II SA/Łd 276/25

II SA/Łd 276/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Beata Czyżewska
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2625
art. 9 ust. 3, art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 270 ust. 11, art. 272 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2014 poz 1800
§ 21
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód  lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Dz.U. 2022 poz 2438
§ 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t. j)
Dz.U. 1998 nr 151 poz 987
§ 46 ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Sieradzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 lutego 2025 r. znak: PS.ZUT.4701.414.2024.EP dotyczy opłaty: PS.ZUT.4701.7514.OZ.2022.EP w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzją z dnia 24 lutego 2025 r., znak sprawy: PS.ZUT.4701.414.2024.EP, dotyczy opłaty: PS.ZUT.4701.7514.OZ.2022.EP Dyrektor Zarządu Zlewni w Sieradzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ) działając na podstawie art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2, art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm.) (dalej: Prawo wodne), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) (dalej: k.p.a.), § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2438 ze zm.) (dalej: rozporządzenie) oraz art. 21 § 3 i art. 63 § 1 oraz art. 72 § 2 pkt 1 i art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 111) (dalej: Ordynacja podatkowa) w zw. z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, określił P. Spółce Akcyjnej w W., [...] (dalej: skarżąca, skarżąca spółka, strona): w pkt. I - za okres od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., opłatę zmienną w wysokości 40 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (działka o nr ewid. [...], obręb ewid. [...] – dalej: Działka) do rzeki S. (dalej: Rzeka) w km 0+500; w pkt. II. - wysokość nadpłaty w opłacie zmiennej za okres od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w kwocie 30 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 18 grudnia 2024 r. organ na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 Prawa wodnego, ustalił, w formie informacji kwartalnej, skarżącej spółce, za okres od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., opłatę zmienną w wysokości 70 zł, za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500. Jednocześnie organ w informacji tej wskazał, że opłatę należy uiścić na rachunek organu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji. Powołana informacja została doręczona skarżącej spółce w dniu 30 grudnia 2024 r., po czym pismem z dnia 13 stycznia 2025 r., które wpłynęło do organu za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 13 stycznia 2025 r., pełnomocnik skarżącej spółki, złożył reklamację, w której nie zgodził się z wysokością opłaty zmiennej ustalonej w informacji nr 7514 ZZ Sieradz, OZ/IV kwartał/2022 z dnia 18 grudnia 2024 r. (dalej: informacja kwartalna z dnia 18 grudnia 2024 r.). W reklamacji złożonej do organu skarżąca spółka, wskazała, że opłata zmienna powinna uwzględniać ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych z terenów uszczelnionych oraz, że przyjęcie przez organ odmiennych założeń skutkowało niezasadnym naliczeniem opłaty za usługi wodne.
W dniu 17 stycznia 2025 r. strona dokonała zapłaty opłaty zmiennej ustalonej w informacji kwartalnej z dnia 18 grudnia 2024 r. w wysokości 70,00 zł.
Istotą sporu, jak wskazała w reklamacji skarżąca spółka jest zasadność ustalenia opłaty zmiennej w sytuacji, gdy jak twierdzi strona, opłata zmienna powinna uwzględniać ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych z terenów uszczelnionych. Bezsporne jest natomiast, że wykonane zostały i istnieją urządzenia pozwalające na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oraz czy odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych odbywa się przy pomocy urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, czy też bez takich urządzeń - jak w omawianej sprawie.
Rozpatrując przedmiotową sprawę organ zważył, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor Regionalnego Zarządu Wód Polskich), decyzją z dnia 25 marca 2019 r., znak: PO.RUZ.421.59.4.2019.BS, udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500. Powyższa decyzja wydana została na czas oznaczony, tj. do dnia 17 kwietnia 2049 r.
Organ pismem z dnia 24 czerwca 2024 r., poinformował skarżącą spółkę o obowiązku składania oświadczeń podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast (art. 552 ust. 2g i 2ha Prawa wodnego, dalej: oświadczenia). Jednocześnie wyznaczył termin do 8 dni, od daty otrzymania przytoczonego powyżej pisma, na złożenie oświadczeń zawierających rzeczywistą ilość odprowadzonych w kwartale wód opadowych lub roztopowych do wód Rzeki wylotem [...], za okres 2022 - 2024 - w podziale na kwartały. W przytoczonym piśmie wskazano, że niewywiązanie się z powyższego obowiązku skutkować będzie ustaleniem przez organ wysokości opłaty zmiennej za poszczególne kwartały - z uwzględnieniem wartości podanych w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r., które odzwierciedlają ilości średnioroczne odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych (podzielone przez 4 albowiem opłata zmienna ustalana jest za kwartał), zgodnie z art. 552 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego, który wskazuje, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r., następuje również na podstawie ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych. Pismo zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 1 lipca 2024 r. Termin złożenia oświadczeń upłynął w dniu 9 lipca 2024 r.
Skarżąca spółka pismem z dnia 4 lipca 2024 r., które wpłynęło do organu 10 lipca 2024 r. przesłało oświadczenia za IV kwartał 2022 r. (od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.), I, II, III i IV kwartał 2023 r. oraz I kwartał 2024 r. za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500.
Z uwagi na wątpliwość organu co do wielkości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód Rzeki przez skarżącą spółkę wskazane w powyższych oświadczeniach, pismem z dnia 27 sierpnia 2024 r., organ wezwał podmiot do wskazania sposobu obliczeń oraz wartości przyjętych do obliczeń ilości odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych w okresie od 27 grudnia 2022 r. do 31 marca 2024 r. - w rozbiciu na kwartały. Pismo zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 2 września 2024 r.
Skarżąca spółka pismem z dnia 12 września 2024 r. (data wpływu do organu 18 września 2024 r.), przesłała wyjaśnienia co do wyliczeń ilości odprowadzonych do wód - wód opadowych i roztopowych zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 25 marca 2019 r. W piśmie wskazano, że w świetle wyliczenia ilości odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych w poszczególnych kwartałach przedłożonych do organu w oświadczeniach zostały sporządzone w oparciu o dane wielkości opadów atmosferycznych jakie miały miejsce w danym kwartale, udostępnione przez IMGW dla stacji meteorologicznej w C., oraz stosownie zredukowane rzeczywiste wielkości powierzchni zlewni odnawialnej (określone na podstawie operatu wodnoprawnego). Skarżąca wskazała również, że współczynniki spływu przyjęte dla rozjazdów i torowiska wskazują powierzchnię nieszczelną w związku z czym nie zostały ujęte do wyliczeń. Następnie podmiot poinformował, że ilości odprowadzonych wód dla poszczególnych kwartałów, wyliczono jako iloczyn wielkości opadu (dane pozyskane dla poszczególnego kwartału z IMGW) i powierzchni zredukowanej zlewni, która w/w mostu wynosi 1658,7 m2.
Organ pismem z dnia 7 listopada 2024 r. wezwał skarżącą do złożenia korekt oświadczeń za IV kwartał 2022 r., I, II, III i IV kwartał 2023 r. oraz I kwartał 2024 r., w terminie 8 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania. Wezwanie zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 13 listopada 2024 r.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca spółka pismem z dnia 20 listopada 2024 r. (data wpływu do organu 25 listopada 2024 r.) przesłała wyjaśnienia, wskazując, że w przesłanych oświadczeniach przedłożonych za okres: od IV kwartału 2022 r. do I kwartału 2024 r. dla decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r., zostały przygotowane poprawnie, zgodnie z przepisami prawa i nie wymagają korekty.
W dniu 18 grudnia 2024 r. organ, zgodnie z art. 272 ust. 5 i art. 272 ust. 17 w zw. z art. 552 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia ustalił skarżącej spółce, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r. - w formie informacji kwartalnej za okres od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., opłatę zmienną, w wysokości 70,00 zł, za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500. Powołana informacja została doręczona skarżącej spółce w dniu 30 grudnia 2024 r.
Pismem z dnia 13 stycznia 2025 r., które wpłynęło do organu za pośrednictwem platformy ePUAP 13 stycznia 2025 r. w imieniu skarżącej spółki pełnomocnik złożył reklamację, w której nie zgodził się z wysokością opłaty zmiennej ustalonej w informacji kwartalnej z dnia 18 grudnia 2024 r.
Pismem z dnia 17 stycznia 2025 r., za pośrednictwem platformy ePUAP organ zwrócił się z prośbą do Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich o udostępnienie dokumentacji zgromadzonych na potrzeby wydania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącej spółce decyzją z dnia 25 marca 2019 r.
Pismem z dnia 20 stycznia 2025 r., za pośrednictwem platformy ePUAP organ zawiadomił stronę, że w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, z uwagi na konieczność wyjaśnienia i ustalenia okoliczności niniejszej sprawy oraz z uwagi na skomplikowany charakter prowadzonego postępowania, rozpatrzenie sprawy nastąpi do dnia 28 lutego 2025 r.
W dniu 20 stycznia 2025 r. Dyrektor Regionalny Zarządu Wód Polskich udostępnił organowi przedmiotową dokumentację.
Skarżąca spółka, działając przez pełnomocnika, w odpowiedzi na zawiadomienie o przedłużenie terminu, pismem z dnia 28 stycznia 2025 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, zwróciła się z prośbą o uznanie reklamacji z dnia 13 stycznia 2025 r. oraz ich rozpatrzenie w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania zgodnie z art. 273 ust. 4 Prawa wodnego. Stwierdziła, że organ uzyskał niezbędne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wyjaśnienia, do ustalenia wszystkich okoliczności sprawy przed wystawieniem informacji ustalających wysokość opłat zmiennych, tym samym nie ma uzasadnienia, aby przesuwać termin rozpatrzenia sprawy do dnia 28 lutego 2025 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy.
W przedmiotowej sprawie zauważono, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym skarżącej spółce decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r., na usługę wodną, polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do wód Rzeki w km 0+500, wskazane są ilości wód opadowych lub roztopowych jakie może podmiot odprowadzać tj. Qmax = 0,281 m3/s, Ośr.r = 6908,35 m3/rok, jak również powierzchnia rzeczywista zlewni (F. = 2,4162 ha) oraz powierzchnia zredukowana zlewni (Fzr. = 1,14 ha) z jakiej odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe.
Powyższe zostało potwierdzone w operacie wodnoprawnym z 25 lutego
2019 r. na podstawie którego zostało udzielone przytoczone powyżej pozwolenie wodnoprawne.
Ponadto podniesiono, że w operacie wodnoprawnym (strona 10) opisane jest, że zrzut przy moście w km 231.184 po stronie lewego brzegu Rzeki na skarpę nasypu kolejowego (woda po skarpie dopływać będzie do rowu odprowadzającego wodę do Rzeki). Most znajduje się w km 0+500 Rzeki.
Wskazano przy tym, że powierzchnia wskazana przez stronę opisana została w operacie wodnoprawnym w dziale: "E. Wyniki obliczeń" jako "Zlewnia cząstkowa nr Most[...]". Wskazano tam również, że wylot [...] obsługuje 4 zlewnie cząstkowe.
W dniu 6 lutego 2025 r. organ zwrócił się z prośbą do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzoru Wodnego w Częstochowie (dalej: Nadzór WWP) o przeprowadzanie wizji w terenie dotyczącej usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z odwodnienia linii kolejowej nr [...] W.- K. (most, torowisko, rozjazdy) – dalej: Linia nr [...], poprzez wylot "[...]" zlokalizowany na Działce, do wód Rzeki, na którą pozwolenie wodnoprawne uzyskała strona decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r. - w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie określenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych.
W dniu 7 lutego 2025 r. Nadzór WWP udostępnił organowi zdjęcia z przeprowadzonej wizji w terenie dotyczącej usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z odwodnienia Linii nr [...], poprzez wylot "[...]" zlokalizowany na Działce, do wód Rzeki. Przedmiotowa wizja potwierdziła, że wody odprowadzane są za pośrednictwem wylotu [...], wskazanego w pozwoleniu wodnoprawnym z 4 zlewni cząstkowych jak to zostało wskazane w operacie wodnoprawnym.
Organ wskazał, że bez wątpienia w przypadku odwodnienia szlaku kolejowego najważniejszym aspektem jest przejęcie spływającej wody opadowej lub roztopowej z powierzchni i w możliwie jak najkrótszym czasie odprowadzanie jej poza obszar odwadniany. Urządzenia odwadniające torowiska, stacje kolejowe oraz tereny bezpośrednio sąsiadujące mają za zadanie odprowadzanie spływającej wody w taki sposób, aby nie spowodowała szkód w obrębie torowiska oraz obszarów przyległych.
W opinii organu powołana argumentacja strony stoi w sprzeczności z § 18 pkt 2 ppkt 1 oraz ppkt 4 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie z dnia 10 września 1998 r. (Dz. U. nr 151 poz. 987) (dalej: rozporządzenie z dnia 10 września 1998 r.), który stanowi, iż przy ustalaniu przekroju poprzecznego podtorza i nawierzchni (przekroje normalne) dla wszystkich kategorii linii kolejowej powinno się uwzględniać następujące warunki: 1) torowisko powinno być wykonane z pochyleniem poprzecznym od 3% do 5% od osi toru - dla zapewnienia odpływu wody opadowej z nawierzchni; 4) w zależności od ukształtowania terenu, dla odprowadzenia wód do cieków naturalnych bądź kanalizacji, podtorze powinno być chronione rowami bocznymi, jedno- lub dwustronnymi, oraz innymi urządzeniami odwadniającymi; szerokość i głębokość rowu powinna być dostosowana do maksymalnej ilości wody, jaka może płynąć rowem, a pochylenie podłużne dna rowu powinno zapewniać swobodny spływ wody.
Wobec powyższego dla organu oczywistym jest fakt, iż obliczanie ilości wód opadowych lub roztopowych powinno następować w oparciu o całą powierzchnię zredukowaną ujętą w pozwoleniu wodnoprawnym tj. 11400 m2, a nie jak twierdzi strona tylko w oparciu o powierzchnię szczelną. Przywołane przepisy prawa dotyczące warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budowle kolejowe jednoznacznie świadczą, iż odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych poprzez zorganizowany system kanalizacji następujące również z takich terenów jak torowiska kolejowe, nasyp czy skarpa.
W odniesieniu do prawomocnego wyroku, na który powołuje się strona w piśmie z dnia 13 stycznia 2025 r., wskazano, że istotą rozstrzyganego sporu, jest traktowanie rowów trawiastych jako urządzeń do retencjonowania wody przez skarżącą spółkę, czego nie podziela tamtejszy organ. Organ przywołał część uzasadnienia sądu w którym wskazuje on, że stanowisko skarżącej, że rowy trawiaste znajdujące się na terenie stanowią urządzenia do retencjonowania wód opadowych, przeczy warunkom technicznym jakie muszą być zachowane na terenie linii kolejowych, gdyż działania na rzecz zwiększenia retencji wodnej, zwiększanie pojemności retencyjnej zlewni, spowolnienia spływu ze zlewni nie może mieć zastosowania na terenie na linii kolejowych.
Podkreślono, że wbrew stanowisku strony, art. 272 ust. 5 Prawa wodnego nakazuje przy ustalaniu opłaty zmiennej brać pod uwagę wszystkie wody opadowe lub roztopowe, które zostały ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej i za ich pośrednictwem odprowadzone do wód, a nie tylko te z terenów utwardzonych. Istotny jest zatem fakt odprowadzania do odbiornika wybudowanymi przepustami całości wód opadowych i roztopowych, które z natury rzeczy nie pochodzą tylko z pasa drogowego, ale z całkowitej powierzchni zlewni terenu przyległego. Na powyższe organ zwrócił uwagę strony już w wezwaniu z dnia 7 listopada 2024 r.
Analizując dokumenty zgromadzone na potrzeby wydania pozwolenia wodnoprawnego w oparciu, o które ustalono zareklamowaną opłatę zmienną za okres IV kwartału 2022 r., organ wskazał, że na żadnym etapie prowadzonego wówczas postępowania skarżąca spółka, nie kwestionowała celu i zakresu korzystania z wód.
W omawianym przypadku opłata zmienna została ustalona zgodnie z treścią pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r. - jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzonych wód (18,7726 m3) i czasu (5 dni). Natomiast ilość odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód została obliczona w następujący sposób: podaną w pozwoleniu wodnoprawnym średnią roczną wielkość zrzutu wód opadowych lub roztopowych (Qśr r = 6908,35 m3/rok) podzielono przez liczbę 4 (ilość kwartałów w roku), a następnie podzielono przez ilość dni w kwartale (92 dni), w którym nastąpiło odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych. (6908,35 6908,35 m3/rok : 4 = 1727,0875 m3/kwartał: 92 dni = 18,7726 m3/d).
Organ przypomniał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że przepis art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego przewiduje obowiązek uiszczania opłaty za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód - wód opadowych lub roztopowych, a więc co do zasady za taką usługę wodną z jakiej korzysta skarżąca spółka, odprowadzając wody opadowe lub roztopowe do wód Rzeki.
Ustosunkowując się do reklamacji, wskazano, iż zgodnie z art. 268 ust. 1 Prawa wodnego opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, natomiast w myśl art. 270 ust. 11 Prawa wodnego opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające. Ustawodawca w przepisie art. 270 ust. 11 Prawa wodnego zastosował spójnik koniunkcyjny "oraz", który oznacza, że muszą zostać spełnione oba warunki, tym samym w przypadku zaistnienia przesłanki do ustalenia opłaty stałej za usługi wodne ustala się również opłatę zmienną w formie informacji kwartalnej.
Organ podkreślił, iż w analogicznych sprawach jak omawiana w decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił argumentację organu, oddalając skargę skarżącej spółki. Spółka nie wniosła kasacji od wspomnianych wyroków, zatem przyjęła stanowisko sądu oraz organu zawarte w wydanych decyzjach.
Zdaniem organu bezpodstawne jest podniesienie przez stronę niewłaściwego zastosowania § 8 rozporządzenia, bowiem organ działa w granicach i na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 270 ust. 11 Prawa wodnego, który określa, iż opłata za usługi wodne w zakresie odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy, organ, w swojej ocenie, dokonał prawidłowej interpretacji przepisów Prawa wodnego oraz § 8 rozporządzenia, poprzez szczegółową analizę warunków, które musi spełnić strona w przypadku konieczności ponoszenia opłat zmiennych za usługi wodne w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód, a mianowicie:
Wody opadowe i roztopowe są odprowadzane do wód Rzeki (Wylot [...] - 0+500 km Rzeki);
Wody opadowe i roztopowe odprowadzane są z terenów w granicach administracyjnych miasta wylotem [...], który jest usytuowany na terenie miasta - na Działce.
Organ podniósł, że w operacie wodnoprawnym, jak również w pozwoleniu wodnoprawnym opisano proces odprowadzania wód opadowych i roztopowych do Rzeki i nie budzi wątpliwości, że wody opadowe i roztopowe z odwodnienia torowiska na terenie Stacji C.- Stacja P. (dalej: Stacja) odprowadzane są istniejącymi wylotem tj. bezpośrednio do wód Rzeki.
W ocenie organu, jak wynika z treści art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, warunkiem zastosowania tego przepisu i ustalenia opłaty zmiennej jest odprowadzenie wód opadowych i roztopowych do wód (rzek, jezior itp.) za pomocą służącego do tego celu otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej. Zobowiązanym natomiast jest właściciel (dysponent) gruntu, z którego wody opadowe są odprowadzane. W ustawie Prawo wodne nie zdefiniowano pojęcia otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej, którym posłużono się w art. 272 ust. 5 Prawa wodnego. Zatem wykładni tego terminu należy dokonać odwołując się do słownikowego znaczenia użytych pojęć. Powołując się na orzecznictwo i słownik języka polskiego PWN, organ wskazał na definicje "systemu" i "kanalizacji", wskazując że pod pojęciem tym należy zatem rozumieć każdy system urządzeń wodnych umożliwiających odprowadzanie wód opadowych, choć w przypadku rowu melioracyjnego, nie musi to być wyłączna jego funkcja. Urządzenia te służą przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest stwierdzenie, że zostały one zrealizowane, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód.
Strona powinna ponosić opłaty zmienne za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z odwodnienia torowiska na terenie Stacji, istniejącym wylotem [...], do wód Rzeki w km 0+500, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ nie uznał reklamacji skarżącej spółki, a postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie wykazało, że wysokość opłaty zmiennej powinna być inna niż ustalona w informacji kwartalnej z dnia 18 grudnia 2024 r.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 273a Prawa wodnego "W przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się". Powołany przepis wyłącza zatem stosowanie rozwiązań kodeksowych w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności dotyczących możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a także gdy chodzi o zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. W żadnym jednak razie treść art. 273a Prawa wodnego nie zwalnia organu administracji z obowiązku rzetelnego, skrupulatnego zebrania materiału dowodowego i jego pełnej, wszechstronnej oceny. Trzeba bowiem zauważyć, że wniesienie reklamacji, której organ nie zamierza uwzględniać, uruchamia postępowanie administracyjne, podlegające praktycznie wszystkim - poza wyżej wskazanymi - regułom k.p.a.
W konsekwencji wydanie przez organ decyzji, o której mowa w art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, powinno być poprzedzone przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, spełniającego rygory przewidziane w szczególności w art. 7, art. 77 § 1, art. 80, zgodnie z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego, w myśl którego do postępowania przed organami Wód Polskich stosuje się przepisy k.p.a.
Organ, powołując się na orzeczenie sądowe, wskazał m.in., że właściwy organ administracji w razie nieuznania reklamacji ma obowiązek ustalenia opłaty w drodze decyzji. Oznacza to, że nawet wówczas, gdy zarzuty zawarte w reklamacji okażą się niezasadne, ale ustalenie opłaty było niezgodne z prawem z innych przyczyn niż wskazane w reklamacji, organ administracji jest zobowiązany ustalić opłatę za usługi wodne zgodnie z prawem.
Przedkładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, wyjaśniono, że opłata zmienna ustalona w formie informacji kwartalnej z dnia 18 grudnia 2024 r. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, nie odzwierciedla rzeczywistej ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych z odwodnienia układu torowego na terenie Stacji ("skarpa nasypu kolejowego, dalej rów i Rzeka - brzeg lewy, przy moście w km 0+500") istniejącym wylotem [...], do wód Rzeki w km 0+500. Organ informował skarżącą spółkę, iż zgodnie z art. 552 ust. 2g Prawa wodnego w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2, zawierają ilość odprowadzanych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3, wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności. Zapis dotyczący terenów uszczelnionych ma na celu wskazanie urządzeń do retencjonowania oraz określenia ich pojemności w stosunku do odpływu rocznego, co ma wpływ na jednostkową stawkę opłaty za usługę wodną za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, która składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Mając na uwadze powyższe, skarżąca spółka jest zobowiązana do składania oświadczeń podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt. 2 Prawa wodnego.
Opłata, od której skarżąca spółka złożyła reklamację została ustalona na podstawie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r. w związku z całkowicie biernym stanowiskiem podmiotu, co do przekazania informacji o rzeczywistej ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych w IV kwartale 2022 r. (w zakresie wielkości powierzchni, z której wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód Rzeki). Organ wskazał, że jest świadomy różnego charakteru opłaty stałej za usługi wodne i opłaty zmiennej oraz wynikającej z tego różnicy w metodologii ustalania wysokości tej opłaty.
Do ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne tj. odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, organ wziął pod uwagę powierzchnię zredukowaną zlewni (Fzr. = 1,14 ha), w której są ujęte powierzchnie szczelnie i nieszczelne. Natomiast strona w swoich pismach wielokrotnie podkreślała, że współczynniki spływu przyjęte dla rozjazdów i torowiska wskazują powierzchnię nieszczelną w związku z czym nie zostały ujęte do wyliczeń oraz, że ilości odprowadzonych wód dla poszczególnych kwartałów wyliczono jako iloczyn wielkości opadu (dane pozyskane dla poszczególnego kwartału z IMGW) i powierzchni zredukowanej zlewni, która w/w mostu wynosi 1658,7 m2".
Wobec powyższego dla organu oczywistym jest fakt, iż obliczanie ilości wód opadowych lub roztopowych powinno następować w oparciu o całą powierzchnię zredukowaną ujętą w pozwoleniu wodnoprawnym tj. 1,14 ha, a nie jak twierdzi strona tylko w oparciu o powierzchnię szczelną, do której nie zalicza np. terenów torowiska kolejowego.
W przekonaniu organu, wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada postępowania administracyjnego odnosząca się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy nakazała organowi określenie wysokości opłaty zmiennej za okres od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., tj. IV kwartału 2022 r. w oparciu o rzeczywiste ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych z odwodnienia torowiska na terenie stacji, istniejącym wylotem [...], do wód Rzeki w km 0+500.
Dalej organ wyjaśniał, że w sprawach opłat za usługi wodne podmioty obowiązane do ich ponoszenia nie składają deklaracji, a wysokość tych opłat ustala się w formie informacji rocznej (w odniesieniu do opłaty stałej na podstawie art. 271 ust. 1 Prawa wodnego) oraz w formie informacji kwartalnej (w odniesieniu do opłaty zmiennej na podstawie art. 272 ust. 17 Prawa wodnego). Odpowiednie stosowanie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej do opłat za usługi wodne wymaga uwzględnienia tej różnicy i przyjęcia, że jeżeli właściwy dyrektor zarządu zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego stwierdzi, iż wysokość opłaty za usługi wodne jest inna niż ustalona w informacji rocznej lub informacji kwartalnej, to obowiązany jest do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za usługi wodne.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organu, zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres 27 grudnia 2022 r. - 31 grudnia 2022 r., która wynosi 40,00 zł, za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500.
Przeprowadzone postępowanie, w przekonaniu organu potwierdziło, że wysokość opłaty należnej za usługi wodne jest inna niż ustalona w informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej z dnia 18 grudnia 2024 r., gdyż do ustalenia powyższej opłaty zastosowano inną niż rzeczywista ilość odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód.
Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia.
Wyjaśniono, że opłata zmienna określona w decyzji została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (53,58 m3) i czasu (od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.
Organ stwierdził, że w analizowanej sprawie, brak jest przyrządów pomiarowych, na podstawie których organ ma możliwość powzięcia informacji o ilości odprowadzanych w danym kwartale do wód - wód opadowych lub roztopowych, zatem określenia zakresu korzystania z tej usługi wodnej należy dokonać na podstawie innych, wiarygodnych metod, które doprowadzą organ do prawidłowego oznaczenia zakresu korzystania przez podmiot z tej usługi wodnej.
Jedną z metod pozyskania danych o ilości odprowadzanych w danym kwartale do wód - wód opadowych lub roztopowych jest rozwiązanie polegające na posłużeniu się danymi dotyczącymi ilości opadów udostępnionymi przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (dalej: IMGW), który prowadzi pomiary opadów na obszarze całego kraju. Dane przedstawiane przez IMGW stanowią wiarygodne źródło danych i wskazują na rzeczywistą sumę opadów w danym rejonie.
Organ określając wysokość opłaty w decyzji posłużył się danymi o miesięcznej sumie opadu dobowego (mm) dla lokalnej stacji meteorologicznej - (350190550), znajdującej się w rejonie zlewni, z której odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe do wód Rzeki.
Z publicznie udostępnionych na stronie internetowej IMGW danych wynika, że miesięczna suma opadów w IV kwartale 2022 r. dla miejscowej stacji meteorologicznej wyniosła 85,70 mm, po przeliczeniu 0,08570 m.
Zgodnie z danymi zawartymi w operacie wodnoprawnym zredukowana powierzchnia zlewni wynosi Fzred= 1,14 ha, po przeliczeniu Fzred=11400 m2.
Ilość odprowadzanych wód w analizowanym okresie, z terenu objętego pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r., została obliczona jako iloczyn ilości miesięcznej sumy opadów dla 5 dni w IV kwartale 2022 r. (0,0047 m) i powierzchni zredukowanej (11400 m2), co stanowi 53,58 m3.
Dalej organ wyjaśnił, że analiza norm Prawa wodnego pozwala na twierdzenie, że ustawodawca istotnie i dosłownie formułuje zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe w zakresie opłat, jednakże nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie. W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwalniać w określonych sytuacjach np. "z uwagi na wyjątkowe okoliczności" podmioty z opłat za usługi wodne, zatem organ dla wypełnienia dyspozycji norm Prawa wodnego zobligowany był do wymierzenia opłaty.
Na podstawie orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazano, że wszelkie zwolnienia z danin publicznych, muszą być interpretowane w sposób ścisły, a tym samym, skoro Ordynacja podatkowa ma odpowiednie zastosowanie również w stosunku do opłat wynikających z Prawa wodnego, to nie można przepisów dotyczących zwolnień z opłat tej ustawy interpretować według zasad wykładni rozszerzającej, tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony w przedłożonej reklamacji wskazujące na naruszenie przepisu art. 272 ust. 5 Prawa wodnego.
Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że w prawidłowy sposób dokonał wykładni przepisów art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia, tym samym prawidłowo dokonał określenia wysokości opłaty w niniejszej decyzji.
Z zestawienia zapłaconej w dniu 17 stycznia 2025 r. opłaty zmiennej w wysokości 70 zł - z opłatą określoną w decyzji wynika, że uiszczona opłata stanowi częściową nadpłatę. W tej sytuacji, działając na podstawie art. 74a Ordynacji podatkowej należało określić wysokość nadpłaty w opłacie zmiennej za okres objęty decyzją, za usługę wodną, w kwocie 30 zł.
Organ argumentował, że przed wydaniem decyzji, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.). W ocenie organu przepis art. 75 § 1 k.p.a. nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy.
Powyższą decyzję skarżąca zaskarżyła w części, tj. w zakresie jej pkt I. Zarzucono decyzji naruszenie art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu, poprzez przyjęcie jako podstawy ustalenia opłaty zmiennej danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy podstawę określenia opłaty zmiennej stanowi iloczyn, ilości odprowadzonych wód wyrażonej w m3 oraz jednostkowej stawki opłaty z terenów szczelnych, nie zaś powierzchnia zlewni zredukowanej oraz szacowana maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub do ziemi.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu z 24 lutego 2025 r., w części, tj. w zakresie pkt I oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ, odnosząc się do nowych zarzutów ujętych w przedmiotowej skardze wskazał, że skarżąca spółka podnosi zarzut, iż przy ustalaniu opłat za usługi wodne zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się z uwzględnieniem wyłącznie powierzchni szczelnych, nie zaś jak wskazał organ w decyzji z dnia 24 lutego 2024 r. (dopisek Sądu: powinno być – 24 lutego 2025 r.) - z powierzchni zredukowanej. Odnosząc się do powyższego organ podkreślił, iż w szeroko rozumianej charakterystyce wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych z odwodnienia torowiska na terenie Stacji odprowadzane są istniejącym wylotem do wód Rzeki, wynikające z zobowiązań zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r.
Podkreślono, że wbrew stanowisku spółki skarżącej, art. 272 ust. 5 Prawa wodnego nakazuje przy ustalaniu opłaty zmiennej brać pod uwagę wszystkie wody opadowe lub roztopowe, które zostały ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej i za ich pośrednictwem odprowadzone do wód, a nie tylko te z terenów utwardzonych. Istotny jest zatem fakt odprowadzania do odbiornika wybudowanymi przepustami całości wód opadowych i roztopowych, które z natury rzeczy nie pochodzą tylko z pasa drogowego, ale z całkowitej powierzchni zlewni terenu przyległego.
Dalej organ wyjaśnił, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym spółce skarżącej decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z 25 marca
2019 r., na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do wód Rzeki w km 0+500, wskazane są ilości wód opadowych lub roztopowych jakie może podmiot odprowadzać tj. Qmax = 0,281 m3/s, Ośr.r = 6908,35 m3/rok, jak również powierzchnia rzeczywista zlewni (F. = 2,4162 ha) oraz powierzchnia zredukowana zlewni (Fzr, = 1,14 ha) - z jakiej odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe.
W przekonaniu organu powyższe zostało potwierdzone w operacie wodnoprawnym z 25 lutego 2019 r. "odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500", na podstawie którego zostało udzielone przytoczone powyżej pozwolenie wodnoprawne. Organ wskazał, że w operacie wodnoprawnym (strona 10) opisane jest, że "Zrzut przy moście w km 231.184 po stronie lewego brzegu Rzeki na skarpę nasypu kolejowego (woda po skarpie dopływać będzie do rowu odprowadzającego wodę do Rzeki.) Most znajduje się w km 0+500 Rzeki.". Wskazano przy tym, że powierzchnia wskazana przez skarżącą spółkę opisana została w operacie wodnoprawnym w dziale: "E. Wyniki obliczeń" jako "Zlewnia cząstkowa nr Most_[...]". Wskazano również, że wylot [...] obsługuje 4 zlewnie cząstkowe. Wobec powyższego organ podtrzymał swoje stanowisko, iż opłata zmienna ustalona w informacji kwartalnej z dnia 18 grudnia 2024 r. została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Analizując dokumenty zgromadzone na potrzeby wydania pozwolenia wodnoprawnego w oparciu, o które ustalono zareklamowaną opłatę zmienną za okres IV kwartału 2022 r., a później - skarżoną decyzję, wskazano, że na żadnym etapie prowadzonego wówczas postępowania skarżąca spółka, nie kwestionowała celu i zakresu korzystania z wód.
Organ stwierdził, że w przypadku odwodnienia szlaku kolejowego najważniejszym aspektem jest przejęcie spływającej wody opadowej lub roztopowej z powierzchni i w możliwie jak najkrótszym czasie odprowadzanie jej poza obszar odwadniany. Urządzenia odwadniające torowiska, stacje kolejowe oraz tereny bezpośrednio sąsiadujące, mają za zadanie odprowadzanie spływającej wody w taki sposób, aby nie spowodowała szkód w obrębie torowiska oraz obszarów przyległych.
W przekonaniu organu powołana argumentacja skarżącej spółki stoi w sprzeczności z § 18 pkt 2 ppkt 1 oraz ppkt 4 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie z dnia 10 września 1998 r., który stanowi, iż przy ustalaniu przekroju poprzecznego podtorza i nawierzchni (przekroje normalne) dla wszystkich kategorii linii kolejowej powinno się uwzględniać następujące warunki: 1) torowisko powinno być wykonane z pochyleniem poprzecznym od 3% do 5% od osi toru - dla zapewnienia odpływu wody opadowej z nawierzchni; 4) w zależności od ukształtowania terenu, dla odprowadzenia wód do cieków naturalnych bądź kanalizacji, podtorze powinno być chronione rowami bocznymi, jedno - lub dwustronnymi, oraz innymi urządzeniami odwadniającymi; szerokość i głębokość rowu powinna być dostosowana do maksymalnej ilości wody, jaka może płynąć rowem, a pochylenie podłużne dna rowu powinno zapewniać swobodny spływ wody. Podkreślono, iż skarżąca spółka w żaden sposób nie odniosła się do wyżej przytoczonych przepisów prawa.
W odniesieniu do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Op 409/19, na który powołuje się skarżąca spółka w piśmie z dnia 13 stycznia 2025 r., wskazano, że istotą rozstrzyganego sporu, jest traktowanie rowów trawiastych jako urządzeń do retencjonowania wody przez skarżącą spółkę, czego nie podziela organ. Podniesiono, że dalej w przytoczonym wyroku podano, że stanowisko (...) że rowy trawiaste znajdujące się na terenie (...) stanowią urządzenia do retencjonowania wód opadowych, przeczy warunkom technicznym jakie muszą być zachowane na terenie linii kolejowych, gdyż działania na rzecz zwiększenia retencji wodnej, zwiększanie pojemności retencyjnej zlewni, spowolnienia spływu ze zlewni nie może mieć zastosowania na terenie linii kolejowych.
W opinii organu, w myśl art. 16 § 1 k.p.a., pozwolenie wodnoprawne jest decyzją ostateczną obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową, podjętą na podstawie odpowiedniego przepisu, decyzję. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej. Z przepisów tych wynika domniemanie mocy obowiązującej decyzji administracyjnej. Trwałość decyzji ostatecznych należy rozumieć w ten sposób, że dopiero konkretny przepis ustawowy może przewidywać ich zmianę, uchylenie czy stwierdzenie nieważności. W pozostałych wypadkach decyzje ostateczne zawsze obowiązują. Decyzja administracyjna jaką jest pozwolenie wodnoprawne kreuje indywidualny stosunek administracyjny o charakterze władczym, wiążąc sytuację podmiotu w niej wskazanego (adresata decyzji) z określoną wiązką uprawnień i obowiązków ze wszystkimi skutkami w sferze prawa publicznego, które się z tym wiążą, a które obejmują także określoną sferę powinności. W szczególności, powołane wyżej przepisy ustawy - Prawo wodne, dookreślają sytuację prawną beneficjenta pozwolenia wodnoprawnego na świadczenie usług wodnych w kwestii ponoszenia opłat za te usługi. Organ wydając zaskarżoną decyzję w tym zakresie był związany ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym (...) To w operacie wodnoprawnym umieszczono obliczenia dotyczące powierzchni terenów, z których ma być odprowadzana woda, a które to zapisy następnie znalazły odzwierciedlenie w pozwoleniu wodnoprawnym.
Dalej organ podniósł, że jedną z metod pozyskania danych o ilości odprowadzanych w danym kwartale do wód - wód opadowych lub roztopowych, jak wskazał organ w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jest rozwiązanie polegające na posłużeniu się danymi dotyczącymi ilości opadów udostępnionymi przez IMGW, który prowadzi pomiary opadów na obszarze całego kraju. Dane przedstawiane przez IMGW stanowią wiarygodne źródło danych i wskazują na rzeczywistą sumę opadów w danym rejonie.
Organ podkreśli, że zastosowany przez niego sposób wyliczenia opłaty zmiennej w zaskarżonej decyzji jest poprawny, gdyż potwierdza go powołane orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Zdaniem organu wartym podkreślenia jest, iż to na etapie projektowania budowli kolejowych, tj. torowiska, bierze się pod uwagę np. poziom wód gruntowych, które mogą stanowić zagrożenie dla trwałości torowiska. Nie bez przyczyny w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z precyzyjnie zaprojektowanym odwodnieniem, który został opisany w operacie wodnoprawnym ponieważ istotna staje się realizacja odwodnienia podtorza kolejowego, które jest częścią torowiska. W związku z powyższym gdyby uznać za trafne argumenty strony skarżącej, iż powierzchnia torowiska jest powierzchnią całkowicie nieszczelną, nie byłoby konieczności projektowania całego systemu odwodnienia, a w konsekwencji nie zostałoby to ujęte w operacie wodnoprawnym oraz pozwoleniu wodnoprawnym, które nie zostało w żaden sposób podważone przez skarżącą spółkę. Na dowód prawidłowości twierdzeń organ również przywołał kolejne orzeczenie sądowe.
W ocenie organu, przytaczane przez skarżącą spółkę stanowisko dotyczące rozróżniania powierzchni szczelnej, w oparciu tylko i wyłącznie o wartości współczynnika spływu jest znacznym uproszczeniem. Organ analizując konieczność ponoszenia opłat zmiennych przez stronę zapoznał się z tematyką dotyczącą odwodnienia budowli kolejowych i należy zwrócić uwagę, że czynnikiem determinującym poprawne zaprojektowanie systemu odwadniającego torowiska nie jest tylko współczynnik spływu, ale również takie czynniki jak: natężenie oraz prawdopodobieństwo pojawienia się deszczu, czas trwania deszczu, wielkość i sposób uszczelnienia zlewni cząstkowych, cieki wodne jako odbiorniki. W przypadku odwodnienia szlaku kolejowego najważniejszym aspektem jest przejęcie spływającej wody opadowej lub roztopowej z powierzchni, i w możliwie jak najkrótszym czasie odprowadzanie jej poza obszar odwadniany. Urządzenia odwadniające torowiska, stacje kolejowe oraz tereny bezpośrednio sąsiadujące mają za zadanie odprowadzanie spływającej wody w taki sposób, aby nie spowodowała szkód w obrębie torowiska oraz obszarów przyległych. Skarżąca spółka, podważając zasadność konieczności ponoszenia opłat zmiennych w oparciu o powierzchnię zredukowaną wskazaną w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r., za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z odwodnienia torowiska Stacji, istniejącym wylotem [...], do wód Rzeki w km 0+500, podważa jednocześnie zasadność istnienia systemu kanalizacji deszczowej w przedmiotowej sprawie, bowiem ze skargi złożonej przez skarżącą wynika, iż odwadniana powierzchnia torowiska Stacji jest powierzchnią nieszczelną, co prowadzi do wniosku, iż nie ma potrzeby odprowadzania wód opadowych lub roztopowych poprzez zorganizowany system kanalizacji deszczowej do odbiornika jakim jest Rzeka.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności (w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy) w przekonaniu organu nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji pasywnej postawy strony w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów, nakładających wspomniane wyżej obowiązki, nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, mimo wezwań, środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem, w takim przypadku założyć, że przy bierności strony cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach.
Wadliwe przyjęcie przez skarżącą spółkę, iż organ odmiennie zinterpretował art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 rozporządzenia doprowadziły do nieprawidłowego wniosku, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 7a § 1 k.p.a. Jak powyżej zostało wykazane wszystkie czynniki kształtujące obowiązek strony co do składania kwartalnych oświadczeń oraz ponoszenia kosztów opłat zmiennych za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z odwodnienia torowiska na terenie Stacji, istniejącym wylotem [...], do wód Rzeki w km 0+500, prowadzą do jednoznacznego i nie budzącego żadnych wątpliwości wniosku, że przepisy prawa określone w art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 rozporządzenia zostały przez organ w prawidłowy sposób zinterpretowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Przeprowadzona przez Sąd według wyżej określonych kryteriów kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania zasadności podniesionych w skardze zarzutów.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.
Stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego, opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W myśl art. 270 ust. 11 Prawa wodnego, opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.
Przy czym stosownie do art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.
Odnośnie identyfikacji podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty za korzystanie z wód (usługę wodną) wskazać należy, że podstawowe znaczenie ma tu art. 298 pkt 1 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych. W ten sposób ustawodawca powiązał obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne z faktem korzystania ze środowiska.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 272 ust. 5 Prawa wodnego. Jak wynika z jego treści, warunkiem zastosowania tego przepisu i ustalenia opłaty zmiennej jest odprowadzenie wód opadowych i roztopowych do wód (rzek, jezior, itp. zbiorników) za pomocą służącego do tego celu otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej.
W ustawie Prawo wodne nie zdefiniowano pojęcia otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej, którym posłużono się w art. 272 ust. 5 tejże ustawy. Zatem wykładni tego terminu należy dokonać, odwołując się do słownikowego znaczenia użytych pojęć.
Według słownika internetowego Języka Polskiego PWN system to m.in. «układ elementów mający określoną strukturę i stanowiący logicznie uporządkowaną całość», ale i także «zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość». Natomiast kanalizacja to m.in. «zespół urządzeń sanitarnych przeznaczonych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych; też: zespół urządzeń do oczyszczania ścieków» czy też «system kanałów burzowych».
Zatem posługując się tymi znaczeniami w odniesieniu do kanalizacji deszczowej można przyjąć, że pod pojęciem tym należy rozumieć zespół wielu urządzeń, system urządzeń wodnych mający określoną strukturę i stanowiący logicznie uporządkowaną całość, które umożliwiają odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód (tutaj do wskazanej wyżej Rzeki).
Za takim rozumieniem kanalizacji deszczowej opowiadały się już, w przeszłości sądy administracyjne, wskazując, że należy posłużyć się w tym przypadku rozumieniem tego terminu wynikającym ze słownikowego znaczenia użytych w nim pojęć czy terminów. Pod pojęciem tym należy zatem rozumieć każdy system urządzeń wodnych umożliwiających odprowadzanie wód opadowych. Urządzenia te służą przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest stwierdzenie, że zostały one zrealizowane, czy inaczej - że funkcjonują, realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód (por. wyrok WSA w Opolu z 13 grudnia 2019 r., I SA/Op 414/19, LEX nr 2782259, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w poglądach wyrażanych w piśmiennictwie administracyjnym (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, s. 41).
Zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. f Prawa wodnego wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych, uznawane są za urządzenia wodne służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, a stosownie do art. 16 pkt 69 Prawa wodnego, przez wody opadowe lub roztopowe rozumie się wody będące skutkiem opadów atmosferycznych.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do Rzeki w km 0+500 za okres od 27 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., tj. IV kwartału 2022 r. W ocenie skarżącej opłata zmienna dotyczy wyłącznie wody opadowej lub roztopowej pochodzącej wyłącznie z powierzchni szczelnej, a ponadto skarżąca kwestionuje stosowanie, przez organ, do obliczeń szacowanych maksymalnych ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub ziemi wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Według operatu wodnoprawnego (będącego podstawą do wydania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich pozwolenia wodnoprawnego z dnia 25 marca 2019 r.) obszar zrzutu nr [...] znajduje się przy moście w km 231.184 po stronie brzegu lewego Rzeki, a zrzut miał się odbywać na skarpę nasypu kolejowego (woda po skarpie dopływać miała do rowu odprowadzającego wodę do Rzeki). Most znajduje się w km 0+500 Rzeki. Zrzut nr [...] obsługuje 4 zlewnie cząstkowe: Most_[...], PZ45, PZ_46 i PZ_47. Maksymalny zrzut godzinowy zrzutu nr 1 to Q h=1010,29 / 4 = 252,57 m3/h. Maksymalny zrzut roczny: Powierzchnia zredukowana: P z=1,14 ha. Q max.roczny= H opadu rocznego x Ѱ x F = 0,608 x 0,47 x 24162 = 6908,35 m3. Średni zrzut dobowy: Q średni = Q max. roczny / 365 = 18,93 m3. Zrzut [...] znajduje się w 231.173 km linii kolejowej.
W odpowiedzi na wniosek spółki skarżącej o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji pn. "Linia kolejowa nr [...], odcinek linii kolejowej od km 229,300 do km 247,500 Stacja, obejmującego: 1. usługi wodne - w zakresie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych do rowów odwadniających za pomocą 8 szt. wylotów ([...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]); 2. szczególne korzystanie z wód poprzez wprowadzenie wód zgromadzonych w rowach W9 i W10, do rzeki W. w km 239,839 linii kolejowej za pomocą wylotów [...] i [...]; 3. wykonanie urządzeń wodnych - 12 szt. wylotów wód opadowych z systemu odwodnienia układu torowego do cieków naturalnych lub rowów odwadniających, korzystanie z wód przez skarżącą odbywa się obecnie na podstawie decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r., udzielającej skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego.
W pkt. I udzielonego pozwolenia wodnoprawnego Dyrektor Regionalnego Zarządu Wód Polskich zezwolił skarżącej w zakresie wylotu [...] m.in. na:
- wykonanie urządzeń wodnych - wylotów do odprowadzania wód opadowych i roztopowych z systemu odwodnienia układu torowego linii kolejowej nr [...], odcinek od km 229,300 do km 247,500 Stacja - do cieków naturalnych lub rowów odwadniających o parametrach technicznych Ø400 Sn8, dł. 10 m, pochylenie 1%, rzędna wylotu: 246,69 m n.p.m. Umocnienie skarp i dna rowu w miejscu wylotu: zabezpieczenie wylotu - kratka ze stali zbrojeniowej. Jako odbiornik wskazano: skarpę nasypu kolejowego, dalej istniejący rów i Rzekę - brzeg lewy, przy moście w km 0+500;
- usługi wodne polegające na odprowadzaniu do urządzeń wodnych - rowów, wód opadowych i roztopowych z systemu odwodnienia układu torowego (odcinek linii kolejowej nr [...] od km 229,300 do km 247,500 Stacja - poprzez projektowane wyloty, na następujących warunkach: skarpa nasypu kolejowego, dalej istniejący rów i Rzeka - brzeg lewy, przy moście w km 0+500; Wielkość zrzutu wód opadowych lub roztopowych określono na Q max s [m3/s] 0,281 i Q śr. r [m3/rok] 6908,35. Powierzchnię rzeczywistą [ha] wskazano na wartość 2,4162 ha natomiast powierzchnię zredukowaną na wartość 1,14 ha.
W uzasadnieniu pozwolenia wodnoprawnego przypomniano, że stosownie do art. 389 pkt 1, pkt 2 i pkt 6 Prawa wodnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na: usługi wodne, szczególne korzystanie z wód i na wykonanie urządzeń wodnych.
Wskazano nadto, że w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji, inwestor planuje wykonanie urządzeń wodnych tj. 12 wylotów wód opadowych i roztopowych (wyloty rurociągów oraz wyloty rowów) do odprowadzania tych wód z systemu odwodnienia układu torowego (odcinek od km 229,300 do km 247,500 Stacja) do rowów odwadniających i do wód powierzchniowych wskazanej wyżej Rzeki oraz Warty. W ramach tej decyzji realizowane też będzie, w ramach usług wodnych - odprowadzenie wód opadowych i roztopowych ze szczelnego systemu odwodnienia układu torowego (rurociągi), poprzez 8 projektowanych wylotów do istniejącego systemu odwodnienia układu torowego stanowiącego rowy ziemne.
Ustalono także, że odprowadzane wody opadowe i roztopowe nie pochodzą z zanieczyszczonych powierzchni szczelnych wyszczególnionych w § 21 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 1800 ze zm.). W związku z tym w pozwoleniu nie określono dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach opadowych.
W pozwoleniu wodnoprawnym wskazano, że przewidywany zakres inwestycji nie naruszy celów środowiskowych określonych dla wymienionych części wód, a w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód nie występują żadne formy ochrony przyrody.
Powyższe okoliczności zostały przez organ uwzględnione w zaskarżonej decyzji i były podstawą poczynionych przez organ ustaleń, które Sąd ocenia jako prawidłowe, bo znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Skarżąca nie kwestionowała ustaleń wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym i decyzja ta posiada przymiot ostateczności, co wiąże także organ orzekający w przedmiocie spornej opłaty.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Sąd przede wszystkim nie podziela, argumentacji strony, dążącej do wykazania, że opłata zmienna dotyczy wyłącznie wody opadowej lub roztopowej pochodzącej wyłącznie z powierzchni szczelnej. Przeczy temu wprost art. 270 ust. 11 Prawa wodnego, zgodnie z którym opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Z powołanych przepisów wynika, że opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych składa się z opłaty stałej i zmiennej. Przy czym opłata zmienna zależna jest od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Jak podkreślił NSA w wyroku z 16 listopada 2021 r. "Porównanie art. 270 ust. 11 Prawa wodnego z treścią innych jednostek redakcyjnych tego przepisu wskazuje na szczególną specyfikę opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, polegającą na uzależnieniu tej opłaty wyłącznie od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Na specyfikę opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej wskazano także w uzasadnieniu projektu Prawa wodnego, gdzie stwierdzono, że przedmiotowa opłata będzie się składać z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (pkt 1.6.4.2. uzasadnienia projektu). Taki sposób sformułowania art. 270 ust. 11 Prawa wodnego, który odmiennie niż inne jednostki redakcyjne art. 270 Prawa wodnego, nie zawiera bezpośredniego odniesienia do ilości odprowadzanych wód zdaje się sugerować, że zamiarem racjonalnego ustawodawcy w przypadku tej opłaty zmiennej było uzależnienie jej wysokości wyłącznie od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych." (wyrok NSA z 16 listopada
2021 r., III OSK 4272/21, LEX nr 3257737, CBOSA). Powyższe znajduje także potwierdzenie w przepisie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, który różnicuje jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast w zależności od tego czy systemy te są systemami bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych czy też systemami z urządzeniami do retencjonowania wody o określonej pojemności. Przy systemach bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych stawka ta jest najwyższa i wynosi 0,75 zł za 1 m3 na 1 rok (§ 8 pkt 1 rozporządzenia) (por. wyrok WSA w Łodzi z 9 sierpnia 2019 r., II SA/Łd 357/19, LEX nr 2713997, CBOSA). Przeczy argumentacji skarżącej wprost także brzmienie art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, zgodnie z którym wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Przepis powyższy oprócz wskazania metody wyliczenia opłaty zmiennej i wskazania opisanej już wyżej konieczności uwzględnienia w niej istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych określa, że wpływ na wysokość opłaty zmiennej ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym (por. wyrok NSA z 19 października 2021 r., III OSK 4061/21, LEX nr 3244712, CBOSA), a nie jak chciałaby skarżąca: ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych z powierzchni szczelnych.
W pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym spółce decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Wód Polskich z dnia 25 marca 2019 r., na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych wylotem [...] (Działka) do wód Rzeki w km 0+500, wskazane są ilości wód opadowych lub roztopowych jakie może podmiot odprowadzać tj. Qmax s = 0,281 m3/s, Qśr.r = 6908,35 m3/rok, jak również powierzchnia rzeczywista zlewni (F. = 2,4162 ha) oraz powierzchnia zredukowana zlewni (Fzr. = 1,14 ha) z jakiej odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe.
W ocenie Sądu, obliczanie ilości wód opadowych lub roztopowych powinno następować w oparciu o całą powierzchnię zredukowaną ujętą w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. 11400 m2, a nie jak twierdzi skarżąca tylko w oparciu o powierzchnię szczelną. Zwłaszcza, że powierzchnia zredukowana zlewni to obszar zlewni, z którego wody dopływają do kanalizacji deszczowej, pomniejszony już o współczynnik spływu. Za taką argumentacją przemawiają warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 1998 r. Nr 151, poz. 987). Sąd podziela argumentację organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę, że stosownie do regulacji tego aktu, zarządca infrastruktury kolejowej winien zapewnić bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego poprzez zapewnienie odpowiedniego odwodnienia linii kolejowych. Zgodnie z § 46 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia urządzenia odcinające lub zmniejszające dopływ wód do odwadnianych budowli i urządzeń kolejowych powinny być skuteczne w zmniejszeniu wilgotności gruntów podtorza i zapewniać dostatecznie szybki spływ wody ze wszystkich punktów warstwy filtracyjnej.
Skarżąca kwestionuje także stosowanie przez organ, do obliczeń opłaty zmiennej szacowanych maksymalnych ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub ziemi wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym. Sytuacja taka nie zaistniała w kontrolowanej sprawie. Organ nie przyjął bowiem maksymalnych ilości wód, a ilość podaną realnie przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, co wprost zostało stwierdzone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 11 zaskarżonej decyzji). W ocenie Sądu w realiach kontrolowanej sprawy organ miał prawo skorzystać z dopuszczonych prawnie alternatywnych źródeł ujawniających wielkość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, w tym do ustalenia ilości tych wód na podstawie danych dotyczących ilości opadów udostępnionych przez IMGW.
Podsumowując należy uznać, że prawidłowo organ przedstawił wielkość powierzchni przyjętą do ustalenia opłaty zmiennej oraz ilość wód opadowych i roztopowych. Prawidłowo również dokonał określenia wysokości opłaty zmiennej w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
Reasumując Sąd wskazuje, że kontrola sądowoadministracyjna
nie wykazała, aby w kontrolowanej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 272 ust. 5 Prawa wodnego. Nie zasługiwał ponadto na uwzględnienie zarzut naruszenia § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, ponieważ w kontrolowanej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, miał natomiast zastosowanie przepis § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (ponieważ opłata zmienna dotyczyła okresu 27 grudnia 2022 r. – 31 grudnia 2022 r.), który jak wskazano wyżej został zastosowany prawidłowo. W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję dokonał prawidłowej wykładni przepisów Prawa wodnego i jego rozporządzenia wykonawczego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
a.tp.