II SA/Sz 649/25

II SA/Sz 649/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-09-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 5a i par. 3, art. 232 par. 1 pkt 1 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M., A. M., H. W., S. W. oraz J. M. na uchwałę Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 23 czerwca 2025 r. nr XIII/155/2025 w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie Przylep p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony solidarnie wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł ([...] złotych).
Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. M. M., A. M., H. W., S. W. oraz J. M., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 23 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały Rady Gminy z dnia 5 października 2015 r. nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie P..
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że nie jest słuszne twierdzenie, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi akt intencyjny, który nie wywołuje skutków w zakresie prawa miejscowego, przeciwnie, pełni ona funkcję informacyjną dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w granicach danego obszaru, iż co do ich nieruchomości została wszczęta procedura planistyczna. Jest to zatem akt wiążący gminę do przeprowadzenia i zakończenia procesu uchwalania przedmiotowego planu. O ile zatem ww. uchwała w swej istocie nie reguluje indywidualnych uprawnień lub obowiązków właściciela nieruchomości, to jednak inicjuje jego aktywność, względem ustaleń przyszłego planu co do jego nieruchomości. W tym aspekcie nagłe odstąpienie od zamierzeń planistycznych przez Radę Gminy godzi w interes prawny skarżących i ma na celu przywrócenie stanu niepewności planistycznej dla właścicieli działek w obrębie P. oraz całkowite zablokowanie przeznaczenia ich gruntów pod zabudowę mieszkaniową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości, z uwagi na brak legitymacji do wniesienia skargi przez strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i aktualny. Na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, w jaki sposób uchwała narusza jego własny indywidualny interes prawny. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną i pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację, lub też nakłada na niego obowiązki (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2014 r. IV SA/Gl 1273/13, publ. - CBOSA).
Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ww. ustawy nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie uprawnia do jej wniesienia. Składający skargę musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r. I OSK 2349/14, publ. - CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie P..
W pierwszej kolejności należy wskazać, że sposób wykonywania prawa własności nieruchomości kształtuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. To w nim zawarte są określone zakazy i nakazy związane z planowanym zagospodarowaniem terenu. W planie miejscowym określa się przeznaczenie danego terenu pod zabudowę oraz dopuszczalne parametry takiej zabudowy. Trudno natomiast doszukiwać się w uchwale w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy też w uchwale w przedmiocie uchylenia ww. uchwały cech, które wpływają na sposób wykonywania prawa własności. Uchwała taka ma bowiem charakter wewnętrzny, wiążący tylko organ wykonawczy gminy. Jest bowiem pierwszym etapem procesu planistycznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, według którego uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego nie kształtuje sytuacji prawnej osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się na terenie, którego dotyczy. Uchwała taka rozpoczyna prace planistyczne przy tworzeniu planu miejscowego, określając terytorialne granice zamierzonych działań planistycznych. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego nie narusza aktualnie istniejącego interesu prawnego lub uprawnień skarżącego. Nie reguluje ona bowiem nie tylko wprost, ale nawet pośrednio indywidualnych uprawnień lub obowiązków skarżącego oraz jego sytuacji materialnoprawnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 1359/17, z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. II OSK 1560/16, z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. II OSK 720/16, z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. II OSK 1888/14, publ. - CBOSA). Powyższa ocena odnosi się również do uchwały zmieniającej, bądź uchylającej uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zaznaczyć należy, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przepisem prawa miejscowego, nie przesądza przeznaczenia żadnej nieruchomości położonej w obszarze nią objętym i nie wypowiada się wiążąco w kwestii sposobu zagospodarowania tych nieruchomości (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2015 r., II SA/Gd 156/14, publ. - CBOSA).
Oczywiście nie ulega wątpliwości, że strona skarżąca ma interes, ale ów interes ma charakter jedynie faktyczny bowiem – jak wynika z treści skargi – zamierza prowadzić na należących do niej nieruchomościach działalność w zakresie budownictwa mieszkalnego, interes ten nie jest jednak chroniony prawem. Żaden przepis prawa nie daje zainteresowanemu uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ochrony prawnej gwarantującej ukończenie rozpoczętych prac nad projektem planu.
W rozpatrywanej sprawie, stwierdzić zatem należy, że skarżący nie wykazali, że w sprawie został naruszony ich interes prawny. W tym stanie rzeczy, Sąd nie miał podstaw do dokonania merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały. Dokonanie przez Sąd takiej oceny kwestionowanego aktu byłoby możliwe dopiero po ustaleniu, że stronie skarżącej przysługuje - zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - legitymacja do jej zaskarżenia. Skoro stronie skarżącej w niniejszej sprawie legitymacja taka nie przysługuje, nie jest możliwe rozpoznawanie zarzutów dotyczących niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., II OSK 1765/07).
W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w pkt. 1. sentencji postanowienia. Ponadto, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej wyżej ustawy, Sąd postanowił zwrócić stronie skarżącej uiszczony solidarnie wpis sądowy od skargi.