II SA/SZ 593/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-09-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęwznowienie postępowaniaobszar oddziaływaniaprawo budowlaneinteres prawnyinteres faktycznypasiekasąsiedztwok.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. J. na decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę, uznając, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Skarżący K. J. domagał się wznowienia postępowania i uchylenia pozwolenia na budowę dla sąsiedniej działki, twierdząc, że inwestycja wpłynie negatywnie na jego pasiekę. Organy administracji, po wcześniejszym uchyleniu przez WSA postanowień o odmowie wznowienia, ponownie odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że działka skarżącego nie leży w obszarze oddziaływania obiektu. WSA w Szczecinie oddalił skargę, potwierdzając, że interesy skarżącego związane z pasieką mają charakter faktyczny, a nie prawny, i nie podlegają ochronie w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi K. J. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, argumentując, że planowana inwestycja negatywnie wpłynie na jego pasiekę, która funkcjonuje od ponad 50 lat. Po tym, jak WSA uchylił wcześniejsze postanowienia odmawiające wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminowi, organy administracji wznowiły postępowanie, ale ponownie odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzasadniono to tym, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a zatem skarżący nie ma statusu strony w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że postępowanie o pozwolenie na budowę ma na celu ochronę uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich, a nie interesów faktycznych. Argumenty skarżącego dotyczące wpływu inwestycji na jego pasiekę zostały uznane za dotyczące interesu faktycznego, który nie podlega ochronie w tym trybie. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wytyczne dotyczące hodowli pszczół nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie muszą być uwzględniane przez inwestora ani organy wydające pozwolenie na budowę. Ponadto, zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o warunkach zabudowy dla sąsiednich nieruchomości wykraczały poza zakres postępowania o pozwolenie na budowę. W konsekwencji, sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i odmówiły uchylenia decyzji, co doprowadziło do oddalenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie ma statusu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a jego interesy mają charakter faktyczny, a nie prawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie o pozwolenie na budowę chroni uzasadnione interesy prawne osób trzecich, a nie faktyczne. Argumenty skarżącego dotyczące wpływu inwestycji na jego pasiekę zostały uznane za dotyczące interesu faktycznego, który nie podlega ochronie w tym trybie. Brak jest przepisów prawa, które nakładałyby na inwestora obowiązek uwzględniania wytycznych dotyczących hodowli pszczół w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

P.p.s.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji.

Pomocnicze

pb art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu jako terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

pb art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zasada wolności budowlanej, której granice wyznacza wymóg zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

pb art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

pb art. 32 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymogi dotyczące pozwolenia na budowę.

pb art. 35 § ust. 1 pkt 1-2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zakres kontroli projektu budowlanego przez organ: zgodność z ustaleniami planu miejscowego lub decyzją o warunkach zabudowy (pkt 1) oraz zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2).

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Określenie uprawnień wojewódzkich sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4, 1, 5 i 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo właściciela do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg dobrego sąsiedztwa w decyzji o warunkach zabudowy.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12

Odległości budynków od granicy działki.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13

Zjawisko przesłaniania.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 19

Odległości miejsc postojowych od okien budynków i granicy działki.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 60

Zjawisko zacieniania.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271

Przepisy przeciwpożarowe.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 272

Przepisy przeciwpożarowe.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 28

Odprowadzanie wód opadowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Interesy skarżącego związane z pasieką mają charakter faktyczny, a nie prawny. Wytyczne dotyczące hodowli pszczół nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego. Zarzuty dotyczące decyzji o warunkach zabudowy wykraczają poza zakres postępowania o pozwolenie na budowę.

Odrzucone argumenty

Inwestycja negatywnie wpłynie na pasiekę skarżącego. Organy nie odniosły się do faktycznego oddziaływania inwestycji na pasiekę. Wady decyzji o warunkach zabudowy dla sąsiednich nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu nie jest przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę analiza wszelkich utrudnień czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie, a tylko takich, które z uwagi na przepis prawa ograniczają zagospodarowanie działki sąsiedniej interes faktyczny nie podlega ochronie wynikającej z treści przywołanego wyżej przepisu [art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego] Wytyczne te nie stanowią bowiem źródła powszechnie obowiązującego prawa.

Skład orzekający

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania' w kontekście pozwolenia na budowę, ochrona interesów prawnych nad faktycznymi, brak uwzględniania wytycznych branżowych niebędących prawem powszechnie obowiązującym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (pasieka) i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem inwestora a interesem właściciela sąsiedniej nieruchomości, który prowadzi specyficzną działalność (pszczelarstwo). Pokazuje też, jak ważne jest rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym w postępowaniu administracyjnym.

Czy inwestycja budowlana może zniszczyć pasiekę? Sąd wyjaśnia granice prawa sąsiedztwa.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 593/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust. 4, art. 35  ust. 1 pkt 1-2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] [...](2) w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Zachodniopomorski, po rozpatrzeniu odwołania K. J. (dalej powoływany jako: strona, wnioskodawca lub skarżący), decyzją z dnia 4 maja 2023 r., znak [...](2), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] [...] z dnia 7 lutego 2023 r. znak [...], odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 11 kwietnia 2017 r., Nr [...], znak [...], o pozwoleniu na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego z zewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej do zbiornika bezodpływowego, kanalizacji deszczowej i elektroenergetycznej wraz z urządzeniami zagospodarowania terenu, na działce nr ewid. [...] położonej w S. , obręb S., gm. K. - wydanej na rzecz M. J..
Jak wyjaśnił organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, strona 20 maja 2021 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, 1, 5 i 6 k.p.a., wystąpiła z wnioskiem wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy K. o pozwoleniu na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem i niezbędną infrastrukturą techniczną na dz. nr [...], domagając się uchylenia powyższej decyzji.
Postanowieniem z 25 października 2021 r. Starosta [...] odmówił wnioskodawcy wznowienia postępowania administracyjnego uznając, iż stosowny wniosek został złożony z przekroczeniem ustawowego terminu. Po rozpatrzeniu zażalenia, Wojewoda Zachodniopomorski, postanowieniem z 15 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty [...]. Wojewoda, podobnie jak organ I instancji uznał, iż wnioskodawca o budowie budynku na dz. nr [...] powziął wiedzę już w 2018 r., a zatem wystąpił z wnioskiem po terminie, w którym możliwe jest wznowienie postępowania.
W następstwie skargi wniesionej przez wnioskodawcę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z 14 kwietnia 2022 r., uchylił postanowienia organów obu instancji wskazując, iż ich stanowisko w kwestii ustalenia terminu, w którym strona dowiedziała się o decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że przywoływane przez organy okoliczności, z których miało wynikać, iż posiadał on wiedzę o wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie dają podstaw do takich wniosków. Jak ocenił Sąd dla oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania istotne znaczenie ma informacja wskazana w piśmie wnioskodawcy z 13 lipca 2021 r., w którym skarżący jednoznacznie wskazał, iż o decyzji Starosty [...] z 11 kwietnia 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla działki nr [...] dowiedział się dopiero z pisma organu z 18 czerwca 2021 r.
Postanowieniem z 13 października 2022 r. Starosta [...] wznowił postępowanie, a następnie, decyzją z 7 lutego 2023 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z 11 kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że planowana zabudowa na terenie działki nr [...] obr. S. gm. K. nie spowoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania działki nr [...] stanowiącej własność odwołującego.
Wojewoda w następstwie rozpatrzenia odwołania utrzymał powyższą decyzję w mocy wyjaśniając, iż w przypadku żądania wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcie kwestii, czy wnoszący o wznowienie postępowania jest stroną w sprawie, może nastąpić dopiero po wszczęciu postępowania. W przypadku ustalenia, we wznowionym postępowaniu, że wnioskodawcy nie przysługuje legitymacja do skutecznego żądania wznowienia postępowania, dalsza weryfikacja ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest możliwa.
Wyjaśniono, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ustalenie kręgu stron postępowania, poza inwestorem, wymaga zatem prawidłowego określenia obszaru oddziaływania. Stosownie do definicji legalnej, zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Nadmieniono, że nie jest przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę analiza wszelkich utrudnień czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie, a tylko takich, które z uwagi na przepis prawa ograniczają zagospodarowanie działki sąsiedniej. Wszelkie inne utrudnienia mogą ewentualnie stanowić podstawę do kierowania roszczeń cywilnych wobec inwestora.
Według ustaleń organu odwołujący jest współwłaścicielem działki nr [...]. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu powyższa działka jest położona w odległości ok. 26 metrów od działki inwestycyjnej i nie sąsiaduje z działką inwestycyjną nr [...].
Natomiast zgodnie z wnioskiem i projektem budowlanym, przedmiotem inwestycji jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z wbudowanym garażem i z infrastrukturą techniczną (wody, kanalizacji sanitarnej do zbiornika bezodpływowego, kanalizacji deszczowej do studni chłonnej, elektroenergetycznej wraz z urządzeniami zagospodarowania terenu) na działce nr ewid. [...] położonej w S. , obręb S., gm. K.. Projektowany budynek jest budynkiem wolnostojącym, niepodpiwniczonym, parterowym w rzucie na planie prostokąta, o wysokości nieprzekraczającej: 8,0 m do kalenicy dachu i 4,00 m do dolnej krawędzi okapu. Dach budynku dwuspadowy, symetryczny o nachyleniu 20°, kalenica równoległa do drogi powiatowej dz. nr [...]. Szerokość elewacji frontowej nie przekracza 17 m, wskaźnik powierzchni zabudowy jest mniejszy niż 12%, powierzchnia biologicznie czynna jest większa niż 50% powierzchni działki inwestycyjnej. Usytuowanie budynku nastąpiło we wschodniej części działki inwestycyjnej w odległości co najmniej 4 m od granicy z działką nr [...] (zlokalizowaną od strony północnej) i działką nr [...] (zlokalizowaną od strony południowej), w odległości ponad 30 m od granicy z działką nr [...] (zlokalizowaną od strony zachodniej) oraz w odległości 5 m (w miejscu największego zbliżenia) z działką nr [...] stanowiącą działkę drogową (zlokalizowaną od strony wschodniej). Obsługa komunikacyjna terenu inwestycji zaprojektowana została z działki nr [...]. Lokalizacja projektowanego budynku nastąpiła z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 5 m od granicy z działką nr [...], wyznaczoną na załączniku graficznym nr [...] do decyzji Wójta Gminy K. z 17 maja 2016 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z wbudowanym garażem i z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...].
Wskazano, że w myśl § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) budynki należy lokalizować w odległości 4 m od granicy działki inwestycyjnej w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, albo 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Uwzględniając formę i konstrukcję projektowanego obiektu, sposób zagospodarowania terenu inwestycji, oraz lokalizację projektowanej zabudowy w stosunku do niezabudowanych działek sąsiednich nie występuje zjawisko zacieniania i przesłaniania. W przedmiotowej sprawie zachowano normy określające usytuowanie budynku w stosunku do granic działki budowlanej (§ 12 rozporządzenia), określające odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej (§ 19 rozporządzenia), nie zachodzi zjawisko przesłaniania i zacieniania (§ 13 i § 60 rozporządzenia), lokalizacja budynku spełnia przepisy przeciwpożarowe (§271 i 272 rozporządzenia). Ponadto w zakresie lokalizacji miejsc postojowych, jak i innych elementów zagospodarowania terenu nie stwierdzono naruszenia norm określonych przepisami rozporządzenia. Zgodnie z projektem budowalnym odprowadzanie wód opadowych nastąpi systemem rynien i rur spustowych na teren inwestycji do studni chłonnych, co odpowiada postanowieniom §28 rozporządzenia. Organ wskazał także na okoliczność, że na działce odwołującego brak jest istniejącej zabudowy.
W świetle powyższego uznano, że z uwagi na rodzaj inwestycji, usytuowanie projektowanego budynku jednorodzinnego wolnostojącego, jego formę, konstrukcję obszar oddziaływania inwestycji zamyka się na terenie inwestycyjnym dz. nr [...], nie obejmując działek sąsiednich. Inwestycja nie powoduje emisji nadmiernego hałasu, spalin, wibracji, wstrząsów, fal elektromagnetycznych, promieniowania, pyłów i gazów, czy nieprzyjemnych zapachów. Planowana inwestycja nie narusza interesów osób trzecich i nie powoduje pogorszenia warunków użytkowania nieruchomości zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Całość rozważań w powyższym zakresie doprowadziła organ do konkluzji, iż działka stanowiąca współwłasność K. J. nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. Brak jest bowiem przepisu prawa, który z uwagi na zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym wprowadziłby ograniczenia w zabudowie działki nr [...]. Przepisu takiego nie wskazał również skarżący. Tym samym uznano, że nie ma podstaw do przyznania K. J. statusu strony, a w konsekwencji przyznania legitymacji procesowej do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę.
Końcowo wyjaśniono, że w razie stwierdzenia już po wznowieniu postępowania, że wnioskodawca nie posiada statusu strony, odpowiednim jest wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a wszelkie podniesione zarzuty, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4, pkt 1, 2, 5 i 6 k.p.a., i art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie.
Pismem z 30 czerwca 2023 r. K. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty. Zarzucił, powyższym rozstrzygnięciom rażącą niezgodność z prawem, która nie wyeliminowała wskazywanych uchybień przy postępowaniu administracyjnym.
Jak wywiódł skarżący, organy zamiast odnieść się do wskazywanych uchybień wyeliminowały go z postępowania nie uznając za stronę postępowania. W ogóle nie odniesiono się do stawianych we wniosku zarzutów, a w skupiono się wyłącznie na konieczności zbadania interesu prawnego skarżącego. Tymczasem organy są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i winny przeprowadzić postępowanie w ten sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa.
W ocenie skarżącego mimo wyroku WSA w Szczecinie z 14 kwietnia 2022r. sygn. akt II SA/Sz 177/22 nakazującego wznowienie postępowania, Starosta [...] i Wojewoda wadliwie nie nadali skarżącemu statusu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
Zdaniem skarżącego art. 140 kodeksu cywilnego gwarantuje mu możliwość użytkowania działki zgodnie z jej przeznaczeniem, a w zakresie oddziaływania obiektu należy brać pod uwagę nie tylko oczywiste i przyszłe naruszenia, ale również potencjalne możliwości wystąpienia takich ograniczeń. Nadto organ administracji powinien zbadać (czego nie uczynił), czy planowana zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na budowie obiektu budowlanego da się pogodzić z rolniczym charakterem gruntów, czy też prowadzi ona do ustalenia innego niż rolniczy, sposobu użytkowania gruntów. Nie każda zmiana zagospodarowania, wymagająca wydania decyzji o warunkach zabudowy, wiąże się ze zmianą przeznaczenia gruntów rolnych. Grunty rolne nie utracą swego rolnego charakteru w przypadku budowy obiektów związanych z produkcją rolną czy budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego. Jednak budowa budynku niewchodzącego w skład gospodarstwa rolnego nie może być uznana za związaną z produkcją rolną i prowadzi do zmiany, zatem jest to inny niż rolniczy, sposób użytkowania gruntów rolnych.
Nie podjęto też żadnych kroków w celu sprawdzenia czy zmiana tego charakteru nie będzie kolidowała z prowadzoną przez skarżącego pasieką na terenie działki [...] i to, mimo że hodowla pszczoły miodnej podlega szczególnej ochronie w zakresie hodowli i dobrostanu pszczół. Wskazał, że wprowadzenie na teren okalający jego pasieki zabudowy mieszkaniowej spowodowało nękanie skarżącego i pasieki. Wielokrotnie wytruto pszczoły, nadto jest zastraszany i szykanowany przez sąsiadów czego dowodem była tocząca się cztery lata sprawa sądowa o pszczoły (z żądaniem powoda - właściciela działki [...] - likwidacji pasieki). Zabudowa na okolicznym terenie spowodowała zatem, że nie może już w spokoju prowadzić swojej pszczelarskiej działalności, bowiem właściciele sąsiadujących nieruchomości oświadczają, że właściciel pasieki zobowiązany jest zapewnić im komfort w wybudowanym domu.
Dodatkowo w ocenie skarżącego urząd gminy, popełnił też wiele naruszeń przy wydawaniu warunków zabudowy dla okolicznych działek, w szczególności nie spełniony został wymóg dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Nie zgodził się też z ustaleniem, że działka skarżącego jest wolna od zabudowań, a przeciwnie - znajdują się na niej obiekty budowlane o przeznaczeniu gospodarczym (rolniczym), w tym domek z miodziarnią, w ogóle nie wzięły tego pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy. Nikt też nie wziął pod uwagę, że na jego działce od kilkudziesięciu lat prowadzona jest pasieka - zgodnie z prawem i przeznaczeniem tych terenów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone w 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem skargi jest wydana we wznowionym postępowaniu decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego z zewnętrznymi instalacjami na działce nr ewid. [...]. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie przez organy administracji, iż nieruchomości skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, wskutek czego żądania skarżącego - jako nie pochodzące od strony postępowania - nie podlegają merytorycznemu rozpatrzeniu we wznowionym postępowaniu.
Skarżący kwestionuje powyższe stanowisko upatrując swojego interesu prawnego w szczególności w art. 140 kodeksu cywilnego i wskazując, iż na jego gruncie od przeszło 50 lat funkcjonuje pasieka, a powstająca zabudowa uniemożliwia mu działalność w tym zakresie. Opiera się one też na orzeczeniu Sądu zapadłym w toku rozpatrzenia jego skargi na postanowienia odmawiające wznowienia postępowania. Wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę skarżący dopatruje się również w poprzedzających powyższe rozstrzygnięcia decyzjach o warunkach zabudowy.
Wobec powyższych zarzutów należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż Sąd uchylając postanowienia odmawiające wznowienia postępowania zakwestionował ustalenia organów do co uchybienia terminowi do wystąpienia z żądaniem wznowienia postepowania. Skutkiem powyższego rozstrzygnięcia organy prawidłowo wznowiły postępowanie zakończone decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę.
Organy te prawidłowo - przed merytoryczną ocenę zarzutów - podjęły się oceny czy wznowione postępowanie zostało zainicjowane przez podmiot uprawniony. Trafnie też organy przyjęły, iż stwierdzenie w postępowaniu prowadzonym na wniosek, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony skutkuje niemożnością merytorycznej oceny zarzutów zgłaszanych do decyzji ostatecznej. Stąd wbrew podstawowemu zarzutowi skargi organy słusznie skoncentrowały się na weryfikacji statusu skarżącego jako strony postępowania. Przy czym trafnie przyjęto, że warunkiem potwierdzenia wymaganego statusu było stwierdzenie, że nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego kwestionowaną we wniosku wznowieniowym decyzją o pozwoleniu na budowę.
W tym miejscu warto zauważyć, że projektowanie i budowę obiektów budowlanych reguluje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, dalej powoływanej jako "prawo budowlane" lub "pb"). Zgodnie z art. 4 tej ustawy, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Przytoczony wyżej przepis kreuje zasadę wolności budowanej, której granice wyznacza wymóg zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zasadnicze wymagania dotyczące projektowania i budowy obiektu budowlanego, z uwzględnieniem przewidywanego okresu użytkowania, określa art. 5 ust. 1 prawa budowalnego statuując wymóg realizacji tych działań w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Odpowiadające tym warunkom projektowanie i budowanie powinno zapewnić zachowanie wymagań wyszczególnionych w pkt 1-10 omawianego przepisu, w tym i wymogu poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 9).
W świetle powyższego organ w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zobowiązany jest sprawdzić czy spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 prawo budowalne, w tym m.in. wymóg zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego, a także zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W tym miejscu należy podkreślić, że projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego. Ustawodawca zróżnicował zakres badania przez organ każdej z tych części projektu. Co do zasady organy w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie kontrolują rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym, jako że z wyraźnej treści art. 35 ust. 1 pkt 2 pb wynika, że pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi kontrolują one projekt zagospodarowania terenu. Kontrola projektu budowlanego dotyczy zaś obszaru wyznaczonego treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 pb, tj. jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu albo z decyzją o warunkach zabudowy (patrz wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 899/18).
Organ trafnie wskazał, że zawsze stroną takiego postępowania jest inwestor. Natomiast ustalenie pełnego kręgu stron postępowania wymaga prawidłowego określenia obszaru oddziaływania inwestycji. Stosownie do definicji legalnej, zawartej w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Nie jest przy tym przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę analiza wszelkich utrudnień czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie, a tylko takich, które z uwagi na przepis prawa ograniczają zagospodarowanie działki sąsiedniej. Wszelkie inne utrudnienia mogą co ewentualnie stanowić podstawę do kierowania roszczeń cywilnych wobec inwestora.
Zdaniem Sądu skarżący nie powołał skutecznie żadnych okoliczności wskazujących na brak poszanowania przez inwestycję interesów opartych na przepisach prawa, w szczególności wprowadzających określone ograniczenia czy wymogi w zakresie realizacji inwestycji. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowalnego chroni uzasadnione interesy osób trzecich, a więc interesy prawne, a nie faktyczne. Zarzuty skarżącego koncentrują się na okolicznościach związanych z jego interesem faktycznym, a nie prawnym, tymczasem interes faktyczny nie podlega ochronie wynikającej z treści przywołanego wyżej przepisu.
W skardze skarżący wprost zarzucił zaskarżonej decyzji brak szczegółowego odniesienia się do faktycznego oddziaływania inwestycji na istniejącą już wcześniej od wielu lat pasiekę. Jednak opisywane w skardze faktyczne oddziaływanie na prowadzoną działalność pszczelarską, na które powołuje się skarżący, nie podlega ochronie w ramach postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę (podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z 29 maja 2019 r. sygn. akt. II SA/Bd 945/18).
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego dotyczących potrzeby szczególnej ochrony w zakresie hodowli i dobrostanu pszczół, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt. II OSK 1065/20, wyjaśnił, iż organ administracji wydając decyzję o pozwoleniu na budowę nie jest obowiązany do uwzględnienia wytycznych zawartych w Kodeksie Dobrej Praktyki Produkcyjnej w Pszczelarstwie co do minimalnej odległości lokalizacji uli od innych obiektów. Wytyczne te nie stanowią bowiem źródła powszechnie obowiązującego prawa. Inwestor planujący budowę na działce sąsiadującej z pasiekami, nie jest zatem obowiązany do ich uwzględniania. Wytyczne te stanowią jedynie zalecania dla pszczelarzy (...), a zapisy w tym co do odległości sytuowania uli od zabudowań, nie mogą być brane pod uwagę przez organy przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji, stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie.
Innymi słowy brak prawnych regulacji dotyczących hodowli pszczół wyklucza możliwości ich uwzględnienia zarówno w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jak i we wznowionym postępowaniu w powyższym przedmiocie.
Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących wadliwości decyzji o warunkach zabudowy wydawanych dla sąsiednich nieruchomości, należy stwierdzić, że powyższe decyzje nie mogły być przedmiotem oceny organu architektoniczno-budowlanego we wznowionym postępowaniu choćby z tej przyczyny, iż sprawy z powyższego zakresu nie należą do właściwości tych organów. Stąd zarzuty te wykraczają poza zakres wznowionego postępowania i nie mogły odnieść zamierzonego skutku, nie dotyczą bowiem decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz innych, poprzedzających ją decyzji, które były wiążące dla organu architektoniczno-budowlanego w dacie orzekania. Jak przy tym wynika również ze stanowiska skarżącego, do daty orzekania przez Wojewodę nie zostały one skutecznie wzruszone, stąd pozostawały one w obrocie prawnym.
Wobec powyższego Sąd uznał, iż organy administracji prawidłowo przeprowadziły swoje postępowania i trafnie, nie dopatrzywszy się u skarżącego statusu strony, odmówiły we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji ostatecznej objętej wnioskiem. Powyższe stanowiło podstawę oddalenia skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane powyżej są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI