II SA/SZ 597/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę na decyzję SKO w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, uznając, że ustalenie opłaty jest odrębną kwestią od jej umorzenia.
Skarżąca kwestionowała decyzję o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, argumentując trudną sytuacją finansową i wnioskując o odstąpienie od ustalenia opłaty lub jej umorzenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że ustalenie opłaty jest odrębnym postępowaniem od wniosku o jej umorzenie lub odstąpienie od jej ustalenia. Sąd wskazał, że wcześniejsza decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalenia opłaty jest wiążąca, a kwestia umorzenia może być rozpatrywana w osobnym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą opłatę miesięczną za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ustalania opłat oraz nieuwzględnienie jej trudnej sytuacji finansowej i osobistej (śmierć ojca dziecka, wypadek przy pracy, konieczność utrzymania dwójki dzieci). Wnioskowała o uchylenie decyzji i odstąpienie od ustalenia opłaty. Sąd oddalił skargę, wyjaśniając, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest odrębnym postępowaniem od wniosku o jej umorzenie lub odstąpienie od ustalenia. Podkreślono, że decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalenia opłaty jest wiążąca, a kwestia ewentualnego umorzenia należności może być rozpatrywana w osobnym postępowaniu administracyjnym. Sąd stwierdził brak naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie opłaty powinno nastąpić od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, jednakże samo ustalenie opłaty jest odrębnym postępowaniem od wniosku o jej umorzenie lub odstąpienie od ustalenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest odrębną kwestią od rozpatrywania wniosku o jej umorzenie lub odstąpienie od ustalenia. Decyzja ustalająca wysokość opłaty jest rozstrzygnięciem formalnoprawnym, a kwestia umorzenia lub odstąpienia od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową, rozpatrywaną w osobnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 193 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Rodzice ponoszą miesięczną opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w wysokości przyznanych świadczeń i dodatków, w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 193 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Opłata za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej nie może być niższa niż 660 zł miesięcznie.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 194 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Opłatę ustala starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy zastępczej.
Pomocnicze
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 194 § 1a
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Starosta może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą opłaty, jeżeli zmieniły się okoliczności mające wpływ na jej wydanie.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 80 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Rodzinie zastępczej przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, nie niższe niż 660 zł miesięcznie w przypadku rodziny spokrewnionej.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 86 § 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Kwoty świadczeń podlegają waloryzacji.
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 86 § 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Wysokość zwaloryzowanych kwot jest ogłaszana w Monitorze Polskim.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada sprawę w granicach jej przedmiotu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli nie stwierdzono naruszenia prawa.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ nie może przekroczyć granic uznaniowości.
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ załatwia sprawę decyzją.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy lub uchylić decyzję organu I instancji.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 78a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o przesłankach rozstrzygnięcia.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z uchwałą Rady Powiatu w L. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia opłaty, poprzez ustalenie opłaty za okres sprzed wszczęcia postępowania administracyjnego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 6 k.p.a.) poprzez nie orzeczenie i pominięcie wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty, umorzenie należności lub rozłożenie na raty. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez nie uwzględnienie trudnej sytuacji finansowej i osobistej skarżącej (śmierć ojca dziecka, wypadek przy pracy, konieczność utrzymania dwójki dzieci), co stanowi przesłankę do odstąpienia od ustalenia opłaty. Naruszenie przepisów postępowania (art. 104 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która była wadliwa, a postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty nie zostało zakończone.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej umorzenia opłaty. aby można było umorzyć w całości lub w części ww. opłatę - w pierwszej kolejności należy ustalić formalnie jej wysokość.
Skład orzekający
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący
Wiesław Drabik
sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, odrębność postępowań w sprawie ustalenia opłaty i jej umorzenia/odstąpienia od ustalenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami za pieczę zastępczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu pomocy społecznej i praw rodziny, choć rozstrzygnięcie jest oparte na utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej procedury administracyjnej.
“Czy trudna sytuacja materialna zwalnia z opłat za dziecko w pieczy zastępczej? Sąd wyjaśnia procedurę.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 597/23 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krzysztof Szydłowski Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/ Wiesław Drabik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 389/24 - Wyrok NSA z 2025-02-20 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 821 art. 193 ust.1, art. 193 ust.2, art. 194 ust.1a, art. 80 ust.1, art. 86 ust.2, art. 86 ust.3, art. 194 ust.2, art. 194 ust.3, Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr SKO.WT/430/1793/2023 w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej oddala skargę. Uzasadnienie Starosta L. decyzją z dn. 06.03.2023 r. nr PCPR.5113.25.2021.EA ustalił K. B. opłatę miesięczną za okres od 01.03.2021 r. do 31.05.2021 r. w wysokości 694 zł oraz za okres od 01.06.2021 r. do 28.02.2022 r. w wysokości 746 zł miesięcznie za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej, w związku z czym zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka na każde umieszczone dziecko przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Opłata powyższa została ustalona na podstawie przepisów z art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj.: Dz.U. z 2020 r. poz. 821 dalej: ustawa o wspieraniu rodzinny), na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj.: I. naruszenie prawa materialnego 1. poprzez błędną wykładnie tj. art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z uchwałą nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia 23 stycznia 2012r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej poprzez ustalenie opłaty za okres od 1 marca 2021r., a więc za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej za okres sprzed wszczęcia postępowania administracyjnego, podczas gdy brak jest możliwości określenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej za okres przed wszczęciem postępowania, co powoduje nieważność zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. II. naruszenie przepisów postępowania, tj. 2 . art. 6 k.p.a. w zw. z § 6 w zw. z § 7 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia 23 stycznia 2012r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej poprzez nie orzeczenie i pominięcie wniosku odwołującej się przez organ I instancji w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna O. T., umorzenia należności, rozłożenia na raty, organ nie zajął żadnego stanowiska w tym zakresie. 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z uchwałą nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia 23 stycznia 2012r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej poprzez ustalenie opłaty za okres od 1 marca 2021r. do 31 maja 2021r. za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, tj. za okres sprzed wszczęcia postępowania administracyjnego, podczas gdy niedopuszczalne jest ustalanie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej za okres przed wszczęciem postępowania, co powoduje nieważność zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. 4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie doprowadził do wyjaśnienia i zbadania w oparciu o istniejący stan faktyczny sprawy, że w sprawie odwołującej się zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej oraz do umorzenia w całości lub w części ustalonej opłaty ewentualnie na rozłożenia na raty z uwagi na brak wystarczających środków finansowych po stronie odwołującej się, czym organ I instancji przekroczył granice administracyjnej uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. 5. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób niewnikliwy i nieuwzględniający okoliczności podnoszonych przez odwołującą się o wysokości ponoszonych przez nią opłat i wydatków na życie oraz że jest jedyny żyjącym rodzicem dziecka znajdującego się w pieczy zastępczej, bowiem ojciec O. zmarł, a obowiązek alimentacyjny odwołującej wzrósł do [...] zł miesięcznie. 6. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 78a k.p.a. poprzez niepoinformowanie odwołującej K. B., która złożyła wniosek do organu I instancji - do wskazania nowych przesłanek, które są niezbędne do rozpatrzenia sprawy, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, iż organ I instancji dopuścił się szeregu naruszeń przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Naruszenie przepisów postępowania zdaniem pełnomocnika skarżącej przejawiało się w tym, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję bez oczekiwania na zakończenie postępowania w sprawie odstąpienia K. B. od ustalenia opłaty. Ponadto strona podniosła także zarzut nieprawidłowego podjęcia zawieszonego postępowania ww. sprawie. W ocenie pełnomocnika skarżącej nie prawidłowo ustalono dla zobowiązanej kryterium dochodowe. W związku z powyższym, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało w dniu 20 kwietnia 2023 r. decyzję nr SKO.WT/430/1793/2023, w której utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Następnie Kolegium wskazało, że decyzją Starosty L. z dnia 4 października 2022r. nr PCPR.5113.24. 202022.EA odmówiono skarżącej odstąpienia od ustalenia opłaty za okres od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodzinny, rodzice ponoszą opłaty za umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Ustalenie opłaty za umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, zatem na podstawie art.194 ust.1 ustawy o wspieraniu rodziny musi nastąpić z mocą od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Kolegium na tę okoliczność przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2022r. sygn. akt OSK 1158/21. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wskazało, "że tylko odmowa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzić będzie obowiązek jej ustalenia w trybie art. 194 ust. 1 ustawa o wspieraniu rodzinny," a pozostałe zarzuty są przedwczesne i mogą być przedmiotem zarzutów w innych postępowaniach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie profesjonalny pełnomocnik skarżącej zarzucił : 1. naruszenie prawa materialnego tj. - § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 uchwały nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczanie terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia odpłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej polegającego na nieustaleniu, że kryterium dochodowe skarżącej nie pozwala na uiszczanie opłaty za pobyt dziecka z uwagi na to, że skarżąca wychowuje dwoje dzieci oraz, że uległa wypadkowi przy pracy, a cały obowiązek pokrycia kosztów syna obciąża skarżąca z uwagi na śmierć ojca małoletniego O., co powoduje nieprawidłowe niezastosowanie ww. normy prawnej i powstanie przesłanek uzasadniających, że zachodzą okoliczności do odstąpienia od opłaty, - art. 194 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny w zw. w zw. z § 3, § 4, i § 5 uchwały nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczanie terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia odpłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej poprzez to, że organ I instancji ustalił opłatę za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej z skarżąca za okres od 1 marca 2022 r. do 28 lutego 2023 r., jednocześnie dokonał nieprawidłowej oceny sytuacji finansowej i osobistej skarżącej z uwagi, że skarżąca złożyła wniosek o odstąpienie ustalenia opłat syna z uwagi na trudną sytuację materialną i braku środków pozwalających na uiszczanie, która to decyzja nie jest jeszcze prawomocna z uwagi na skuteczne wniesienia środków zaskarżenia, 2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie uwzględnił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie może ponosić opłaty solidarnie z drugim rodzicem z uwagi na śmieć ojca małoletniego O., co powoduje zwiększony obowiązek po stronie skarżącej, a więc stanowi szczególną przesłankę uzasadniającą odstąpienia od ustalenia opłaty, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie ustalił, że skarżąca nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do odstąpienia od odpłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, - art. 104 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ II instancji załatwił sprawę utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji ustalającą opłatę za pobyt dziecka za okres od 1.03.2022 r. do 31.05.2022 r. w wysokości 746 zł za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, oraz ustalającą opłatę miesięczną skarżącej za okres od 01.06.2022 r. do 28.02.2023 r. w wysokości 785 zł miesięcznie za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej podczas, gdy skarżąca zaskarżyła decyzję organu II instancji na mocy, której podtrzymano decyzję odmawiającą jej odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w związku z czym uznać należy, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone, natomiast organ w takiej sytuacji winien wstrzymać się z ustalaniem opłaty za pobyt małoletniego w rodzinie zastępczej do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym, - art. 80 k.p.a. w ten sposób, że organ I i II instancji nie doprowadził do wyjaśnienia i zbadania w oparciu o istniejący stan faktyczny sprawy, że w sprawie skarżącej zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletniego O. T. w rodzinnej pieczy zastępczej oraz do umorzenia w całości lub w części ustalonej opłaty z uwagi na brak wystarczających środków finansowych po stronie skarżącej, czym organ II instancji przekroczył granice administracyjnej uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonej decyzji; - art.138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, gdy była ona wadliwa. Pełnomocnik skarżącej podtrzymała zarzuty oraz stanowisko zaprezentowane w treści odwołania. Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o : 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości, zaś na podstawie art. 135 p.p.s całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co poprzez odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie spokrewnionej - zgodnie ze złożonym wnioskiem, 2) ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ponownego rozpoznania organowi II instancji; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 4) nieobciążanie skarżącej kosztami postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z dalej: ustawa p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został zawarty w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 września 2021 r., a pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy p.p.s.a. Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotowa sprawa dotyczyła decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, którą to kwestię normuje ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przepis art. 193 ustawy stanowi: 1. Za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 194 ust. 1 powoływanej ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że skarżąca K. B. jest matką dziecka – O. T., które zostało umieszone w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzją z 14 lutego 2023 r. nr SKO.KA.430.5475/2022, utrzymało decyzję organu I instancji ,którą ustalono świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 746,00 zł miesięcznie w okresie od 1 marca 2022 r. do 31 maja 2022 r. oraz w kwocie 785 zł. od 1 czerwca 2022 r. do 28 lutego 2023 r. W myśl ust. 2 art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny, za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, co do zasady odpowiadają rodzice dziecka solidarnie, w przypadku, gdy jeden z rodziców nie żyje, to wydaje się decyzję do drugiego żyjącego rodzica. Istotne jest zatem, co wynika z przedłożonych przez organ informacji – stosowne decyzje wydawane były w stosunku do matki dziecka, jako zobowiązanej. W świetle natomiast ust. 1a art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny, jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej; 2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny, kwoty, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, od 1 czerwca roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie od roku kalendarzowego, w którym była przeprowadzona ostatnio waloryzacja, przekroczył 105% (ust. 2). Wysokość kwot, o których mowa w ust. 2, jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w drodze obwieszczenia, przez ministra właściwego do spraw rodziny, w terminie do końca marca roku kalendarzowego, w którym jest przeprowadzana waloryzacja (ust. 3). Jak zasadnie wskazał organ, zapadła uprzednio decyzja o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej - jest dla niego wiążąca. Wskazać należy, że w dniu 21 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał wyrok o sygn. akt II SA/Sz 380/23, w którym oddalił skargę K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 19 września 2022r.nr SKO/WM/430/2823/2022 w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ odwoławczy podał, że ustalenie opłaty (czy opłat - jak w kontrolowanej sprawie) ma charakter formalnoprawny i opiera się na określeniu terminów pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej i określeniu kosztów utrzymania dziecka w ww. pieczy zastępczej. Koszty te są określane również z odesłaniem do ogłaszanych przez starostę (Prezydenta miasta - jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie) zarządzeń dotyczących średnich miesięcznych kosztów utrzymania dziecka w danej placówce. Wymaga podkreślenia, że skarżąca nie kwestionowała ani terminów ani miejsc pobytu syna w pieczy zastępczej. Podnosiła jedynie, że w okolicznościach jej sytuacji rodzinnej, zarobkowej i finansowej, ponoszenie kosztów określonych przez organ nie jest obiektywnie możliwe, stąd wnosił o umorzenie ww. należności. Jednak umorzenie ww. kosztów jest możliwe dopiero po rozpatrzeniu osobnego wniosku skarżącej złożonego po prawomocnym zakończeniu sprawy dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązań z tego tytułu. Zwrócił na to uwagę organ i wyjaśnił powyższe w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 194 ust. 2 i 3 ustawy, Rada powiatu określa w drodze uchwały szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy. Uwzględniając uchwałę Rady powiatu, Starosta (działając na wniosek lub z urzędu), może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że odstąpienie od ustalenia tej opłaty, określone w art. 194 ust. 3 ustawy, jak i ustalenie opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, o jakim mowa w art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - powinno nastąpić w osobnych decyzjach. Podobnie, na tej samej zasadzie, w osobnym postępowaniu może nastąpić umorzenie ww. należności. Decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej umorzenia opłaty. Kwestia wysokości kosztów, o których mowa w art. 193 ust. 1 o wspieraniu rodziny - zapada w postaci decyzji ustalającej, co wynika z art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, natomiast decyzja dotycząca odstąpienia od ustalenia opłaty, czy decyzja dotycząca jej umorzenia jest decyzją uznaniową. Materie te ustawodawca rozgraniczył. Aby można było umorzyć w całości lub w części ww. opłatę - w pierwszej kolejności należy ustalić formalnie jej wysokość. Stąd, skoro skarżąca nie kwestionuje terminów pobytu syna i w pieczy zastępczej ani błędu w zakwalifikowaniu danej placówki do zarządzeń starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu), to skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze rzeczowo i wyczerpująco uzasadniło zaskarżoną decyzję; przywołało jej podstawy prawne i faktyczne. Wyjaśniło także kwestie związania wydaną decyzją stateczną odmawiającej odstąpienia od ustalenia opłaty. Jednoznacznie podało także, że kwestia ewentualnego umorzenia płatności może być przedmiotem rozważań starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) w odrębnym postępowaniu. Z tych względów Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa i orzekł jak w wyroku. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI