Skarżący domagał się ujawnienia wyników scalenia gruntów wsi R. z 1977 r. oraz wykreślenia siebie jako właściciela działki nr [...]. Organy administracji odmówiły, argumentując, że od czasu scalenia wykonano wiele jednostkowych prac geodezyjnych, a wpisy w ewidencji są zgodne ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej. WSA w Szczecinie oddalił skargę, wyjaśniając, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności. Podkreślono, że pierwszeństwo przed danymi ewidencyjnymi mają dane z księgi wieczystej, a aktualizacja danych ewidencji następuje na podstawie nowych dokumentów prawnych, a nie powtórnej oceny archiwalnych, zwłaszcza gdy kwestionuje się stan prawny ujawniony w księdze wieczystej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja roli ewidencji gruntów i budynków w kontekście pierwszeństwa ksiąg wieczystych oraz ograniczeń kompetencji organów ewidencyjnych w rozstrzyganiu sporów własnościowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji danych ewidencyjnych w oparciu o archiwalne dokumenty, gdy istnieje rozbieżność z księgą wieczystą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ewidencja gruntów i budynków może służyć do kwestionowania lub ustalania stanu prawnego nieruchomości, w szczególności prawa własności, w sytuacji gdy dane ewidencyjne są rozbieżne z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności. W przypadku rozbieżności, pierwszeństwo mają dane ujawnione w księdze wieczystej, a spory o prawo własności powinny być rozstrzygane na drodze sądowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter informacyjno-techniczny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. Nie kształtuje nowego stanu prawnego ani nie rozstrzyga sporów własnościowych. Wpis w księdze wieczystej, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, ma pierwszeństwo przed danymi ewidencyjnymi.
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodów (np. przesłuchania świadków) w celu ponownej oceny archiwalnych dokumentów stanowiących podstawę pierwotnych wpisów w ewidencji gruntów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych ma charakter rejestrowy i wtórny. Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło praw ani do ponownej oceny archiwalnych dokumentów w celu ustalenia stanu prawnego. Aktualizacja następuje na podstawie nowych zdarzeń prawnych lub dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że aktualizacja danych ewidencyjnych następuje na podstawie nowych dokumentów lub zdarzeń prawnych, a nie poprzez powtórną ocenę archiwalnych dokumentów. Organ ewidencyjny nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów własnościowych ani do kwestionowania dokumentów wydanych przez uprawnione podmioty.
Czy możliwe jest przywrócenie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości sprzed kilkudziesięciu lat, w tym przebiegu granic, na podstawie archiwalnej decyzji scaleniowej, jeśli od tego czasu nastąpiły liczne zmiany i prace geodezyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest możliwe przywrócenie stanu z czasów sprzed kilkudziesięciu lat, jeśli od tego czasu nastąpiły daleko idące zmiany wynikające ze skutków cywilnoprawnych i wykonano liczne prace geodezyjne, które zostały przyjęte do zasobu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że od czasu przeprowadzenia scalenia gruntów wsi R. zaszły znaczące zmiany wynikające ze skutków cywilnoprawnych, które mają odzwierciedlenie w bieżącej aktualizacji danych ewidencyjnych. Przywrócenie historycznego stanu byłoby sprzeczne z istotą aktualizacji danych.
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § ust. 2b lit. h
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązania związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie służy do rozstrzygania sporów własnościowych. • Pierwszeństwo przed danymi ewidencyjnymi mają dane ujawnione w księdze wieczystej. • Aktualizacja danych ewidencyjnych następuje na podstawie nowych zdarzeń prawnych lub dokumentów, a nie poprzez ponowną ocenę archiwalnych dokumentów. • Organ ewidencyjny nie ma kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło praw ani do ustalania stanu prawnego nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i zignorowanie decyzji scaleniowej z 1977 r. • Żądanie ujawnienia wyników scalenia gruntów wsi R. z 1977 r. • Żądanie wykreślenia skarżącego jako właściciela działki nr [...] i wpisania jako właściciela Skarbu Państwa. • Wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania geodety w celu wyjaśnienia okoliczności powstania dokumentów z lat 70-tych.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i cywilnoprawnych. • Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają wyłącznie charakter techniczno – deklaratoryjny a organy ewidencyjne rejestrują jedynie określone stany prawne i faktyczne, udokumentowane w stosowny sposób. • Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. • Kwestionując prawdziwość zapisów w księdze wieczystej dotyczących własności nieruchomości, należy sprawę skierować na drogę sądową, a nie próbować rozstrzygnąć ten zakres przed organem ewidencyjnym.
Skład orzekający
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący
Katarzyna Sokołowska
członek
Krzysztof Szydłowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja roli ewidencji gruntów i budynków w kontekście pierwszeństwa ksiąg wieczystych oraz ograniczeń kompetencji organów ewidencyjnych w rozstrzyganiu sporów własnościowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji danych ewidencyjnych w oparciu o archiwalne dokumenty, gdy istnieje rozbieżność z księgą wieczystą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące ewidencji gruntów i ksiąg wieczystych, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Ewidencja gruntów czy księga wieczysta – co ma pierwszeństwo? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.