II SA/Sz 600/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej o wygaśnięciu mandatu radnego, uznając, że wieczyste użytkowanie gruntu gminnego przez spółdzielnię, której radny był prezesem, nie narusza zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na mieniu komunalnym.
Rada Miejska podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego S. U., uznając, że jako prezes spółdzielni prowadzącej działalność gospodarczą na gruntach gminnych w formie użytkowania wieczystego, naruszył zakaz wynikający z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. S. U. zaskarżył uchwałę, argumentując, że wieczyste użytkowanie nie jest równoznaczne z korzystaniem z mienia komunalnego w rozumieniu tego przepisu. Sąd przychylił się do argumentacji skarżącego, stwierdzając nieważność uchwały.
Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miejskiej stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego S. U. z powodu naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Wojewoda wezwał Radę do podjęcia takiej uchwały, wskazując, że radny jako prezes spółdzielni prowadzącej działalność na gruntach gminnych w wieczystym użytkowaniu naruszył art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Rada Miejska podtrzymała swoje stanowisko, a następnie S. U. zaskarżył uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący argumentował, że nabył użytkowanie wieczyste przed objęciem mandatu, a spółdzielnia nie osiągnęła żadnych korzyści podatkowych z mienia gminnego. Sąd uznał, że wieczyste użytkowanie gruntu, będące prawem zbliżonym do własności i stanowiące samodzielny tytuł prawny, nie jest objęte hipotezą art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten dotyczy bezpośredniego korzystania z mienia komunalnego, np. w drodze dzierżawy czy jako ajent. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej, uznając, że brak było podstaw do wygaśnięcia mandatu radnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie działalności gospodarczej przez spółdzielnię na gruntach oddanych w wieczyste użytkowanie nie stanowi naruszenia zakazu wynikającego z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
Wieczyste użytkowanie gruntu jest prawem zbliżonym do własności i stanowi samodzielny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, nie będąc tym samym bezpośrednim korzystaniem z mienia komunalnego w rozumieniu przepisu zakazującego radnym prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (7)
Główne
u.s.g. art. 24f § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji, gdy radny jest prezesem spółdzielni prowadzącej działalność gospodarczą na gruntach stanowiących własność gminy, oddanych tej spółdzielni w wieczyste użytkowanie.
o.w. art. 190 § 1 pkt 2a i ust.2
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, ale wymaga zaistnienia przesłanek z innych ustaw, np. ustawy o samorządzie gminnym.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały organu.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że uchwała nie podlega wykonaniu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.s.g. art. 98a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
Określa istotę użytkowania wieczystego jako prawa zbliżonego do własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieczyste użytkowanie gruntu gminnego przez spółdzielnię, której radny jest prezesem, nie stanowi korzystania z mienia komunalnego w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Radny nabył prawo wieczystego użytkowania gruntu przed objęciem mandatu. Spółdzielnia nie osiągnęła żadnych korzyści z mienia komunalnego w formie zwolnień i umorzeń podatkowych.
Odrzucone argumenty
Radny, będąc prezesem spółdzielni prowadzącej działalność gospodarczą na mieniu gminnym w formie użytkowania wieczystego, naruszył zakaz wynikający z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Rada Miejska została zobowiązana przez Wojewodę do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego.
Godne uwagi sformułowania
Użytkowanie wieczyste stanowi samodzielny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, tak więc nie jest to korzystanie z mienia komunalnego w rozumieniu powyższego przepisu. Celem regulacji zawartej w art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym jest zapobieganie wykorzystaniu funkcji radnego do osiągnięcia korzyści z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, nieruchomość stanowiąca własność gminy oddana w użytkowanie wieczyste, nie jest objęta hipotezą art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.
Skład orzekający
Iwona Tomaszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Makowska
członek
Maria Mysiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście wieczystego użytkowania gruntów komunalnych przez podmioty, w których radni pełnią funkcje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wieczystego użytkowania, a nie innych form korzystania z mienia komunalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów radnych i interpretacji przepisów dotyczących mienia komunalnego, co jest istotne dla samorządowców i prawników.
“Czy wieczyste użytkowanie gruntu gminnego przez spółdzielnię to 'korzystanie z mienia komunalnego' przez radnego?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 600/04 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-02-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Elżbieta Makowska Iwona Tomaszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Mysiak Symbol z opisem 6262 Radni 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2005r. sprawy ze skargi S. U. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Rady Miejskiej na rzecz skarżącego S. U. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Rada Miejska uchwałą Nr [...] z dnia [...] w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 24f ust.1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. ,Nr 142, poz. 1591 ze zm./ i art. 190 ust.1 pkt 2a i ust.2 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw /Dz.U. z 2003r. Nr 159, poz. 1547 ze zm./ stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w Okręgu Wyborczym Nr [...] radnego S. U.. Powyższa uchwała została podjęta na wniosek Wojewody, który pismem z dnia [...] Nr [...], wezwał Radę Miejską do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego S. U.. Wojewoda wskazał, że radny jako prezes [...] prowadzącej działalność gospodarczą na gruntach stanowiących własność gminy będących w użytkowaniu wieczystym spółdzielni narusza zakaz wynikający z art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. S. U. pismem z dnia [...] wezwał Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa powyższą uchwałą. Rada ta uchwałą Nr [...] z dnia [...] podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w uchwale z dnia [...] o wygaśnięciu mandatu radnego S. U.. S. U., po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prezesem Zarządu [...] jest od [...], a radnym został wybrany w [...]. Spółdzielnia ta nabyła od gminy grunty w wieczyste użytkowanie w [...]. W okresie sprawowania mandatu radnego gminy [...], [...] nie osiągnęła żadnych korzyści w prowadzonej działalności w formie zwolnień i umorzeń podatkowych, a skarżący nie naruszył obowiązującego prawa. Prawo wieczystego użytkowana zbliżone jest do prawa własności. Zgodnie z art. 233 kc korzystanie przez wieczystego użytkownika gruntu należącego do jednostki samorządu terytorialnego ograniczone jest tylko przez ustawę, zasady współżycia społecznego i umowę zawartą z tą jednostką. Wieczysty użytkownik może w tych granicach korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób, również właściciela. Celem regulacji zawartej w art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym jest zapobieganie wykorzystaniu funkcji radnego do osiągnięcia korzyści z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skoro radny nabył użytkowanie wieczyste przed wyborami do rady gminy, nie zachodzi przesłanka z art.24 f ust.1 tej ustawy. Użytkowanie wieczyste stanowi samodzielny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, tak więc nie jest to korzystanie z mienia komunalnego w rozumieniu powyższego przepisu. Przepis art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma zastosowania w przypadku użytkowania wieczystego /por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2030r. w sprawie SA/Rz 1169/03/. Odpowiadając na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie podnosząc, że S. U. w dacie objęcia mandatu radnego Rady Miejskiej był Prezesem [...]. Z posiadanych dokumentów wynika, że Spółdzielnia ta prowadzi działalność gospodarczą na mieniu gminnym w formie użytkowania wieczystego. W związku z powyższym S. U. nie może być radnym stosownie do przepisu art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. Do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego S. U., Rada Miejska została zobowiązania przez Wojewodę w trybie art. 98a ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W rozpoznawanej sprawie Rada Miejska uznała, że radny S. U. będąc Prezesem [...], która prowadzi działalność gospodarczą na gruntach należących do gminy [...] oddanych spółdzielni w użytkowanie wieczyste, naruszył zakaz wynikający z przepisu art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem Sądu radny S. U. nie naruszył zakazu wynikającego z tego przepisu, dlatego brak było podstaw do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego na podstawie art. 190 ust.1 pkt 2a i ust.2 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin rad powiatów i sejmików województw /Dz.U. z 2003r. Nr 159, poz. 1547 ze zm./. Zgodnie z at. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym /tj. Dz.U. z 2010r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./, radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. W ocenie Sądu, nieruchomość stanowiąca własność gminy oddana w użytkowanie wieczyste, nie jest objęta hipotezą art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. Istotę użytkowania wieczystego określa art. 233 kc, który stanowi, że w granicach określonych przez ustawę i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach może swoim prawem rozporządzać. Użytkowanie wieczyste jest więc prawem zbliżonym do prawa własności i stanowi samodzielny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości w zakresie przewidzianym umową z wyłączeniem uprawnień właściciela. Korzystanie z mienia oddanego spółdzielni w użytkowanie wieczyste nie jest więc równoznaczne z korzystaniem z mienia komunalnego gminy w rozumieniu art. 24f ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż właściciel /gmina/ oddając swe mienie w użytkowanie innej osobie, pozbawia się władztwa nad tym mieniem i nie może ingerować w sposób jego wykorzystania przez użytkownika, jeśli ten nie narusza przepisów prawa lub warunków umowy /por. wyroku w podobnych sprawach/. Przepis art. 24f ust.1 cyt. ustawy, dotyczy radnych, którzy bezpośrednio korzystają z mienia komunalnego, w postaci np. dzierżawy czy jako ajenci. Należy więc uznać, że Prezes [...] prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającej w użytkowaniu wieczystym grunty należące do gminy, nie prowadzi działalności gospodarczej wspólnie z innymi osobami na gruntach komunalnych w rozumieniu cytowanego przepisu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, dlatego na podstawie art. 147 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI