II SA/Sz 577/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą opłaty adiacenckiej, uznając, że jej ustalenie jest dopuszczalne, nawet jeśli uchwała rady gminy określająca stawkę procentową weszła w życie po dacie podziału nieruchomości, o ile decyzja ustalająca opłatę została wydana w terminie.
Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej naliczonej po podziale nieruchomości. Skarżący kwestionował decyzję, argumentując, że uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową nie obowiązywała w momencie podziału nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wcześniejsze decyzje, wskazując na brak podstawy prawnej. Następnie jednak WSA oddalił skargę, przyjmując, że kluczowe jest ustalenie opłaty w terminie 3 lat od podziału, a uchwała rady gminy musi obowiązywać w momencie wydania decyzji ustalającej opłatę, a nie w momencie podziału.
Skarżący B. K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty adiacenckiej, naliczonej po podziale jego nieruchomości. Głównym zarzutem było to, że decyzja opierała się na uchwale Rady Miasta ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej, która nie obowiązywała w dacie uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości. Skarżący powoływał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że uchwała musi obowiązywać w momencie podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uchyliło decyzje organu I instancji, uznając brak podstawy prawnej, jednak później, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że kluczowe jest ustalenie opłaty w terminie 3 lat od podziału, a uchwała rady gminy musi obowiązywać w momencie wydania decyzji ustalającej opłatę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że skład orzekający nie podziela poglądu, iż uchwała musi obowiązywać w momencie podziału nieruchomości. Zgodnie z przyjętą wykładnią, istotne jest, aby uchwała rady gminy w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej obowiązywała w momencie wydania decyzji ustalającej tę opłatę, a samo ustalenie opłaty musi nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Sąd podkreślił, że ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości i postępowanie dotyczące ustalenia opłaty adiacenckiej, a ich legalność powinna być oceniana niezależnie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie opłaty adiacenckiej jest dopuszczalne, jeśli uchwała rady gminy w sprawie stawki procentowej obowiązywała w momencie wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką, a sama opłata została ustalona w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości i postępowanie dotyczące ustalenia opłaty adiacenckiej. Kluczowe jest, aby uchwała rady gminy obowiązywała w momencie wydania decyzji ustalającej opłatę, a niekoniecznie w momencie podziału. Termin 3 lat od ostateczności decyzji o podziale jest terminem na wydanie decyzji ustalającej opłatę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.g.n. art. 98a § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustalenie opłaty adiacenckiej. Uchwała rady gminy w sprawie stawki procentowej musi obowiązywać w momencie wydania decyzji ustalającej opłatę.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Pomocnicze
u.g.n. art. 148 § 1,2,3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 98 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 21 września 2004r., dotyczący ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Sąd odniósł się do orzeczeń wydanych na podstawie tego przepisu, uznając ich aktualność dla interpretacji art. 98a ust. 1.
u.g.n. art. 145 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosowany odpowiednio do art. 98 ust. 4, wskazujący na możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej w terminie 3 lat od dnia wydania decyzji w przedmiocie podziału.
u.o.a.n. art. 4 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Konstytucja RP art. 88
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 156
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata adiacencka może być ustalona, jeśli uchwała rady gminy określająca stawkę procentową obowiązuje w momencie wydania decyzji ustalającej opłatę, a niekoniecznie w momencie podziału nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej musi nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.
Odrzucone argumenty
Decyzja ustalająca opłatę adiacencką została wydana w oparciu o przepisy uchwały, które nie posiadały mocy obowiązującej w chwili wydania decyzji o podziale nieruchomości. Organ I instancji naruszył art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. przez brak analizy operatu szacunkowego. Zastosowanie prawa z mocą wsteczną jest niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości oraz postępowanie dotyczące ustalenia opłaty adiacenckiej. Operat szacunkowy urasta do rangi dowodu pierwszoplanowego i mającego najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii obowiązku nałożonego na stronę.
Skład orzekający
Iwona Tomaszewska
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
członek
Kazimierz Maczewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie opłaty adiacenckiej w kontekście terminu wydania decyzji i obowiązywania uchwały rady gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście opłat adiacenckich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – opłat adiacenckich, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów dotyczących terminów i obowiązywania aktów prawnych, co jest istotne dla praktyków.
“Opłata adiacencka: Kiedy uchwała rady gminy musi obowiązywać, by naliczyć podatek od podziału nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 577/06 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2006-09-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2006-05-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Iwona Tomaszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Grzegorczyk-Meder Kazimierz Maczewski Symbol z opisem 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1917/06 - Wyrok NSA z 2008-01-04 I OSK 806/08 - Postanowienie NSA z 2008-09-05 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej o d d a l a skargę Uzasadnienie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., Nr [...], [...], na podstawie art. 98 a ust 1, art. 148 ust 1,2,3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U z 2004r. Nr 261, poz.2603 ze zm.), § 1 ust 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Zach. z 9 stycznia 2006r. Nr 1 poz. 8) i art. 104 Kpa – ustalił B.B. K. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z przeprowadzonym podziałem działki nr [...] o pow. [...] ha [...] m2 (KW Nr [...]) położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...]. Wydanie powyższej decyzji poprzedził następujący tok sprawy: Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. (która stała się ostateczna w dniu [...]r.) zatwierdził na wniosek B. B. K. projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] ha [...] m2, w wyniku którego powstało [...] działek o kolejnych numerach od [...] do [...] z obrębu [...] [...] oraz na [...] dalsze działki numerach [...] i [...] z obrębu [...] [...]. W dniu [...] r. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą wysokość opłaty adiacenckiej na kwotę [...] zł w związku z powyższym podziałem. Decyzja ta została wydana między innymi w oparciu o uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz.Woj. [...]. z 2004r. Nr 24, poz. 450). Zgodnie z § 4 tej uchwały, weszła ona w życie w terminie 14 dni od daty ogłoszenia w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym tj. w dniu 29 kwietnia 2004r. W odwołaniu do tej decyzji B. K. zarzucił między innymi, że decyzja ustalająca opłatę adiacencką została wydana w oparciu o przepisy uchwały, które nie posiadały mocy obowiązującej w chwili wydania decyzji o podziale nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]r., po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyraziło pogląd, że obowiązywanie aktów prawnych stanowiących podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej ocenia się według stanu na dzień wydania decyzji ustalającej opłatę, a nie na dzień wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału. Od decyzji tej B. B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchyliło własną decyzją z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej i umorzyło postępowanie w tym przedmiocie. Kolegium ustaliło, że uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej, została w całości uchylona z mocą wsteczną od [...]r. uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r., zatem decyzje obu organów zostały wydane bez podstawy prawnej tj. uchwały rady gminy w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia [...]r. w sprawie II SA/Sz 671/05,na skutek skargi Prokuratora stwierdził nieważność uchwały Nr [...] z dnia [...]r. o uchyleniu uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. W dniu [...]r. Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej własność B. B. K.. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...]r. o ustaleniu opłaty adiacenckiej w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji przedstawił szeroko dotychczasowy tok sprawy i wskazał, że zgodnie z art. 98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiącymi, że "ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, prezydent może wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości wobec B. B. K. do dnia [...]r. Rada Miasta w dniu [...]r. podjęła uchwałę Nr [....] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Przepisy tej uchwały i ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowią podstawę do ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanej zatwierdzeniem projektu podziału działki nr [...]. Organ wyjaśnił, że wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale została ustalona w oparciu o operat szacunkowy, którego wykonanie zleciła Gmina Miasto [...]. Według operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego G. M., wartość nieruchomości przez dokonanym podziałem (z pominięciem działek wydzielonych pod drogi publiczne) wynosiła [...] zł. Po dokonaniu podziału na działki od nr [...] do nr [...], [...] i [...] wynosi [...] zł. Podział przedmiotowej nieruchomości spowodował zatem – według ustaleń organu I instancji - wzrost wartości nieruchomości o [...] zł., a wobec tego opłata adiacencka wynosi w przedmiotowej sprawie [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji B. B. K., reprezentowany przez radcę prawnego W. W., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego postępowania. Odwołujący się zarzucił: 1/ naruszenie § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. [...] z 2004 r. Nr 24 poz. 450) w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych a także art. 88 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - przez dokonanie wymiaru opłaty adiacenckiej w oparciu o przepisy które nie posiadały mocy obowiązującej w chwili wydania decyzji o podziale nieruchomości, 2/ naruszenie 98a ust 1 ustawy z dnia 21sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm) przez ustalenie opłaty adiacenckiej za okres w którym brak było niezbędnych przesłanek do jej ustalenia a także przez zastosowanie tego przepisu, 3/ naruszenie art. 6 Kpa oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, 4/ jako zarzut ewentualny wadliwość opinii biegłego w oparciu o którą została wydana decyzja. W uzasadnieniu odwołania strona przywołała między innymi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2004r. sygn. akt – OSK 897/04 (Wokanda 2005/6/36) zgodnie z którym, wymierzenie opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w związku ze wzrostem nieruchomości w wyniku jej podziału, jest dopuszczalne, jeżeli w chwili podziału nieruchomości obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu stawki procentowej tej opłaty. Odwołujący się podniósł, że wprawdzie powyższy wyrok dotyczy stanu prawnego sprzed wprowadzenia do ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 98a ust.1, lecz zbieżność tego przepisu z treścią poprzedniego przepisu art. 98 ust.4 i art. 145 ust.2 ustawy wskazuje, że powyższe orzeczenie powinno mieć pełne zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie zatem strony, dla oceny praw i obowiązków skarżącego istotny jest stan prawny na dzień dokonania podziału nieruchomości a nie na dzień orzekania o opłacie adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 98a ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium wskazało w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami "Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustalenie opłaty adiacenckiej. Przepisy art. 144 ust.2, art. 147 i art. 148 ust.1-3 stosuje się odpowiednio" . Organ odwoławczy stwierdził dalej, że powyższy przepis, stanowi legalną podstawę do wymierzenia w drodze decyzji właściwego organu opłaty adiacenckiej, przy zaistnieniu przesłanek w nim wskazanych. Konstrukcja tego przepisu zakłada istnienie określonego zdarzenia prawnego (podział nieruchomości), konkretyzując jednocześnie skutki tego zdarzenia w zakresie możliwości obciążenia opłatą adiacencką i sposobu jej ustalenia. Kolegium ustaliło, że w dacie orzekania przez organ I instancji istniała i nadal istnieje w obrocie prawnym decyzja zatwierdzająca podział działki o nr[...], wydana w dniu [...]r. na wniosek właściciela. Tak więc została spełniona jedna z przesłanek przepisu art. 98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Kolegium żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi, aby ustalenie stawek opłaty adiacenckiej miało mieć miejsce na dzień wydania decyzji o podziale nieruchomości. Istotne jest tylko, aby ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło w terminie 3 lat od dnia wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. W tym okresie dopuszczalne jest podjęcie uchwały o ustaleniu stawki procentowej. Takie stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 30 września 2004r. w sprawie o sygn. SA/Sz 2715/02, potwierdzone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005r. (sygn. IOSK 82/05). Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku wskazał też, że ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości oraz postępowanie w przedmiocie ustalania opłaty adiacenckiej. Organ odwoławczy podkreślił, że niesporne jest, iż uchwała rady w przedmiocie ustalenia stawki opłaty adiacenckiej winna poprzedzać decyzję prezydenta w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej i taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Rada Miasta stosowną uchwałę podjęła w dniu [...]r., ogłoszenie uchwały nastąpiło w dniu [...]r. Zgodnie z postanowieniami tej uchwały oraz zasadami wejścia w życie aktów normatywnych, uchwała zaczęła obowiązywać po [...] dniach od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], czyli od dnia [...]r. Decyzja organu I instancji o ustaleniu B. K. opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomość wydana została w dniu [...]r., w więc po wejściu w życie powyższej uchwały Rady Miasta. Kolegium wyjaśniło ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 25 października 2005r. i z 30 sierpnia 2005r. (sygn. akt OSK 1622/04) odstąpił od stanowiska prezentowanego w wyroku NSA z dnia 23 listopada 2004r. (sygn. akt OSK 897/04), na który strona powołała się w odwołaniu. Odnosząc się do kwestii podniesionej w odwołaniu, że brak uchwały o wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej w dacie wydania decyzji podziałowej nie pozwalał stronie przewidzieć, iż zostanie na nią nałożony obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej, Kolegium podniosło, że ustawodawca zarówno w nie obowiązującym już art. 98 ust. 4, jak i w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyraźnie przewidział możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że argumenty strony opisane w zarzutach 1 – 3 odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy uzasadniając przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji wskazał, że niezbędną przesłanką ustalenia opłaty adiacenckiej jest wzrost wartości nieruchomości na skutek jej podziału dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. Organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję m.in. w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego G. M.. Operat szacunkowy sporządzony na podstawie art. 156 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie organu tak jak kiedy inny dowód, z zachowaniem zasad oceny dowodów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydanego na mocy art. 156 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Tymczasem organ I instancji, całkowicie uchylił się od dokonania analizy operatu, będącego jednym z kluczowych dowodów w sprawie, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i może mieć wpływ na kwestię ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący powtórzył zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu podkreślając, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o uchwałę Rady Miasta z dnia [...]r., która nie obowiązywała w dacie uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości tj. w dniu [...]r. Tak więc organ I instancji zastosował prawo z mocą wsteczną, co jest niedopuszczalne. Strona skarżąca generalnie nie podzieliła stanowiska organu odwoławczego, jak również stanowiska sądu wyrażonego w przytoczonych wyrokach, odnośnie wykładni art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Opłata adiacencka jest daniną publicznoprawną i obywatel w chwili dokonania czynności skutkującej wymierzeniem takiej opłaty powinni mieć pełną wiedzę zarówno co do podstaw wymiaru jak i jego wysokości. Dlatego, zdaniem skarżącego, w sytuacji, gdy w dacie dokonywania podziału nieruchomości brak jest uchwały gminy ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej jako niezbędnej przesłanki do ustalenia tej opłaty, to podmiot dokonujący podziału nie ma obowiązku uwzględnienia konieczności poniesienia takiej opłaty, a co za tym idzie organ nie ma możliwości wymierzenia opłaty w terminie późniejszym w oparciu o przepisy obowiązujące po dacie podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Granice tej kontroli zostały określone w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi w § 1, że :"Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Z przepisu tego wynika zatem, że Sąd zobowiązany jest poddać kontroli zaskarżony akt również w zakresie uchybień dostrzeżonych z urzędu a nie podnoszonych w skardze. Procesową podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Dlatego Sąd badając zgodność z prawem takiej decyzji, ocenia w pierwszej kolejności jej legalność co do przesłanek określonych w tym przepisie. Stosownie do art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne (por. B.Adamiak, J.Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz C.H.BECK – W-wa 2005r., str. 599). Z powyższych rozważań teoretycznych wynika, że co do zasady przepis art. 138 § 2 kpa nie stanowi podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie z uwagi na brak oceny dowodów w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ II instancji ma bowiem możliwość w toku postępowania odwoławczego dokonania oceny własnej dowodów a tym samym do usunięcia uchybień organu I instancji, pod warunkiem, że nie ma wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednakże specyfika niniejszej sprawy wypływająca z faktu znacznej wielkości obszaru który uległ podziałowi na niebagatelną ilość działek ([...]) i związana z tym znaczna kwota obliczonej w operacie szacunkowym opłaty powoduje, że operat szacunkowy urasta do rangi dowodu pierwszoplanowego i mającego najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii obowiązku nałożonego na stronę. W świetle materiału dowodowego jest to właściwie jedyny dowód istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak oceny tego dowodu przez organ I instancji w kontekście powyższych rozważań mógł zatem doprowadzić do zastosowania przez organ odwoławczy art.- 138 § 2 kpa. Dlatego w ocenie Sądu w konkretnej sprawie wydanie decyzji kasacyjnej nie narusza art. 138 § 2 kpa. Przechodząc do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego. Przekonanie strony co do tego, iż ustalenie opłaty od wzrostu wartości nieruchomości powstałego w wyniku jej podziału dopuszczalne jest wówczas, gdy w dacie wydania decyzji podziałowej istnieje uchwała właściwej rady w przedmiocie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Prawdą jest, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2004r. w sprawie OSK 897/04 (WOKANDA 2005/6/36) wyraził pogląd na którym opierają się twierdzenia skargi. W wyroku tym Sąd stwierdził, że "Wymierzenie opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, jest dopuszczalne, jeżeli w chwili podziału nieruchomości obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu stawki procentowej tej opłaty". Skład orzekający w niniejszej sprawie poglądu tego nie podziela. Przychyla się bowiem do stanowiska prezentowanego w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: w sprawie SA/Sz2715/02 z dnia 30 września 2004r., SA/Sz 1274/03 z dnia 10 lutego 2005r. i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie OSK 1318/04 (ONSAiWSA 1/10/2006 poz.26), w których przyjęte odmiennie niż twierdzi skarżący a mianowicie, że do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej wydaniem decyzji o jej podziale, determinowane jest istnieniem – w momencie wydania decyzji ustalającej taką opłatę uchwały rady gminy w sprawie stawki procentowej tej opłaty. Ostatecznie kwestia ta została rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2005r. w sprawie o sygn. akt I OSK 82/05, w którym Sąd odstąpił od stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z dnia 23 listopada 2004r. sygn.akt OSK 897/04. Sąd ten dokonując wykładni art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że "Stosując odpowiednio art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy wywieźć, iż zarząd gminy (w obecnym stanie prawnym burmistrz, wójt czy prezydent miasta) jest upoważniony do ustalenia opłaty adiacenckiej w terminie 3 lat od dnia wydania decyzji w przedmiocie podziału. Z brzmienia powyższej regulacji wynika, że ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości oraz postępowanie dotyczące ustalenia opłaty adiacenckiej. Uznając odrębność obu postępowań należy wywieźć, iż ich legalność winna podlegać niezależnej ocenie przy uwzględnieniu przepisów prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych obowiązujących w chwili wydawania poszczególnych decyzji. Samo podjęcie decyzji o podziale nieruchomości nie musi w sposób bezwzględny oznaczać konieczności wydania decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Z literalnego brzmienia art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika w sposób oczywisty, że organ gminy może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką, jednak nie stanowi to jego obowiązku. Jak już wyżej wskazano kompetencja ta w odniesieniu do konkretnej nieruchomości wygasa po upływie 3 lat od wydania decyzji o podziale,. Nie ulega wątpliwości, że uchwała rady gminy w przedmiocie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej winna poprzedzać decyzję zarządu gminy w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej". Wprawdzie wskazane wyżej orzeczenia wydane zostały w odniesieniu do art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 września 2004r., jednakże zachowują one swoją aktualność również na gruncie art. 98a ust. 1 tej ustawy (dodanego ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2004r., Nr 141, poz. 1492), który to przepis zastąpił dotychczasowy art. 98 ust. 4, a którego brzmienie co do przesłanek i trybu ustalenia opłaty adiacenckiej nie odbiega od treści poprzedniego przepisu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy wywody skarżącego na temat naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są niezasadne, ponieważ odnoszą się do stanu hipotetycznego, który nie wystąpił na gruncie rozpatrywanej sprawy. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI