II SA/Sz 562/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę pracownika naukowego na rozstrzygnięcie rektora stwierdzające nieważność oceny okresowej, uznając je za akt wewnętrzny uczelni niepodlegający kognicji sądu administracyjnego.
Pracownik naukowy zaskarżył rozstrzygnięcie rektora stwierdzające nieważność jego oceny okresowej, twierdząc, że jest to decyzja administracyjna. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając, że rozstrzygnięcie rektora, oparte na wewnętrznych przepisach uczelni (statucie), nie jest aktem administracyjnym podlegającym kontroli sądu. Sąd podkreślił, że spory dotyczące oceny okresowej i jej konsekwencji dla stosunku pracy należą do właściwości sądów pracy.
Skarżący, D. K., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rozstrzygnięcie nadzorcze Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 21 czerwca 2024 r., które stwierdziło nieważność jego oceny okresowej. Skarżący argumentował, że rozstrzygnięcie to ma charakter decyzji administracyjnej, ponieważ władcze kształtowanie jego praw i obowiązków przez organy uczelni wynika z przepisów prawa publicznego, a autonomia uczelni nie wyłącza kontroli sądów administracyjnych. Sąd, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę. Uzasadnił to stanowisko tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, oparte na wewnętrznych przepisach uczelni (Statucie Uniwersytetu S.), nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że uczelnia działa jako zakład administracyjny, a jej wewnętrzne akty, dotyczące np. oceny okresowej pracownika, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Spory dotyczące negatywnej oceny okresowej i jej konsekwencji dla stosunku pracy należą do właściwości sądów pracy. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a wpis od skargi zwrócono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie nadzorcze rektora stwierdzające nieważność oceny okresowej pracownika uczelni, oparte na wewnętrznych przepisach uczelni, nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze rektora, oparte na wewnętrznym statucie uczelni, jest aktem wewnętrznym zakładu administracyjnego i nie ma charakteru decyzji administracyjnej ani innego aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Spory dotyczące oceny okresowej i jej konsekwencji należą do właściwości sądów pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.s.w.n. art. 9 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 9 § 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 110 § 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 115
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 128 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 128 § 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 147 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 169 § 10
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 169 § 11
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 175 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 190 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 193
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 197 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 226 § 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 318
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 427 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie nadzorcze rektora oparte na wewnętrznych przepisach uczelni nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Spory dotyczące oceny okresowej i jej konsekwencji dla stosunku pracy należą do właściwości sądów pracy.
Odrzucone argumenty
Rozstrzygnięcie nadzorcze rektora jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego ze względu na władczy charakter i wpływ na prawa pracownika.
Godne uwagi sformułowania
istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z pracownikami zakładu rozstrzygnięcie to nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej skarżącego, której załatwienia wymaga przepis powszechnie obowiązującego prawa materialnego brak jest przepisu prawa materialnego, w tym w szczególności w ustawie p.s.w.n., przesądzającego o tym, że rozstrzygnięcie nadzorcze rektora w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyniku oceny okresowej nauczyciela akademickiego następuje w formie decyzji administracyjnej
Skład orzekający
Joanna Świerzko-Bukowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w stosunku do aktów wewnętrznych uczelni wyższych oraz rozróżnienie między aktami podlegającymi kontroli sądowej a tymi, które należą do właściwości sądów pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika uczelni wyższej i rozstrzygnięcia nadzorczego rektora dotyczącego oceny okresowej. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych aktów wewnętrznych lub innych rodzajów spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną granicę między kontrolą sądów administracyjnych a sprawami pracowniczymi, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem pracy i administracyjnym.
“Czy rozstrzygnięcie rektora o nieważności oceny pracownika to sprawa dla sądu administracyjnego? WSA w Szczecinie wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 562/24 - Postanowienie WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2024-08-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Świerzko-Bukowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 742 art. 169 ust. 10, ust. 11, art. 175 ust. 3, art. 190 ust. 3, art. 193, art. 197 ust. 4, art. 110 ust. 8, art. 226 ust. 5, art. 318, art. 427 ust. 3, art. 128 ust. 7, art. 123 ust. 1 pkt 1, art. 147 ust. 2 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 par. 1 pkt 1, par. 3, art. 232 par. 1 pkt 1, art. 3 par. 2, par. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 21 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyniku oceny okresowej postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić D. K. kwotę 200 (dwieście) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Uzasadnienie D. K. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na rozstrzygnięcie nr 3/2024 Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 21 czerwca 2024 r. stwierdzające nieważność wyniku jego oceny okresowej przeprowadzonej w dniu 9 maja 2024 r. przez komisję oceniającą w Instytucie [...] Uniwersytetu S. . Według skarżącego przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze jest decyzją administracyjną. Jak podniósł skarżący rozstrzygając władczo o jego prawach i obowiązkach, organ znajduje do tego podstawę w przepisach prawa nadających autonomię uczelniom wyższym. Nadanie tego rodzaju autonomii jest, zdaniem skarżącego, przeniesieniem na organy uczelni części uprawnień władczych Państwa. W ten sposób należy rozumieć normę prawną, zamieszczoną w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm., dalej: "p.s.w.n"). Wynika z niej w szczególności, iż uprawnienia, nabyte przez uczelnię w stosunku do obywateli, mają swoje źródło w prawie publicznym. Choć zatem żaden akt prawny nie nazywa wewnętrznych organów uczelni - jako osoby prawnej (art. 9 ust. 1 p.s.w.n.) - organami administracyjnymi, należy jednak przyjąć, że uprawnienia do orzekania w sprawach obywateli nadają rektorowi, dziekanom i innym uprawnionym strukturom uczelni wyższych przymiot organu administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Prawidłowa, zgodna z Konstytucją RP, wykładnia przepisów o autonomii uczelni, nie może bowiem prowadzić do wniosku, jakoby z faktu bycia pracownikiem uczelni, wynikało ograniczenie tych praw i wolności, które przysługują obywatelom nie będącym pracownikami. Przekazanie uczelniom pewnych uprawnień publicznoprawnych nie oznacza więc nieistnienia czy też ograniczenia kognicji sądu administracyjnego w stosunku do aktów władczych wydawanych przez organy tych uczelni. Przeciwnie, autonomia uczelni wyższych ma swoje granice ustawowe, do nich zaś należą, w pierwszym rzędzie, uprawnienia kontroli zgodności z prawem orzeczeń wydawanych w stosunku do obywateli, które to uprawnienia zostały powierzone sądom administracyjnym. Wyłączenie kognicji organów władzy publicznej, o którym mowa w art. 9 ust. 5 p.s.w.n., odnoszą się natomiast do tych spraw, w których to uczelnia, a nie obywatel, posiada status strony postępowania i jako taka jest adresatem rozstrzygnięcia. Według skarżącego przedmiotem decyzji jest wprost sfera jego interesów - ocena negatywna może prowadzić do rozwiązania stosunku pracy i narusza jego dobre imię jako nauczyciela akademickiego. Tym bardziej, że decyzja ta narzuca wynik oceny kolejnej powołanej przez Rektora komisji, złożonej z osób reprezentujących nauki społeczne, a nie ścisłe i przyrodnicze. Ponadto według skarżącego zaskarżona decyzja jest ostateczna, gdyż nie przysługuje od niej odwołanie do innego organu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie należy do spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), w tym nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że uczelnia wyższa jest podmiotem działającym w formie zakładu administracyjnego, zaś istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z pracownikami zakładu, podporządkowanych prawu zakładowemu. Organ zwrócił uwagę, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków użytkowników zakładu przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego. Od nich należy odróżnić akty zakładowe wewnętrzne, tj. rozstrzygnięcia organów szkoły wyższej znajdujące podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa np. statucie uczelni, które to nie odnoszą się do nawiązania, bądź rozwiązania stosunku łączącego indywidualnie określonego członka zakładu z zakładem. Organ wskazał, że podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego jest wyłącznie przepis aktu normatywnego wewnętrznie obowiązującego, tj. § 205 ust. 1 Statutu Uniwersytetu S. Ponadto rozstrzygnięcie nadzorcze adresowane jest do komisji, która w sposób nieprawidłowy dokonała oceny okresowej skarżącego. Okoliczność, że w wyniku rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzono nieważność oceny skarżącego nie zmienia faktu, że rozstrzygnięcie to nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej skarżącego, której załatwienia wymagałby przepis powszechnie obowiązującego prawa materialnego. Zdaniem organu rozstrzygnięcie nadzorcze nie przesądza o prawach i obowiązkach skarżącego, nie ma żadnego wpływu na istniejący między skarżącym a uczelnią stosunek cywilnoprawny (stosunek pracy) ani administracyjnoprawny wynikający z bycia członkiem zakładu. Rozstrzygnięcie skutkuje jedynie stwierdzeniem, że ocena okresowa pracownika została dokonana z naruszeniem przepisów obowiązujących w uczelni i z tej przyczyny została uznana za nieważną (nieistniejącą). Dopiero dokonanie oceny okresowej i uzyskanie negatywnego wyniku tej oceny mogłoby (choć nie musiałoby) mieć wpływ na stosunek cywilnoprawny łączący skarżącego z uczelnią. Organ podkreślił przy tym, że od negatywnego wyniku oceny okresowej skarżącemu służyłoby roszczenie cywilnoprawne wynikające ze stosunku pracy. Pracownik może się bowiem odwołać się od wyniku samej oceny do sądu powszechnego - sądu pracy, jak też w razie wypowiedzenia stosunku pracy może od tej czynności pracodawcy wnieść odwołanie, także do sądu powszechnego - sądu pracy. W związku z tym należy uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest decyzją administracyjną. Ponadto zdaniem organu, ze stanowiska rektora w kwestii dotyczącej oceny realizacji przez komisję jej zadań dotyczących przeprowadzenia oceny okresowej nauczycieli akademickich nie wynika żadne działanie w sprawie indywidualnej skarżącego, wymagające wydania przez rektora aktu lub czynności (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), którego przedmiotem jest przyznanie albo odmowa przyznania określonego uprawnienia lub obowiązku adresowanego bezpośrednio do skarżącego, z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd w pierwszej kolejności bada, czy jest ona dopuszczalna z uwagi na zakres spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższy zakres kognicji sądów administracyjnych uznać należy, że kwestionowany przez skarżącego akt nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kontroli sądów administracyjnych nie podlegają bowiem rozstrzygnięcia organów uczelni znajdujące podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa (np. w statucie uczelni czy w regulaminie studiów), dotyczące kwestii związanych z indywidualnie określonym podmiotem (studentem, pracownikiem uczelni), jednak nie przesądzające ostatecznie o jego sytuacji prawnej, tj. nie mające charakteru zewnętrznego. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie znajduje oparcia w przepisach stanowiących źródło materialnoprawnego prawa administracyjnego powszechnie obowiązującego. Rozważając kwestię dopuszczalności skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Rektora stwierdzające nieważność wyniku oceny okresowej skarżącego należy mieć na uwadze, że uczelnia wyższa, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2529/17, jest podmiotem działającym w formie zakładu administracyjnego. Stanowi więc jednostkę organizacyjną niebędącą organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Istotę władztwa zakładowego stanowi zaś zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (studentami, doktorantami), pracownikami zakładu, jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. Z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu, staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Te prawa i obowiązki wynikają zarówno z przepisów powszechnie obowiązujących (ustaw i aktów normatywnych wykonawczych), jak i ze statutów oraz regulaminów zakładowych. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego, wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w danym zakładzie. Z kolei pracownicy zakładu pozostają z nim w stosunkach wewnętrznych, których charakter uzależniany jest od sposobu ich nawiązania (administracyjnoprawny lub cywilnoprawny). W każdym jednak przypadku w stosunku do pracowników zakładu pojawia się także podporządkowanie prawu zakładowemu. Możliwość uregulowania organizacji uczelni przez organy uczelni oznacza, że ustawodawca nie zdecydował się poddać wszystkich rozstrzygnięć podejmowanych przez organy uczelni kontroli sądów administracyjnych. Kognicji sądów administracyjnych podlegają decyzje mające podstawę prawną w ustawie. W rozpatrywanej sprawie powyższe kwestie należy rozważać na tle ustawy p.s.w.n. Zgodnie z ustawą p.s.w.n. organy uczelni mają obowiązek rozstrzygać w drodze decyzji administracyjnej w sprawach takich jak: przyjęcie na studia (art. 169 ust. 10 i ust. 11), stypendia (np. socjalne – art. 175 ust. 3), skreślenie z listy studentów (art. 190 ust. 3), skreślenie z listy uczestników studiów doktoranckich (art. 197 ust. 4), czy stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego (art. 193). Przepisy tejże ustawy określają również sytuacje, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, tj.: na rozstrzygnięcie Rektora w sprawie uchylenia aktu wydawanego przez samorząd studencki niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutu uczelni, regulaminu studiów lub regulaminu samorządu (art. 110 ust. 8), na decyzję Rady Doskonałości Naukowej w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego (art. 226 ust. 5), na prawomocne orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej (art. 318), na rozstrzygnięcie nadzorcze ministra w sprawie stwierdzenia nieważności aktu uczelni niezgodnego z prawem (art. 427 ust. 3). Zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy żadnej z powyższych spraw. Od wyżej wymienionych rozstrzygnięć odróżnić należy rozstrzygnięcia organów uczelni wyższej znajdujące podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. w statucie uczelni czy w regulaminie studiów. Będą to akty zakładowe wewnętrzne, które dotyczą indywidualnie określonego członka zakładu, jednak nie odnoszą się do nawiązania, bądź rozwiązania stosunku łączącego go z zakładem (por. postanowienia NSA: z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4379/21; z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 3854/18). Tego rodzaju aktem opartym na wewnętrznym źródle prawa jest rozstrzygnięcie Rektora objęte skargą, które nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest także innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że są to takie akty lub czynności, które: 1) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.; 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych; 3) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych; 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku), wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub czynność (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/2013, opubl. w ONSAiWSA 2014/1/2, OSP 2014/5/53, LEX nr 1356405). Podkreślić należy, że podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis aktu normatywnego wewnętrznie obowiązującego tj. § 205 ust. 1 Statutu Uniwersytetu S. , zgodnie z którym rektor stwierdzając dokonanie rażącego naruszenia prawa w podjęciu aktu lub innej czynności podmiotu kierującego lub innego podmiotu działającego w Uniwersytecie stwierdza nieważność takiego aktu lub czynności i wstrzymuje jego wykonanie (jeżeli – stosownie do § 205 ust. 3 Statutu – wezwany uprzednio podmiot nie usunie naruszenia). Jak słusznie zauważył organ zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze skierowane jest do Komisji oceniającej dokonującej oceny okresowej nauczycieli akademickich w Instytucie [...] Uniwersytetu S. (dalej: "Komisja"), która dokonała oceny okresowej skarżącego w sposób sprzeczny z przepisami Zarządzenia nr 294/2021 Rektora Uniwersytetu S. z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie określenia kryteriów oceny okresowej, trybu jej dokonywania oraz podmiotu dokonującego oceny okresowej nauczycieli akademickich zatrudnionych w Uniwersytecie S. (dalej: "Zarządzenie nr 294/2021"). Trafnie również organ wskazał, że fakt, że w wyniku zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzono nieważność oceny skarżącego nie oznacza, że rzeczone rozstrzygnięcie nadzorcze rozstrzyga indywidualną sprawę administracyjną skarżącego, której załatwienia wymaga przepis powszechnie obowiązującego prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącego zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie przesądza o jego prawach i obowiązkach. Nie ma też wpływu na istniejący między skarżącym a uczelnią stosunek cywilnoprawny (stosunek pracy) ani stosunek administracyjny wynikający z bycia członkiem zakładu. Rozstrzygnięcie to w istocie dotyczy oceny pracy Komisji i stwierdzenia, że ocena okresowa pracownika przeprowadzona przez tą Komisję została dokonana z naruszeniem przepisów Zarządzenia nr 294/2021. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 128 ust. 1 p.w.s.n. nauczyciel akademicki, z wyjątkiem rektora, podlega ocenie okresowej, w szczególności w zakresie wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 115, oraz przestrzegania przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także o własności przemysłowej. Ocena okresowa może być pozytywna albo negatywna. Od wyniku oceny okresowej przysługuje odwołanie do rektora (art. 128 ust. 7 p.w.s.n.). Również zapisy Zarządzenia nr 294/2021 wskazują, że nauczyciel akademicki podlega ocenie okresowej (§ 1 ust. 1 zarządzenia) i że od wyniku oceny okresowej przysługuje mu odwołanie do rektora, za pośrednictwem rektorskiej komisji oceniającej, w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z wynikiem oceny okresowej (§ 9 ust. 1 zarządzenia). Stosownie zaś do art. 123 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. rektor może rozwiązać za wypowiedzeniem stosunek pracy z nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania oceny negatywnej, o której mowa w art. 128 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 147 ust. 2 p.s.w.n. spory o roszczenia ze stosunku pracy pracownika uczelni rozpatrują sądy pracy. Reasumując stwierdzić należy, że skoro brak jest przepisu prawa materialnego, w tym w szczególności w ustawie p.s.w.n., przesądzającego o tym, że rozstrzygnięcie nadzorcze rektora w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyniku oceny okresowej nauczyciela akademickiego następuje w formie decyzji administracyjnej, względnie rozstrzygnięcie nadzorcze w tym przedmiocie może zostać bezpośrednio zaskarżone do sądu administracyjnego, to rozstrzygnięcie takie jest aktem wewnątrzzakładowym, na który nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego w świetle art. 3 § 2 albo § 3 p.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny zobligowany jest odrzucić skargę, jeżeli sprawa nią zainicjowana nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę (punkt I postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (punkt II postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI