II SA/Sz 589/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-09-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowywstrzymanie wykonania decyzjiwznowienie postępowaniapostępowanie administracyjneSKOWSAkontrola sąduzasady postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji dotyczące wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy, uznając je za wadliwe.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy odmowę wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy. Sąd uznał, że organy obu instancji wadliwie oceniły prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonych postanowień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z uwagi na brak udziału skarżących jako stron w pierwotnym postępowaniu. Sąd stwierdził, że zarówno Wójt, jak i SKO wadliwie oceniły przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. W szczególności, organ odwoławczy błędnie uznał, że prawdopodobieństwo uchylenia decyzji jest równe prawdopodobieństwu jej utrzymania, co w ocenie Sądu stanowiło podstawę do wstrzymania wykonania. Sąd podkreślił również, że postanowienie o wznowieniu postępowania jest niezaskarżalne w drodze zażalenia, w przeciwieństwie do postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie Wójta w części dotyczącej odmowy wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy zażalenie, zgodnie z art. 152 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 152 § 2 k.p.a. wprost stanowi, że na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że wydał je minister lub SKO. W tym przypadku postanowienie wydał Wójt, a zatem zażalenie było dopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 152 § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od uprawdopodobnienia, że decyzja ta będzie uchylona o ile potwierdzi się spełnienie przesłanki wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy zażalenie.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 141 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.

k.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ orzeka o wznowieniu postępowania.

k.p.a. art. 149 § 3-4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 145aa

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § 2 pkt 3

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji jest zaskarżalne zażaleniem. Organy wadliwie oceniły prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o warunkach zabudowy w wyniku wznowienia postępowania. Decyzja o warunkach zabudowy, nawet jeśli nie jest typowo 'wykonywalna', może wywoływać skutki prawne, których wstrzymanie jest uzasadnione w przypadku prawdopodobieństwa uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania jest tak samo duże jak jej utrzymanie postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne w drodze zażalenia wstrzymanie wykonalności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji w toku postępowania wznowieniowego, dopuszczalność zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania, a także ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji jako przesłanki do jej wstrzymania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w tym dopuszczalności środków zaskarżenia i oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

WSA: Jak wstrzymać wykonanie decyzji o warunkach zabudowy w toku wznowienia postępowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 589/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 24/24 - Wyrok NSA z 2024-11-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono postanowienie II instancji oraz I instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art.15, art.152 par. 1-2, art. 141 par. 1, art. 149 par. 1, 3-4, art. 145 par. 1, art. 145a, art. 145aa
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200,  art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 265
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a,  par. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi C. K., B. I., W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] r. nr [...] w zakresie punktu 2, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego C. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. I. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania,
Uzasadnienie
Decyzją ostateczną z dnia 13 października 2022 r., nr [...], Wójt Gminy P. orzekł o ustaleniu na wniosek D. B. warunków zabudowy na działce nr [...] obr. Ł. , gm. P. dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku rzemieślniczego zakładu kamieniarskiego o dwa budynki gospodarcze. Powyższe warunki zabudowy zostały wydane na potrzeby postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowalnego przeprowadzone w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej.
W dniu 5 grudnia 2022 r. do Urzędu wpłynął wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Wójta wraz z żądaniem o wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Wniosek wznowieniowy został uzasadniony brakiem udziału B. I., C. K. oraz W. K. (dalej: wnioskodawcy) jako stron w postępowania bez własnej winy. We wniosku o wznowienie postępowania zawarto także żądanie wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 13 października 2022 r. z uwagi na to, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2022 r., [...], Wójt Gminy P. orzekł o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy P. z dnia 13 października 2022 r. o warunkach zabudowy (pkt 1) oraz na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. odmówił wstrzymania powyższej decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2).
Na powyższe postanowienie, w zakresie pkt 2, zażalenie wniósł pełnomocnik wnioskodawców zarzucając naruszenie:
- art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako: k.p.a). poprzez niewstrzymanie wykonania decyzji, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania oraz poprzez uznanie, że na postanowienie nie przysługuje zażalenie, podczas gdy z przepisu wprost wynika, iż na postanowienie "w sprawie" wstrzymania wykonania decyzji stronie służy zażalenie,
- art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez błędne pouczenie o nieprzysługiwaniu zażalenia.
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Jak wyjaśniło Kolegium, wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od uprawdopodobnienia, że decyzja ta będzie uchylona o ile potwierdzi się spełnienie przesłanki wznowienia postępowania. Uprawdopodobnienie uchylenia wydanej uprzednio decyzji o warunkach zabudowy powinno się zaś opierać na dwóch przesłankach. W pierwszej kolejności musi to być decyzja, która nadaje się do wstrzymania jej wykonania, po wtóre musi dowodowo zostać uprawdopodobnione, że nowa decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania będzie inna od poprzedniej i w swym przedmiocie pozostanie decyzją odmowną. W ocenie organu odwoławczego żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie.
Kolegium powołując się na wybrane orzecznictwo przyjęło, że instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonalności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest w ocenie Kolegium bezprzedmiotowe. Z decyzji tej nie wynika bowiem żadne prawo ani obowiązek, które dałyby się wykonać - tak, by zostały spełnione przesłanki art. 152 § 1 k.p.a.
Jak stwierdził dodatkowo organ odwoławczy, powyższy pogląd jest jednak ostatnio kwestionowany w judykaturze (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt. ll SA/Kr 550/22). W tym stanie rzeczy, powołując się na "ostrożność procesową", Kolegium podjęło próbę oceny uprawdopodobnienia zaistnienia zasady dobrego sąsiedztwa na podstawie oceny dotychczasowej analizy urbanistycznej. Badając treść tej analizy Kolegium doszło do przekonania, że prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania jest tak samo duże jak jej utrzymanie, a organ odwoławczy nie dysponuje żadnym materiałem dowodowym innym niż sporządzona analiza. Okoliczność bowiem, że poza obszarem analizy, nie jest prowadzona żadna działalność podobna do istniejącej na terenie zainwestowania nie oznacza jeszcze, a priori, że wydana decyzja o warunkach zabudowy dla wznowionego postępowania jest wadliwa. Ustalone warunki zabudowy mogą bowiem stanowić kontynuację istniejącej funkcji, jak również z tą funkcja pozostawać w sprzeczności. Wszystko bowiem zależy do istniejącego legalnego stanu zagospodarowania terenu objętego ustalonymi warunkami zabudowy. Jaki jest ów stan zagospodarowania nie wiadomo, albowiem znajdująca się w aktach postępowania analiza wskazuje jedynie, że planowana zabudowa stanowi kontynuację istniejącej funkcji. W czym zastana funkcja ma się jednak przejawiać i na czym ma polegać ta kontynuacja - nie wiadomo. Powyższe w żaden sposób nie przybliżyło organu odwoławczego do oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowionego postępowania. W tym celu niezbędnym jest bowiem przeprowadzenie nowej analizy we wznowionym postępowaniu, która ze swej istoty wkracza już w merytoryczne postępowanie prowadzone przez Wójta, co na tym etapie postępowania uznać należy za niedopuszczalne.
Pismem z 23 maja 2023 r. pełnomocnik wnioskodawców wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie przepisów mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.
1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny stopnia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji z uwzględnieniem zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym przytoczonych wyroków wydanych w sprawie stron niniejszego postępowania, pominięcie zarzutów skarżących w kontekście niedozwolonego oddziaływania projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, dotychczasowych działań inwestora w celu zalegalizowania działalności, skali działalności Inwestora, "charakteru" budynków gospodarczych, w których prowadzona jest działalność;
2) art. 152 k.p.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonalności decyzji, mimo iż okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania.
Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżących wniósł o:
1) zmianę postanowienia SKO w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2023 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy P. z dnia 19 grudnia 2022 r., [...] poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 13 października 2022 r.
ewentualnie o:
2) uchylenie postanowienia SKO w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2023 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy P. z dnia 19 grudnia 2022 r., [...] poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 13 października 2022 r.
oraz o:
3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na rzecz każdego ze skarżących.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art.1 § 1 i § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola legalności obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i polega na badaniu zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie bowiem do art.119 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m.in. przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (pkt 3). W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] Gminy P., w którym orzeczono o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy P. z dnia 13 października 2022 r. o warunkach zabudowy (pkt 1) oraz na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. odmówiono wstrzymania powyższej decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2). Przy czym Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego zażaleniem postanowienia, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie przedmiotem zażalenia do organu odwoławczego był jedynie punkt 2, tj. ta cześć rozstrzygnięcia Wójta, w której odmówiono wstrzymania decyzji, której dotyczy wznowione na mocy pkt 1 postępowanie.
W tym miejscu, wobec podwójnego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Wójta należy zauważyć, iż art. art. 141 § 1 k.p.a. statuuje zasadę, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że tylko wyraźne objęcie regulacją kodeksową postanowień o konkretnej treści uprawnia stronę do ich zaskarżenia w drodze zażalenia. Tymczasem z art. 149 § 3 i 4 k.p.a. wynika wprost, że zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Na temat zaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia k.p.a. milczy, co wedle wskazanej wyżej reguły wyklucza ich kontrolę w postępowaniu zażaleniowym. Kwestia niezaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego wynika zatem wprost z regulacji kodeksowych i nie jest sporna ani w piśmiennictwie, ani w orzecznictwie. Warto też zwrócić w tym miejscu uwagę na specyficzną konstrukcję postępowania wznowieniowego, które ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap sprowadza się do formalnej oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. Dopiero pozytywna ocena dopuszczalności wznowienia, zakończona postanowieniem o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) pozwala na przejście do drugiego etapu, tj. do postępowania rozpoznawczego, w ramach którego organ bada, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 lutego 2020 r. II SA/Po 896/19).
Wobec powyższego postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 postanowienia Wójta) jest niezaskarżalne w drodze zażalenia, a organ odwoławczy nie był władny do rozstrzygania o jego prawidłowości na tym etapie postępowania. Takie rozstrzygnięcie organu wznawiającego postępowanie może być weryfikowane dopiero po wniesieniu odwołania od decyzji kończącej wznowione postępowanie.
Co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 postanowienia należy wskazać, że w myśl art. 152 § 2 k.p.a. na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. Tym samym niewątpliwie stronie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji niezależnie od tego, czy organ administracji wstrzymał wykonanie czy odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Tym samym w badanej sprawie organ I instancji w oczywiście wadliwy sposób pouczył strony o braku prawa wniesienia zażalenia na swoje postanowienie. Nadto co warto odnotować w równie wadliwy sposób powyższy organ nie zawarł żadnego uzasadnienia dla przyjętego stanowiska o odmowie wstrzymania decyzji sprawiając, że nie poddaje się ono jakiejkolwiek merytorycznej kontroli.
Organ odwoławczy podjął się - w istocie w zastępstwie organu I instancji -uzasadnienia odmowy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy, której dotyczyło wznowione postępowanie, przy czym w ocenie Sądu uczyniono to w sposób wadliwy.
W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko przywołanego przez Kolegium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przedstawione w wyroku z 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 550/22 trafnie wskazującego, że skoro przepis art. 152 § 1 k.p.a. nie wskazuje rodzaju decyzji, której wykonanie może podlegać wstrzymaniu, to charakter prawny decyzji ostatecznej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania nie ma wpływu na ocenę przesłanek, o którym mowa w powołanym przepisie. Słusznie dostrzega się w tym zakresie w orzecznictwie, że możliwość wstrzymania wykonania decyzji, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, zachodzi nie tylko wtedy, gdy należy przerwać jej wykonywanie, ale także wtedy, gdy zachodzi konieczność wstrzymania jej skutków prawnych (jakie wywołuje ta decyzja, pozostając w obrocie prawnym). Tylko takie rozumienie przepisu art. 152 k.p.a. pozwala bowiem osiągnąć jego cel, jakim jest - w razie spełnienia przesłanek stanowiących podstawę do wstrzymania - zapobieżenie skutkom, jakie w porządku prawnym może wywołać wadliwa decyzja, co do której istnieje prawdopodobieństwo wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania.
Skoro w badanej sprawie postępowanie wznowieniowe dotyczy decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla potrzeb postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowalnego, zatem funkcjonowanie takiej decyzji w obrocie prawnym - w sytuacji braku jej wstrzymania - może prowadzić do wywoływania dalszych skutków przez potencjalnie wadliwą decyzję organu ustalającego warunki zabudowy. Stąd wstrzymanie takiej decyzji jest możliwe, a wobec wyraźnego wniosku skarżących, rolą organów była ocena czy "okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania".
Niewątpliwie jej brak byłby podstawą do stwierdzenia, iż istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdyby wobec wniosku uprawnionego podmiotu organ administracji był zobowiązany do wznowienia postępowania, jednak podmiot żądający wznowienia postępowania opierał się o okoliczności nie mieszczące się w katalogu określonym przez ustawodawcę. Względnie wnioskodawca wprawdzie wskazywałby werbalnie na przesłankę ujętą w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a lub art. 145aa, lecz czyniłby to w sposób, który nie może być skuteczny. Przykładowo twierdziłby, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, podczas gdyby owe okoliczności i dowody były znane organowi w dacie orzekania oraz były odzwierciedlone w decyzji i w aktach dotyczących kwestowanej decyzji ostatecznej.
W ocenie Sądu, przeprowadzana na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji musi być dokonana przez pryzmat możliwości zaistnienia w sprawie zgłoszonej we wniosku podstawy wznowienia postępowania, przy czym dla wstrzymania wykonania decyzji nie ma znaczenia stopień tego prawdopodobieństwa. O ewentualnym uchyleniu decyzji zadecyduje wprawdzie dopiero dalszy etap postępowania wznowieniowego, lecz użyte w art. 152 § 1 k.p.a. określenie "prawdopodobieństwo" nie oznacza zwolnienia organu od dokonywania oceny możliwości uchylenia decyzji (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 674/19).
W badanej sprawie Kolegium uzasadniając swoje stanowisko stwierdziło "że prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania jest tak samo duże jak jej utrzymanie", wskazując na okoliczność, że poza obszarem analizy, nie jest prowadzona żadna działalność podobna do istniejącej na terenie zainwestowania nie oznacza jeszcze, a priori, że wydana decyzja o warunkach zabudowy dla wznowionego postępowania jest wadliwa. Dokonując oceny przedstawionego przez organ odwoławczy wywodu nie można było też nie dostrzegać, iż jak wyjaśniono w uzasadnieniu postanowienia Kolegium, dla dalszego doprecyzowania prawdopodobieństwa uchylenia objętej wznowionym postępowanie decyzji niezbędnym jest przeprowadzenie nowej analizy.
Na podstawie powyższego stanowiska nie sposób zatem uznać, że organ wykazał, że okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wręcz przeciwnie, skoro jak wskazano w uzasadnieniu prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania "jest tak samo duże jak jej utrzymanie" w istocie organ potwierdził, że prawdopodobnym w 50% jest uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Stwierdzenie zaś prawdopodobieństwa (nawet niskiego) uchylenia decyzji w wyniku wznowienia jest podstawę wstrzymania wykonania decyzji, której dotyczy wznowienie, nie zaś podstawą do odmowy jej wstrzymania.
W tym stanie rzeczy należało uznać, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest wadliwe. W ocenie Sądu powinno ono zostać uchylone także z uwagi na naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 15 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Tymczasem nie sposób uznać, że doszło do wymaganego rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie przez organ I instancji, skoro uchylił się on od jakiegokolwiek uzasadnienia swojego stanowiska wyrażonego w sentencji postanowienia z dnia 19 grudnia 2022 r. Skutkiem opisanego zaniechania nie wiadomo co było podstawą wniosku Wójta, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia kwestionowanej decyzji.
Co więcej organy całkowicie pominęły w swoich rozważaniach okoliczność, iż w postępowaniu zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1930/20 dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. z 13 lutego 2007 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku handlowo-składowego na potrzeby rzemieślniczego zakładu kamieniarskiego z zapleczem socjalno-biurowym, na terenie działki nr [...] położonej w Ł. , ocenie podlegał wpływ inwestycji będącej przedmiotem legalizacji na nieruchomości skarżących. Zawarta w powyższym wyroku ocena powinna być punktem wyjścia do rozważań w zakresie podstaw uchylenia aktualnie kwestionowanej decyzji we wznowionym postępowaniu, dotyczącym przecież tej samej inwestycji i jej wpływu na nieruchomości skarżących.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powyższe okoliczności organy powinny zbadać i rozważyć oraz dokonać oceny czy w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w oparciu o treść art. 152 § 1 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy P. z dnia 19 grudnia 2022 r. nr [...] w zakresie punktu 2.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżących kwotę po 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt. 3, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI