II SA/Sz 634/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2008-11-19
NSAbudowlaneWysokawsa
samowola budowlanazmiana sposobu użytkowaniaprawo budowlanepostępowanie administracyjneumorzenie postępowaniadecyzjauchylenie decyzjisąd administracyjnylegalizacja robót

WSA w Szczecinie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu, uznając, że postępowanie legalizacyjne powinno być kontynuowane.

Sprawa dotyczyła samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego polegającej na wydzieleniu łazienki z kuchni i utworzeniu kuchni z pokoju, a także wykonania instalacji kanalizacyjnej i podestu. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie, powołując się na wcześniejszy wyrok WSA, który uznał, że pierwotna decyzja nakładająca obowiązek dostarczenia dokumentów była wadliwa. WSA w niniejszym wyroku uchylił decyzje o umorzeniu, stwierdzając, że postępowanie legalizacyjne powinno być kontynuowane, a przepis art. 51 Prawa budowlanego, zwłaszcza po nowelizacji, pozwala na nakazanie wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu legalizacji samowoli.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dotyczyła skargi L. i R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego przez A. F. Pierwotnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestorkę obowiązek dostarczenia dokumentacji (inwentaryzacji, opinii technicznej, zgody współwłaścicieli lub odpisu pozwu, projektu zamiennego) w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Następnie organy stwierdziły wykonanie tego obowiązku. Jednakże, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 10 października 2007 r. uchylił wszystkie dotychczasowe decyzje, uznając, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie pozwalał na nakładanie obowiązku przedłożenia dokumentacji, a jedynie na nakazanie konkretnych czynności faktycznych. W konsekwencji, organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie. WSA w niniejszym wyroku uchylił decyzje o umorzeniu, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały poprzedni wyrok sądu. Sąd podkreślił, że postępowanie legalizacyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania powinno być kontynuowane. Ponadto, sąd wskazał, że po nowelizacji Prawa budowlanego z 2004 r., przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 pozwala na nakazanie inwestorowi wykonania określonych czynności i robót budowlanych, w tym przedłożenia dokumentacji, co mieści się w pojęciu "innych czynności" umożliwiających legalizację robót. W związku z tym, uchylono decyzje o umorzeniu postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może umorzyć postępowania w takiej sytuacji, ponieważ postępowanie legalizacyjne powinno być kontynuowane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały poprzedni wyrok, który jedynie wskazał na wadliwość decyzji nakładającej obowiązek przedłożenia dokumentów, a nie na brak podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Po nowelizacji Prawa budowlanego, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 pozwala na nakazanie wykonania czynności i robót budowlanych w celu legalizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W wersji obowiązującej przed nowelizacją z 2004 r. nie upoważniał do nakładania obowiązku przedłożenia dokumentów, a jedynie do nakazania konkretnych czynności faktycznych. Po nowelizacji pozwala na nakazanie wykonania określonych czynności i robót budowlanych.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Umorzenie, gdy istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie tego przepisu.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 51 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. Nr 93, poz. 888

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego błędnie zinterpretowały poprzedni wyrok WSA, który nie wykluczał możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zwłaszcza po nowelizacji z 2004 r., pozwala na nakazanie wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu legalizacji samowoli, w tym przedłożenia dokumentacji. Umorzenie postępowania, gdy istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów, że poprzedni wyrok WSA wykluczał możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego i nakazywał umorzenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie to nie odpowiada prawu. Sprawa administracyjna staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa wtedy, gdy nie zachodzą materialnoprawne podstawy do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Dopóki w toczącej się sprawie występują elementy materialnego stosunku prawnego obejmującego przedmiot postępowania, organ nie ma podstaw do umorzenia postępowania.

Skład orzekający

Danuta Strzelecka-Kuligowska

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Dolecki

sędzia

Maria Mysiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, zmiany sposobu użytkowania lokalu oraz zasad prowadzenia i umarzania postępowań administracyjnych przez organy nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, z uwzględnieniem nowelizacji Prawa budowlanego z 2004 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie i stosowanie przepisów prawa budowlanego oraz jak sądy administracyjne korygują błędy organów w prowadzeniu postępowań. Jest to przykład złożonego sporu o legalizację samowoli budowlanej.

Samowola budowlana i pułapki postępowania administracyjnego: WSA wyjaśnia, kiedy można legalizować zmiany w lokalu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 634/08 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2008-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Dolecki
Maria Mysiak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
II OSK 212/09 - Wyrok NSA z 2010-01-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 152 art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. sprawy ze skargi L. i R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 grudnia 2003 r. Nr [...] wydaną
na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 5 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126,
ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nałożył na A. F. – inwestora robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczenia kuchni na łazienkę oraz pomieszczenia pokoju na kuchnię w lokalu mieszkalnym, położonym przy ul. T. 3/4 w D. obowiązek wykonania, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, czynności polegających na dostarczeniu w terminie do 30 marca 2004 r. następujących dokumentów: 1) inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej zrealizowanych robót budowlanych, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, 2) opinii technicznej wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane określającej zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, 3) zgody wszystkich współwłaścicieli budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce nr 155/1 w obr. 10 w D. na wykonanie rozpatrywanych robót budowlanych lub odpisu pozwu do właściwego sądu powszechnego dotyczącego kwestii rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia wstępnego oraz 4) czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozpatrywanych robót budowlanych wykonanego przez uprawnioną osobę lub osoby wraz z zaświadczeniami o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego.
Decyzją z dnia 20 marca 2006 r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. orzekł o stwierdzeniu wykonania wynikającego z powyższej decyzji obowiązku.
Od tejże decyzji L. i R. R. złożyli odwołanie do Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.
Decyzją z dnia 17 maja 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.) Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 20 marca 2006 r. i na podstawie art. 51 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.) stwierdził wykonanie przez A. F. obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w D. z dnia 4 grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu wskazał, że A. F. przed upływem terminu wyznaczonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 4 grudnia 2003 r. przedłożyła do właściwego organu wymagane dokumenty dotyczące robót budowlanych oraz pozew wniesiony do sądu powszechnego o wydanie przez sąd orzeczenia zastępującego zgodę współwłaścicieli nieruchomości przy ul. T. 3, działka [...] w D. na wykonane roboty budowlane w częściach wspólnych budynku. W dniu 3 stycznia 2006 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 grudnia 2005 r., [...], zezwalające wnioskodawczyni – A. F. na dokonanie czynności polegającej na przeprowadzeniu przewodów wodno-kanalizacyjnych w częściach wspólnych przedmiotowego budynku w celu wykonania robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania kuchni na pomieszczenie higieniczno-sanitarne i pomieszczenia pokoju na kuchnię w zajmowanym przez nią lokalu mieszkalnym, a także wykonania podestu drewnianego na I piętrze klatki schodowej, w celu zlikwidowania powstałego przewężenia przy wejściu na strych budynku. W związku z tym, że inwestor wywiązał się z nałożonych obowiązków i dostarczył wymagane dokumenty, zastosowanie znajdowały przepisy art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Na ich podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w dniu 20 marca 2006 r. wydał decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku. Organ II instancji zaznaczył, iż uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło wyłącznie z powodu nieprawidłowo sformułowanej sentencji decyzji, ponieważ nie oznaczono w niej strony, do której skierowana została decyzja, jak też nie oznaczono decyzji, w której nałożony został obowiązek wykonania czynności.
Na powyższą decyzję L. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazała, że zaskarżona decyzja stanowi naruszenie ustawy Prawo budowlane poprzez:
- brak zgody wszystkich współwłaścicieli budynku na wykonanie wszystkich robót określonych w decyzji z dnia 4 grudnia 2003 r., w tym na zmianę sposobu użytkowania, lokalu oraz włączenia się przez inwestorów do wspólnego przewodu kominowego – kratka wentylacyjna;
- brak opinii oraz stosownych uzgodnień dokumentacji budowlanej,
w tym opinii kominiarskiej, przeciwpożarowej, sanitarnej dla wykonanych robót;
- okoliczność, iż sporządzona dokumentacja nie odpowiada wymogom określonym w przepisach wykonawczych do ustawy Prawo budowlane.
W tej sytuacji – zdaniem skarżących nie istniała podstawa do wydania decyzji stwierdzającej wykonanie nałożonych obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 10 października 2007r., sygn. akt II SA/Sz 848/06 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia 17 maja 2006r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 20 marca 2006 r., a nadto uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 4 grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu wyroku, Sąd podniósł, że zgodnie z ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnią przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w wersji obowiązującej na dzień 4 grudnia 2003r., decyzja wydana na jego podstawie nie może polegać na nakazaniu inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego przedłożenia określonej dokumentacji (temu celowi służy art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego), lecz powinna wskazywać konkretne czynności faktyczne, mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym, nałożenie w decyzji z dnia 4 grudnia 2003 r. obowiązku przedstawienia w zakreślonym terminie inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej zrealizowanych robót budowlanych, opinii technicznej określającej zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa oraz zgody wszystkich współwłaścicieli budynku na wykonanie rozpatrywanych robót budowlanych lub odpisu pozwu do właściwego sądu powszechnego dotyczącego kwestii rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia wstępnego, nie znajdowało na gruncie powołanej podstawy prawnej uzasadnienia. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych w budynku robót do stanu zgodnego z prawem w ogóle nie wymaga wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie Sąd zauważył, że konsekwencją, wynikającego z nieprawidłowej interpretacji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego błędnego rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 4 grudnia 2003 r. jest następcza merytoryczna wadliwość dalszych wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji. Organ I instancji decyzją z dnia 20 marca 2006 r., a następnie po jej uchyleniu na skutek błędów formalnych, również organ II instancji orzekł o uznaniu za wykonany nałożony decyzją z dnia 4 grudnia 2003 r. na A. F. obowiązek, w sytuacji gdy nałożenie takich obowiązków na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego było niedopuszczalne.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 28 lutego 2008r., na podstawie art. 104 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wobec A. F. inwestora robót budowlanych związanych z samowolną zmianą sposobu użytkowania pomieszczenia kuchni na pomieszczenie higienicznosanitarne, pomieszczenia pokoju na kuchnię w lokalu mieszkalnym Nr 4 budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce Nr [...] przy ulicy T. w D. oraz wykonaniem instalacji kanalizacyjnej i podestu drewnianego na klatce schodowej na poziomie I piętra rozpatrywanego budynku.
Od w/w decyzji odwołanie złożyli L. i R. R., właściciele mieszkania nr 3 w przedmiotowym budynku. Skarżący podnoszą, iż w części wspólnej budynku, gdzie były samowolnie wykonane roboty budowlane nadal pojawiają się pęknięcia.
Małżonkowie R. wyrażają jednocześnie zdziwienie brakiem zwrócenia uwagi organu powiatowego na ich liczne uwagi co do zagrożenia bezpieczeństwa życia w związku z przekroczeniem warunków granicznych bezpieczeństwa konstrukcji "co można stwierdzić gołym okiem – wystąpienie pęknięć elementów konstrukcyjnych" oraz brakiem sprawdzenia fundamentów budynku co do dodatkowego nowego obciążenia stałego.
Mając na względzie powyższe, skarżący wnoszą o szczegółowe wyjaśnienie sprawy, przeprowadzenie wizji lokalnej w celu porównania zawartości dokumentacji ze stanem istniejącym oraz wyjaśnienie rozbieżności podanych w dokumentacji trasy kanalizacji ściekowej, która poprowadzona jest w niewłaściwy sposób w ścianie zewnętrznej i narusza warunki termoizolacyjne budynku.
Ponadto skarżący wskazują, iż nadal nie otrzymali odpowiedzi na wniosek z 2003 r. w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w mieszkaniu nr 4 przy T.
Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją z dnia 12 czerwca 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania L. i R. R. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego, Sąd w wyroku z dnia 10 października 2007r. wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie winno być prowadzone na podstawie art. 81c ust. 2 Prawo budowlane, nie zaś jak uczyniły to organy nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Nadto w tym wyroku Sąd uznał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 4 grudnia 2003 r., nakładająca na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności oraz zaskarżona decyzja Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 17 maja 2006r., stwierdzająca wykonanie obowiązku, są niewątpliwie decyzjami wydanymi w granicach tej samej sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, zgromadzone w toku postępowania pierwszoinstancyjnego dokumenty wskazują, iż wprawdzie przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane przez A. F. w warunkach samowoli budowlanej, jednak nie naruszają one żadnych obowiązujących norm materialnoprawnych. Brak jest zatem podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych przez A. F. robót budowlanych, polegających na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia kuchni na pomieszczenie higieniczno – sanitarne, pomieszczenia pokoju na kuchnię w jej lokalu mieszkalnym oraz wykonaniu instalacji kanalizacyjnej i podestu drewnianego na klatce schodowej na poziomie I piętra przedmiotowego budynku, stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie natomiast z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja I instancji została wydana zgodnie z prawem, a co za tym idzie, brak jest podstaw do jej uchylenia.
Odnosząc się do zarzutów skarżących, organ wyjaśnił, iż przedmiotem postępowania są roboty budowlane, wykonane przez A. F., nie zaś stan techniczny budynku przy ulicy T. w D. Jednocześnie podkreślił, iż pismem z dnia 20 lipca 2005r. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do zbadania sprawy stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego. PINB w S. wszczął zaś niezwłocznie w tej sprawie odrębne postępowanie administracyjne.
Natomiast przywołane przez skarżących w odwołaniu pismo L. R. z dnia 10 października 2003r. stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych samowolnie przez A. F. robót budowlanych. W związku z w/w pismem, organ powiatowy wszczął w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające, które zostało zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, skierowanej także do L. i R. R.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnieśli L.
i R. R., którzy zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa budowlanego.
Pełnomocnik skarżących na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i dodatkowo zarzucił naruszenie art. 35, art. 36, art. 10 k.p.a.
Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Jak wynika z akt sprawy – na żądanie skarżących, którzy w piśmie z dnia
10 października 2003r., podnoszą, iż na skutek samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń i samowolnie wykonanych prac budowlanych przez A. F. w mieszkaniu nr 4 przy ul. T. w D. następuje dewastacja budynku w części wspólnej w tym również konstrukcji stropowej – organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia kuchni na pomieszczenie higieniczno – sanitarne, pomieszczenia pokoju na kuchnię przez A. F. w opisanym wyżej lokalu mieszkalnym. Organ I instancji decyzją z dnia 4 grudnia 2003 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, ust. 5 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia
7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. z 2000r., Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał inwestorce przedłożenie wskazanych dokumentów :
- inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej zrealizowanych robót budowlanych wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane,
- opinii technicznej wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane określającej zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami,
w tym techniczno – budowlanymi, oraz zasadami wiedzy technicznej,
- zgody wszystkich współwłaścicieli budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] w D. na wykonanie rozpatrywanych robót budowlanych lub odpisu pozwu do właściwego sądu powszechnego dotyczącego kwestii rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia wstępnego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozpatrywanych robót budowlanych wykonanego przez uprawnione osobę/osoby wraz
z zaświadczeniem/zaświadczeniami o wpisie projektanta/projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego,
które – jego zdaniem – pozwoliłyby doprowadzić wykonane roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem.
Kolejnymi decyzjami wydanymi przez organy obu instancji odpowiednio w dniach
20 marca 2006r. i 17 maja 2006r. stwierdzono wykonanie przez A. F. obowiązków nałożonych opisaną wyżej decyzją z dnia 4 grudnia 2003r.
Wszystkie te decyzje wyeliminowane zostały z obrotu prawnego przez wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 października 2007r. wydany w sprawie II SA/Sz 848/06 w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją.
Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej "p.p.s.a". ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie z uzasadnienia wyroku sądu z dnia 10 października 2007r. w sprawie II SA/Sz 848/06 nie wynika, iż postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia kuchni na pomieszczenie higieniczno – sanitarne, pomieszczenia pokoju na kuchnię
w lokalu mieszkalnym nr 4 budynku znajdującego się na działce nr [...] przy ul. T. w D. winno być prowadzone na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a nie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Sąd wskazał jedynie, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji z dnia 4 grudnia 2003 r. nie upoważniał organ do nakładania na inwestora obowiązku przedłożenia wskazanych w tej decyzji dokumentów. Następnie wyjaśnił, że konsekwencją, wynikającego z nieprawidłowej interpretacji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego błędnego rozstrzygnięcia PINB
w D. z dnia 4 grudnia 2003r. jest następcza merytoryczna wadliwość dalszych wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji.
Takie odczytanie uzasadnienia wyroku tutejszego sądu doprowadziło do umorzenia przez organy obu instancji postępowania wobec A. F. – inwestora robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń znajdujących się w lokalu mieszkalnym.
Rozstrzygnięcie to nie odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 105 Kpa organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiekolwiek przyczyny.
Sprawa administracyjna staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa wtedy, gdy nie zachodzą materialnoprawne podstawy do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, tzn., gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, wobec czego jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Postępowanie administracyjne staje się więc bezprzedmiotowe, jeżeli przestaje istnieć stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji w oparciu o konkretny przepis, a także jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty sprawy przez organ administracji publicznej. Umorzenie przez organ administracji postępowania, gdy istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 105 § 1 Kpa i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Podobne stanowisko zajęły sądy administracyjne w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt
I SAB/Wa 72/05, LEX nr 203891 oraz w wyroku NSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2006r., sygn. akt I OSK 978/05. Organy nadzoru budowlanego, w sprawie dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania zobowiązane są do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Dopóki w toczącej się sprawie występują elementy materialnego stosunku prawnego obejmującego przedmiot postępowania, organ nie ma podstaw do umorzenia postępowania.
I z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Inwestorka A. F. wykonała ściankę działową wydzielając z wcześniej istniejącego pomieszczenia kuchni pomieszczenie łazienki. W pomieszczeniu łazienki zamontowano przybory sanitarne w postaci wanny, miski ustępowej oraz umywalki. Wykonano wymianę pierwotnie istniejącej instalacji wodno – kanalizacyjnej przebiegającej w kuchni do łazienki w której znajdują się piony, gdzie wykazana instalacja biegnie przez wspólny korytarz. Nadto w pomieszczeniu pokoju wykonano kuchnię, gdzie zamontowano kratkę wentylacyjną w trzonie kominowym oraz wykonano nową instalację wodną i kanalizacyjną łącząc ją z instalacją łazienki.
Dokonanie więc przez inwestorkę zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego bez uzyskania wymaganego pozwolenia, w myśl art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego uważa się za samowolę budowlaną i w celu likwidacji tej samowoli stosuje się odpowiednio art. 50 i 51 tej ustawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie wyraża pogląd, że postępowanie legalizacyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania przez A. F. pomieszczeń lokalu mieszkalnego powinno być kontynuowane.
Istotne jednak znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma to, że treść przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego uległa zmianie od dnia 31 maja 2004 r. w związku z nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 93, poz. 888). Oprócz wcześniej istniejącego zapisu o "czynnościach" mających doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem dodano określenie "i robót budowlanych". Wyrok w sprawie II SA/Sz 848/06 wydany został w stosunku do decyzji wydanej – 4 grudnia 2003r. – a więc przed powyższą nowelizacją art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zmiana treści tego przepisu oznacza, iż organ może nakazać inwestorowi wykonanie określonych czynności i robót budowlanych. Przez "określone czynności", o których mowa w w/w przepisie można rozumieć również przedłożenie przez inwestora dokumentacji bądź inwentaryzacji wykonanych robót, które mogą być pomocne w ocenie, czy roboty te można zaakceptować pod względem ich zgodności z prawem bądź w określeniu robót budowlanych bądź innych jeszcze czynności, dzięki którym można byłoby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem, co jest warunkiem ich zalegalizowania. Zatem w stanie prawnym obowiązującym od dnia 31 maja 2004 r. wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji, nakazującej inwestorowi, który samowolnie wykonał roboty budowlane, wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wykonanie i przedłożenie określonej dokumentacji tych robót i innych dokumentów umożliwiających legalizację tych robót, mieści się w pojęciu "innych czynności", zawartych w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
A jak podniesiono to już wyżej, przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do sytuacji związanej z samowolną zmianą sposobu użytkowania.
Mając powyższe na uwadze należało uchylić decyzje organów obu instancji umarzających postępowanie administracyjne wobec A. F. w sprawie robót budowlanych związanych z samowolną zmianą sposobu użytkowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na art. 200 w/w ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI