Orzeczenie · 2025-10-09

II SA/Sz 558/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-10-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo miejscowepomoc społecznauchwałanieważnośćsamorząd gminnyprogram osłonowyseniorzykompetencje rady gminypodstawa prawna

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Szczecinku na uchwałę Rady Gminy Szczecinek z dnia 6 lutego 2025 r. nr XIV/116/2025, w której przyjęto Program Osłonowy Wsparcia Seniorów w ramach Programu "Korpus Wsparcia Seniorów na rok 2025" - Moduł II. Prokurator zarzucił uchwale rażące naruszenie prawa, w szczególności Konstytucji RP oraz ustawy o pomocy społecznej, wskazując, że stanowi ona akt prawa miejscowego wydany bez odpowiedniej podstawy prawnej. Sąd administracyjny, analizując przepisy Konstytucji RP, ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o samorządzie gminnym, uznał, że przepisy te nie dają podstawy do wydania uchwały o charakterze aktu prawa miejscowego w zakresie programu osłonowego dla seniorów. Sąd podkreślił, że przepisy te mogą stanowić podstawę do tworzenia aktów polityki administracyjnej, które są adresowane do podmiotów wewnątrz administracji, a nie do obywateli. W związku z tym, że uchwała została podjęta z przekroczeniem delegacji ustawowej i naruszyła zasadę legalizmu, Sąd stwierdził jej nieważność w całości na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie stanowią podstawy do wydania aktu prawa miejscowego w zakresie programów osłonowych, a ich naruszenie skutkuje nieważnością uchwały.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy w sprawie programu osłonowego, ale zasada braku kompetencji do wydania aktu prawa miejscowego ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy w sprawie programu osłonowego wsparcia seniorów, przyjęta na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, może stanowić akt prawa miejscowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10) nie stanowią samoistnej podstawy do wydania uchwały mającej charakter aktu prawa miejscowego.

Uzasadnienie

Przepisy te mogą stanowić podstawę do tworzenia aktów polityki administracyjnej, które są adresowane do podmiotów wewnątrz administracji, a nie do obywateli. Uchwała wydana na ich podstawie nie powinna być publikowana i nie może rozstrzygać o uprawnieniach podmiotów spoza administracji.

Czy uchwała rady gminy, która jest aktem prawa miejscowego, ale została wydana bez odpowiedniej podstawy prawnej, podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem jest nieważna, a stwierdzenie nieważności następuje w przypadku istotnego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Wydanie uchwały z przekroczeniem delegacji ustawowej i naruszenie zasady legalizmu (art. 7 i 94 Konstytucji RP) stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością całego aktu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy Szczecinek z dnia 6 lutego 2025 r. nr XIV/116/2025 w całości.

Przepisy (11)

Główne

u.p.s. art. 17 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 110 § ust. 10

Ustawa o pomocy społecznej

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 147 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.a.n. art. 4 § ust. 1-5

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 2 § ust. 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała stanowi akt prawa miejscowego wydany bez odpowiedniej podstawy prawnej. • Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie dają podstaw do wydania uchwały o charakterze aktu prawa miejscowego w zakresie programu osłonowego dla seniorów. • Naruszenie zasady legalizmu wynikającej z art. 7 i 94 Konstytucji RP.

Odrzucone argumenty

Uchwała reguluje prawa i obowiązki osób zamieszkujących na terenie Gminy Szczecinek, stanowiąc akt prawa miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie mogą stanowić samoistnej podstawy do wydania uchwały mającej charakter aktu prawa miejscowego. • Akty polityki administracyjnej są zaadresowane do podmiotów znajdujących się w prawnych organizacyjnych więzach z gminą, tj. do jej organów i gminnych jednostek organizacyjnych. • Przekroczenie delegacji ustawowej wyznaczającej zakresem upoważnienia radę gminy do określenia wewnętrznych zasad określania polityki dysponowania środkami publicznymi.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący

Wiesław Drabik

sprawozdawca

Krzysztof Szydłowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie stanowią podstawy do wydania aktu prawa miejscowego w zakresie programów osłonowych, a ich naruszenie skutkuje nieważnością uchwały."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy w sprawie programu osłonowego, ale zasada braku kompetencji do wydania aktu prawa miejscowego ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji organów samorządu terytorialnego do stanowienia prawa miejscowego, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawną i funkcjonowanie samorządów.

Rada Gminy nie może tworzyć prawa miejscowego "na wyrost" – sąd unieważnia uchwałę o wsparciu seniorów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst