II SA/Sz 572/24

II SA/Sz 572/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 191 pkt 1, art. 225 ust. 1,2,3,5,8, art. 456 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 145
art. 27 ust. 1, art. 39-39d
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8, art. 10 par. 2, art. 15, art. 11, art. 77 par. 1, art. 110, art. 107 par. 3, art. 108 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę
Uzasadnienie
1. Decyzją Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K. (Jednostki Wojskowej Nr [...]), na podstawie art. 225 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 6, ust. 8, art. 456 ust. 1, ust. 2 w zw. z art. 470 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 248, dalej przywoływana jako: "ustawa", przedłużono w stosunku do kpt. B. N. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia toczącego się w stosunku do w/w oficera postępowania karnego. Jednocześnie zawieszono od najbliższego terminu płatności tj. od miesiąca kwietnia 2024 r. połowę ostatnio otrzymywanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Jak wskazano w uzasadnieniu, w dniu 18.12.2023 r. do Dowódcy JW. [...] w K. wpłynęło pismo z Prokuratury Rejonowej w L., w związku z prowadzonym przez Dział do Spraw Wojskowych Prokuratury śledztwem sygn. akt [...] w sprawie przeciwko Skarżącemu podejrzanemu o czyn z art. 230 § 1 k.k w zw.z art. 12 § 1 k.k.
2. W odwołaniu, zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił: obrazę prawa materialnego:
art. 225 ust. 1 i 3 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym i bezpodstawnym przedłużeniem zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych w sytuacji, gdy powstała przerwa pomiędzy okresem zawieszenia a okresem rzekomego przedłużenia;
art. 225 ust. 1 ustawy poprzez jego rażące naruszenie, w tym również przekroczenie przez organ I instancji swoich uprawnień wynikających z nieuprawnionego przedłużenia zawieszenia Skarżącego we "wszystkich czynnościach służbowych", a nie czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym;
art. 456 ust. 1 ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne rozstrzyganie w zaskarżonej decyzji administracyjnej w przedmiocie zawieszenia stronie płatności połowy uposażenia w sytuacji, gdy przepis prawa nie upoważnia organu I instancji do takiego działania w drodze decyzji administracyjnej;
obrazę prawa procesowego:
art. 8 i art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a właściwie jego brak, z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu decyzji niczym nie popartego twierdzenia organu I instancji dotyczącego — nieuprawnionej - oceny czynu karalnego oraz ogólnikowego i niezdefiniowanego pojęcia " dobro służby ", co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zasadności, w szczególności niewyjaśnienie przesłanek, które sprawiły, iż zasadnym stało się przedłużenie zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych;
przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęciu żadnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym zaniechanie przeprowadzenia dowodu na okoliczność wyjaśnienia czy chociażby potwierdzenia, że postępowanie karne nie zostało umorzone i nadal się toczy, zwłaszcza, że decyzję o przedłużeniu zawieszenia strony postępowania w czynnościach służbowych wydano dopiero po upływie trzech miesięcy od dnia powzięcia wiedzy o wszczętym postępowaniu karnym;
art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie prawa do udziału w toczącym się wobec Skarżącego postępowaniu administracyjnym;
art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dacie jej wydania, a niewykonalność ma charakter trwały, bowiem decyzja do obrotu prawnego weszła dopiero w dniu 18 marca 2024 r., zaś dzień, w którym istniała możliwość przedłużenia zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych (na zajmowanym stanowisku służbowym) upłynął w dniu 15 marca 2024 r., tj. przed terminem doręczenia zaskarżonej obecnie decyzji.
3. Decyzją Nr 25 z dnia 15 maja 2024 r. Dowódca [...] Dywizji [...], w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wskazał Organ odwoławczy, zgodnie z art. 225 ust. 1 i 3 ustawy żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Jak ustalono, aktualnie Dział do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w L. pod sygn. akt [...] prowadzi śledztwo w sprawie przeciwko Skarżącemu podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska prezentowanego przez Skarżącego w kwestii naruszenia art. 225 ust. 1 i 3 ustawy w zakresie powstania rzekomej przerwy pomiędzy okresem zawieszenia a okresem rzekomego przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. W ocenie Organu odwoławczego, cechą jurydyczną rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji administracyjnej jest, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. wykonalność aktu administracyjnego już z chwilą jego wydania. Decyzją Nr 32/2023 z dnia 19 grudnia 2023 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K. kpt. B. N. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy tj. do dnia 14 marca 2024 r. Decyzja Nr 8/2024 Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...], na mocy której dokonano przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, została wydana w dniu 15 marca 2024 r. Tym samym w ocenie Organu odwoławczego nie może być mowy o zaistnieniu w sprawie przerwy pomiędzy okresem zawieszenia a okresem przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 225 ust. 1 ustawy w wyniku nieuprawnionego przedłużenia zawieszenia Skarżącego we "wszystkich czynnościach służbowych", a nie czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 191 ustawy żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową:
na stanowisku służbowym;
w uczelni wojskowej, szkole podoficerskiej, centrum szkolenia, ośrodku szkolenia, w których pobiera naukę;
w dyspozycji.
W ramach supozycji art. 191 pkt 1 ustawy zawieszenie Skarżącego w czynnościach służbowych zostało dokonane w stosunku do zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego tj. Oficer w Sekcji Logistyki (S- 4) w Sztabie Jednostki Wojskowej [...], zgodnie z dyspozycją art. 225 ust. 1 ustawy.
Nawiązując do kolejnego z postawionych zarzutów tj. art. 456 ust. 1 ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne rozstrzyganie w zaskarżonej decyzji administracyjnej w przedmiocie zawieszenia stronie płatności połowy uposażenia w sytuacji, gdy przepis prawa nie upoważnia organu I instancji do takiego działania w drodze decyzji administracyjnej Organ wskazał, że zgodnie z art. 225 ust 5 ustawy zawieszenie oraz przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu. W ocenie Organu odwoławczego norma prawna zawarta w art. 456 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, jak również wypłatę należności pieniężnych, o których mowa w art. 458 i art. 459 pkt 1 i 3 ustawy, nie może być dekodowana w oderwaniu od zapisu art. 225 ust. 5 ustawy, gdyż hipoteza analizowanego zapisu odnosi się do instytucji przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, następującego expressis verbis w drodze decyzji. Akceptacja alternatywnego rozwiązania tj. zawieszenie połowy uposażenia w drodze innej niż decyzja administracyjna, w ocenie Organu jest sprzeczna z dotychczasową praktyką stosowania prawa w analizowanym zakresie, na co wskazuje aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, a ponadto spowodowałoby to pobawienie strony możliwości zaskarżenia aktu administracyjnego w części co do zawieszonego uposażenia.
Nawiązując do zarzutów naruszenia przez Organ I instancji art. 8 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a właściwie jego brak, z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu decyzji niczym nie popartego twierdzenia Organu I instancji dotyczącego - nieuprawnionej - oceny czynu karalnego oraz ogólnikowego i niezdefiniowanego pojęcia "dobro służby" Organ odwoławczy zaakcentował, że w związku z sygnalizacją przez Dział do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w L. (data wpływu do Kancelarii Jawnej JW. [...] - 18.12.2023 r.) o wydaniu w dniu 13 listopada 2023 r. postanowienia o przedstawieniu zarzutów Skarżącemu, z dniem 19.12.2023 r. został on zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 225 ust. 1 ustawy. Jednocześnie, na podstawie art. 456 ust. 1 ustawy dokonano zawieszenia, od najbliższego terminu płatności, połowy ostatnio otrzymywanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym. Zdaniem Organu, wydana w sprawie decyzja, determinowana toczącym się w stosunku do Skarżącego postępowaniem karnym, w swoim uzasadnieniu przytaczała okoliczności faktyczne, konieczne i wystarczające do wydania rozstrzygnięcia.
Tym samym, w ocenie Organu uzasadnienie zaskarżonej Decyzji Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K. jest właściwe, w okolicznościach sprawy w pełni realizujące dyrektywy wynikające z art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do braku w systemie prawnym definicji legalnej pojęcia "dobro służby", zdaniem Organu nie oznacza to, że jego zakres znaczeniowy nie został dookreślony w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych. Odnosząc się do kolejnego zarzutu naruszenia prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęciu żadnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w ocenie Organu odwoławczego Organ I instancji w sposób właściwy zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w zakresie niezbędnym, determinowanym istotą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ponadto, w odpowiedzi na pismo Dowódcy [...] Dywizji [...] w S. z dnia [...] kwietnia 2924 r, Prokuratura Rejonowa w L. Dział do Spraw Wojskowych pismem z dnia 06.05.2024 r. poinformowała, że toczące się postępowanie karne jest aktualnie na etapie czynności końcowych w związku z planowanym skierowaniem do właściwego sądu aktu oskarżenia przeciwko Skarżącemu.
Odnosząc się do naruszenia przez Organ I instancji art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie prawa do udziału w toczącym się wobec Skarżącego postępowaniu administracyjnym Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego albo ze względu na niepowetowaną szkodę materialną W sprawie będącej przedmiotem postępowania, w ocenie Organu odwoławczego zaistniała konieczność załatwienia sprawy nie cierpiącej zwłoki, związana z nadaniem Decyzji Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K., na podstawie art. 225 ust. 5 ustawy rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji spowodowało ograniczenie uprawnień strony przewidzianych w art. 10 k.p.a.
Odnosząc się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dacie jej wydania, a niewykonalność ma charakter trwały, bowiem decyzja do obrotu prawnego weszła dopiero w dniu 18 marca 2024 r., Organ odwoławczy odesłał, z uwagi na adekwatność przedstawionej argumentacji, do analizy stanowiska przedstawionego przez Organ odwoławczy w ramach odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 225 ust. 1 i 3 ustawy.
4. Skargą zaskarżono w całości powyższą decyzję. Zarzucono jej:
obrazę prawa materialnego:
art. 225 ust. 1 i 3 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym i bezpodstawnym przedłużeniem zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych w sytuacji, gdy pomiędzy okresem zawieszenia a okresem rzekomego "przedłużenia" powstała przerwa;
art. 225 ust. 3 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez niewykazanie istnienia faktycznie "szczególnie uzasadnionego przypadku", który wystąpił w niniejszej sprawie, i tym samym zasadnym było przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych Skarżącego; art. 225 ust. 1 i 3 ustawy poprzez nieuprawnione przedłużenie zawieszenia Skarżącego we "wszystkich czynnościach służbowych", a nie wyłącznie (jak stanowi treść w/w przepisu prawa) "w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym";
art. 456 ust. 1 ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne rozstrzyganie przedmiotu zawieszenia stronie płatności połowy uposażenia w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji gdy przepis prawa nie upoważnia organu wojskowego do takiego działania w drodze decyzji administracyjnej;
obrazę prawa procesowego:
przepisów art. 15 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaaprobowanie w decyzji odwoławczej zaniechania przez organ I instancji sformułowania należytego uzasadnienia zaskarżonej Decyzji, a właściwie jego brak z uwagi na zawarcie w decyzji lakonicznego i nic nie wyjaśniającego twierdzenia o wpłynięciu do Kancelarii jednostki wojskowej pisma z Prokuratury Rejonowej w L. oraz niczym nie popartego twierdzenia organu I instancji dotyczącego - nieuprawnionej zresztą - oceny czynu karalnego oraz ogólnikowego i niezdefiniowanego pojęcia "dobro służby", które w zaskarżonej sprawie nie ma zastosowania, a także poczynioną próbę konwalidacji uzasadnienia Organu I instancji poprzez przytoczenie przez Organ II instancji tez ogólnych z orzecznictwa sądów administracyjnych, przez co oba organy nie wykazały i nie wyjaśniły jakie faktycznie, odnoszące się konkretnie do skarżącego, wystąpiły powody przedłużenia zawieszenia go w czynnościach służbowych oraz nie przytoczyły na tę okoliczność żadnych faktów i dowodów, co uniemożliwiało realizację w zaskarżonej sprawie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwiało dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zasadności;
przepisów art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaaprobowanie w decyzji odwoławczej zaniechania przez Organ I instancji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięcia takich okoliczności jak dotychczasowe oceny przełożonych, uzyskiwanych wyników w służbie, zakresu wykonywanych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oraz innych okoliczności obrazujących dotychczasowy przebieg służby kpt. B. N., co było konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego;
przepisów art. 15 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., a mianowicie poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dacie jej wydania, a niewykonalność ta ma charakter trwały, bowiem decyzja do obrotu prawnego weszła dopiero w dniu 18 marca 2024 r., zaś dzień, z którym istniała możliwość przedłużenia zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych (na zajmowanym stanowisku służbowym) upłynął w dniu 15 marca 2024 r. tj. przed terminem doręczenia zaskarżonej obecnie decyzji;
przepisów art. 15 k.p.a., art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie prawa udziału w toczącym się wobec Skarżącego postępowaniu administracyjnym poprzez odstąpienie w rażący sposób od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;
art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie niewyjaśnieniu przez organ odwoławczy zasadności przesłanek, którymi organ II instancji kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięciu decydującego elementu decyzji administracyjnej jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn wydania decyzji o przedłużeniu zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych;
Naruszenie art. 15 k.p.a. polegające na zignorowaniu i faktycznym nierozpoznaniu wszystkich podniesionych w odwołaniu słusznych zarzutów i argumentów strony, a w konsekwencji wydaniu przez Organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.
Mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej Decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją Decyzji Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K. w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych Skarżącego, jako naruszających prawo materialne i przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy;
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Organ I instancji w zasadzie w ogóle nie uzasadnił powodu "przedłużenia zawieszenia" Skarżącego w czynnościach służbowych, ograniczając się wyłącznie do nieuprawnionej oceny zarzucanego Skarżącemu popełnienia czynu zabronionego, subiektywną, nie popartą żadnymi dowodami obawę o należyte wykonywanie przez niego obowiązków służbowych, a także ogólnikowe powołanie się na "dobro służby i wizerunek Sił Zbrojnych".
Istotnym dla rozstrzygnięcia w sprawie, na co wskazuje pełnomocnik, jest również toczące się postępowanie przed Organem II instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji Nr 32/2023 z dnia 19 grudnia 2023 r. Dowódcy [...] Pułku P. . W ocenie pełnomocnika, wobec zastosowania już wobec Skarżącego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, podjęte przez Dowódcę [...] Pułku P. postępowanie w przedmiocie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych było bezpodstawne, zaś wydana w tym względzie decyzja Nr 32/2023 Dowódcy [...] Pułku P. z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie "zawieszenia kpt. B. N. w czynnościach służbowych" na okres od dnia 15 grudnia 2023 r. do dnia 14 marca 2024 r" poprzedzająca zaskarżoną niniejszą skargą Decyzję Nr 8/2024 z dnia 15 marca 2024 r. Dowódcy [...] Pułku [...] rażąco naruszyła art. 225 ust. 8 oraz art. 456 ustawy o obronie Ojczyzny, wskutek czego Skarżący w oparciu o dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. złożył do organu wyższego rzędu wniosek z dnia 5 czerwca 2024 r. o stwierdzenie nieważności Decyzji Nr 32/2023 z dnia 19 grudnia 2023r. Dowódcy [...] Pułku P. jako decyzji wydanej bez podstawy prawnej (w części dotyczącej zawieszenia połowy uposażenia) oraz decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (w części dotyczącej ponownego zawieszenia w czynnościach służbowych). W sytuacji stwierdzenia przez organ wyższego rzędu nieważności Decyzji Nr 32/2023 z dnia 19 grudnia 2023 r. Dowódcy [...] Pułku P. zasadnym będzie uwzględnienie złożonej skargi i stwierdzenie nieważności Decyzji Nr [...] z dnia 15 marca 2023r. Dowódcy [...] Pułku P. w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych Skarżącego ze względu na wystąpienie przyczyn określonych w art. 156 k.p.a.
Zdaniem Skarżącego, wobec ustalonego faktu upływu okresu zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych z dniem 14 marca 2024 r. oraz wobec faktu, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano daty początkowej przedłużenia okresu tego zawieszenia, zaś doręczenie Decyzji Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r. nastąpiło dopiero w dniu 18 marca 2024 r. w świetle art. 110 k.p.a. oraz ugruntowanego w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych, za dzień obowiązywania decyzji należy uznać dzień wejścia decyzji do obiegu prawnego tj. dzień doręczenie decyzji stronie. Rygor natychmiastowej wykonalności stanowi tylko jeden ze składników zaskarżonej decyzji i powoduje w przypadku wejścia takiego rozstrzygnięcia do obrotu poprzez jego ogłoszenie lub doręczenie, że podlega ono wykonaniu mimo że biegnie termin do wniesienia odwołania". W ocenie Skarżącego sprawie w rzeczywistości nie doszło do "przedłużenia zawieszenia" lecz do "ponownego zawieszenia" Skarżącego w czynnościach służbowych, czym organ I instancji rażąco naruszył art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, który dopuszcza wyłącznie jednokrotne zawieszenie żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych. W świetle zakończenia okresu zawieszenia w/w w czynnościach służbowych z dniem 14 marca 2024 r. nie może być mowy, zdaniem Skarżącego, o przedłużeniu tego okresu w sytuacji powstania przerwy. Zgodnie bowiem z art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny "żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego", natomiast z treści ust. 3 wskazanego przepisu prawa wynika, że "okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego".
Zdaniem Skarżącego, z powyższego wynika, że obligatoryjnego zawieszenia w czynnościach służbowych dokonuje się w przypadku wszczęcia postępowania karnego, jednak nie dłużej niż na trzy miesiące, oraz że zawieszenie jest czynnością jednokrotną. Okres ten niewątpliwie w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" może zostać przedłużony, jednakże nie oznacza to że przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych można dokonywać w dowolnym dla organu czasie. Skoro bowiem doszło do zakończenia okresu zawieszenia, a organ I instancji nie wydał w stosownym czasie i nie doręczył stronie (przed upływem okresu zawieszenia) decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia, przy czym nie zapewnił stronie możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, to w momencie powstania przerwy nie może być mowy o przedłużeniu, lecz o kolejnym zawieszeniu w czynnościach służbowych, na co obowiązujące w tym przedmiocie przepisy prawa nie pozwalają.
Tym samym, zdaniem Skarżącego, wydana przez Organ I instancji decyzja, doręczona skarżącemu w dniu 18 marca 2024 r. w przedmiocie "przedłużenia zawieszenia" w czynnościach służbowych była niewykonalna z przyczyn formalnych, gdyż od dnia 15 marca 2024 r. Skarżący nie był zawieszony w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym, a ponowne zawieszenie w czynnościach służbowych od dnia 18 marca 2024 r. jest na gruncie obowiązujących przepisów pragmatyki służbowej żołnierzy zawodowych niedopuszczalne.
Nie można przyjąć, w ocenie Skarżącego, twierdzenia Organu II instancji, że wydanie decyzji w świetle art. 108 § 1 k.p.a. jest równoznaczne z automatycznym wprowadzeniem decyzji administracyjnej do obrotu prawnego, stoi to w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, utartą praktyką oraz bezsprzecznym faktem, że Skarżący od dnia 15 marca 2024 r. stał się posiadającym wszystkie prawa wynikające z jego stosunku służbowego żołnierzem zawodowym. Na marginesie pełnomocnik wskazał, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wprowadza wyjątek od zasady niewykonalności decyzji przed uzyskaniem cechy ostateczności, a nie jak to przedstawił błędnie organ I instancji, jej wydanie przez organ jest jednoznaczne z jej - bezwiednym dla strony - wejściem do obrotu prawnego.
Ponadto Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja w przedmiocie "przedłużenia zawieszenia" mimo, że ma charakter fakultatywny, to została wydana z naruszeniem granic uznania administracyjnego. Podkreślił, że słuszność i celowość przedłużenia zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym ze względu na ustawowe kryteria może wystąpić wyłącznie wtedy, gdy zaistniały okoliczności lub zdarzenia, w świetle art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny - mające charakter szczególny, których powstanie wyjątkowo utrudnia (czy też całkowicie uniemożliwia) dalsze pełnienie służby (zgodnie z kompetencyjnym zakresem obowiązków) przez tego żołnierza na zajmowanym stanowisku służbowym. Okoliczności te oraz ich wpływ na niemożliwości wykonywania obowiązków służbowych w ramach pełnionej zawodowej służby wojskowej muszą w każdym przypadku zostać wyraźnie wskazane w uzasadnieniu decyzji wydawanej na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zdaniem Skarżącego, dla organów wojskowych rozstrzygających w niniejszej sprawie powinno być oczywiste, że rozstrzygnięcie wydawane w oparciu o przepis pozostawiający organowi wybór konsekwencji prawnych, powinno być podparte wyczerpującym uzasadnieniem, inaczej niż decyzja podejmowana w ramach tzw. ustawowego związania. Właściwa ocena przy podejmowaniu decyzji uznaniowej wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony, co w zaskarżonej sprawie sprowadziło się do "automatycznego" przyznania prymatu potrzebom Sił Zbrojnych. Stąd Skarżący podkreślił, że w przypadku kolizji interesu społecznego i interesu obywatela obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie jest wyważenie tych dwóch interesów, a nie automatyczne przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu.
Skarżący dodał, że Organy w swoich rozstrzygnięciach w przedmiocie przedłużenia zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych powołały się na przesłankę "dobra służby", która ma jednak ustawowe zastosowanie w stosunku do instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych w przypadku uregulowanym w art. 225 ust. 2 ustawy, to jest traktującym o zawieszeniu w czynnościach służbowych (fakultatywnym) w przypadku wszczęcia postępowania karnego przeciwko żołnierzowi w sprawie o nieumyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub nieumyślne przestępstwo skarbowe lub po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Co się zaś tyczy dyspozycji art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny przy możliwości przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym przez żołnierza stanowisku służbowym zastosowanie ma przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy odmiennie traktować i oceniać. Porównując doniosłość obu przesłanek należy zauważyć, że w przypadku przyjętego przez ustawodawcę kryterium "szczególnie uzasadnionych przypadków" organ wojskowy, zdaniem Skarżącego, powinien dochować większej wnikliwości i ostrożności przy zastosowaniu przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego w oparciu o jego znacznie bardziej wyjątkowy charakter, niż w przypadku kryterium "dobra służby", którą to przesłanką Organy w zaskarżonej sprawie niesłusznie poparły swoje rozstrzygnięcia.
Motywy "dobra służby", w ocenie Skarżącego jakimi kierował się Organ I instancji w sprawie, podejmując rozstrzygnięcie o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych, muszą zostać wskazane i przekonywać w sposób nie budzący żadnych wątpliwości o słuszności takiego załatwienia sprawy. W zaskarżonej decyzji nie zbadano, czy w granicach uznania administracyjnego rozstrzygnięto o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz czy dostatecznie uzasadniono podjęte rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami, tak aby nie można było zarzucić organowi dowolności. Zdaniem pełnomocnika, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera ani oceny słusznego interesu Skarżącego w kontekście przyczyn jego dalszego zawieszenia w czynnościach służbowych, ani oceny interesu społecznego. Co więcej, organy nie przytoczyły żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń.
Skarżący przypomniał także o konstytucyjnej zasadzie domniemania niewinności, o którą również powinny organy administracyjne opierać formułowane treści rozstrzygnięć.
Jakiekolwiek działania organów wojskowych, w tym przedłużających zawieszenie w czynnościach służbowych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny nie wymarzą ze świadomości innych żołnierzy i społeczeństwa faktu, że czynu zabronionego dokonał żołnierz. Dopiero orzeczona prawomocnie kara za popełniony czyn zabroniony będzie stanowiła funkcje prewencyjną i skazanie będzie stanowiło podstawę do zastosowania w stosunku do żołnierza konsekwencji kadrowych, dopiero wtedy będzie można stwierdzić, że nie posiada on przymiotu nieposzlakowanej opinii.
Jak podkreśla pełnomocnik, powołując się na rzeczywiste przesłanki możliwości przedłużenia zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym, którymi są zgodnie z art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny "szczególnie uzasadnione przypadki", to bez wątpienia w świetle obowiązujących standardów postępowań administracyjnych powinny być one wyartykułowane przez organ w sposób czytelny i zrozumiały dla samego żołnierza, ale również dla organu nadzoru lub sądu.
Skarżący wskazał, że Organ II instancji rozstrzygając w niniejszej sprawie, wobec nieuwzględnienia przywołanych na wstępie okoliczności, w tym również obowiązujących przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, rażąco naruszył także art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 i art. 10 k.p.a. Przy czym podkreślił, iż to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić sobie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek taki spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Tymczasem w przypadku Skarżącego Organ I instancji w ogóle nie powiadomił jej o prowadzonym postępowaniu w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym. Stwierdzić jednoznacznie należy, że takie działanie organu I instancji sprawiło, iż Skarżący nie będąc powiadomiony o statusie strony, nie miał możliwości realizacji przysługującego mu prawa wynikającego z art. 10 k.p.a.
Skarżący zaakcentował, że Organ I instancji bezpodstawnie rozstrzygnął w przedmiocie zawieszenia stronie płatności połowy uposażenia w sytuacji gdy żaden przepis ustawy o obronie Ojczyzny nie upoważnia organu wojskowego do takiego działania w drodze decyzji administracyjnej.
Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, nic nie wskazuje również, że w sprawie zachodzą jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności przemawiające za takim działaniem Organu I instancji, który wbrew obowiązującym przepisom prawa podejmuje decyzję rażąco krzywdzącą dla niego samego, ale również sprzeczną z przepisami obowiązującego prawa oraz sprzeczną z interesem Sił Zbrojnych. Zamiarem ustawodawcy nie jest bowiem nieograniczone (bezterminowe) zawieszanie w czynnościach służbowych, lecz podjęcie niezbędnych środków zmierzających do wyjaśnienia sprawy i umożliwienie żołnierzowi przystąpienia do realizacji jego obowiązków służbowych. Tymczasem, w ocenie Skarżącego, Organ I instancji całkowicie zignorował fakt, że kolejne zawieszenie w czynnościach służbowych Skarżącego nie tylko skutkuje pozbawieniem żołnierza połowy uposażenia, ale w szczególności zmarnowaniem jego potencjału możliwości realizacji zadań służbowych na rzecz Sił Zbrojnych RP.
5. W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Organ odwoławczy wskazał, że Rozkazem Personalnym Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] marca 2024 r. Skarżący został z dniem 30.04.2024 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy pasywnej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu 11 marca 2024r. Skarżący skierował do Dyrektora Departamentu Kadr MON pisemny wniosek o wyrażenie zgody na wycofanie złożonego wypowiedzenia, nie uzyskując zgody. Następnie w dniu 04 kwietnia 2024 r. Skarżący złożył odwołanie od w/w Rozkazu Personalnego, w następstwie czego, w wyniku przeprowadzonego postępowania została wydana Decyzja Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] maja 2024 r. utrzymująca w mocy zaskarżony rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
6. Jednocześnie, odnosząc się do podniesionego w skardze przez pełnomocnika skarżącego argumentu w postaci złożonego do Dowódcy [...] Dywizji [...] wniosku z dnia 5 czerwca 2024 r. o stwierdzenie nieważności Decyzji Nr 32/2023 z dnia 19 grudnia 2023 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K. w przedmiocie zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych, jako decyzji wydanej bez podstawy prawnej oraz wydanej z naruszeniem prawa, jako argumentu mającego znaczenie w postępowaniu wywołanym wniesieniem niniejszej skargi wskazał, iż Dowódca [...] wydał Decyzję Nr 36 z dnia 09 lipca 2024 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Zgodnie z art. 225 ust. 1 ustawy żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Jednocześnie, jak wynika z ust. 3 art. 225 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Przy czym zawieszenie (i przedłużenie zawieszenia, o którym mowa w ust. 3) w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 225 ust. 5).
Na podstawie art. 228 ust. 8 ustawy przepisy ust. 1-7 stosuje się gdy środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie został zastosowany w toku prowadzonego postępowania karnego przez prokuratora lub sąd. W stosunku do żołnierza zostało wszczęte postępowanie karne w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego tj. o czyn z art. 230 § 1 k.k.
Jak wskazuje piśmiennictwo, cytowany przepis jest wzorowany na rozwiązaniach znanych z ustawy o Policji (art. 39-39d u.p) - w brzmieniu ukształtowanym ustawą z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610). Z powyższych względów przyjmuje się dlatego, że ukształtowane na gruncie przepisów ustawy o Policji orzecznictwo sądów administracyjnych zachowuje - co do zasady - aktualność na gruncie ustawy o obronie Ojczyzny, z uwagi na tożsamość celów przyjętych rozwiązań, a także zaliczenie adresatów tych przepisów do kategorii funkcjonariuszy publicznych (przyp. Sądu - dorobek orzecznictwa sądowego na gruncie u.o.o z uwagi na stosunkowo krótki czas obowiązywania tej ustawy jest dotąd niewielki).
Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie wskazuje się, że celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest konieczność natychmiastowego odsunięcia od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi lub dobro służby. Przy czym dopuszczalność zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy co do popełnionych czynów (por. J. Bulira (w:) Obrona Ojczyzny. Komentarz, red. H. Królikowski, Warszawa 2023, art. 225).
Analiza treści cytowanego art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wskazuje na obligatoryjność zastosowania przez organ zawieszenia w czynnościach służbowych wobec żołnierza zawodowego w sytuacji spełnienia określonych w nim przesłanek, tj. gdy zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W tym zakresie organ nie został wyposażony w uznaniowość, ale nałożono na niego bezwzględny obowiązek orzeczenia o zawieszeniu. Uznaniowością organu objęty jest wyłącznie okres na jaki orzeczone ma zostać zawieszenie w czynnościach służbowych, gdyż ustawodawca określił jedynie okres maksymalny - 3 miesiące, nie określając przy tym od jakich przesłanek uzależniona powinna być długość zawieszenia w czynnościach służbowych.
Należy zauważyć, iż brak jest ustawowej definicji wszczęcia postępowania karnego, jednak analiza treści przepisów Kodeksu postępowania karnego, w tym przede wszystkim art. 71 k.p.k., wskazuje, iż do wszczęcia postępowania karnego przeciwko określonej osobie dochodzi w sytuacji wydania postanowienia o przedstawieniu jej zarzutów albo bez wydania takiego postanowienia w sytuacji postawienia jej zarzutu w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego.
Odwołując się do orzecznictwa sądów na gruncie ustawy o Policji, gdzie w podobny sposób uregulowana jest instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych, wskazać należy, iż w jego świetle przyjmuje się, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjantów co do popełnionych czynów" (wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 142/21).
W świetle art. 225 ust. 1 u.o.o. istotna jest sama okoliczność wszczęcia przeciwko żołnierzowi zawodowemu postępowania karnego i konieczność powzięcia o tym wiedzy przez organ uprawniony do wydania decyzji. Podkreślić należy, iż art. 225 ust. 1 u.o.o. nie określa od jakiego podmiotu pochodzić ma informacja o wszczęciu postępowania karnego przeciwko żołnierzowi, ani jaką ma ona przybrać formę, a jedynie istotne jest to, że okoliczność ta wystąpiła.
9. Kluczową okolicznością faktyczną, determinującą wydane w sprawie decyzje, w tym decyzję będącą przedmiotem skargi, było toczące się w Prokuraturze Rejonowej w L. Dział do Spraw Wojskowych pod sygn. akt [...] Spec postępowanie karne przeciwko Skarżącemu podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 230 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, uprawnienie przewidziane wskazanym zapisem ustawowym zostało zrealizowane przez Dowódcę [...] Pułku P. w K., który wydał w stosunku do kpt. B. N. Decyzję Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r., utrzymaną w mocy w następstwie złożonego odwołania Decyzją Nr 25 z dnia 15 maja 2024 r. Dowódcy [...] Dywizji [...]. Ponieważ zawieszenie w czynnościach służbowych nie zostało zastosowane przez organy procesowe, zatem sytuację zawieszenie w czynnościach służbowych przez Dowódcę JW. [...] było zdaniem Sądu obligatoryjne.
10. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa materialnego tj. art. 225 ust. 1 i 3 ustawy i sugerowaną przez pełnomocnika zaistniałą "przerwę" pomiędzy okresem zawieszenia a przedłużeniem zawieszenia w czynnościach służbowych Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika Skarżącego i uznaje ten zarzut procesowy jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Powyższy przepis reguluje skutki prawne doręczenia stronie decyzji. Z chwilą doręczenia decyzja rozpoczyna swój byt prawny w sferze zewnętrznej, a organ zaczyna zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. być związany jej treścią, co oznacza, iż może ona utracić moc prawną ustaloną przez normę materialnoprawną uzyskiwaną z chwilą jej wydania, a przyjmującą postać wyrażenia woli organu jedynie wówczas, gdy zostanie uchylona, zmieniona lub wygaśnie zgodnie z przepisami k.p.a. Byt prawny decyzji i jej ewentualne skutki na gruncie prawa materialnego rozpoczynają się zatem z chwilą jej wydania, gdyż to w tym momencie dochodzi do nowego ukształtowania stosunku prawnego i jej pojawienia się w obrocie prawnym, a na gruncie procesowym - do załatwienia konkretnej sprawy. W swej istocie w powyższym zarzucie Skarżący odmawia jakiegokolwiek bytu prawnego rozkazowi personalnemu w okresie między jego wydaniem a doręczeniem. Pogląd ten jest nieuprawniony, gdyż nie ulega wątpliwości, iż rozkaz ten istnieje od daty jego wydania i wyraża wolę organu wynikającą z jej treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 1404/21). Oznacza to, że doszło do przedłużenia zawieszenia żołnierza z chwilą wydania rozkazu na okres od dnia 15 marca 2024 r. do czasu zakończenia postępowania karnego, zaś jego doręczenie było konieczne do zakomunikowania jednostronnie wyrażonej woli organu jej adresatowi i otwarcia biegów terminów procesowych. Z momentem doręczenia rozkazu nastąpiło również związanie organu jego treścią. Zarzut ten nie znajduje tym samym podstaw.
Wskazać trzeba, że z uwagi na wydanie decyzji przedłużającej zawieszenie Skarżącego w czynnościach służbowych od dnia 15 marca 2024 r. do czasu zakończenia postępowania karnego, której nadano, na podstawie art. 225 ust. 5 ustawy rygor natychmiastowej wykonalności, wobec wcześniejszego zawieszenia w czynnościach służbowych decyzją Nr 32/2023 Dowódcy [...] Pułku P. z dnia 19 grudnia 2023 r. na okres od dnia 15 grudnia 2023 r. do dnia 14 marca 2024 r. o zaistnieniu "przerwy" nie może być mowy. Skoro pierwsze zawieszenie kończyło się w dniu 14 marca, to kolejne siłą rzeczy rozpocząć się powinno w dniu następnym.
Nie zasługuje też na uznanie argumentacja Skarżącego, że doręczenie decyzji przedłużającej zawieszenie miało miejsce już po upływie okresu pierwszego zawieszenia – stąd Skarżący wywodzi nieskuteczność i niewykonalność kolejnego zawieszenia.
Przypomnieć należy, jak słusznie zauważył Organ, że cechą jurydyczną rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji administracyjnej jest, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. wykonalność aktu administracyjnego już z chwilą jego wydania. Natychmiastowe wykonanie nieostatecznej decyzji z mocy odrębnej ustawy następuje zwykle automatycznie. Rozstrzyganie w materii regulowanej danym aktem prawnym powoduje, że decyzja podlega wykonaniu od razu, bez badania potrzeby takiego szybkiego działania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz wyd. 8 Wydawnictwo CH Beck, s. 523).
Decyzją Nr 32/2023 z dnia 19 grudnia 2023 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K. Skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy tj. do dnia 14 marca 2024 r. Decyzja Nr 8/2024 Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...], na mocy której dokonano przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, została wydana w dniu 15 marca 2024 r. Tym samym zdaniem Sądu nie może być mowy o zaistnieniu w sprawie sugerowanej przez pełnomocnika Skarżącego przerwy pomiędzy okresem zawieszenia a okresem przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. Uzależnienie skuteczności i wejścia do obrotu decyzji przedłużającej zawieszenie od momentu doręczenia jej stronie postępowania jednocześnie niweczyłoby cel normy zawartej w art. 225 ust. 3 ustawy.
11. Zarzut naruszenia art. 225 ust. 3 ustawy poprzez niewykazanie istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" jako przesłanki uzasadniającej przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych jest oczywiście bezzasadny. Fakt toczącego się postępowania karnego w stosunku do oficera, podejrzanego o przyjmowanie korzyści majątkowych w związku z pełnioną funkcją publiczną, i związana z tą okolicznością uzasadniona obawa Dowódcy co do należytego wykonywania obowiązków służbowych, mając na uwadze stanowisko służbowe zajmowane przez Skarżącego tj. Oficer w Sekcji Logistyki, a więc w obszarze zabezpieczenia materiałowego 8 Pułku Przeciwlotniczego, stanowiła w ocenie Organów wojskowych "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych. I to stanowisko Sąd w pełni podziela.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r. (sygn. akt III OSK 1404/21), Sąd ten odniósł się do analogicznego przepisu zawartego w ustawie o Policji i dokonał charakterystyki pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku na gruncie art. 39 ust. 3 ustawy z 1990 r. o Policji. W ocenie NSA i tę ocenę Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela, punktem wyjścia do poszukiwania ustawowej cechy szczególności przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, mającego przemawiać za przedłużeniem zawieszenia w czynnościach służbowych jest postanowienie o przedstawieniu policjantowi zarzutów i charakter zarzucanych mu czynów zabronionych.
Jeżeli zatem w sprawie karnej zgromadzone dowody pozwoliły na przedstawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a następnie wniesienia do sądu aktu oskarżenia, to stan taki można ocenić jako szczególny przypadek uzasadniający zastosowanie wobec takiego funkcjonariusza instytucji, o jakiej mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, gdyż uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa umyślnego przez policjanta pozostaje w jaskrawej sprzeczności z rotą złożonego przez niego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Policji ślubowania oraz z zadaniami, o których mowa w art. 1 ust. 2 powyższej ustawy, do których została powołana Policja.
W wyroku z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt II SA/Go 216/22) WSA w Gorzowie Wielkopolskim, dotyczącym policji ale także mającym zastosowanie per analogiam do badanej sprawy, stanął na stanowisku, że "Policja jako organ powołany do ochrony praworządności, nie może realizować tej ochrony przez funkcjonariusza, który jest podejrzany o sprzeniewierzenie tej wartości". Odnosząc powyższe orzeczenie do tej sprawy należy wskazać, że wojsko podobnie jak policja jest instytucją zaufania publicznego, tym samym wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta, wobec którego toczy się postępowanie karne, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym tożsamym z interesem służby oraz prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby.
W zakresie analizy pojęcia "dobro służby" kwestionowanego przez pełnomocnika Skarżącego, Sąd zauważa, że pojęcie to zostało rozwinięte w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt III SA/Po 460/22 charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością wojska publiczne zaufanie mają służyć przeciwdziałaniu zachowaniom mogącym pozbawić je wiarygodności. W takim zakresie dbałość o interes służby (interes społeczny leży w szeroko pojętym interesie Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Po 894/23 należy przypomnieć, że dekodując użyte w w. w przepisie pojęcia " zachowania naruszającego godność lub honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby oraz godzącego w dobre imię łub interes Sił Zbrojnych,, organy trafnie odwołały się do Regulaminu Ogólnego Żołnierza Wojska Polskiego, który wszedł w życie 28 kwietnia 2023 r. We wstępie rozdziału I zatytułowanego "Podstawowe uwarunkowania służby wojskowej" wskazuje się, że godność żołnierza to wartość wypływająca z szacunku dla samego siebie, z poczucia dumy z przynależności do społeczności wojskowej i podjęcia szczególnych zobowiązań wobec Ojczyzny. Honor żołnierza to podstawy i działania, które znamionują uczciwego i prawego człowieka ".
12. Zarzut naruszenia art. 225 ust. 1 i 3 ustawy poprzez nieuprawnione przedłużanie zawieszenia Skarżącego we wszystkich czynnościach służbowych a nie wyłącznie w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym jest także chybiony. Jak wskazał słusznie Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej W sprawie Decyzji Nr 25 z dnia 15 maja 2024 r. czynności służbowe realizowane przez żołnierzy zawodowych są immanentnie powiązane z zajmowanymi przez nich stanowiskami służbowymi. Skoro Skarżący pełnił służbę na stanowisku służbowym Oficer w Sekcji Logistyki [...] Pułku P. , w zakresie czynności służbowych realizowanych na zajmowanym przez Skarżącego stanowisku służbowym nastąpiło zarówno zawieszenie, jak i późniejsze przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych.
13. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 456 ust. 1 ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne zawieszenie stronie płatności połowy uposażenia w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy przepis prawa nie upoważnia organu wojskowego do takiego działania w drodze decyzji administracyjnej, Sąd zauważa, że zgodnie z art. 456 ust. 1 ustawy żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych, o których mowa w art. 458 i art. 459 pkt 1 i 3. Zawieszenie w czynnościach służbowych, zgodnie z art. 225 ust. 5 ustawy, następuje expressis verbis w drodze decyzji, którego konsekwencją są następstwa przewidziane w art. 456 ust. 1 ustawy. Na powyższe wskazuje aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, którego analiza wskazuje na niekwestionowaną formę decyzji administracyjnej dla tego typu przejawów aktywności organów administracji, a ponadto przyjęcie stanowiska sugerowanego przez pełnomocnika skarżącego spowodowałoby pozbawienie strony uprawnień w zakresie możliwości zaskarżenia aktu administracyjnego w części co do zawieszonego uposażenia.
14. Co do podniesionych przez Skarżącego zarzutów naruszenia prawa procesowego tj. naruszenia przepisów art. 15 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaaprobowanie w decyzji odwoławczej zaniechania przez Organ I instancji sformułowania należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez Skarżącego.
Jak wynika z uzasadnienia wydanej przez Organ I instancji decyzji, za pośrednictwem fax-u w dniu 18.12.2023 r. do [...] Pułku P. wpłynęło pismo z Prokuratury Rejonowej w L. Dział do Spraw Wojskowych informujące, że pod sygn. akt [...] Spec jest prowadzone postępowanie karne przeciwko Skarżącemu, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia czynu z art. 230 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk, jak również na wniosek Prokuratury został zastosowany wobec w/w przez Sąd Rejonowy L. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Sąd w tym zakresie podziela ocenę Organu odwoławczego. Wskazana w uzasadnieniu wydanej przez Organ I instancji decyzji w/w okoliczność, jako podstawa zastosowanego przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, wypełnia wymogi w zakresie należytego uzasadnienia, wyjaśniając w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości podstawę faktyczną i prawną zastosowanej w sprawie instytucji prawnej, odnosząc się do konkretnego skarżącego, wskazując wystarczające, adekwatne do istniejącej sytuacji fakty i dowody.
15. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaaprobowanie w decyzji odwoławczej zaniechania przez organ I instancji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w ocenie organu odwoławczego zostały podjęte wszystkie niezbędne dla realizacji tej instytucji czynności. Sugerowane przez pełnomocnika skarżącego zaniechania organów w zakresie nieuwzględnienia dotychczasowych ocen przełożonych, uzyskiwanie wyników w służbie, zakresu wykonywanych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oraz innych okoliczności obrazujących dotychczasowy przebieg służby Skarżacego, ze względu na specyfikę instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych, nie mogą być rozpatrywane w kategoriach uchybienia, jako indyferentne prawnie dla przedmiotowego zagadnienia.
16. Odnosząc się do naruszenia przepisów art. 15 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dacie jej wydania, a niewykonalność ta ma charakter trwały, bowiem decyzja do obrotu prawnego weszła dopiero w dniu 18 marca 2024 r. zaś dzień z którym istniała możliwość przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych upłynął w dniu 15 marca 2024 r. tj. przed terminem doręczenia zaskarżonej obecnie decyzji, organ odwoławczy wskazuje, co podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż decyzja Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K. przedłużająca zawieszenie w czynnościach służbowych kpt. B. N. podlegała natychmiastowemu wykonaniu, na podstawie art. 225 ust. 5 ustawy. To powoduje, ze nie weszła do obrotu prawnego, jak to sugeruje pełnomocnik skarżącego, z dniem doręczenia tj. 18 marca 2024 r., lecz z dniem wydania tj. z dniem 15 marca 2024 r. Jak wynika z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt: IV SA/Po 309/18 istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna, mimo iż nie jest ostateczna. Należy przy tym przyjąć, że decyzja staje się natychmiast wykonalna z dniem wydania decyzji pisemnej lub z dniem ogłoszenia decyzji ustnej, gdy rygor został nadany w decyzji. Organ, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, nie jest uprawniony do określania, od kiedy decyzja jest wykonalna.
17. Za niezasadny uznał także Sąd zarzut naruszenia art. 15 w zw. z art. 10 k.p.a. Podkreślić należy, iż sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. A contrario, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 287/23, z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 563/21). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż jak wynika z akt sprawy, w celu realizacji przysługujących stronie w toku prowadzonego postępowania uprawnień pełnomocnik strony był informowany o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji co do istoty sprawy, z której to możliwości skorzystał zapoznając się w siedzibie organu ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Ponadto zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego albo ze względu na niepowetowaną szkodę materialną (zob. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz wyd. 8 Wydawnictwo C.H. Beck str. 86). W sprawie będącej przedmiotem postępowania, zaistniała konieczność załatwienia sprawy nie cierpiącej zwłoki, związana z nadaniem Decyzji Nr 8 z dnia 15 marca 2024 r. Dowódcy [...] Pułku P. w K., na podstawie art. 225 ust. 5 ustawy rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji spowodowało ograniczenie uprawnień strony przewidzianych w art. 10 k.p.a.
18. Odnosząc się do podniesionego zarzutu naruszenia przez Organ odwoławczy art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania poprzez nie wyjaśnienie przez Organ odwoławczy zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięcie należytego uzasadnienia decyzji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych Skarżącego, Sąd wskazuje na bezzasadność tak postawionego zarzutu. W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje przytaczają w swoim uzasadnieniu okoliczności i fakty, które w sposób jasny i czytelny argumentują zasadność oraz celowość zastosowanej w stosunku do Skarżącego instytucji przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych.
19. Brak jest naruszenia art. 15 k.p.a. polegającego na zignorowaniu i faktycznym nierozpoznaniu wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów, a w konsekwencji naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Należy wskazać, że Organ odwoławczy w wydanej decyzji odniósł się do wszystkich podniesionych przez pełnomocnika skarżącego zarzutów i wniosków, w tym również w celu uzupełnienia stanu faktycznego sprawy wystąpił Prokuratury Rejonowej w L. o ujawnienie informacji o aktualnym stanie toczącego się w stosunku do Skarżącego postępowania karnego.
20. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 marca 2017 r. (sygn. akt II SA/Wa 1318/16), "decyzja o przedłużeniu policjantowi okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "można przedłużyć". Decyzja taka wprawdzie pozostaje pod kontrolą sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej".
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, iż w świetle przeprowadzonej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, brak jest podstaw do stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa, zarówno prawa materialnego, jak i postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza, iż w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki, nie tylko umożliwiające, ale w istocie zobowiązujące organ do wydania kwestionowanej decyzji.
W ocenie Sądu zarzuty Skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ Organ nie dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia zarówno w aspekcie dokonywanych w toku przeprowadzonego postępowania ustaleń faktycznych, jak również w zakresie realizowanego procesu subsumpcji mających zastosowanie w sprawie norm zarówno prawa materialnego, jak i procesowego.
Podsumowując skarga nie ma uzasadnionych podstaw, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd ją oddalił.
Przywołane w wyroku orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl