III OSK 2585/24

III OSK 2585/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2685/24 - Wyrok NSA z 2025-10-24
III SAB/Gl 144/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-06-25
II SA/Rz 450/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-07-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.61 par.3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 450/24 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 lutego 2024 r., nr RZ.RUZ.4219.38.2023.JP w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 450/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu na rozprawie, sprawy ze skargi M. B.c na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego: oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wywiodła, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, skarżąca M. B. zaskarżając go w całości i wnosząc, m.in. na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o:
1. wstrzymanie wykonania całości decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 lutego 2024 r., nr [...], gdyż:
a. jej wykonanie spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków,
ewentualnie
b. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody;
2. wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 lutego 2024 r., nr [...], w części dotyczącej działki nr [...] położonej w miejscowości [...], gdyż:
a. jej wykonanie spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków,
b. ewentualnie
c. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody
z przyczyn szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu niniejszego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżąca kasacyjnie podniosła, że uzasadniony jest on faktem, gdyż jej wykonanie spowoduje powstanie dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki polegają na tym, że w przypadku pozwolenia wodnoprawnego, umożliwi ono Inwestorowi na wykonanie urządzeń wodnych, w tym również urządzeń wodnych na nieruchomości skarżącej stanowiącej działkę nr [...] w miejscowości [...] w postaci: przepustów pod drogą oraz rowów przydrożnych. W dalszej kolejności, trudne do odwrócenia skutki polegają na tym, że na podstawie decyzji tzw. ZRID, doprowadzi do wywłaszczenia mieszkańców [...] z części nieruchomości, w tym doprowadzi do wywłaszczenia skarżącej z części działki nr [...], a następnie do wykonania przez Inwestora drogi wraz z niezbędną infrastrukturą, doprowadzi również do wycinki drzew, usunięcia całości ogrodzenia i zniszczenia upraw rolnych, w tym na części nieruchomości skarżącej stanowiącej działkę nr [...] w miejscowości [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935: dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka, określona jako możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Działanie sądu na wniosek powoduje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzależnione od uzyskania dostatecznej wiedzy o okolicznościach uzasadniających taką konieczność. Uzasadnienie wniosku powinno wskazywać takie okoliczności, które pozwolą na uznanie przez Sąd, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt I OZ 333/24, Legalis).
Dalej, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj., gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III FZ 234/24, Legalis). Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym samo powołanie się na treść obowiązujących przepisów, a uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczące o spełnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 204/24, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 481/24, Legalis).
Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa skarżącego.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie uprawdopodobniła w rozpoznawanym wniosku w wystarczający sposób przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie zawarła w skardze kasacyjnej wniosek wraz z krótkim uzasadnieniem, jednak przedstawione przez skarżącą argumenty okazały się zbyt ogólne i gołosłowne.
Wskazać należy, że zdaniem Sądu pierwszej instancji, który oddalił przedmiotową skargę, decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym zawiera niezbędne elementy wymagane obowiązującymi przepisami prawa. W pozwoleniu wodnoprawnym ustalono cel projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W szczególności sentencja zawiera opis urządzeń wodnych, w tym podstawowe parametry charakteryzujące te urządzenia i warunki ich wykonania oraz lokalizację za pomocą informacji o nazwie lub numerze obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych oraz współrzędnych. Określono usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych, do wód płynących rzeki [...] i potoku [...] projektowanymi wylotami z układu kanalizacji deszczowej zamkniętej i rowów szczelnych. Wyznaczono warunki prowadzenia przez wody powierzchniowe płynące obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonowych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza w tym momencie o prawidłowości stanowiska organów oraz Sądu pierwszej instancji, lecz zwraca uwagę, że skarżący nie przedstawił w rozpoznawanym wniosku takiej argumentacji, która przekonałaby Sąd, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności podniesione w przedmiotowym wniosku, że "trudne do odwrócenia skutki polegają na tym, że w przypadku pozwolenia wodnoprawnego, umożliwi ono Inwestorowi na wykonanie urządzeń wodnych, w tym również urządzeń wodnych na nieruchomości skarżącej stanowiącej działkę nr [...] w miejscowości [...] w postaci: przepustów pod drogą oraz rowów przydrożnych (...) trudne do odwrócenia skutki polegają na tym, że na podstawie decyzji (...) doprowadzi do wywłaszczenia mieszkańców [...] z części nieruchomości, w tym doprowadzi do wywłaszczenia skarżącej z części działki nr [...], a następnie do wykonania przez Inwestora drogi wraz z niezbędną infrastrukturą, doprowadzi również do wycinki drzew, usunięcia całości ogrodzenia i zniszczenia upraw rolnych, w tym na części nieruchomości skarżącej stanowiącej działkę nr [...] w miejscowości [...]" nie mają charakteru konkretnego i zindywidualizowanego, pozwalającego ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Twierdzenia te, niepoparte żadnymi dowodami lub odniesieniami do dowodów lub dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, należało uznać za niewystarczające, wobec zupełnie odmiennego, przytoczonego wyżej stanowiska Sądu pierwszej instancji.
Innymi słowy, uzasadnienie wniosku nie zawiera spójnej argumentacji, popartej faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu.
Na marginesie wskazać należy, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji i następnie prawomocnego uznania jej za niezgodną z prawem skarżąca będzie mogła domagać się naprawienia szkody wyrządzonej tą decyzją.
Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.