II SA/Sz 559/24

II SA/Sz 559/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 35 ust. 1, ust.3-5, art. 32 ust. 4,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 79a par. 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 28 maja 2024 r. nr AP-2.7840.48.2024.MB(2) w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 lutego 2024 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 – j.t.), dalej jako "u.p.b.", oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", po rozpoznaniu wniosku inwestorki – J. K.-P., Prezydent Miasta Szczecin zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na przebudowę i rozbudowę lokalu usługowego nr [...], zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przy al. [...] w S., na działce nr [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zrelacjonował przebieg postępowania, przytoczył treść art. 35 ust. 1 k.p.a. i wyjaśnił, że budynek przy al. [...] znajduje się na obszarze [...], które jest wpisane do gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z art. 39 ust. 3 u.p.b. projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany został uzgodniony ze stanowiska konserwatorskiego przez Miejskiego Konserwatora Zabytków (uzgodnienie z dnia 14.02.2024 r., znak: BMKZ-1.4125.65.2024.MT).
Dalej organ wskazał, że projektowana rozbudowa zawarta jest pomiędzy ścianami zewnętrznymi lokali usługowych znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie lokalu U4 (sklep [...]i - U1 na południe od lokalu U4 i sklep [...] na północ). W ścianie zewnętrznej lokalu U1 (sklep [...]) zlokalizowany jest otwór okienny, który pozostaje bez zmian.
Rozpatrując uwagi strony (W. A., zwanego dalej również "skarżącym"), wniesione w toku postępowania ustalono, że Wspólnota Mieszkaniowa przy [...], wyraziła zgodę na przebudowę i rozbudowę lokalu użytkowego zlokalizowanego na parterze budynku przy al. [...] polegającą na rozbudowie lokalu o wolną przestrzeń przed lokalem, w treści uchwały nr [...], z dnia 21.03.2013 r., dołączonej do dokumentacji projektowej. Inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 i w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W świetle powyższych okoliczności, organ I instancji uznał, że nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 u.p.b.).
Od decyzji odwołanie wniósł W. A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc, że została ona wydana z naruszeniem art. 7, 9, 10 i 79a § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 u.p.b.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że budynek, w którym umiejscowione są lokale, jako lokal budynek wielorodzinny podlega regulacjom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), dalej jako "rozporządzenie".
Wskazał, że w § 209 rozporządzenia wskazano wymagania dotyczące podziału budynków na strefy pożarowe - konieczność wybudowania tzw. ścian ogniowych. W przedstawionej dokumentacji, dotyczącej planowanej inwestycji, ściana ogniowa pokryta jest styropianem, a w ścianie osadzone jest okno ze szkłem bezpiecznym, o nieokreślonej w projekcie klasie palności.
Zdaniem skarżącego, organ nie wskazał w jaki sposób dokonano sprawdzenia projektu z przepisami oraz z którymi przepisami materialnego prawa administracyjnego zgodność projektu została zweryfikowana.
W ocenie skarżącego, skoro projekt nie spełnia wymagań przeciwpożarowych przewidzianych w rozporządzeniu, należy uznać, że organ nie dokonał weryfikacji pod kątem zgodności z przepisami, wobec czego zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Następnie skarżący podniósł, że w dniu 12 stycznia 2024 r. do stron postępowania przesłane zostało zawiadomienie, w którym wskazano, że nie zostały należycie spełnione żądania, wynikające z postanowienia z dnia 15 września 2023 r., dotyczące uzupełnienia nieprawidłowości w zakresie zapewnienia udziału w opracowaniu projektu architektoniczno-budowlanego osób posiadających uprawnienia w odpowiedniej specjalności oraz faktu, że projekt nie został sprawdzony przez osobę posiadającą uprawnienia, dołączenia kopii decyzji o nadaniu tych uprawnień oraz dołączenia oświadczeń projektanta i projektanta sprawdzającego o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a także umieszczenia na stronie tytułowej danych projektanta i projektanta sprawdzającego.
Organ w zawiadomieniu z dnia 12 stycznia 2024 r. wskazał, że zebrane zostały wszystkie dowody i dokumenty w sprawie rzeczowego wniosku oraz zakreślił czternastodniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy, uzyskanie wyjaśnień oraz składanie wniosków i zastrzeżeń. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego dnia 15 stycznia 2024 r., który dnia 29 stycznia 2024 r. zapoznał się z aktami i dokumentacją projektową. Uzupełnione dokumenty, wyczerpujące w opinii organu, żądania wynikające z postanowienia zostały złożone 5 lutego 2024 r. Następnie dnia 19 lutego 2024 r. organ wydał decyzję w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Wskazano, że skarżący nie miał oraz zakładając najwyższą staranność, nie mógł mieć świadomości, że wymagana przepisami prawa budowlanego dokumentacja została uzupełniona, w związku z czym organ ponownie powinien zawiadomić po uzupełnieniu, że zebrane zostały wszystkie dowody i dokumenty w sprawie oraz zakreślić nowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy, uzyskanie wyjaśnień oraz złożenie wniosków i zastrzeżeń, w szczególności, że dokumentacja nie została uzupełniona jedynie pod kątem formalnym, ale także pod kątem materialnym - poprzez sprawdzenie projektu przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Brak ponownego zawiadomienia strony stanowi naruszenie zasad uregulowanych w art. 7, 9, oraz 10 k.p.a. - zasady informowania stron, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz, poprzez pozbawienie strony możliwości złożenia wyjaśnień do uzupełnionych dokumentów, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Wojewoda Zachodniopomorski, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 28 maja 2024 r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.b., organy mają obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego (o ile dla terenu, na którym inwestycja ma być realizowana plan taki obowiązuje) albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a w dalszej kolejności zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, kompletności projektu budowlanego oraz zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi.
W razie spełnienia ww. wymagań oraz warunków wynikających z art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 u.p.b.).
Dalej wskazano, że działka inwestycyjna nr [...], z obrębu [...] zlokalizowana jest na obszarze objętym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego Uchwałą Rady Miasta S. nr [...] z dnia 25 października 1999 r. w sprawie zmiany S.27 Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. na obszarze dzielnicy Śródmieście (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr [...], poz. 712 z dnia 01.12.1999 r.), dalej "m.p.z.p." - teren elementarny [...]
Organ przeanalizował wynikające z planu miejscowego ustalenia ogólne i ustalenia szczegółowe dla terenu, na którym znajduje się działka inwestycyjna i stwierdził, że planowana inwestycja polega na przebudowie i rozbudowie istniejącego lokalu usługowego U4 przy ul. [...] w S. zlokalizowanego w przyziemiu wielorodzinnego budynku mieszkalnego z usługami, zlokalizowanego na dz. nr [...] z obrębu [...].
Realizacja przedmiotowej inwestycji nie zmieni zatem dotychczasowej funkcji lokalu usługowego, co jest zgodne z zapisami m.p.z.p. Według projektu część podcienia zostanie zabudowana witryną szklaną w konstrukcji aluminiowej dostosowaną kolorystyką do istniejących witryn w przyziemiu, dojście do lokalu zostanie zwężone. Projekt zakłada częściowe zlicowanie elewacji lokalu z sąsiednimi lokalami usługowymi. Przedmiotowa projektowana witryna zaprojektowana została tak, by nie ingerować w konstrukcje ścianki bocznej lokalu od północy (sklep "[...] jak i południa (sklep [...] - Ul). Konstrukcja witryny będzie oddylatowana od sąsiednich lokali i zakotwiona w gruncie na ławie fundamentowej oraz górą w elewacji budynku. W ścianie zewnętrznej lokalu Ul (sklep [...] zlokalizowany jest otwór okienny, który pozostanie bez zmian.
Ponadto lokal ma bezpośredni dostęp do ul. [...] i komunikacji pieszej.
W zakresie obsługi inżynieryjnej planowana inwestycja nie wprowadza żadnych zmian, bowiem lokal usługowy U4 posiada już instalację wodociągową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, elektryczną, wentylacyjną.
Z powyższego wynika, że przedmiotowa przebudowa i rozbudowa nie narusza ustaleń m.p.z.p.
Dalej organ wskazał, w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...] oraz wypisów z ewidencji gruntów, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy [...], stanowi własność Miasta Szczecin oraz osób posiadających wyodrębnioną własność lokali, jako udział nieruchomości wspólnej, tworzących Wspólnotę Mieszkaniową przy [...], w udziale do [...]. Budynek usytuowany jest bezpośrednio i wzdłuż granicy z działką nr [...], stanowiącą działkę drogową - drogę powiatową.
Następnie wyjaśniono, iż z treści uchwały nr [...] wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa przy al. [...] w S., wyraziła zgodę na przebudowę i rozbudowę lokalu użytkowego zlokalizowanego w parterze budynku przy al. [...] [...] polegającą na rozbudowie lokalu o wolną przestrzeń przed lokalem - do poziomu chodnika o pow. 10 m2, tym samym potwierdza się, iż Inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością inwestycyjną na cele budowlane.
W ocenie Wojewody, planowana inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia m.in. dotyczących usytuowania względem granic (§ 12 ust. 10 - budynek sąsiaduje bezpośrednio z działką drogową), przesłaniania i nasłonecznienia (§ 13 i 60), dostępu do drogi publicznej (§ 14) oraz warunków p.poż. (§ 271-273) - działka sąsiednia jest działką drogową.
Odnosząc się do zarzutu niezgodności projektu budowlanego w zakresie spełnienia wymagań rozporządzenia odnośnie warunków p.poż, stwierdzono, że przedmiotowy budynek znajduje się w kategorii zagrożenia ludzi ZL III i ZL IV, klasie odporności pożarowej "C" jako budynek wielorodzinny mieszkaniowy z usługami, średniowysoki. Zgodnie z projektem lokal U4 podlegający rozbudowie otoczony jest ścianami o klasie odporności ogniowej REI 120, o szerokości min. 25 cm (rys. A-2 - rzut przyziemia), co jest zgodne z przepisami rozporządzenia. Projekt został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych bez uwag.
Nadto zgodnie z opisem zawartym w projekcie dojazd pożarowy zapewniony będzie z Al. [...]. Lokal zostanie wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, w gaśnice proszkowe ABC 6 kg, autonomiczne certyfikowane czujniki dymu. Przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę możliwe jest z hydrantu ulicznego znajdującego się w promieniu 70,0 m od lokalu.
Wojewoda podkreślił, że w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego dokładnie wskazano jaki zakres sprawdzenia projektu znajduje się w kompetencjach organów administracji architektoniczno-budowlanej, dlatego organ odwoławczy nie ma możliwości sprawdzania rozwiązań projektowych odnośnie przyjętych założeń dot. stref przeciwpożarowych.
Ponadto stawiane przepisami techniczno - budowlanymi wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej należy odnosić wyłącznie do części objętej przebudową/rozbudową.
Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że organy architektoniczno-budowlane nie mają uprawnień do badania i kwestionowania wewnętrznych rozwiązań projektowych obiektu budowlanego. Podpis na oświadczeniu projektanta stanowi gwarancję, że projekt budowlany jest wykonany zgodnie z przepisami prawa. Weryfikację stosowania przez niego przepisów techniczno-budowlanych "przesunięto" do ewentualnego postępowania dyscyplinarnego wobec członka samorządu zawodowego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2013, sygn. akt VII SA/Wa 176/13). Poza odpowiedzialnością dyscyplinarną od architekta można dochodzić roszczeń na drodze cywilnoprawnej. To właśnie tak szeroko zakreślona odpowiedzialność ma stanowić rękojmię prawidłowego wykonania projektu. Zatem, jeśli chodzi o badanie zgodności z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi to podlega mu jedynie projekt zagospodarowania działki.
Podkreślono, że projekt został uzgodniony przez uprawnionego rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i sprawdzający. W przedmiotowej sprawie organy administracyjne nie miały zatem uprawnień do badania prawidłowości projektu architektoniczno-budowlanego pod względem przepisów ochrony przeciwpożarowej, tym bardziej, że projekt był w tym zakresie uzgodniony z uprawnionym rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, który do przyjętych rozwiązań nie miał żadnych uwag (rys. A-l - projekt zagospodarowania terenu, rys. A-2 - rzut przyziemia).
Projekt budowlany zawiera wszystkie wymagane ustawą Prawo budowlane dokumenty i uzgodnienia.
Odnosząc się do zarzutu niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, Wojewoda zauważył, że nie każde naruszenie art. 10 k.p.a. może stanowić podstawę do uchylenia decyzji. Naruszenie to może być brane pod uwagę jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że miało ono wpływ na wynik sprawy w taki sposób, że gdyby do uchybienia nie doszło, to wynik sprawy byłby odmienny.
W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, takiej zależności nie wykazano.
Co więcej, organ I instancji, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, dwukrotnie informował strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, z czego strona skarżąca skorzystała i na tym etapie nie wnosiła żadnych dodatkowych uwag. Fakt, że tuż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji, mimo zebrania dodatkowego materiału dowodowego, nie wysłał ponownie zawiadomienia z art. 10 § 1 k.p.a, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że doszło w tym zakresie do istotnego naruszenia prawa procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji, bowiem odwołujący nie wykazał, by mogło mieć ono wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Nie doszło też zdaniem organu odwoławczego do naruszenia w toku postępowania art. 7, 9 oraz 79a § 1 i § 2 k.p.a., w sposób, który skutkowałby koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego art. 79 a § 1 i § 2 k.p.a. skierowany jest do strony inicjującej postępowanie, a więc w niniejszej sprawie do wnioskodawcy o wydanie pozwolenia na budowę. Jak bowiem wynika z powyższego przepisu w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się (§ 1). W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (§ 2).
Inwestor skorzystał z przysługującego mu prawa i przed wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta Szczecin dokonał stosownego uzupełnienia.
Wojewoda zwrócił uwagę na pewne mankamenty uzasadnienia decyzji organu I instancji, wskazał jednak, że jego obowiązkiem, jako organu wyższego stopnia było ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła organ do konkluzji, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W. A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego podnosząc zarzuty:
1. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni i niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie projektu za zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, podczas gdy w rzeczywistości projekt nie spełnia warunków technicznych określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225);
2. naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisów art. 7, 9, 10, 79a k.p.a., poprzez niezawiadomienie skarżącego o uzupełnieniu dokumentacji i niewyznaczenie terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, uzyskanie wyjaśnień i złożenie wniosków, co pozbawiło stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu i doprowadziło do niezrealizowania zasady informowania stron oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego w całości;
2. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w opinii skarżącego, przepisy materialne zostały niewłaściwie zastosowane. Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem za przyjęte rozwiązania architektoniczne odpowiedzialność ponosi architekt, co stanowi gwarancje dla inwestora i dla organu, że projekt opracowany jest zgodnie z przepisami, co zwalnia organy architektoniczno- budowlane ze szczegółowego badania projektu poza przypadkami opisanymi art. 35 § ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., wskazując przy tym, że organ nie bada i nie kwestionuje rozwiązań projektowych.
Zdaniem skarżącego, przeniesienie odpowiedzialności za wady projektu nie powoduje wyłączenia swobody podjęcia decyzji, zgodnie z art. 6 k.p.a., na podstawie przepisów prawa. Naruszenie przepisów prawa budowlanego w zakresie konieczności zbudowania ściany ogniowej zostało wykazane w odwołaniu i poparte dowodem w postaci opinii mgr inż. A. B.. Wykazano, że przedstawiona w dokumentacji ściana nie cechuje się odpornością ogniową zadeklarowaną w dokumentacji przedstawionej odnośnie do zagospodarowania lokalu, ponieważ planowane jest pokrycie jej styropianem, który jest materiałem palnym oraz planowane jest osadzenie w niej okna o nieokreślonej klasie palności, co stoi w sprzeczności z § 209 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), a deklarowana w dokumentacji klasa odporności, nie jest zgodna z rzeczywistym stanem.
Dalej skarżący powtórzył tezy odwołania, dotyczące pozbawienia go przez organ I instancji możliwości zapoznania się z uzupełnionymi aktami sprawy, co - jego zdaniem, w sposób istotny naruszyło jego prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie, w dniu 5 września 2024 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, natomiast pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona w oparciu o art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 poz. 1267 – j.t.), wykazała, że akty te nie naruszają prawa.
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 28 maja 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin, w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na przebudowę i rozbudowę lokalu usługowego nr [...], zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przy al. [...] w S., na działce nr [...] z obrębu [...].
Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że stosownie do art. 35 ust. 1 u.p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. Stosownie do art. 35 ust. 3 u.p.b., w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.
Na podstawie art. 35 ust. 4 u.p.b., w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 5 przywołanej ustawy, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę:
1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3;
2) w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę;
3) jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki.
Przy czym, w świetle art. 32 ust. 4 u.p.b., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 960, 1688 i 2029), jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) przedłożył decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wyznaczeniu go operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub gazowego lub operatorem systemu połączonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli pozwolenie na budowę ma być wydane dla obiektu liniowego będącego siecią przesyłową elektroenergetyczną lub siecią przesyłową gazową, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266), lub dla obiektu liniowego będącego połączeniem z system elektroenergetycznym albo gazowym innego państwa.
Dodać również należy, że zgodnie z art. 20 ust. 2 u.p.b., projektant zapewnia sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.
W świetle przedstawionych regulacji nie ulega wątpliwości, że decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę jest decyzją związaną. Oznacza to, że jeżeli inwestor przedłożył projekt, który spełnia wszystkie wymagane przepisami wymagania, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wystąpienie z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę uruchamia postępowanie administracyjne, w toku którego obowiązkiem organu jest zbadanie, czy wniosek złożył podmiot uprawniony, a także, czy przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty są kompletne i spełniają wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.p.b. Podkreślenia przy tym wymaga - i w tym miejscu należy się zgodzić z organem, iż za opracowanie projektu inwestycji w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkowania odpowiada projektant oraz sprawdzający.
Obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest natomiast skontrolowanie tego, czy projekt został sporządzony i sprawdzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, a także czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Jakkolwiek rola organu w procesie badania zgodności przyjętych rozwiązań techniczno-budowlanych z przepisami i normami budowalnymi została ograniczona do zbadania, czy projekt został sporządzony przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami, nie sposób nie dostrzec, iż obowiązkiem organu jest zbadanie kompletności projektu architektoniczno-budowlanego, a także jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska.
W badanej sprawie organ I instancji poczynił co prawda ustalenia w tym zakresie, jednak przedstawił je w sposób skrótowy i lakoniczny. Z kolei organ odwoławczy dokonał szerszej analizy ustaleń planu miejscowego i w sposób kompleksowy ocenił, czy zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem jest zgodne z przewidzianym w planie wykorzystaniem terenu, na którym zostanie ono zrealizowane. Ustalenia te dotyczą zarówno położenia budynku w strefie ochrony konserwatorskiej, jak i linii zabudowy, której usytuowanie jest w niniejszej sprawie o tyle istotne, że planowana rozbudowa znajdować się będzie w bezpośrednim sąsiedztwie działki drogowej.
Jak wynika z akt postępowania, planowana ściana lokalu zostanie zlicowana ze ścianą lokalu sąsiedniego, zatem linia zabudowy nie zostanie przekroczona i będzie ona stanowiła kontynuację linii zabudowy wynikającej z usytuowania lokali sąsiednich.
Planowana inwestycja została uzgodniona ze stanowiska konserwatorskiego, zatem nie dojdzie do naruszenia ustaleń dla strefy ochronnej, na terenie której położony jest budynek.
Organ przeanalizował również dopuszczalność realizacji planowanej rozbudowy i przebudowy z punktu widzenia zaopatrzenia w media, lokalizację dodatkowych miejsc postojowych, czy obsługi inżynieryjnej, a także dostępu do drogi publicznej. Ustalenia te są wyczerpujące i spójne.
Wojewoda odniósł się również do podnoszonych przez stronę zarzutów odwołania, dotyczących przede wszystkim spełnienia wymogów przeciwpożarowych, wskazując na klasyfikację budynku z punktu widzenia zagrożenia ludzi (kategoria ZL III i ZL IV) i klasy odporności pożarowej (C) wskazując, że zgodnie z projektem podlegający przebudowie i rozbudowie lokal otaczają ściany o właściwej klasie odporności pożarowej (REI 120), a projekt został uzgodniony ze specjalistą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Jednocześnie Wojewoda uznał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty, dotyczące niepowiadomienia go przez organ o uzupełnieniu materiału dowodowego i uniemożliwienia tym samym czynnego udziału w postępowaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że ocena organu odwoławczego jest prawidłowa.
W skardze - i wcześniej w odwołaniu, sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia norm techniczno-budowlanych dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz naruszenia procedury i ograniczenia skarżącemu możliwości udziału w postępowaniu i zajęcia stanowiska w przedmiocie uzupełnionego materiału dowodowego.
Zarzuty te nie są zasadne, bowiem – jak już wyżej wspomniano – ocena w zakresie zastosowanych w projekcie rozwiązań technicznych leży poza kompetencjami organu. Podkreślić przy tym należy, że pomimo tego organ wypowiedział się w tym zakresie wskazując, że dla ścian rozbudowywanego lokalu przewidziano odpowiednią klasę odporności przeciwpożarowej. Konieczność zastosowania przy realizacji projektu materiałów posiadających obowiązujące świadectwa do stosowania w budownictwie wynika wprost z projektu, w którym przewidziano ponadto szereg rozwiązań, które mają na celu zminimalizowanie ryzyka pożaru z jednej strony i jego szybkie opanowanie - z drugiej. Prawdą jest również, iż projekt został zaopiniowany – bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, który gwarantuje, iż przyjęte w zakresie ochrony przeciwpożarowej rozwiązania są odpowiednie i wystarczające.
Skarżący, kwestionując zgodność projektu z normami przecipożarowymi podnosił, że w projekcie przewidziano zastosowanie styropianu, który jest materiałem łatwopalnym i przedłożył na powyższą okoliczność opinię sporządzoną przez posiadającego uprawnienia budowlane mgr inż. A. B..
Słuszny jest zarzut, że organ odwoławczy dokumentu tego należycie nie ocenił, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że po pierwsze dokument ten nie został przez autora podpisany. Znajdujące się pod treścią opinii wskazanie tytułu, imienia i nazwiska oraz numeru uprawnień budowlanych bez własnoręcznego podpisu osoby sporządzającej opinię podpisem nie jest.
W treści dokumentu wskazano jakie wymagania powinna spełniać "ściana ogniowa", jednak w zasadzie nie odniesiono tych wymagań do przewidzianych w projekcie rozwiązań. Zaznaczono jedynie, że zastosowanie styropianu, jako materiału palnego jest niedopuszczalne, co w połączeniu z przewidzianym w ścianie oknem plastikowym ze szkłem powoduje, że nie spełnia ona przewidzianej w projekcie odporności ogniowej.
Twierdzenia te są, w ocenie Sądu daleko niewystarczające, zważywszy na to, że sporządzający dokument nie odniósł się do rodzaju przewidzianego w projekcie styropianu i jego właściwości. Okolicznością znaną powszechnie jest, iż na rynku znajduje się wiele rodzajów tego materiału budowlanego o różnych parametrach i zastosowaniach, w tym również różnej odporności na ogień. Zatem chcąc wiarygodnie zakwestionować dopuszczalność użycia materiału, co do którego wskazano jego rodzaj, należałoby odnieść się do tego właśnie konkretnego, wskazanego w projekcie materiału, czego autor nie uczynił. Ponadto wskazał na okno, którego w projekcie nie przewidziano. Na rysunkach znajduje się okno, ale jest ono opisane jako istniejące i przynależne do lokalu sąsiedniego, a zatem nie znajduje się w ścianie, której parametry w zakresie odporności na ogień autor dokumentu kwestionuje.
Okoliczności powyższe sprawiają, że dokument ten nie stanowi wiarygodnej przeciwwagi dla ustaleń zawartych w projekcie architektoniczno-budowlanym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa skarżącego do udziału w postępowaniu, należy skarżącemu przyznać rację, iż do takiego naruszenia doszło. Skarżący miał bowiem prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym po jego uzupełnieniu. Jak jednak trafnie zauważył Wojewoda naruszenie tego rodzaju nie w każdym przypadku stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Może to mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Między innymi wówczas, gdyby skarżącemu uniemożliwiono zajęcie stanowiska, bądź przedłożenie przeciwdowodów, które mogłyby zmienić ocenę organu.
Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi, bowiem organ I instancji co prawda nie powiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym po jego uzupełnieniu, jednak skarżący miał możliwość zajęcia stanowiska w tym zakresie na etapie odwołania, co skutecznie uczynił przedkładając dodatkowy dowód w sprawie.
Końcowo należy wskazać, że Sąd dostrzega, iż inwestorka została poinformowana, w trybie art. 79a § 1 i 2 k.p.a. o konieczności uzupełnienia projektu w zakresie wskazanym w zawiadomieniu z dnia 12 stycznia 2024 r. i - w ocenie Sądu, uzupełniony projekt stanowił wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi.