II SA/Sz 590/19

II SA/Sz 590/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska
Stefan Kłosowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 471/20 - Wyrok NSA z 2023-09-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 61a par. 1, art. 35, art. 65 par. 1, art. 66 par. 3, art. 104 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
art. 130a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie potwierdzenia daty orzeczenia o przepadku pojazdu usuniętego z drogi oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem dnia [...] r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) dalej: "K.p.a.", w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 28 lutego 2019 r., złożonego przez radcę prawnego [...], reprezentującego "A. " Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Spółka", "strona" lub "Wnioskodawca") o potwierdzenie daty orzeczenia w przedmiocie przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa, alternatywnie – o orzeczenia przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa.
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, iż w dniu 6 marca 2019 r.
do Urzędu Skarbowego w K. wpłynęło pismo Spółki z dnia 28 lutego 2019 r., zawierające wniosek o potwierdzenie daty orzeczenia wydanego w przedmiocie przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa, alternatywnie
o orzeczenia przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa dotyczący pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...] i numerze podwozia [...] W przedmiotowym piśmie wskazano, iż ww. pojazd w dniu 30 czerwca 2003 r. uczestniczył w kolizji drogowej na drodze nr [...] w miejscowości Z., został rozbity i odholowany na parking [...] w K. przy ul. [...], na którym był parkowany przynajmniej do 2004 r. Właściciel parkingu zmarł w 2005 r. Pojazd nie został odebrany z parkingu i nigdy nie wrócił w posiadanie Spółki.
Wnioskodawca podał, że potwierdzenie daty orzeczenia przepadku przedmiotowego pojazdu lub orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Skarby Państwa jest niezbędne w celu wyrejestrowania/przerejestrowania pojazdu.
Uzasadniając wydane postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego
w K. wskazał, iż zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 a § 1 K.p.a.). Przepis ten obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania, gdy postępowanie nie może być wszczęte z "innych uzasadnionych przyczyn" niż wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną. W przedmiotowej sprawie przeszkodę do wszczęcia postępowania stanowi brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zawartego we wniosku żądania w trybie administracyjnym.
Zgodnie z orzecznictwem sądowym, za uzasadnione przyczyny w rozumieniu przepisu art. 61a § 1 K.p.a., należy uznać wszelkie przyczyny – wynikające czy to
z przepisów tego Kodeksu, czy to z przepisów ustaw szczególnych – uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Co do zasady, postępowanie administracyjne zmierzać ma do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, wobec czego działalność organu winna być skierowana ku konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odmowa wszczęcia postępowania ma pozwolić uniknąć czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania lub decyzją odmawiającą uwzględnienia żądania wnioskodawcy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 11.10.2017 r. I OSK 831/17).
Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515), w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.
(dalej: "u.p.r.d."), pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 tej ustawy
i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zgodnie z ust. 11 pkt 3 ww. artykułu, minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się zasadą zagwarantowania ochrony prawa własności oraz potrzebą zapewnienia porządku na drogach publicznych i bezpieczeństwa ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Zgodnie z art. 21 § 3 K.p.a., organem właściwym do wydania ww. orzeczenia był naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, który porzucił pojazd.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie otrzymał zlecenia, na podstawie art. 31 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej w skrócie: "u.p.e.a."), wykonania czynności egzekucyjnych dotyczących likwidacji przedmiotowego pojazdu. W związku z utratą z dniem 11 czerwca 2009 r. mocy obowiązującej przepisów wymienionych w części I wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. (art. 130a ust. 10, art. 130a ust. 11 pkt 3 ustawy ż dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów), brak jest obecnie podstaw prawnych do wydania przez urząd skarbowy orzeczenia o przejęciu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez Wnioskodawcę zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym do WSA postanowieniem z dnia
[...] r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, iż przepisem prawa regulującym zagadnienie usuwania z drogi pojazdu był przepis art. 130a, który w sposób kompleksowy regulował kwestie m.in. materialno-prawnej przesłanki usunięcia z drogi pojazdu, sposób i zasady umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym oraz zawierał regulacje prawne dotyczące prawno-rzeczowych konsekwencji jego nieodebrania przez określony czas. Zgodnie z art. 130a ust. 10 u.p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. O przejęciu na rzecz Skarbu Państwa tej ruchomości orzekał naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który przed wydaniem takiego orzeczenia powiadamiał właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w tym zakresie. Wydane orzeczenie miało charakter deklaratoryjny. W art. 130a ust. 11 u.p.r.d. zawarte było upoważnienie dla właściwego ministra, do wydania rozporządzenia wykonawczego, na podstawie którego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 134, poz. 1133), następne z dnia 16 października 2007 r. (Dz. U. nr 191 poz. 1377).
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 Trybuna Konstytucyjny orzekł, iż przepis art. 130a ust. 10 u.p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu jest niezgodny z Konstytucją. Zgodnie z rozstrzygnięciem Trybunału przepis ten we wskazanym zakresie utracił moc obowiązującą z dniem 11 czerwca 2009 r. Trybunał uznał także niezgodność przepisu art. 130a ust. 11 pkt 3 u.p.r.d. z Konstytucją z uwagi na brak dopuszczalności formułowania upoważnień ustawowych do uregulowania w drodze aktów wykonawczych kwestii związanych z ograniczaniem prawa własności, a tym bardziej pozbawieniem tego prawa, które to materialnie zostało zastrzeżone do unormowania na poziomie ustawowym.
Bezpośrednim skutkiem wyroku Trybunału stało się to, że przepisy, na mocy których urzędy skarbowe orzekały w sprawie odebrania prawa własności pojazdów ich właścicielom, z dniem 11 czerwca 2009 r. utraciły moc, a zatem po tym dniu organ administracyjny utracił kompetencje i podstawy prawne do orzekania w przedmiocie potwierdzenia przejścia prawa własności porzuconego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (art. 12 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2010 r. nr 152, poz. 1018).
W przedmiotowej sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. uznał, iż przeszkodę do wszczęcia postępowania stanowi fakt, iż nie był on właściwy miejscowo do wydania orzeczenia o przepadku pojazdu, nie otrzymał również zlecenia do wykonania czynności egzekucyjnych dotyczących likwidacji przedmiotowego pojazdu, a nadto w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Według stanu prawnego obowiązującego przed ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, od momentu usunięcia pojazdu z drogi do jego likwidacji i po przejęciu własności na Skarb Państwa toczyły się trzy odrębne postępowania. Pierwsze - postępowanie prowadzone przez organy policji w trybie art. 130a u.p.r.d., rozpoczynające się od wydania dyspozycji w sprawie usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na wyznaczonym parkingu strzeżonym. Drugie – postępowanie inicjowane powiadomieniem prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu w terminie 6 miesięcy, kończące się deklaratoryjną decyzją o przejęciu pojazdu na Skarb Państwa. Trzecie – to postępowanie likwidacyjne prowadzone według przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na taką kolejność postępowań wskazywano w orzecznictwie sądowym (wyroki WSA w Krakowie z dnia 25.02 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 780/09 i III SA/Kr 813/09 oraz WSA w Poznaniu z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II SA/Po 169/10). Powyższe etapy postępowania były ze sobą ściśle powiązane.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, kierując ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 K.p.a.) w celu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie, na podstawie danych z Krajowego Rejestru Sądowego, ustalił że do 28.10.2019 r. – ze względu na siedzibę Spółki – organem właściwym do orzekania w przedmiocie potwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności porzuconego pojazdu należącego Spółki, wcześniej działającej pod firmą P. Z. M. "M. " Spółka z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...] – był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S.. W następstwie powyższego, kierując się zasadą szybkości i prostoty postępowania zlecono [...] Urzędowi Skarbowemu w S. przeanalizowanie ewidencji prowadzonych postępowań o przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że do [...] Urzędu Skarbowego w S. nie wpłynęły dokumenty inicjujące wszczęcie postępowania dotyczącego pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...] i w związku z tym nie prowadzono postępowania w przedmiocie jego przepadku.
W rezultacie organ II instancji doszedł do przekonania, że skoro wniosek strony w obowiązującym stanie prawnym nie może odnieść oczekiwanego przez Spółkę rezultatu, a Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, choć byłby ewentualnie właściwy wyłącznie w zakresie likwidacji przedmiotowego pojazdu, to wobec faktu, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. do 10 czerwca 2009 r. nie wydał decyzji w zakresie potwierdzenia przejścia własności tego pojazdu, a po tej dacie nie jest już właściwy – zasadnym jest utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Przemawia za tym okoliczność braku decyzji i utraty kompetencji do orzekania przez naczelników urzędów skarbowych w zakresie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, tym bardziej, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie prowadzonego postępowania. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy rozstrzygnięcie o przekazaniu wniosku do załatwienia Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w S. uznano za niecelowe, skoro również skutkowałoby to odmową wszczęcia postępowania w sprawie i jedynie wydłużyłoby drogę do podjęcia innych kroków służących załatwieniu istoty sprawy, którą jest wyrejestrowanie pojazdu.
W obecnym stanie prawnym inicjowanie stosownego postępowania w zakresie przepadku pojazdów zostało przypisane staroście.
W tej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego zachodziły uzasadnione przyczyny w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a. uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K..
Odmowa wszczęcia postępowania ma pozwolić uniknąć czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania lub decyzją odmawiającą uwzględnienia żądania wnioskodawcy.
Powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów o postępowaniu w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:
- naruszenie art. 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a., przez odmowę wszczęcia postępowania z wniosku strony w konsekwencji stwierdzenia braku materialnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, podczas gdy postępowanie w sprawie o przepadek pojazdu usuniętego z drogi ma charakter sprawy administracyjnej, w tym ex lege skutek stwierdzenia przepadku własności pojazdu usuniętego z drogi odbywa się w trybie administracyjnym,
- naruszenie art. 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 61 § 1 i § 3 i art. 104 K.p.a., poprzez formalnie nieprawidłowe zakończenie postępowania odmową wszczęcia postępowania, w sytuacji przeprowadzenia w toku postępowania opisanych w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej czynności procesowych, a zatem – w tej sytuacji – organ administracji publicznej zobowiązany był zakończyć sprawę orzeczeniem merytorycznym, względnie wszczęte postępowanie umorzyć,
- naruszenie art. 65 § 1 w zw. z art. 12 K.p.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu i nieprzekazanie do rozpatrzenia sprawy organowi uznanemu za właściwy do rozpatrzenia wniosku.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., a także o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż zaskarżone postanowienie, jako wadliwe ze względów natury stricte formalnej, nie może się ostać albowiem użyta w jego uzasadnieniu argumentacja nie znajduje oparcia w przepisach postępowania administracyjnego.
Zaskarżane postanowienie uzasadnia się w całkowitej opozycji do treści przepisów postępowania administracyjnego traktujących o wszczęciu postępowania administracyjnego, przy czym prowadzenie postępowania w sprawie potwierdza sam organ odwoławczy szeroko opisując przeprowadzone w postępowaniu czynności procesowe.
Nie przeszkodziło to jednak organowi odwoławczemu utrzymać w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Argumentacja za utrzymaniem w mocy postanowienia organu pierwszej instancji jest zatem wewnętrznie sprzeczna.
Zdaniem skarżącego, przepis uprawniający organ administracji publicznej do odmowy wszczęcia postępowania nie uprawnia organu do jego zastosowania
post factum, kiedy w sprawie podejmie się już czynności procesowe. Ustawodawca
w art. 61a § 1 K.p.a. stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, to organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis powyższy nie wprowadza swego rodzaju postępowania sprawdzającego zasadność żądania wnioskodawcy w przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, poprzedzającego to postępowanie. Z treści wyżej przywołanego przepisu wnioskować należy, że uprawnienie w odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczy dwóch sytuacji procesowych, przy czym obie przeszkody w przeprowadzeniu postępowania administracyjnego muszą być na tyle oczywiste, że już w dacie złożenia wniosku przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest bezpodstawne z przyczyn wymienionych w art. 61a § 1 K.p.a.
Po pierwsze odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego możliwa jest w sytuacji wniesienia żądania przez osobę niebędącą stroną. W sprawie przedmiotowej nie ma to miejsca. Organ administracji publicznej statusu strony postępowania nie kwestionuje. Nie było to zresztą podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie.
Odmowę wszczęcia postępowania uzasadnia się wystąpieniem drugiej formalnej przesłanki uzasadniającej odmowę wszczęcia postępowania w postaci innych uzasadnionych przyczyn, wobec których postępowanie wszczęte być nie może.
Organ odwoławczy wyróżnia dwie przeszkody do wszczęcia postępowania
w sprawie, przy czym zauważyć należy, iż przeszkody opisane w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia nie przeszkodziły organowi pierwszej instancji
w przeprowadzeniu opisanych w zaskarżanym postanowieniu czynności procesowych w toku postępowania.
Z oczywistych więc względów nie może być w tych warunkach mowy o tym,
że wymienione przez organ odwoławczy przeszkody uniemożliwiały wszczęcie postępowania już w dacie żądania strony. Gdyby było w sprawie tak jak to finalnie stwierdza się w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia, organ pierwszej instancji nie podejmowałby się czynności procesowych w przeprowadzonym postępowaniu.
Postępowanie w sprawie zostało zatem skutecznie wszczęte, przy czym stało się to już w dacie doręczenia żądania strony organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.).
Podjęcie w postępowaniu czynności procesowych, innych niż postanowienie
o odmowie wszczęcia postępowania powoduje na gruncie postępowania administracyjnego szereg konsekwencji proceduralnych, w tym uniemożliwia organowi administracji publicznej wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia podjętego już postępowania.
Wobec skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego w dacie wniesienia żądania przez stronę, organ administracji publicznej nie był już uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania, a postępowanie powinien zakończyć w sposób merytoryczny. Ustawodawca stanowi w art. 104 § 1 K.p.a., że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
W przypadku stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowanie administracyjne organ umarza (art. 105 § 1 K.p.a.).
W zakresie powyższych przepisów proceduralnych, nie przewiduje się takiej konfiguracji procesowej, która po dokonaniu w sprawie czynności procesowych uzasadniałaby zakończenie postępowania jak to w sprawie uczyniono poprzez odmowę wszczęcia.
Stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazujące jako przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, również jest niezgodne z prawem. Niewątpliwie orzeczenie przepadku pojazdu nieodebranego z parkingu na rzecz Skarbu Państwa jest sprawą administracyjną, a podstawę materialną stanowi art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym również w brzmieniu obecnie obowiązującym. Przepisy wykonawcze do tej ustawy przewidują deklaratoryjne potwierdzenie ex lege skutku przepadku własności pojazdu nieodebranego z parkingu w trybie administracyjnym.
Skarżący podkreśla, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ujawnia doskonałą orientację co do charakteru postępowania zainicjowanego przez Spółkę, wskazując, że inicjowanie tego postępowania obecnie jest w zakresie kompetencji starosty.
Wniosku zgodnie z rozpoznaną właściwością jednak nie przekazuje, a wszczęcia postępowania w sprawie odmawia. Postępowanie organów administracji publicznej opóźnia rozpatrzenie sprawy i rozpatrzenie sprawy formalnie komplikuje postanawiając o jej biegu w sposób i trybie nieunormowanym procedurą administracyjną.
Ten wniosek sprawia, iż w sprawie powinno się zastosować art. 65 § 1 K.p.a., zgodnie, z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61 a § 1 K.p.a., dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. Powyższa nowelizacja K.p.a. pozwoliła na wyraźniejsze, niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego, w którym organ dokonuje czynności zmierzające do ustalenia przedmiotu sprawy, w której wpłynął do organu stosowny wniosek (żądanie) i swej właściwości w jego załatwieniu zgodnie z posiadanymi kompetencjami, a także czy badany wniosek pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Takie wstępne badania sprawy (wniosku) nie jest równoznaczne z wszczęciem i prowadzeniem postępowania, choć oczywiście powinno być przeprowadzone
z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 35 K.p.a.
U podstaw zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego
w K. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie żądania dotyczącego potwierdzenia daty orzeczenia w przedmiocie przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa lub orzeczenia o przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa było to, iż organ ten nie wydawał orzeczenia o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, nie był właściwy miejscowo
do wydania takiego orzeczenia oraz nie otrzymał zlecenia do wykonania czynności egzekucyjnych dotyczących likwidacji przedmiotowego pojazdu, a nadto
w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania wydania takiego orzeczenia przez urząd skarbowy.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu, iż według stanu prawnego obowiązującego przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06 od momentu usunięcia pojazd z drogi do jego likwidacji przez przejście jego własności na Skarb Państwa toczyły się trzy odrębne postępowania. Pierwsze - postępowanie prowadzone przez organy policji trybie art. 130a u.p.r.d., rozpoczynające się od wydania dyspozycji w sprawie usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na wyznaczonym parkingu strzeżonym. Drugie – postępowanie inicjowane powiadomieniem prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu w terminie 6 miesięcy, kończące się deklaratoryjną decyzją o przejęciu pojazdu na Skarb Państwa. Trzecie – to postępowanie likwidacyjne prowadzone według przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zostało to wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie sądowym (wyroki WSA w Krakowie z dnia 25.02 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 780/09 i III SA/Kr 813/09 oraz WSA w Poznaniu z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II SA/Po 169/10). Powyższe etapy postępowania były ze sobą ściśle powiązane, niemniej jednak inny urząd skarbowy mógł wydawać decyzję o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa a inny przeprowadzać likwidację. Z tego powodu kwestia właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., nie była jednoznaczna. Przywoływane we wniosku strony okoliczności sugerowały, że mógł być organem właściwym do likwidacji pojazdu. Za takim sposobem załatwienia sprawy przemawiało również to, iż niezależnie od wniosku skarżącego z dnia 28 lutego 2019 r. Urząd Skarbowy w K. otrzymał zapytanie z Urzędu Miasta S. (pismo z 30.01.2019 r.), w realizacji którego skierował pismo do Sądu Rejonowego w K. [...] Wydziału Karnego. Sprawa dotyczyła bowiem pojazdu, który uległ wypadkowi w 2003 r., stąd również upływ czasu mógł być czynnikiem utrudniającym właściwe rozpoznanie kwestii właściwości organu a tym samym przekazanie sprawy określonej w badanym wniosku do innego organu w trybie art. 65 K.p.a.
Jednocześnie wskazać należy, iż w postępowaniu zażaleniowym, właśnie z uwagi na konieczność oceny tego, czy zasadnie organ I instancji wydał przedmiotowe postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, organ odwoławczy podjął próbę ustalenia, czy doszło do wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W efekcie tych działań ustalono, że ewentualnie właściwym w tym zakresie mógł być Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S.. Skoro jednak również w tym organie nie toczyło się odnośnie przedmiotowego pojazdu żadne postępowanie, to sprawa przed żadnym ze wskazanych urzędów skarbowych nie mogła odnieść oczekiwanego przez stronę rezultatu. Ostatecznie, z punktu widzenia strony i w słusznie pojętym jej interesie było podjęcie opisanych wyżej czynności ustalających i ostateczne zakończenie sprawy w trybie administracyjnym. Ustalenie tych faktów przez organ pozwoliło wskazać stronie kierunek dalszych czynności, służących wyrejestrowaniu pojazdu. Czynności tych nie można jednak uznać za czynności dokonywane w ramach wszczętego i prowadzonego postępowania lecz za czynności wstępne, wyjaśniające. Wynik tego badania, tj. stwierdzenie braku podstaw prawnych do załatwienia sprawy przez wskazany we wniosku organ, jak również inny urząd skarbowy w trybie wskazanym we wniosku, przemawiał za wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Każde inne rozstrzygnięcie, również przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej prowadziłoby jedynie do wydłużenia zakończenia sprawy, bez jej załatwienia zgodnie z intencją Wnioskodawcy. Odmowa wszczęcia postępowania może bowiem mieć też na względzie uniknięcia czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania lub decyzją odmawiającą uwzględnienia żądania wnioskodawcy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 11.10.2017 r. sygn. akt I OSK 831/17).
Takie działanie uznać należy, za odpowiadające zawartej w art. 61a K.p.a. hipotezie o niemożności wszczęcia postępowania z innych uzasadniających przyczyn.
Nietrafny jest zatem również drugi postawiony w skardze zarzut, tj.: naruszenie przepisu art. 65 § 1 w związku z art. 12 K.p.a. Wskazać należy, iż art. 66 § 3 K.p.a. stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Gdyby zatem uznać, że w niniejszej sprawie właściwym był zwrot podania wnoszącemu, to tak czy inaczej zastosowanie trybu z art. 61a K.p.a. w miejsce art. 66 § 3 K.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w obu przypadkach nie można było merytorycznie rozpoznać żądania.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ odwoławczy udzielił stronie wszelkich wskazówek, które mogły służyć załatwieniu sprawy w jak najkrótszym czasie, wobec czego postawiony w skardze zarzut opóźnienia rozpatrzenia sprawy, nie inicjując postępowań przed właściwymi organami jest niezasadny, zaś skarżący sam przedłuża rozpatrzenie sprawy.
W niniejszej sprawie stronę reprezentuje zresztą profesjonalny pełnomocnik,
a zatem to jego obowiązkiem było podjęcie w imieniu i w interesie mocodawcy, wszelkich czynności, które służyły załatwieniu sprawy, w tym skierowanie żądania do organu właściwego zamiast przerzucać ciężar takiego załatwienia na organy administracji, co wskazywał zresztą organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej kierując się w załatwieniu niniejszej sprawy, ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, 8, 9 K.p.a. zmierzał do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i nie dopuścił się zarzuconego naruszenia art. 1 pkt 1 w związku z art. 61a § 1 oraz w związku z art. 61 § 1 i § 3 i art. 104 § 1 K.p.a. oraz art. 65 § 1 w związku z art. 12 K.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za niezasadną, wobec czego oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).