II SA/SZ 576/23

II SA/Sz 576/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156, art. 157 par. 1, art. 127 par. 3, art. 27 par. 1a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 265
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit c.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A. K. (dalej "skarżący") złożył w dniu 4 lutego 2008 r. do Starosty [...] wniosek o wydanie prawa jazdy kat. B wraz z odpowiednimi dokumentami.
Starosta K. (dalej "Starosta") wydał w dniu [...] r. decyzję
o umorzeniu postępowania w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy. Starosta podniósł, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem w Polsce, ani
w innym miejscu na terenie Polski.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania skarżącego, wydało w dniu [...] r. decyzję, w której uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] r.
i przekazało sprawę mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Starosta wydał w dniu [...] r. decyzję, w której przyznał skarżącemu prawo jazdy kat. B.
W dniu 23 lutego 2010 r. Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej w K. złożył sprzeciw od decyzji Starosty w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy.
Pismem z 26 kwietnia 2010 r. Starosta poinformował Prokuratora, że wystąpił do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r.
Kolegium wydało w dniu [...] r. decyzję nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "K.p.a."), w której stwierdziło nieważność decyzji Starosty z dnia [...]
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 156 § 1 K.p.a. oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.; dalej "u.p.r."). Organ odwoławczy podał, że organ I instancji winien ustalić czy osoba wnioskująca o wydanie prawa jazdy przybywa na terenie Polski przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje od co najmniej 6 miesięcy. Organ I instancji ustalił, że skarżący był zameldowany w S. na pobyt czasowy od 10.05.2007 r. do 30.08.2007 r. i w D. od 25.01.2008 r. do 29.07.2008 r. Organ odwoławczy wskazał, że choć skarżący był zameldowany w D. ul. [...] to jednak pod ww. adresem nie przebywał. Z oświadczenia I. B., u której skarżący wraz z innymi obywatelami [...] był zameldowany, wynikało, że zwiedzają oni Polskę, jeżdżąc kamperem i u niej nie pozostawili żadnych rzeczy osobistych. W ocenie organu odwoławczego, ww. okoliczności dowodziły, że nie została spełniona przesłanka z art. 90 ust. 1 pkt 5 u.p.r. Zostało to również potwierdzone przez fakt, że wszelka korespondencja kierowana do skarżącego na adres w D. wracała z adnotacją "nie mieszka pod wskazanym adresem". Według organu odwoławczego, sam fakt zameldowania czasowego pod ww. adresem nie stanowi dowodu tego, że dana osoba przebywa na terenie Polski. Z zaświadczenia Biura Magistratu miasta G. wynikało, że główne miejsce zamieszkania skarżący posiada w G. w [...]. Organ odwoławczy podał, że ww. okoliczności były znane organowi I instancji w dacie wydania decyzji z 30 grudnia 2008 r., zatem organ I instancji, wydając ww. decyzję rażąco naruszył prawo, tj. art. 90 ust. 1 pkt 5 u.p.r.
Ww. decyzja zawierała pouczenie o prawie o do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i została wysłana na adres G. (zwrot – adresat nieznany).
Pismem z 28 listopada 2022 r. skarżący za pośrednictwem pełnomocnika złożył wniosek o prawidłowe doręczenie decyzji Kolegium z 10 czerwca 2010 r. wraz
z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podał, że przesyłka, zawierająca ww. decyzję została skierowana na błędny adres, pod którym skarżący nie mieszkał. Przedstawił zaświadczenia o zameldowaniu wraz z tłumaczeniem.
Kolegium wydało w dniu [...] r. postanowienie nr [...], w którym umorzyło postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podał, że korespondencja, zwierająca decyzję z [...] r. oraz zawiadomienie z 24 maja 2020 r.
o wszczęciu postępowania w sprawie nie zostały odebrane przez skarżącego. Organ odwoławczy uznał za konieczne ponowne doręczenie ww. decyzji skarżącemu.
Organ odwoławczy doręczył pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 marca 2023 r. decyzję z dnia [...] r.
Pismem z 9 marca 2023 r. skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy
i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania. Skarżący wskazał, że spełnił wszystkie przesłanki do otrzymania prawa jazdy. Według skarżącego, fakt, że zwiedzał Polskę wozem kempingowym nie wyklucza przyjęcia, iż przebywał
w Polsce w 2008 r. przez okres co najmniej 185 dni. Z oświadczenia I. B. nie wynikało, że nie wracał on do D. w okresie zameldowania pod ww. adresem. Ponadto, skarżący nie włada językiem polskim, zaś organ prowadził postępowanie bez biegłego tłumacza, przez co skarżącemu uniemożliwiono czynny udział w sprawie.
Kolegium wydało w dniu [...] r. decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy własną decyzję z [...] r.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił na czym polega rażące naruszenie prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz że art. 90 ust.1 pkt 5 u.p.r. jest wynikiem wdrożenia przez Polskę m.in. dyrektywy 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie prawa jazdy (Dz. UE L 237 z 24 sierpnia 1991 r.). Organ odwoławczy przytoczył treść art. 90 ust. 1 pkt 5 u.p.r. i wskazał, że wymóg przebywania danej osoby w Polsce przez 185 dni w roku musi być uzasadniony po stronie osoby, ubiegającej się o prawo jazdy więzami osobistymi lub zawodowymi. Przebywanie oznacza zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu. Z akt wynikało, że skarżący na poparcie istnienia więzi osobistych, złożył oświadczenie, iż zawarł znajomość
z kobietą, z którą wiąże plany na przyszłość i chce rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce. W ocenie organu odwoławczego, oświadczenie skarżącego stało w sprzeczności z oświadczeniem I. B. , że skarżący podróżuje po Polsce kamperem i w miejscu zameldowania nie pozostawił żadnych rzeczy osobistych. Zdaniem organu odwoławczego, zameldowanie pod adresem
w D. było fikcyjne, gdyż brak tam było możliwości przebywania 10 obcokrajowców, zaś podróżowanie po Polsce nie wypełnia przesłanki z art. 90 ust. 1 pkt 5 u.p.r.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł uchylenie decyzji wydanych przez organ w obu instancjach oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 44 § 4 K.p.a., przez błędne uznanie, że przesyłki polecone zawierające: (1) zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie z dnia 24 maja 2010 r. oraz (2) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w S. z dnia [...] r. zostały skutecznie doręczone skarżącemu
w trybie zastępczym przewidzianym w art. 44 § 4 K.p.a. w sytuacji, gdy zostały kierowane pod nieistniejący adres [...] w G. ([...]), podczas, gdy z przedstawionego zaświadczenia o zameldowaniu z dnia 23 listopada 2022r. wynika, że Skarżący zameldowany był pod adresem [...]
w G. ([...]);
2. art. 10 w związku z art. 77 § 1 K.p.a., przez brak zapewnienia skarżącemu, jako obywatelowi [...], niewładającemu biegle językiem polskim, czynnego udziału (także w obecności tłumacza) w sprawie i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w postępowaniu przed wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...] w sposób umożliwiający zrozumienie powodów, trybu, zebranych dowodów oraz zapadłego rozstrzygnięcia w omawianym postępowaniu;
3. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 K.p.a., przez nierozważenie całego materiału dowodowego i poczynienie ustaleń w oparciu o niepełny materiał co doprowadziło do przyjęcia, że skarżący nie przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni;
4. art. 90 ust. 1 pkt 5 u.p.r., przez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że "przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" jest równoznaczne
z posiadaniem tu "normalnego miejsca zamieszkania" rozumianego jako miejsce zamieszkania z art. 25 Kodeksu cywilnego bez odniesienia do definicji miejsca zamieszkania z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE, oraz że skarżący jest zobowiązany do przebywania przez co najmniej 185 dni w ciągu roku kalendarzowego na terenie powiatu starosty właściwego do wydania prawa jazdy.
W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.
W odpowiedzi na skargą organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Spór dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której wydano skarżącemu prawo jazdy.
W pierwszej kolejności należy rozważyć przepisy postępowania dotyczące stwierdzenia nieważności.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji unormowana jest w art. 156 K.p.a.
oraz przepisach następnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Stosownie do art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji
w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.
W niniejszej sprawie Kolegium w decyzji z dnia [...] r. stwierdziło nieważność decyzji Starosty z dnia [...] r. Kolegium orzekało wówczas w składzie: A. D., J. N. i J. S..
Od ww. decyzji, skarżącemu służył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 127 § 3 K.p.a.
Kolegium, rozpoznając sprawę ponownie w dniu 25 kwietnia 2023 r. wydało zaskarżoną decyzję w składzie: D. W., A. W. , J. S..
Sądowi wiadomo z urzędu, że J. S. i J. S. to ta sama osoba.
Zgodnie z art. 27 § 1a K.p.a., członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.
Wobec braku wyłączenia się od rozpoznania sprawy przez J. S. doszło do naruszenia ww. przepisu, który daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, na tym etapie postępowania przedwczesne jest wypowiadanie się o zarzutach skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Kolegium zobowiązane jest uwzględnić przepis art. 27 § 1a K.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art.205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł, na którą składa się [...] zł - wpisu sądowego, [...] zł - wynagrodzenia pełnomocnika i [...] zł – opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa.