II SA/SZ 624/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-11-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierz zawodowyzwolnienie ze służbyopinia służbowadostateczna ocenauznanie administracyjnedyspozycyjnośćsprawność fizycznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o obronie Ojczyzny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję o zwolnieniu ze służby wojskowej, uznając, że otrzymanie dostatecznej oceny w opinii służbowej uzasadnia takie rozstrzygnięcie, a kwestia ta ma charakter uznaniowy.

Skarżący, żołnierz zawodowy, zaskarżył decyzję o zwolnieniu go ze służby wojskowej, argumentując m.in. nienaganną postawą i zaangażowaniem. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że otrzymanie dostatecznej oceny w opinii służbowej stanowi podstawę do zwolnienia, a decyzja ta ma charakter uznaniowy. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, wskazując na nieprzystąpienie do sprawdzianu sprawności fizycznej, długotrwałą absencję oraz niestawienie się do służby z powodu działalności gospodarczej jako przesłanki uzasadniające zwolnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę żołnierza zawodowego S. W. na decyzję o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do pasywnej rezerwy. Podstawą zwolnienia była dostateczna ocena ogólna w opinii służbowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, dowolną ocenę dowodów oraz przekroczenie granic uznania administracyjnego, twierdząc, że jego dotychczasowa służba była nienaganna. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja o zwolnieniu ma charakter uznaniowy i może być podjęta w przypadku otrzymania dostatecznej oceny. Sąd podkreślił, że nie podlega kontroli sądowej ocena rzetelności opinii służbowej, a jedynie jej formalna poprawność. Analiza akt wykazała, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Sąd uznał, że nieprzystąpienie do sprawdzianu sprawności fizycznej, długotrwała absencja oraz niestawienie się do służby z powodu działalności gospodarczej były uzasadnionymi przesłankami do zwolnienia, mimo wcześniejszych pozytywnych opinii. Sąd zaznaczył, że interes służby (potrzeby Sił Zbrojnych) może przemawiać za zwolnieniem żołnierza, nawet jeśli osobiście nie jest to dla niego korzystne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dostateczna ocena ogólna w opinii służbowej może stanowić podstawę do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, a decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, przy czym organ powinien kierować się dobrem służby.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że otrzymanie dostatecznej oceny w opinii służbowej daje organowi podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu, a kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie, ale nie ma takiego obowiązku. Kluczowe jest dobro służby, a nie względy osobiste żołnierza. Sąd nie bada rzetelności opinii, a jedynie jej formalną poprawność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

u.o.o. art. 228 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 228 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 228 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o. art. 228 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o obronie Ojczyzny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.o. art. 229 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 186 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 231 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 238 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

rozporządzenie art. 16 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

rozporządzenie art. 20 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

rozporządzenie art. 21 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

k.p.a. art. 61 § § 1 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.o. art. 229 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 1 § § 1 i 2

rozporządzenie art. 12 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

rozporządzenie art. 15 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

u.o.o. art. 127

Ustawa o obronie Ojczyzny

p.p.s.a. art. 5 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o. art. 127

Ustawa o obronie Ojczyzny

p.p.s.a. art. 5 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostateczna ocena ogólna w opinii służbowej stanowi podstawę do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby w przypadku dostatecznej oceny ma charakter uznaniowy. Interes służby (potrzeby Sił Zbrojnych) może przemawiać za zwolnieniem żołnierza. Sąd administracyjny nie bada rzetelności opinii służbowej, a jedynie jej formalną poprawność. Nieprzystąpienie do sprawdzianu sprawności fizycznej, długotrwała absencja i niestawienie się do służby z powodu działalności gospodarczej mogą uzasadniać zwolnienie.

Odrzucone argumenty

Nienaganna postawa i zaangażowanie skarżącego przez lata służby. Brak wykazania przez organ, że interes społeczny przemawia za zwolnieniem. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3, 80 k.p.a.) poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący, dowolną ocenę dowodów oraz przekroczenie granic uznania administracyjnego. Naruszenie art. 228 ust. 1 u.o.o. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o zwolnieniu, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym.

Godne uwagi sformułowania

zawodowa służba wojskowa jest szczególnym rodzajem służby publicznej, podlegającej określonym rygorom i ograniczeniom stosunki służbowe żołnierzy zawodowych nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjno-prawnych każdy, a zwłaszcza żołnierz zawodowy, podejmując świadomą decyzję o służbie w Siłach Zbrojnych, od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia tej służby immanentną cechą Sił Zbrojnych jest ich dyspozycyjność decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w wypadku otrzymania dostatecznej oceny w opinii służbowej ma charakter uznaniowy dobro służby nie tylko literalne brzmienie art. 127 ustawy, ale także rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) dostatecznej oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

przewodniczący

Katarzyna Sokołowska

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia żołnierzy zawodowych ze służby na podstawie dostatecznej oceny służbowej, uznaniowy charakter decyzji, zakres kontroli sądowej nad opiniami służbowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierza zawodowego i przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny. Uznaniowy charakter decyzji ogranicza możliwość kwestionowania jej przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – zwolnienia z niej z powodu oceny służbowej. Jest interesująca dla żołnierzy i prawników specjalizujących się w prawie wojskowym i administracyjnym.

Dostateczna ocena służbowa to koniec kariery wojskowej? WSA w Szczecinie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 624/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 127, art. 228 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 5 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi S W. na decyzję Dowódcy 1 Skrzydła Lotnictwa Taktycznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia 5 kwietnia 2024 r., wydanym na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 4, art. 229 ust. 1 w zw. z art. 186 ust. 1 pkt 4, art. 231 ust. 1, art. 238 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 poz. 248), dalej jako "u.o.o." i § 16 ust. 1, § 20 ust. 1, § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 433), dalej jako "rozporządzenie", Dowódca [...] zwolnił S. W., dalej jako "skarżący", z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do pasywnej rezerwy z dniem 31 stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 11 października 2023 r. kierownik ambulatorium kpt. L J. sporządził opinię służbową dotyczącą st. szer. spec. rez. S. W. za okres od dnia 15 października 2022 r. do dnia 11 października 2023 r., w której otrzymał ogólną ocenę dostateczną. St. szer. spec. rez. S. W., w dniu 24 października 2023 r., złożył do Dowódcy [...] odwołanie od powyższej opinii służbowej. W dniu 31 października 2023 r. Dowódca [...] po rozpatrzeniu odwołania st. szer. spec. rez. S. W. utrzymał w mocy zaskarżoną opinię.
W związku z powyższym organ, działając na podstawie art. 61 § 1 i 4, art. 77, art. 79 k.p.a. oraz art. 228 ust. 1 pkt 4 i art. 229 ust. 1 u.o.o., wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia st. szer. spec. rez. S. W. z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej oceny w opinii służbowej. W dniu 11 października 2024 r. została wydana decyzja o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, która następnie, na skutek odwołania skarżącego, została uchylona przez organ odwoławczy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zgodnie ze wskazówkami co do dalszego postępowania, organ ponownie orzekł o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do pasywnej rezerwy.
Organ I instancji podkreślił, że decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w wypadku otrzymania dostatecznej oceny w opinii służbowej ma charakter uznaniowy. Rzeczą organu jest w takiej sytuacji rozważenie słusznego interesu strony i interesu społecznego, przy czym interes społeczny jest tożsamy z interesem służby - potrzebami Sił Zbrojnych. Organ ma zatem obowiązek wykazać, jakie względy przemawiają za zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej i dlaczego przyznał prymat interesu społecznego nad interesem strony.
Podkreślono, że zawodowa służba wojskowa jest szczególnym rodzajem służby publicznej, podlegającej określonym rygorom i ograniczeniom. Jak podkreśla się w doktrynie prawa pracy i prawa administracyjnego, stosunki służbowe żołnierzy zawodowych nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjno-prawnych, powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Każdy, a zwłaszcza żołnierz zawodowy, podejmując świadomą decyzję o służbie w Siłach Zbrojnych, od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia tej służby, nacechowanej istnieniem nie tylko uprawnień, ale także szczególnych obowiązków. Żołnierz zawodowy decydując się świadomie na jej pełnienie, powinien zdawać sobie sprawę z istniejących ograniczeń, nakazów, zakazów i norm zachowania.
Organ wyjaśnił, że dokonując oceny zasadności zwolnienia skarżącego ze służby, w związku z otrzymaną oceną przeprowadził badanie przebiegu służby skarżącego za okres ostatniego opiniowania służbowego, weryfikując rzetelność, dyspozycyjność, profesjonalizm i sprawność. Badanie to wykazało, ze skarżący nie przystąpił do obligatoryjnego dla każdego żołnierza zawodowego sprawdzianu ze sprawności fizycznej. Nie podjął również żadnych czynności mających na celu usprawiedliwienie nieobecności, w dokumentacji figuruje jako nieobecny nieusprawiedliwiony. Organ podkreślił, że sesja egzaminacyjna z rocznego sprawdzianu ze sprawności fizycznej trwa w okresie od kwietnia do października, w którym każdy żołnierz zawodowy zobowiązany jest do zaliczenia egzaminu z sprawności fizycznej w wyznaczonych przez Dowódcę [...] terminach egzaminów. Istnieją możliwości zwolnienia z corocznego egzaminu (np. ze względu na problemy zdrowotne). W tym przypadku żołnierz jest zobowiązany doręczyć jednostce wojskowej niezbędne dokumenty potwierdzające niemożliwość podejścia do egzaminu w okresie sesji (np. zwolnienie lekarskie), jednak skarżący takich dokumentów nie przedstawił.
Dalej organ podał, że skarżący w 2023 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich 91 dni, a jego nieobecność w służbie wpływała demoralizująco na pozostałych żołnierzy sekcji medycznej, doprowadzała do dezorganizacji dyżurów lub zabezpieczenia lotów, skutkowała dodatkowym obciążaniem obowiązkami pozostałych żołnierzy oraz wywierała wpływ na jakość realizowanych przez sekcję medyczną zadań. Organ podkreślił, że immanentną cechą Sił Zbrojnych jest ich dyspozycyjność, zaś skarżący w tym obszarze został oceniony, jako spełniający wymagania w ograniczonym zakresie.
Końcowo organ zwrócił uwagę na to, że skarżący nie stawił się w wyznaczonym w dniu – 25 czerwca 2023 r., w celu wykonywania obowiązków służbowych, z uwagi na pełniony przez niego dyżur w karetce pogotowia ratunkowego. Organ wziął przy tym pod uwagę okoliczność, iż skarżącemu udzielono zgody na prowadzenie działalności gospodarczej, podkreślił jednak, że warunkiem udzielenia zgody było, aby nie kolidowała ona z wykonywaniem obowiązków służbowych. Skarżący, ubiegając się o udzielenie zgody, oświadczył, że prowadzenie działalności gospodarczej nie będzie miało wpływu na wykonywanie obowiązków służbowych.
Od rozkazu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem i podnosząc – między innymi, że dotychczas przebieg jego służby był nienaganny.
Decyzją z dnia 6 czerwca 2024 r., Dowódca Jednostki Wojskowej, uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej dotyczy ona daty przeniesienia skarżącego do pasywnej rezerwy, ustalając nową datę przeniesienia na dzień 31 lipca 2024 roku i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
Organ odwoławczy w pełni podzielił pogląd, organu I instancji, iż w interesie Sił Zbrojnych jest, aby żołnierze pełnili służbę rzetelnie, profesjonalnie i wykazywali się sprawnością i dyspozycyjnością. Podkreślił, że jednym z podstawowych elementów stosunku służbowego żołnierzy zawodowych jest obowiązek wykonywania rozkazów wydawanych przez przełożonych, a służba wojskowa wymaga ze swej istoty pełnej dyspozycyjności i poświęcenia.
Organ odwoławczy zgodził się z dokonaną przez organ I instancji materiału dowodowego wskazując, że przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby było nieprzystąpienie do sprawdzianu ze sprawności fizycznej, długotrwała absencja w 2023 r. i niestawienie się w wyznaczonym rozkazem dowódcy dniu i miejscu, w celu wykonywania obowiązków służbowych, ze względu na wykonywanie czynności związanych z dodatkową działalnością gospodarczą. Okoliczności te zostały prawidłowo udokumentowane i ocenione.
Dowódca [...] wskazał, że zgodnie z treścią art. 136 § 1 k.p.a. przeprowadził dowody z załączonych przez skarżącego protokołów z rozprawy głównej z dnia 29 stycznia 2024 r. toczącej się przed Wojskowym Sądem Garnizonowym, w sprawie o sygn. [...], celem ustalenia okoliczności towarzyszących niestawieniu się skarżącego w dniu [...] czerwca 2023 r. w punkcie nauczania podczas wydarzenia "[...]" oraz przyczyn wystawienia skarżącemu oceny dostatecznej w opinii służbowej za okres od 15 października 2022 r. do 11 października 2023 r.
Dokonując oceny tych dowodów organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia niewykonania przez skarżącego rozkazu dziennego Dowódcy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. jest przedmiotem innego postępowania tj. postępowania przed Wojskowym Sądem Garnizonowym w sprawie sygn. [...]. Podkreślił, że nie był to jedyny powód zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, w decyzji organu I instancji wskazano bowiem na to, że skarżący nie przystąpił do egzaminu ze sprawności fizycznej, a także na długotrwałą absencję w służbie.
Odnosząc się zaś do wcześniejszych, pozytywnych opinii skarżącego, organ II instancji stwierdził, że podstawą zwolnienia ze służby wojskowej jest ocena uzyskana w ostatniej opinii służbowej, tj. opinia aktualna. Nie ma zatem znaczenia, jakie poprzednio opinie żołnierz uzyskał, bo decydujące znaczenie ma ta opinia, w której zawarto ocenę dostateczną. Poprzednie dobre opinie, czy nagrody i pochwały mogą dawać wskazówkę dla zastosowania innego środka, jednak pozostaje to w gestii właściwego organu.
Organ odwoławczy uznał, że nie doszło do naruszenia art.. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. czy art. 228 ust 1 u.o.o., a organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał oceny w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i należycie uzasadnił swoje stanowisko.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący, dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów oraz przekroczenie granic uznania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych sprawy, mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezasadne, dowolne stwierdzenie, że:
a) skarżący przejawiał lekceważący stosunek względem obowiązków służbowych, co przejawiać się miało brakiem podejścia skarżącego do rocznego sprawdzianu ze sprawności fizycznej,
b) skarżący pomimo wyznaczania mu przez Dowódcę [...] kolejnych terminów nie tylko nie przystąpił do egzaminu, ale nie podjął jakiejkolwiek próby usprawiedliwienia swojej nieobecności, co miało świadczyć o braku zaangażowania, odpowiedzialności oraz sprawności fizycznej skarżącego,
c) brak dyspozycyjności skarżącego był demoralizujący w stosunku do pozostałych żołnierzy sekcji medycznej, który często doprowadzał do dezorganizacji dyżurów lub zabezpieczenia lotów,
d) skarżący nie stawił się w wyznaczonym rozkazem dowódcy dniu w celu wykonywania obowiązków służbowych ze względu na wykonywane czynności związane z dodatkową działalnością gospodarczą, tym samym łamiąc warunki udzielonej zgody na prowadzenie takiej działalności i rażąco naruszając obowiązki służbowe,
e) za wydanie opinii rocznej skarżącemu za rok 2023 z oceną dostateczną miały przemawiać inne, dodatkowe przesłanki, niż niestawiennictwo skarżącego w dniu [...] czerwca 2023 r. na zabezpieczenie wydarzenia "[...]",
f) dla rozstrzygnięcia zasadności zwolnienia skarżącego nie ma żadnego znaczenia, jakie skarżący uzyskał oceny z opinii służbowych z lat poprzednich przez cały okres swojej dotychczasowej służby,
g) interes Sił Zbrojnych przemawiał za zwolnieniem skarżącego ze służby wojskowej,
- podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że skarżący przez wiele lat pełnienia służby, (w tym w ostatnim roku 2023), pozostawał żołnierzem wykazującym poważny i zaangażowany stosunek do wykonywanych zadań, w pełni dyspozycyjnym i profesjonalnym, wyróżniającym się nienaganną postawą wśród pozostałych żołnierzy oraz, że interes Sił Zbrojnych, rozumiany w tej sprawie jako interes społeczny, przemawia za odstąpieniem przez organ od zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej,
2. naruszenie przepisu art. 228 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, (Dz.U.2024.248 t.j.), mające istotny wpływ na wynik sprawy i dowolność uznania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej skarżącego w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodziły ku temu przesłanki. W ocenie skarżącego organ nie wykazał, by interes społeczny - definiowany w tej sprawie, jako potrzeby Sił Zbrojnych przemawiał za zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej, w istocie organ powielił w tym zakresie twierdzenia organu I Instancji, które pozostają, w ocenie skarżącego bezpodstawne i ogólnikowe,
3. naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego nie został powiadomiony przez organ odwoławczy o zakończeniu postępowania i możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków w sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu i poprzedzającego go rozkazu personalnego nr 20 z dnia 5 kwietnia 2024 r. i umorzenie w całości postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji - Dowódcy Jednostki Wojskowej i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego jej rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, wskazując, że nie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Organ, podejmując polemikę z zarzutami skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 – j.t.), kontrola legalności zaskarżonego personalnego wykazała, że akt ten nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi w badanej sprawie uczyniono rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.o., zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Szczegółowe warunki i tryb zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej określa powołane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Stosownie do § 12 pkt 2 rozporządzenia, w przypadku otrzymania ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej może wystąpić z wnioskiem do organu zwalniającego o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W takim przypadku organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, a w decyzji określa datę zwolnienia (§ 15 ust. 1 rozporządzenia).
Decyzja w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy. Powołane przepisy wskazują, że otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej może stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie, mimo niskiej oceny. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego ma prawo skorzystać. Jedynym kryterium, którym organ powinien się w tym względzie kierować, jest dobro służby. Żadne względy natury osobistej żołnierza nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji. Jedynym warunkiem, jaki właściwy organ musi zweryfikować, jest istnienie ostatecznej lub zweryfikowanej opinii służbowej. Ocenia on wyłącznie, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Sprowadza się to w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym, czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2732/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Sz Ol/240/21).
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Analiza przedłożonych Sądowi akt postępowania oraz akt osobowych skarżącego prowadzi do wniosku, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Poza sporem pozostaje, iż skarżący otrzymał dostateczną ocenę w opinii obejmującej okres od 15 października 2022 r. do 11 października 2023 r. Okoliczność ta dawała właściwemu organowi podstawę do podjęcia decyzji, czy pomimo niskiej oceny skarżący może pozostać w służbie, czy też interes służby wymaga jego zwolnienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ nie ma obowiązku dokonywania weryfikacji opinii służbowej i ustalania, czy wystawiona ocena jest prawidłowa. Opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych, co wynika z art. 127 u.o.o. i, jak wynika z przedłożonej dokumentacji, skarżący z możliwości odwołania się od opinii skorzystał. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 p.p.s.a.). Zatem nie tylko literalne brzmienie art. 127 ustawy, ale także rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) dostatecznej oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 268/24).
Dalej wyjaśnić należy, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji, że podejmując zawodową służbę wojskową, żołnierz przyjmuje na siebie pewne zobowiązania i rygory z faktu tego wynikające. Niewątpliwie obowiązkiem żołnierza jest wykonywanie rozkazów, pozostawanie w gotowości i dyspozycyjności, utrzymywanie sprawności fizycznej i poddawanie się w tym zakresie przewidzianym przepisami sprawdzianom.
Przeprowadzona przez organ ocena w tym zakresie wykazała, że skarżący nie poddał się sprawdzianowi sprawności fizycznej, czego sam nie neguje wskazując w skardze, że uniemożliwił mu to przełożony. Skarżący podniósł, że pełnił służbę codziennie i w związku z tym nie miał obiektywnej możliwości przystąpienia do sprawdzianu.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie przedłożył bowiem żadnych dowodów na powyższą okoliczność, w szczególności nie wykazał, aby zwracał się do przełożonego o umożliwienie mu wzięcia udziału w sprawdzianie. Za mało wiarygodne uznał Sąd wywody skarżącego w odniesieniu do powyższej kwestii również z tego względu, że jak wskazano w rozstrzygnięciu organu I instancji, sprawdziany trwają od kwietnia do października, zatem jest to wystarczająco długi okres, aby zasygnalizować przełożonemu chęć udziału w sprawdzianie i wystąpić z wnioskiem o umożliwienie przystąpienia do sprawdzianu.
Nie ma również racji skarżący wywodząc, że jego nieobecność w służbie w 2023 r. nie mogła mieć wpływu na ocenę zasadności jego zwolnienia. Niewątpliwie każda nieobecność, a w szczególności długotrwała, bądź krótkie ale częste nieobecności, wpływają na sposób organizacji służby pozostałych żołnierzy i organ, podejmując decyzję w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby był władny ocenić, czy w odniesieniu do skarżącego stanowi to przesłankę uniemożliwiającą pozostanie w służbie.
Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących nieobecności skarżącego w służbie w dniu [...] czerwca 2023 r. Okoliczność, iż w sprawie tej toczy się postępowanie karne nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć. Zauważyć bowiem należy, że okoliczność powyższa nie była jedyną przyczyną zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Niewątpliwie natomiast mogła mieć wpływ na ocenę dyspozycyjności skarżącego, a także możliwości pogodzenia zawodowej służby wojskowej z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Sąd dostrzega, iż skarżący w przeszłości otrzymywał dobre i bardzo dobre opinie służbowe, jednak jak trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy podstawą oceny przydatności skarżącego w służbie jest opinia ostatnia.
W ocenie Sądu, w badanej sprawie organ zgromadził materiał dowodowy, stanowiący wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i należycie go ocenił, a swoje stanowisko wyczerpująco uzasadnił. Nie może zatem być mowy o dowolności, czy przekroczeniu granic uznania administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi
Przywołane w uzasadnieniu wyroki są dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI