II SA/Sz 643/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO dotyczącą opłaty za wyłączenie gruntów rolnych pod drogi dojazdowe do farmy wiatrowej z powodu błędnego ustalenia daty wyłączenia i ceny skupu żyta.
Spółka Z. zaskarżyła decyzję SKO ustalającą opłatę za wyłączenie gruntów rolnych pod drogi dojazdowe do farmy wiatrowej. Spółka argumentowała, że drogi te powinny być traktowane jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych. SKO uchyliło część decyzji Starosty dotyczącą opłaty, ale utrzymało w mocy inne ustalenia, zmieniając sposób obliczenia opłaty. WSA uchylił decyzję SKO, wskazując na błędy w ustaleniu daty faktycznego wyłączenia gruntów i ceny skupu żyta, co miało wpływ na wysokość opłaty.
Sprawa dotyczyła opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji na potrzeby budowy dróg dojazdowych do farmy elektrowni wiatrowych. Starosta pierwotnie stwierdził niezgodne z prawem wyłączenie gruntów i ustalił opłatę. Spółka Z. odwołała się, argumentując, że drogi te powinny być traktowane jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Starosty w części dotyczącej opłaty, ale zmieniło sposób jej obliczenia, stosując inną cenę skupu żyta i datę wyłączenia. Spółka złożyła skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tym dotyczące błędnego ustalenia charakteru dróg oraz sposobu obliczenia opłaty. WSA uznał skargę za zasadną. Sąd nie podzielił argumentacji Spółki co do charakteru dróg, ale stwierdził błędy w ustaleniu daty faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej oraz ceny skupu żyta użytej do obliczenia opłaty. Sąd wskazał, że kluczowa jest data zakończenia robót budowlanych, a nie ich rozpoczęcia, oraz prawidłowa cena skupu żyta z roku poprzedzającego rok podatkowy. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania SKO, nakazując ustalenie daty zakończenia prac budowlanych i ponowne obliczenie opłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ich pierwotne przeznaczenie było związane wyłącznie z realizacją inwestycji, a nie z zapewnieniem dojazdu do gruntów rolnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przeznaczenie dróg było podyktowane wyłącznie potrzebą budowy elektrowni wiatrowych, a późniejsze wykorzystanie ich do innych celów nie zmienia ich pierwotnego charakteru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.o.g.r.l. art. 12 § 7
Ustawa z dnia 3 sierpnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § 8
Ustawa z dnia 3 sierpnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 3 sierpnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 3 sierpnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 3 sierpnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.g.r.l. art. 12 § 6
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.p.r. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1964 r. o podatku rolnym
u.d.p.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
p.g.k. art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne ustalenie daty faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Błędne ustalenie ceny skupu żyta do obliczenia opłaty.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja dróg jako dróg dojazdowych do gruntów rolnych.
Godne uwagi sformułowania
O rzeczywistym przeznaczeniu dróg świadczy przede wszystkim ich usytuowanie w terenie, które podyktowane zostało wyłącznie potrzebą realizowanej inwestycji a nie koniecznością dojazdu do gruntów rolnych Opłata ta ma niewątpliwie charakter administracyjnej sankcji za działania niezgodne z prawem. Zatem z chwilą wejścia w życie w/w uchwały miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego, na czas robót budowlanych związanych z montażem elektrowni wiatrowych, zakładał nierolnicze przeznaczenie gruntów przewidzianych pod budowę tymczasowych dróg dojazdowych.
Skład orzekający
Iwona Tomaszewska
przewodniczący
Marzena Iwankiewicz
członek
Arkadiusz Windak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia gruntów rolnych pod drogi dojazdowe do inwestycji, ustalania opłat sankcyjnych oraz stosowania zasady reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy farmy wiatrowej i związanych z tym dróg, a także interpretacji przepisów z początku lat 2000.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za wyłączenie gruntów rolnych, co ma znaczenie dla inwestorów i właścicieli gruntów. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów dotyczących przeznaczenia gruntów i naliczania sankcji administracyjnych.
“Drogi do farmy wiatrowej – czy zawsze są drogami dojazdowymi do gruntów rolnych? WSA wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 643/05 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2006-03-22 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2005-05-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak /sprawozdawca/ Iwona Tomaszewska /przewodniczący/ Marzena Iwankiewicz Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152 art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi Spółki Z. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia należności za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej pod drogi dojazdowe I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Spółki Z. w [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Starosta [...], na podstawie art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 7, 8, 13 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266), decyzją z dnia [...] r., nr [...]: 1) stwierdził, że grunty zajęte pod infrastrukturę towarzyszącą farmie elektrowni wiatrowych - drogi dojazdowe i teren umożliwiający objechanie wież dookoła, klasy RIlIa o powierzchni 1,7172 ha i RIlIb o powierzchni 0, [...] ha, wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego, stanowiące część działek nr [...] w obrębie [...] oraz działek nr [...] w obrębie [...], gm. [...], zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, 2) ustalił Spółka Z. w [...], przy [...], za wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów klasy RIlla o powierzchni [...] ha i RIllb o powierzchni [...] ha, opłatę w wysokości dwukrotnej należności w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji Spółka Z. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 12 i art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Strona podniosła, że wybudowane przez Spółkę drogi dojazdowe do 15 elektrowni wiatrowych posadowionych na wskazanych działkach winny zostać zakwalifikowane jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych, które zgodnie z art. 2 stanowią grunty rolne. Powołując się na treść ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o drogach publicznych Spółka wywiodła, że wobec braku określenia w tych przepisach warunków jakie powinny spełniać drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, istotne jest przeznaczenie drogi. Skoro w/w drogi używane są przez właścicieli nieruchomości rolnych jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych to należy uznać, iż nie nastąpiło niezgodne z prawem wyłączenie gruntów pod drogami z produkcji rolnej. Ponadto odwołująca się podniosła, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest odmienne od orzeczenia tego samego organu w sprawie przedmiotowo tożsamej, skierowanego błędnie do innego podmiotu (decyzji z dnia [...] r. skierowanej do Spółki E. ). W poprzedniej decyzji, uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z uwagi na nieprawidłowe wskazanie jej adresata, Starosta uznał, iż grunty na których posadowiono farmę elektrowni wiatrowych zostały przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę elektrowni wiatrowych, a zatem w przypadku nie przyjęcia argumentacji wskazanej wyżej - należało uznać, że wyłączenie gruntów nastąpiło na zasadach określonych w art. 28 ust. 2 ustawy i naliczyć opłatę w sposób określony w art. 12 ust. 7 ustawy z uwzględnieniem wartości wskazanych w art. 12 ust. 6 ustawy. Dodatkowo, zdaniem Spółki, Starosta naruszył art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z którym, podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią zapisy w ewidencji gruntów, czyniąc to bez podania podstawy prawnej odstąpienia od tej zasady. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na mocy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 7, 8 i 13 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, decyzją z dnia [...] r. nr [...] 1) uchyliło zaskarżoną decyzję w części opisanej w pkt 2 - ustalającej Spółce Z. za wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów opłatę w wysokości dwukrotnej należności w kwocie [...] zł. i w tym zakresie orzekło o ustaleniu sprawcy wyłączenia Spółce Z. za wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów klasy RIlla o powierzchni [...] ha i RIllb o powierzchni [...] ha opłatę w wysokości dwukrotnej należności w kwocie [...] zł, 2) w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść przepisów stanowiących podstawę jej rozstrzygnięcia oraz stan faktyczny sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie podzieliło stanowiska skarżącej Spółki, co do możliwości zakwalifikowania wybudowanych dróg jako dróg dojazdowych do gruntów rolnych. W opinii organu, istotne w tym zakresie jest ustalenie przeznaczenia dróg. Bez wątpienia przeznaczeniem przedmiotowych dróg było umożliwienie przewiezienia elementów i dokonanie montażu 15 wież elektrowni wiatrowych. Świadczy o tym usytuowanie dróg w terenie oraz rodzaj nawierzchni. Możliwość wykorzystywania dróg przez właścicieli gruntów jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych jest kwestią umowy między dzierżawcą a właścicielem gruntu, nie wymaga zgody organów administracji publicznej i nie zmienia ich przeznaczenia. Dla umożliwienia zrealizowania przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych, uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] r. wprowadzono zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego części miejscowości [...]. Zgodnie z §2 ust. 1 i 3 uchwały, zmiana planu obejmuje teren działek, zawierający się w obszarze terenu upraw rolnych, a przedmiotem ustaleń stała się zmiana funkcji terenu na tereny z możliwością budowy farmy elektrowni wiatrowych. W §4 ust.1 uchwały ustalono przeznaczenie podstawowe terenu: budowa elektrowni wiatrowych, przy czym w pkt 10 w/w przepisu zapisano: "po zakończeniu robót budowlanych polegających na montażu elektrowni wiatrowych - przywrócenie pierwotnej rolniczej funkcji terenu". Ponadto, w §6 pkt 5 uchwały wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów wskazanych w tabeli, zajętych pod 15 wież elektrowni wiatrowej oraz na czasowe (na czas trwania robót budowlanych polegających na montażu elektrowni wiatrowych) przeznaczenie wskazanych w tabeli gruntów rolnych na cele nierolnicze. Budowa farmy elektrowni wiatrowych została zakończona i decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...] nr [...] z dnia [...]r. skarżąca Spółka uzyskała zezwolenie na jej użytkowanie. Zatem Spółka powinna przywrócić, zgodnie z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pierwotne użytkowanie rolnicze gruntów czasowo (na czas trwania robót budowlanych polegających na montażu elektrowni wiatrowych) przeznaczonych na cele nierolnicze a skoro tego nie uczyniła to nastąpiło faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji rolnej - niezgodnie z przepisami ustawy. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki, że w tym przypadku ma zastosowanie przepis art. 28 ust. 2 ustawy, ponieważ dotyczy on sytuacji, w której wyłączone zostały bez decyzji zezwalającej grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne. Wówczas organ wydaje taką decyzję z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%, co jak wykazano wyżej nie miało miejsca, a zatem wydanie decyzji o wyłączeniu gruntu bez dokonania stosownej zmiany w planie skutkowało by jej nieważnością. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Kolegium wskazało, że powierzchnię gruntów wyłączonych, służącą do wyliczenia należności, organ I instancji ustalił w oparciu o zestawienie gruntów wyłączonych wykonane przez Geodetę Powiatowego na podstawie ewidencji gruntów i budynków Powiatowego Biura Geodezji i Kartografii w [...]. Ustalenia co do łącznej powierzchni wyłączonych gruntów są zgodne z wypisami z rejestru gruntów, a przyporządkowanie rodzaju użytku i klasy nastąpiło na podstawie wykazów zmian danych ewidencyjnych sporządzonych przez geodetę uprawnionego i przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] r. Należność obliczono zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy, bez zastosowania ulgi przewidzianej w art. 12 ust. 6 ustawy, bowiem zastosowanie tej ulgi ma miejsce w sytuacji uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1998r. sygn. akt [...]. Jednakże, w ocenie Kolegium, przy obliczaniu należności organ I instancji błędnie uwzględnił równowartość tony ziarna żyta według średniej ceny skupu żyta w wysokości [...] zł podanej w komunikacie Prezesa GUS z dnia 30 października 2002 r. za okres pierwszych trzech kwartałów 2002 r. (M.P. Nr 51, poz. 733). Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 8 ustawy, równowartość tony ziarna żyta ustala się w wysokości stosowanej do wymierzania podatku rolnego, czyli wg średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1964 r. o podatku rolnym (j.t. z 1993 r., Dz. U. Nr 94, poz. 431). Biorąc pod uwagę, iż obowiązek uiszczenia należności powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów (rozpoczęcie robót przy budowie elektrowni [...] r., wg zawiadomienia z dnia [...] r.) do obliczenia należności należało uwzględnić obowiązującą wówczas średnią cenę skupu żyta [...] zł. za tonę, podaną w komunikacie GUS z 12 października 2001 r. za okres pierwszych trzech kwartałów 2001 r. (M.P. Nr 35, poz. 573). Kolegium podkreśliło, że przepisy te mają charakter obligatoryjny, a zatem organ nie ma możliwości uwzględnienia odmiennych od podanych w komunikacie GUS cen skupu żyta. Z tego względu Kolegium zobowiązane było do uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia przedmiotowej należności. Uwzględniając prawidłowo obliczoną przez organ I instancji równowartość ton ziarna żyta w wysokości łącznej [...] t oraz średnią cenę skupu żyta obowiązującą w czasie faktycznego wyłączenia, tj. [...] zł., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ustaliło, że dwukrotna należność wyliczona w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy wynosi [...] zł. Spółka Z., działając poprzez pełnomocnika adwokata A. P., złożyła na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], zarzucając organom naruszenie art. 7, art. 8 k.p.a., art. 12 i 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych a organowi odwoławczemu dodatkowo naruszenie art. 139 k.p.a. Skarżąca podniosła, że art. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi, że gruntami rolnymi są m.in. grunty pod drogi dojazdowe do gruntów rolnych. Zgodnie zaś z definicją zawartą w ustawie drogami dojazdowymi do gruntów rolnych i leśnych są drogi zakładowe prowadzące do gospodarstw rolnych i leśnych oraz drogi wiejskie w rozumieniu przepisów o drogach publicznych (ustawy z dnia 21 marca 1985 r.). W ustawie tej brak jest jednak definicji dróg wiejskich i zakładowych. Ustawa nie wskazuje także z jakich materiałów drogi dojazdowe do gruntów rolnych mogą zostać wybudowane, jaka powinna być ich nawierzchnia, czy też jakim winny odpowiadać warunkom technicznym. Zdaniem skarżącej, wybudowane przez nią drogi należy zakwalifikować jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych. Obecnie bowiem drogi te wykorzystywane są jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych, co potwierdzają właściciele gruntów. Dodatkowo strona skarżąca zwróciła uwagę, że dokonując wyliczenia należności Starosta winien uczynić to w sposób określony w art. 12 ust. 7 ustawy, następnie zaś pomniejszyć ją o wartość gruntu wskazaną w operacie szacunkowym złożonym przez Spółkę. Skarżąca w tym zakresie zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] nie rozważenie i nie zajęcie stanowiska co do naruszenia przez organ I instancji art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W ocenie Spółki, Starosta w decyzji z dnia [...] r. podał, iż nie wykorzystał danych z wypisów z rejestru granów, a oparł się na decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej pod 15 pojedynczych wież elektrowni. Ponadto, zdaniem skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezpodstawnie zmieniło wysokość określonej w decyzji I instancyjnej opłaty za wyłącznie z produkcji rolniczej gruntów z [...] zł. na opłatę w wysokości [...] zł. nie wskazując podstawy uzasadniającej zmianę decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, czym naruszyło art. 139 k.p.a. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 22 marca 2006 r. skarżąca podniosła dodatkowo zarzut błędnego przyjęcia przez organ odwoławczy daty początkowej wyłączenia gruntów z produkcji jako dzień rozpoczęcia robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), pod kątem zgodności prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawowy zarzut skargi oparty został na odmiennej ocenie przez stronę skarżącą charakteru dróg powstałych w trakcie realizacji inwestycji budowy farmy elektrowni wiatrowych, które zdaniem Spółki winny być zakwalifikowane jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych. Sąd stanowiska strony skarżącej w tym zakresie nie podzielił. Wykonanie spornych dróg podyktowane było wyłącznie potrzebą umożliwienia wybudowania poszczególnych elektrowni wiatrowych i takie było ich przeznaczenie. Fakt, że wyłączonych czasowo na ten cel gruntów z produkcji skarżąca Spółka nie przywróciła do pierwotnego stanu - zgodnego z przeznaczeniem opisanym w planie oraz to, że drogi te aktualnie mogą być wykorzystywane również w inny sposób, nie może stanowić uzasadnienia do uznania ich jako dróg dojazdowych do gruntów rolnych (tj. dróg zakładowych lub wiejskich). O rzeczywistym przeznaczeniu dróg świadczy przede wszystkim ich usytuowanie w terenie, które podyktowane zostało wyłącznie potrzebą realizowanej inwestycji a nie koniecznością dojazdu do gruntów rolnych, który zapewniony był już wcześniej o czym świadczy znajdująca się w aktach dokumentacja ewidencyjna terenu. Trafnie zatem organy nie znalazły podstaw do zakwalifikowania zajętych pod drogi powierzchni gruntów za drogi dojazdowe. Wobec przesądzenia istnienia okoliczności uzasadniających ustalenie opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji należało zbadać prawidłowość zastosowanych w sprawie przepisów stanowiących materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych prócz zasad dotyczących wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej i związanego z tym ustalenia stosownych opłat, należności lub odszkodowań (rozdział 3) reguluje kwestie związane z kontrolą wykonania jej przepisów, w tym sankcji za wyłączenie gruntów z produkcji niezgodnego z przepisami ustawy (rozdział 7). I tak, przy ustaleniu należności osobie, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, o którym mowa w art. 12 ust. 1, odpowiednie zastosowanie mają ust. 6 – 13 tego przepisu. Prócz danych określających należność za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntów rolnych wymienionych w art. ust. 1 pkt 1, 2 i 5 (art. 12 ust. 7), przepis art. 12 w ust. 6 nakazuje pomniejszyć należność o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji. W sytuacji w której doszło do wyłączenia gruntów z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy, w myśl art. 28 ust. 1, organ winien ustalić opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Opłata ta ma niewątpliwie charakter administracyjnej sankcji za działania niezgodne z prawem. Natomiast w przypadku, gdy dokonano wyłączenia gruntów z produkcji przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśnie bez decyzji, prawodawca przewidział możliwość zalegalizowania tego stanu rzeczy poprzez wydanie przez organ, z urzędu, decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji z jednoczesnym ustaleniem należności podwyższonej o 10% (art. 28 ust. 2). W żadnym z przedstawionych stanów określonych przez art. 28 ust. 1 i 2, kolejne ustępy tego przepisu, czy też inne jednostki redakcyjne ustawy nie przewidują, np. poprzez odesłanie, możliwości odpowiedniego zastosowania art. 12 ust. 6. Za uzasadnione należy uznać stanowisko organów, że przy ustalaniu opłaty o której mowa w art. 28 ust. 1 brak jest podstaw do pomniejszenia jej o wartość danego gruntu. Przeprowadzając ocenę poprawności ustalenia wysokości należnej opłaty, Sąd stwierdził jednak, że pomimo prawidłowego ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] obowiązujących przepisów prawa, organ dokonując ich subsumcji na gruncie stanu faktycznego sprawy, doszedł do nieprawidłowego wniosku polegającego na uznaniu, że obowiązek uiszczenia należności z art. 28 ust. 1 powstał od dnia [...] r., czyli od daty rozpoczęcia robót przy budowie elektrowni. To z kolei stało się przyczyną ustalenia opłaty w oparciu o średnią cenę skupu żyta podaną w komunikacie GUS z dnia 12 października 2001 r. (M.P. Nr 35, poz. 573). Z takim stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Stosownie do postanowień §6 ust. 5 Uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...], części miejscowości [...] i [...] (Dz. Urzęd. Woj. [...] Nr 9, poz. 175), wyrażono zgodę na czasowe (na czas trwania robót budowlanych polegających na montażu elektrowni wiatrowych) przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze zgodnie z zestawieniem tabelarycznym. Zatem z chwilą wejścia w życie w/w uchwały miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego, na czas robót budowlanych związanych z montażem elektrowni wiatrowych, zakładał nierolnicze przeznaczenie gruntów przewidzianych pod budowę tymczasowych dróg dojazdowych. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że z dniem rozpoczęcia przez skarżącą robót budowlanych nastąpiło niezgodne z ustawą wyłączenie zajętych pod drogi dojazdowe gruntów z produkcji rolnej skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał ich rolniczego przeznaczenia. Abstrahując od oceny prawnej postanowień planu w tym zakresie, należy stwierdzić, że istotne w niniejszej sprawie dla określenia faktycznego dnia wyłączenia gruntów przez skarżącą (sprawcę) z produkcji rolnej jest ustalenie daty zakończenia robót budowlanych. Wraz z ukończeniem prac budowlanych plan przewidywał automatycznie zmianę ich przeznaczenia - ponownie na grunty rolne. Z akt sprawy nie wynika kiedy nastąpiło zakończenie robót budowlanych. Znajdująca się w aktach administracyjnych kopia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] r., nr [...], wydana na wniosek Spółki Z. z dnia [...] r. rodzi przypuszczenie, że zakończenie prac budowlanych mogło nastąpić w roku [...]. To natomiast miałoby bezpośredni wpływ na wysokość opłaty o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy, którą należałoby obliczyć przy uwzględnieniu równowartości tony ziarna żyta według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 12 ust. 7 i 8 ustawy o ochronie gruntów rolnych w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku rolnym), czyli pierwsze trzy kwartały 2002 r. a nie jak przyjęło Kolegium pierwsze trzy kwartały roku 2001. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy zasady reformationis in peius należy zauważyć, że przepis art. 139 k.p.a. nie formułuje jej jako zasady bezwzględnej. Zakaz ten nie obowiązuje wówczas, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zasada ta ulega zatem ograniczeniu i w połączeniu z kompetencjami reformacyjno-merytorycznymi organu działającego w trybie II instancyjnym (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) istniała prawna podstawa do wydania przez Kolegium decyzji w istocie na niekorzyść strony odwołującej się. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że przyczyną zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. było przyjęcie przez organ I instancji nieprawidłowej, według ustaleń Kolegium, ceny skupu żyta. O ile Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] nie można zarzucić braku podstawy prawnej umożliwiającej zmianę decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, to od orzeczenia takiego - niekorzystnego dla skarżącej - należało oczekiwać powołania się na art. 139 k.p.a. i uzasadnienia wskazującego na dostrzeżenie konieczności pogorszenia sytuacji strony wobec rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego w działaniu organu I instancji (podob. NSA w wyroku z dnia 6 lutego 1989 r., IV SA 1101/88, ONSA 1989 Nr 2, poz. 71). Mając na względzie przedstawione wyżej uwagi, ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] winno przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia daty zakończenia prac budowlanych związanych z montażem elektrowni wiatrowych i w zależności od ich wyniku wydać stosowne rozstrzygnięcie. Wobec stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie przesądzając ostatecznego jej wyniku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Wysokość zasądzonego zwrotu kosztów postępowania obejmuje uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi w wys. [...] oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone zgodnie z §6 pkt 7 w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 164, poz. 1348 ze zm.) na poziomie stawki minimalnej wynoszącej [...] zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI