II SA/SZ 631/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie uchylił decyzję WINB, uznając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji bez pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu K. C. i D. O. na decyzję WINB, która uchyliła decyzję PINB nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego. WSA uchylił decyzję WINB, stwierdzając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia), ponieważ nie wykazał, aby organ I instancji dopuścił się tak istotnych naruszeń przepisów postępowania, które uniemożliwiałyby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nakazał poszukiwanie dalszych dowodów, podczas gdy istniała możliwość uzupełnienia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprzeciw K. C. i D. O. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w S., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w K. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. PINB nakazał rozbiórkę, uznając budynek za samowolę budowlaną, ponieważ nie uzyskano pozwolenia na budowę. WINB uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na braki w materiale dowodowym i potrzebę dalszych ustaleń dotyczących m.in. czasu budowy, sposobu połączenia z istniejącym budynkiem oraz klasyfikacji obiektu. Skarżący K. C. i D. O. zarzucili WINB, że decyzja kasacyjna została wydana przedwcześnie i bez należytej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodów przedstawionych przez nich (zdjęcia, film z drona). WSA przychylił się do stanowiska skarżących. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 64e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozpoznający sprzeciw od decyzji kasacyjnej ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania. W ocenie WSA, WINB nie wykazał, aby PINB dopuścił się tak istotnych naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodów przedstawionych przez skarżących, a jednocześnie nakazał poszukiwanie dalszych dowodów, które niekoniecznie przyczynią się do wyjaśnienia istotnych okoliczności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję WINB, uznając sprzeciw za uzasadniony, i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie miał wystarczających podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nie wykazał, aby organ pierwszej instancji dopuścił się tak istotnego naruszenia przepisów postępowania, że zachodziła potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Organ odwoławczy nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał, iż organ pierwszej instancji dopuścił się tak istotnych naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodów przedstawionych przez skarżących, a jednocześnie nakazał poszukiwanie dalszych dowodów, które niekoniecznie przyczynią się do wyjaśnienia istotnych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
p.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64d § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 16 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § § 1 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 136
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał, że organ pierwszej instancji dopuścił się tak istotnych naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodów przedstawionych przez skarżących. Organ odwoławczy nakazał poszukiwanie dalszych dowodów, które niekoniecznie przyczynią się do wyjaśnienia istotnych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. nie wykazał, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się tak istotnego naruszenia przepisów postępowania, że zachodziła potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. nie dokonał należytej oceny materiału dowodowego dotychczas zgromadzonego. nie wszystkie podmioty traktowane jako strony przez organy, uczestniczą w postępowaniu sądowym, to celowa jest konkluzja, że kontrola decyzji kasacyjnej nie może obejmować ani kwestii merytorycznych, ani procesowych innych niż wynikające z art. 138 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym, obowiązek pełnej oceny dowodów przez organ odwoławczy, granice kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sprawach budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji i jak sąd administracyjny kontroluje te działania. Jest to istotne dla prawników procesualistów.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję organu odwoławczego: czy organ miał prawo przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 631/23 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-09-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 138 par. 2, art. 136 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 64d par. 1, art. 16 par. 2, art. 151a par. 1 zd. 1, par. 2, art. 200, art. 64e Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze sprzeciwu K. C. i D. O. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. solidarnie na rzecz skarżących K. C. i D. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14 września 2022 r., nr [...], na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.- dalej jako "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.- dalej jako "k.p.a."), nakazał P. D. rozbiórkę budynku gospodarczego trwale związanego z gruntem, zlokalizowanego na terenie nieruchomości dz. nr [...] obręb D., jedn. ewid. gm. D., ul. [...] w m. D. . Usytuowanie budynku przedstawiono na szkicu, sporządzonym na kopii mapy zasadniczej, stanowiącym załącznik do tej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonej w dniu 24 sierpnia 2021 r. kontroli nieruchomości dz. nr [...] obręb D., jedn. ewid. gm. D. stwierdzono, że przy wschodniej granicy działki nr [...], do istniejącego budynku o numerze ewidencyjnym [...] dobudowano parterowy obiekt budowlany, konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym, pokrytym blachodachówką ze spadkiem kierowanym w kierunku działki nr [...], który to obiekt nie jest ujawniony na mapach geodezyjnych. Obiekt posiada bryłę o nieregularnym kształcie wpisanym w kształt trapezu. Wydzielony jest ze wszystkich stron za pomocą przegród budowlanych. Elewacja frontowa łamana o długości poszczególnych odcinków ściany wynoszącej ca 1,69 m (fragment ściany z otworem drzwiowym) oraz ca 3,94 m (fragment ściany z bramą garażową). Długość ściany biegnącej wzdłuż granicy działki nr [...] wynosi ok. 10,25 m. Ze względu na brak dostępu do budynku nie pomierzono szerokości tylnej elewacji oraz długości obiektu na styku z istniejącym budynkiem o numerze ewidencyjnym [...]. Wysokość obiektu w najwyższym punkcie mierzona od poziomu terenu przy budynku wynosi ca 3,60 m. Posiada on drewnianą konstrukcję nośną obitą z zewnątrz płytami wiórowymi, od strony frontowej oraz tylnej elewacja dodatkowo otynkowana. Słupy nośne przymocowane za pomocą stalowych kotew do betonowej posadzki, obiekt wyposażony w instalację elektryczną. Organ nie był w stanie ustalić, czy obiekt funkcjonalnie i konstrukcyjnie jest połączony z istniejącym budynkiem. W ścianie tylnej występuje otwór z zamykaną żaluzją, stanowiący wyjście z obiektu na zewnętrzne schody, stanowiące m.in. komunikację na piętro budynku o nr ewid. [...]. W dniu kontroli w obiekcie były zmagazynowane palety oraz kartony. W piśmie z dnia 17 listopada 2021 r. (nadesłanym na wezwanie organu) pełnomocnik P. D. wskazał, że obiekt powstał około 1995 r., kiedy właścicielem nieruchomości był jego poprzednik. Za realizację obiektu odpowiedzialny jest najprawdopodobniej poprzedni właściciel nieruchomości. Obiekt jest połączony z istniejącym na przedmiotowej działce budynkiem. Z kolei wezwani do udzielenia informacji dotyczących daty budowy obiektu K. C. i D. O. odpowiedzieli, że obiekt został wzniesiony około 2016 - 2017 r., a inwestorem był P. D.. Na dowód powyższego, strony postępowania przedłożyły dokumentację fotograficzną, która ma pochodzić z 2015 r., na której jest widoczne ogrodzenie na granicy działek nr [...] i [...], przy którym nie widnieje obiekt. Ponadto strony podały adres strony internetowej, prowadzącej do nagrania wykonanego za pomocą drona, pokazującego widok na posesję przy ul. [...] w D. . Nagranie zostało udostępnione w 2016 r. Nie widnieje na nim obiekt będący przedmiotem postępowania. Powyższe, biorąc pod uwagę, że technologia dronów do powszechnego użytku weszła na przełomie ostatniej dekady, jednoznacznie wskazuje, że obiekt nie mógł powstać w 1995 r. jak podaje P. D., lecz w okresie podanym przez K. C. i D. O.. Organ oszacował okres rozpoczęcia budowy obiektu na lata 2015 – 2016. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie został zrealizowany budynek gospodarczy, związany konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem usługowym nr ewidencyjny [...].1, trwale związany z gruntem. Powierzchnia zabudowy tego budynku przekracza 35 m2, w związku z czym inwestor przed przystąpieniem do realizacji inwestycji winien uzyskać od Starosty [...] decyzję o pozwoleniu na budowę. Brak takiego pozwolenia na budowę świadczy, że obiekt został zrealizowany w wyniku samowoli budowlanej, a organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Powołując się na stosowne przepisy ustawy Prawo budowlane, organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 23 marca 2022 r. wstrzymał prowadzone przez P. D. roboty budowlane związane z budową przedmiotowego budynku oraz pouczył go o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu w terminie 30 dni od daty doręczenia tego postanowienia. Termin do złożenia wniosku o legalizację minął w dniu 29 kwietnia 2022 r. Inwestor wspomnianego wniosku jednak nie złożył wobec czego zastosowanie znajduje art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji pismem z dnia 30 września 2022 r. P. D. podniósł, że wbrew art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. sprawa została rozpoznana w sposób pobieżny. Jakakolwiek rozbiórka nie odzwierciedla należycie okoliczności stanu faktycznego sprawy. "Tak wiele okoliczności przemawiających na jego korzyść zostało pominiętych". Zdaniem odwołującego się, jako że "jest wiele czynności do przeprowadzenia", sprawa powinna wrócić do rozpoznania przez organ I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na braki w zgromadzonym materiale dowodowym, zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie. Organ powiatowy nie pozyskał żadnych informacji ze Starostwa Powiatu K. co do tego, czy inwestor zgłosił wykonanie spornego obiektu we właściwym organie bądź uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę. Wprawdzie w toku postępowania, organ ten ustalił, że przedmiotowy obiekt nie jest ujawniony na mapach geodezyjnych, jednakże powyższe nie przesądza jednoznacznie o tym, że obiekt taki powstał w warunkach samowoli budowlanej. Dwukrotne oględziny, wobec nieobecności pełnomocnika właściciela nieruchomości nr [...], przy ul. [...] w D. , zostały przeprowadzone przez organ zza ogrodzenia, co skutkowało niepełnymi ustaleniami stanu faktycznego. Ponadto, z uwagi na rozbieżności w twierdzeniach co do czasu budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, wskazanym byłoby – o ile będzie to możliwe – przeprowadzenie oględzin ukierunkowanych na ustalenie czasu budowy, w szczególności ustalenie stanu zużycia technicznego obiektu, ustalenie czy był on remontowany. Poczynione w tej sprawie ustalenia są niepełne, gdyż uniemożliwiają ocenę czy objęty zaskarżoną decyzją obiekt budowlany został prawidłowo sklasyfikowany jako budynek gospodarczy. Zdaniem organu odwoławczego, konieczne jest dokonanie jednoznacznych ustaleń co do sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu, jak też wskazanym jest ustalenie czy jest to odrębny obiekt przybudowany do już istniejącego, czy też dokonano rozbudowy obiektu istniejącego. Zasadne jest także ponowienie ustaleń co do czasu powstania przedmiotowego obiektu poczynionych w oparciu o pisemne oświadczenia sąsiadów i przesłuchanie ich z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz z zachowaniem wymogów określonych w art. 79 k.p.a. K. C. i D. O. zaskarżyli powyższą decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o jej uchylenie w całości. W sprzeciwie podnieśli, że dwukrotnie powiatowy organ nadzoru budowlanego zawiadamiał P. D. o terminie oględzin nieruchomości, a ten dwukrotnie uniemożliwił ich przeprowadzenie. Zaznaczyli, że w dacie drugiej z tych czynności, inwestor był obecny na miejscu, jednak opuszczenie zewnętrznych rolet uniemożliwiło inspektorowi dostanie się do środka budynku. Mimo to inspektor dokonał oględzin zewnętrznych (i częściowo wewnętrznych) hurtowni spożywczej i na tę okoliczność stworzył bogatą dokumentację fotograficzną, która znajduje się w aktach sprawy. Na załączonych zdjęciach widać jaka jest konstrukcja budynku, jak budynek połączony jest z budynkiem istniejącym, jaka jest konstrukcja dachu i materiał użyty do budowy ścian. Skarżący podkreślili, że okoliczność, iż zgromadzona dokumentacja jest wystarczająca, nigdy na żadnym etapie postępowania nie była kwestionowana przez P. D.. Był zawiadamiany o ustaleniach w zakresie konstrukcji budynku i nigdy nie podnosił, że ustalenia te są błędne. Nigdy też nie zawiadomił organu, że udostępni obiekt do oględzin, a przecież w praktyce adwokackiej jego pełnomocnika musiały występować terminy niekolizyjne, które umożliwiałyby podjęcie takich czynności. Odpowiadając na wezwanie organu do udzielenia informacji i przedłożenia dokumentów związanych z przedmiotową hurtownią, P. D. wskazał, że obiekt został wzniesiony przez jego poprzednika przed 1995 r. W ocenie skarżących nastąpiło to jednak po okresie letnim w 2015 r. Świadczyć ma o tym film o charakterze reklamowo – informacyjnym, nagrany w czasie gdy D. O. prowadził działalność gospodarczą polegającą na wynajmie miejsc krótkoterminowego zakwaterowania (pod nazwą L. noclegi). Film pokazuje dom "L. " z szyldem i dojście do plaży, a na jego początku widać z lotu ptaka sąsiadującą posesję – należącą do P. D.. Widać, że w miejscu dzisiejszej hurtowni [...] jest pusty plac parkingowy. Skarżący podnieśli, że organ odwoławczy w żaden sposób do tego filmu się nie odniósł i nie wskazał dlaczego nie dał wiary "tak mocnemu dowodowi". Kolejną okolicznością świadczącą o tym, że P. D. oświadczył nieprawdę jest fakt, że w latach 2012 – 2013 wszystkie budynki na terenie Starostwa Powiatowego w K. zostały objęte inwentaryzacją geodezyjną. Ujawniane wówczas były istniejące budynki – niewpisane do ewidencji. Skoro sporny obiekt nie został w toku tej inwentaryzacji wpisany do rejestru, to bezspornie należy uznać, że wówczas nie istniał. Strony podkreśliły, że P. D. nie wniósł zażalenia na wydane w niniejszej sprawie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nie złożył wniosku legalizacyjnego. W tej sytuacji powiatowy organ nadzoru budowlanego mógł wydać wyłącznie decyzję nakazującą rozbiórkę i w żadnym razie nie można powiedzieć, że była ona przedwczesna. Skarżący zwrócili ponadto uwagę na wadliwe – ich zdaniem – działanie organu w związku z wniesieniem przez P. D. odwołania zawierającego braki formalne. W ich ocenie, skoro wymieniony nie uzupełnił braku formalnego poprzez złożenie podpisu pod odwołaniem (nadesłał bowiem odwołanie innej treści), zatem powinno zostać pozostawione bez rozpoznania. Zamiast tego, organ wezwał do przedłożenia oryginalnego pisma stanowiącego odwołanie, a nie pisma o treści ewentualnie tożsamej lub zbliżonej - kolejnego pełnomocnika ustanowionego przez P. . Pomimo, że brak ten nie został uzupełniony, organ dokonał ponownej analizy przesłanego odwołania i jego podpisanych kopii i uznał, że podlegają one rozpatrzeniu. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Z. wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 w zw. art. 16 § 2 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu uczyniono rozstrzygnięcie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. , mocą którego - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą P. D. rozbiórkę budynku gospodarczego trwale związanego z gruntem, zlokalizowanego na terenie nieruchomości dz. nr [...] obręb D., jedn. ewid. gm. D. przy ul. [...] w m. D. , jednocześnie przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). W świetle powyższych przepisów podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji jest przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Dokonując kontroli takiego rozstrzygnięcia sąd nie odnosi się zatem do meritum sprawy oraz innych ewentualnych naruszeń prawa procesowego. W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Do przesłanek podjęcia decyzji kasacyjnej należą zatem: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych) oraz wykazanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd od przekonania, że Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał dostatecznych podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie wykazał, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się tak istotnego naruszenia przepisów postępowania, że zachodziła potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej organ odwoławczy upatrywał w niewyjaśnieniu, czy inwestor zgłosił wykonanie spornego obiektu we właściwym organie, bądź uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, w jaki sposób obiekt został połączony z istniejącym budynkiem, kiedy został wzniesiony oraz czy prawidłowo został zakwalifikowany jako budynek gospodarczy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ I instancji podjął czynności w celu wyjaśnienia powyższych zagadnień, w tym w szczególności zwrócił się o stosowne informacje do samego P. D., jak również dokonał oględzin, w trakcie których ustalił długość ściany z otworem drzwiowym, ściany z bramą garażową oraz ściany biegnącej wzdłuż granicy z działką nr [...], a także wysokość budynku. Co prawda oględziny, z uwagi na nieobecność (zawiadomionego prawidłowo o terminie oględzin) pełnomocnika, zostały przeprowadzone z terenu działki sąsiedniej, jednak organowi udało się ustalić z jakich materiałów wykonano konstrukcję obiektu, w jaki sposób została ona przymocowana do betonowej posadzki oraz jakie rzeczy były przechowywane wewnątrz budynku. W oparciu o informacje uzyskane od skarżących oraz udostępniony przez nich film, a nadto informacje nadesłane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. , organ ustalił, że obiekt powstał w latach 2015 – 2017. Uznając powyższe ustalenia za niedostateczne, organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do dowodów przestawionych przez skarżących (w postaci zdjęć czy filmu). Nie sposób zatem stwierdzić, czy w jego ocenie, dowody te są niewiarygodne (a jeśli tak to dlaczego), czy z jakichś względów, (a jeśli tak to jakich) nie mogą stanowić potwierdzenia okoliczności wzniesienia spornego obiektu po 2015 r. Podobnie, organ ten nie wskazał, dlaczego informacje uzyskane od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. nie stanowią – w jego ocenie – dostatecznego dowodu na okoliczność rodzaju działalności prowadzonej w spornym obiekcie. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy uznał zgromadzony materiał dowodowy za niewystarczający i nakazał poszukiwanie dalszych dowodów, nie dokonując jednak należytej oceny materiału dowodowego dotychczas zgromadzonego. Raz jeszcze należy też zaznaczyć, że sam fakt, iż w postępowaniu występują pewne braki nie uzasadnia jeszcze uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia jeżeli można braki te uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Niewątpliwie taka możliwość zachodzi w zakresie uzyskania informacji dotyczących tego, czy inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, ewentualnie czy zgłosił wykonanie obiektu we właściwym organie. Nie nastręcza także większych trudności dokonanie ustaleń dotyczących inwentaryzacji geodezyjnej, obejmującej wszystkie budynki na terenie właściwości Starostwa Powiatowego w K. , na którą wskazują skarżący, a która została przeprowadzona w latach 2012 – 2013 i również może być pomocna w ustaleniu daty wzniesienia obiektu. Dopiero gdyby prawidłowa ocena wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów wykazała, że są one niewiarygodne lub nie nadają się do wykazania spornych okoliczności, zaś zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przekraczałby kompetencje organu odwoławczego, wówczas koniecznym byłoby wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Jak już wspomniano, kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznaniu sprzeciwu - inaczej niż w przypadku skargi na decyzje wydane na innej podstawie niż art. 138 § 2 k.p.a. – jest ograniczona, na mocy art. 64e p.p.s.a, wyłącznie do badania przesłanek zastosowania właśnie tego przepisu. W rezultacie w ramach tego postępowania ocena motywów organu drugiej instancji dokonywana powinna być tylko pod kątem, czy wykazano zasadność wydania decyzji kasacyjnej. Sprawowana kontrola ma zatem charakter formalny. Z tego też względu Sąd nie mógł odnieść się do problematyki wskazywanej przez skarżącą, co do ewentualnej prawidłowości ustalenia daty wybudowania spornego obiektu. Nie bez znaczenia jest tu także fakt, że w postępowaniu sądowym wywołanym sprzeciwem, stronami są wyłącznie podmiot wnoszący sprzeciw oraz organ, natomiast pozostałe strony, choćby brały czynny udział w postępowaniu administracyjnym, nie mogą bronić swoich interesów przed sądem. Z uwagi na to, że nie wszystkie podmioty traktowane jako strony przez organy, uczestniczą w postępowaniu sądowym, to celowa jest konkluzja, że kontrola decyzji kasacyjnej nie może obejmować ani kwestii merytorycznych, ani procesowych innych niż wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. Jednocześnie kontrola przeprowadzona w granicach określonych art. 64e p.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że sprzeciw okazał się uzasadniony, albowiem organ odwoławczy nakazał poczynienie ustaleń w oparciu o dodatkowe dowody, jednocześnie nie dokonując pełnej oceny dowodów już zgromadzonych. Dodatkowo nakazał też przeprowadzenie dowodów, które nie przyczynią się do wyjaśnienia istotnych okoliczności (ewentualne ustalenie, że budynek był remontowany w żaden sposób nie wskazuje kiedy został wzniesiony). Natomiast odnosząc się do wskazywanych przez strony naruszeń przepisów dotyczących "doręczeń, pełnomocnictw, usuwania braków formalnych wniosku", zaznaczyć należy, że ewentualne udzielenie przez organ wadliwego pouczenia, czy dokonanie wadliwego doręczenia korespondencji nie może rodzić negatywnych następstw dla strony postepowania, co do której takie wadliwe czynności podjęto. Z tego względu, prawidłowo organ uznał, że braki formalne odwołania wniesionego przez P. D. od decyzji z 14 września 2022 r. zostały uzupełnione poprzez nadesłanie w dniu 3 października 2022 r. podpisanego odwołania od wspomnianej decyzji. Zaznaczyć też należy, że znajdujące się w aktach administracyjnych - podpisane odwołanie od decyzji z 14 września 2022 r. (nadesłane przy piśmie z dnia 13 grudnia 2022 r.) ma taką samą treść jak odwołanie, które zawierało braki formalne (nadesłane 3 października 2022 r.). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny S. na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 uwzględniając w tych kosztach wysokość uiszczonego wpisu. Przy ponownym rozstrzyganiu, organ uwzględni wskazania i ocenę prawną Sądu zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI