II SA/Sz 557/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2022-09-15
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęwstrzymanie robótbudowlaurządzenie technicznetrwałe związanie z gruntemnadzór budowlanywaga samochodowa

WSA w Szczecinie oddalił skargę inwestora, uznając najazdową wagę samochodową wraz z infrastrukturą za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, mimo braku stałego związania z gruntem.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę inwestora na postanowienie WINB utrzymujące w mocy decyzję PINB o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową najazdowej wagi samochodowej. Inwestor twierdził, że waga nie jest budowlą, gdyż nie jest trwale związana z gruntem. Sąd uznał jednak, że waga wraz z infrastrukturą (utwardzenie, szlabany, kamery, oświetlenie) stanowi całość techniczno-użytkową i jest trwale związana z gruntem, co wymaga pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych. Przedmiotem sporu była najazdowa waga samochodowa wraz z infrastrukturą techniczną, zrealizowana na nieruchomości w W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że waga nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ nie jest trwale związana z gruntem i może być łatwo zdemontowana. Sąd, analizując zgromadzoną dokumentację (protokoły kontroli, zdjęcia), uznał, że waga samochodowa wraz z utwardzeniem terenu, płytami betonowymi, szlabanami, słupami oświetleniowymi, kamerami i sygnalizacją świetlną stanowi całość techniczno-użytkową. Sąd podkreślił, że dla trwałego związania z gruntem nie jest istotne posiadanie fundamentów czy wielkość zagłębienia, lecz stabilność posadowienia opierająca się czynnikom mogącym zniszczyć konstrukcję. Biorąc pod uwagę planowane przeznaczenie wagi do ważenia pojazdów ciężarowych w ramach Zakładu Recyklingu Materiałów Budowlanych, sąd uznał, że konstrukcja musi wytrzymywać duże obciążenia, co potwierdza jej trwałe powiązanie z gruntem. Sąd odrzucił argumentację skarżącego opartą na opinii prywatnej, uznając ją za nieprzekonującą i nieodnoszącą się do technicznych parametrów urządzenia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość stanowiska organów nadzoru budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, najazdowa waga samochodowa wraz z infrastrukturą stanowi budowlę, ponieważ jest wolno stojącym urządzeniem technicznym, które wraz z osprzętem stanowi całość techniczno-użytkową i jest trwale związana z gruntem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że waga samochodowa wraz z utwardzeniem terenu, płytami betonowymi, szlabanami, słupami oświetleniowymi, kamerami i sygnalizacją świetlną tworzy całość techniczno-użytkową. Trwałe związanie z gruntem wynika z stabilności posadowienia opierającej się czynnikom mogącym zniszczyć konstrukcję, a także z przeznaczenia wagi do obsługi pojazdów ciężarowych, co wymaga wytrzymałości na duże obciążenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48a § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 45

Kodeks cywilny

k.c. art. 47

Kodeks cywilny

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Najazdowa waga samochodowa wraz z infrastrukturą stanowi całość techniczno-użytkową. Waga samochodowa jest trwale związana z gruntem ze względu na stabilność posadowienia i przeznaczenie do obsługi pojazdów ciężarowych. Wykonanie robót budowlanych związanych z instalacją wagi wymagało pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Waga samochodowa nie jest budowlą, ponieważ nie jest trwale związana z gruntem i może być łatwo zdemontowana. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Organy nie przeprowadziły z należytą starannością wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Niewłaściwa wykładnia art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. wolnostojące urządzenie techniczne – jak np. badana najazdowa waga samochodową – może być zakwalifikowane jako urządzenie techniczne. całość techniczno-użytkową należy rozumieć jako połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do użytku. nie każde urządzenie techniczne stanowi budowlę w rozumieniu art.3 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane.

Skład orzekający

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna urządzeń technicznych jako budowli w rozumieniu Prawa budowlanego, kryteria trwałego związania z gruntem, zakres kontroli sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego urządzenia (waga samochodowa) i jego infrastruktury, ale zasady interpretacji przepisów Prawa budowlanego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji definicji budowli, co jest istotne dla wielu inwestorów i wykonawców. Pokazuje, jak szczegółowa analiza techniczna i prawna jest kluczowa w takich przypadkach.

Czy waga samochodowa to już budowla? Sąd rozstrzyga o pozwoleniu na budowę dla urządzenia technicznego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 557/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 137/23 - Wyrok NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 2, art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 106 par. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 3 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 45, art. 47
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: [...]WINB lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia A. T. (dalej także jako: inwestor lub skarżący), orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], wstrzymującego roboty budowlane związane z realizacją obiektu budowlanego tj. najazdowej wagi samochodowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, na nieruchomości położonej w W., na działce o numerze geodezyjnym [...].
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż powiatowy organ nadzoru budowalnego po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych, wykonanych na działce nr [...], związanych z realizacją obiektu budowlanego - najazdowej wagi samochodowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, oraz ustaleniu, że obiekt został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...] września 2021 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Jednocześnie, w tym samym postanowieniu, organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie inwestor zarzucił skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 48a ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwą wykładnię art. 3 ust. 3 tej ustawy. Jak wywodził żalący się, będąca przedmiotem postępowania waga samochodowa ze względu na brak stałego związania z gruntem nie może być traktowana jako samowola budowlana w rozumieniu art. 48 oraz art. 48a ustawy Prawo budowlane.
Rozpatrując powyższe zażalenie organ odwoławczy wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po powiadomieniu go o wykonywaniu robót budowlanych na działce nr [...], przeprowadził w dniu [...] lipca 2021 r. kontrolę nieruchomości, podczas której stwierdził, że na przedmiotowym terenie zlokalizowane są 3 obiekty kontenerowe 1 socjalny i 2 składowo-magazynowe, najazdowa waga samochodowa oraz ujęcie wody.
Organ I instancji ustalił ponadto, że inwestor (będący dzierżawcą działki nr [...]) w dniu [...] czerwca 2021 r. złożył zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę polegających na postawieniu obiektu tymczasowego na okres do 180 dni - kontenera socjalnego o wymiarach 6,5 x 5,0 m na terenie działki nr [...]. W stosunku do przedmiotowego zgłoszenia organ architektoniczno-budowalny nie wniósł sprzeciwu.
W wyniku dokonanych ustaleń PINB wszczął postępowanie administracyjne dotyczące zbadania legalności usytuowania wagi najazdowej na terenie nieruchomości, o czym zawiadomił strony tj. inwestora oraz właściciela. Ponadto, po otrzymaniu zawiadomienia inwestora o likwidacji, postawionych bez zgłoszenia, 2 kontenerów składowo-magazynowych, organ powiatowy przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2021 r. ponowną kontrolę przedmiotowej nieruchomości. Kontrola potwierdziła usunięcie kontenerów.
Podczas kontroli ustalono również, co zapisano w protokole, że przy najazdowej wadze samochodowej przed najazdami z obu stron teren utwardzono zagęszczonym kruszywem oraz ustawiono szlabany. Wkoło wagi zrealizowano również osprzęt składający się z m.in.: słupów na fundamentach punktowych związanych z oświetleniem, z montażem kamery do rozpoznania numerów rejestracyjnych pojazdów, sygnalizacją świetlną jak również barierami podczerwieni.
Po przywołaniu art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne regulującego zasady wstrzymywania budowy oraz po zacytowaniu definicji: budowy, obiektu budowalnego i robót budowalnych wyjaśniono, iż jak ustalił organ powiatowy podczas kontroli budowy, najazdowa waga samochodowa posadowiona jest na zagęszczonym kruszywie drogowym, na którym punktowo posadowiono konstrukcję wsporczą wagi. Z akt sprawy wynika, że zanim usytuowano konstrukcję wagi (konstrukcję wsporczą i elementy pomostu wagowego), wykonano zagłębione w gruncie elementy betonowe, co potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana w dniu 4 lipca 2021 r. W treści tego samego pisma wskazano też na wylanie płyty fundamentowej. Ponadto przy wadze samochodowej, przed najazdami, z obu stron, teren utwardzono zagęszczonym kruszywem, na którym położono płyty betonowe oraz ustawiono szlabany. Wkoło wagi zrealizowano osprzęt składający się m.in.: ze słupów na fundamentach punktowych, związanych z oświetleniem, montażem kamery do rozpoznania numerów rejestracyjnych pojazdów, sygnalizacją świetlną, jak również barierami podczerwieni, co potwierdza także dokumentacja fotograficzna.
Wskazując na powyższe [...]WINB uznał, iż wybudowana na działce nr [...] najazdowa waga samochodowa wraz z osprzętem, jest obiektem budowlanym. W ocenie organu odwoławczego należy ją zakwalifikować jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Stanowi ona obiekt budowlany - wolno stojące urządzenie techniczne, które wraz z osprzętem stanowi całość techniczno-użytkową. Jest ona trwale związana z gruntem, bowiem dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Nie decyduje również technologia wykonania fundamentu czy możliwości techniczne przeniesienia urządzenia w inne miejsce, ale jego stabilne posadowienie na gruncie. Istotne jest czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. W ocenie organu nie ulega też wątpliwości, że powstało ono w wyniku wykonania robót budowlanych.
Uznawszy, iż wykonanie opisanych powyżej robót powinno być poprzedzone uzyskaniem przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, a żalący nie posiada wymaganej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, wskazano na wynikający z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane obowiązek wstrzymania przedmiotowych robót budowalnych przez organy nadzoru budowalnego.
Końcowo organ wyjaśnił aktualnie obowiązujące zasady legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego i potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji także w powyższym zakresie.
Pismem z [...] czerwca 2022 r. pełnomocnik inwestora wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając mu naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77§1 w zw. z art. 80 k.p.a. w taki sposób, że organ odwoławczy nie zebrał oraz nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie oraz nie przeprowadził z należytą starannością wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
2) art. 48 ust. 1 i ust.3 oraz art. 48a ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwą wykładnię art. 3 ust.3 tej samej ustawy.
Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji a także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny prawa budowlanego, architektury i urbanistyki w przedmiocie analizy kwalifikacji wagi samochodowej jako urządzenia technicznego, a nie jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3) ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skargi, powołując się na załączoną opinię sporządzoną przez architekta wskazał, iż legalność rozmieszczenia wagi na terenie działki nr [...] nie podlega wątpliwości ze względu na brak trwałego przyłączenia wagi z gruntem, a co za tym idzie brak podstaw do wypełnienia przesłanek budowli określonej w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Podkreślił, iż w dołączonej do skargi opinii przywołane zostały wyroki sądów administracyjnych, z których wywnioskować można, że nie każde urządzenie techniczne stanowi budowlę w rozumieniu art.3 ust.3 ustawy Prawo budowlane.
Co do argumentów organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, że urządzenie techniczne należy uznać za obiekt ze względu na prace przygotowawcze skarżącego przed zamontowaniem urządzenia oraz utwardzenia najazdu kruszywem drogowym, co miałoby spełniać przesłanki połączenia urządzenia z gruntem, w ocenie pełnomocnika skarżącego takie argumenty są wynikiem wykładni rozszerzającej. Podkreślił, że waga samochodowa stanowiąca urządzenie techniczne może zostać w łatwy sposób zdemontowana, a elementy dołączone do urządzenia technicznego tj. szlabany, utwardzenie najazdu kruszywem nie utrudniają zdemontowania wagi. W związku z wyżej przytoczonymi argumentami waga samochodowa, której dotyczyło postępowanie nie stanowi budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Końcowo pełnomocnik skarżącego oświadczył, że załączona opinia biegłego może być przez sąd a także przez organ uznana za opinię prywatną, stąd złożony został wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego powołanego przez sąd, co ma na celu rozwianie wszelkich wątpliwości w zakresie zagadnienia prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sprawa na podstawie wniosku organu administracji niezakwestionowanego przez stronę skarżącą podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: P.p.s.a.).
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W badanej sprawie jest bezsporne, iż na zlecenie inwestora na działce nr [...] w W. została posadowiona najazdowa waga samochodowa wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną. Przy wadze samochodowej, przed najazdami, z obu stron, teren utwardzono zagęszczonym kruszywem, na którym położono płyty betonowe oraz ustawiono szlabany. Wokół wagi zrealizowano też jej osprzęt składający się m.in.: ze słupów na fundamentach punktowych, związanych z oświetleniem, montażem kamery do rozpoznania numerów rejestracyjnych pojazdów, sygnalizacją świetlną, jak również barierami podczerwieni. Nie jest także sporne, iż na wykonanie powyższej inwestycji inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonywał jego zgłoszenia.
Kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja powyższej inwestycji. W ocenie organów nadzoru budowanego przedmiotowa najazdowa waga samochodowa stanowi budowlę - wolno stojące urządzenie techniczne, które wraz z osprzętem stanowi całość techniczno-użytkową. W ocenie organu należało także uznać, iż jest ono trwale związane z gruntem, albowiem posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Nadto owo urządzenie powstało w wyniku wykonania robót budowlanych.
Natomiast w ocenie skarżącego przedmiotowa najazdowa waga samochodowa nie jest budowlą, albowiem nie każde urządzenie techniczne stanowi budowlę w rozumieniu art.3 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane. Wykonane prace przygotowawcze przed zamontowaniem urządzenia oraz utwardzenie najazdu kruszywem nie dają podstaw do uznania, iż waga najazdowa jest trwale związana z gruntem. Jak oświadczył skarżący waga samochodowa stanowiąca przedmiot postępowania może zostać w łatwy sposób zdemontowana, a elementy dołączone do urządzenia technicznego tj. szlabany, utwardzenie najazdu kruszywem nie utrudniają jej zdemontowania.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowalne, pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Niewątpliwe zatem wolnostojące urządzenie techniczne – jak np. badana najazdowa waga samochodową – może być zakwalifikowane jako urządzenie techniczne. Organy administracji trafnie w tym zakresie przyjęły, iż należało ocenić czy waga wraz z jej osprzętem stanowi całość użytkową oraz czy jest trwale związana z gruntem. Posiadanie takich cech przesądza bowiem o konieczności uznania wagi najazdowej za budowlę wraz ze wszystkimi związanymi z tym konsekwencjami, w tym w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na jej budowę.
W ocenie Sądu zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci protokołów z kontroli oraz dokumentacja fotograficzna daje podstawy do przyjęcia, iż przed najazdami na wagę, z obu jej stron, teren utwardzono zagęszczonym kruszywem, na którym położono płyty betonowe oraz ustawiono szlabany. Wokół wagi zrealizowano osprzęt składający się m.in.: ze słupów na fundamentach punktowych, związanych z oświetleniem, montażem kamery do rozpoznania numerów rejestracyjnych pojazdów, sygnalizacją świetlną, jak również barierami podczerwieni. Sama zaś waga jest wykonana między innymi z betonowych elementów a jej wymiary to ok. 23 x 3 m. Działanie wagi zgodnie z przeznaczeniem zapewniają: kamera do rozpoznawania numerów rejestracyjnych pojazdów, wyświetlacz LED, sygnalizacja świetlna, szlaban, bariery podczerwieni i terminal samoobsługowy dla kierowców. W realiach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że wszystkie powyższe elementy pozostają w związku funkcjonalnym i stanowią całość techniczno – użytkową.
Jak wskazuje się w orzecznictwie pojęcia całości techniczno-użytkowej nie można utożsamiać z rzeczą i jej częściami składowymi w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Prawo budowlane nie odwołuje się bowiem do art. 45 i 47 k.c. Tworzenie całości techniczno-użytkowej należy natomiast rozumieć jako połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do użytku. Nie można przy tym wykluczyć, iż każdy z tych elementów może być samodzielnym obiektem, choć nie zawsze będzie mógł być samodzielnie wykorzystywany do określonego celu, budowla stanowić ma zaś całość techniczno-użytkową (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2010r. sygn. akt II FSK 2049/09). Zatem fakt, że waga samochodowa nie została wprost wskazana w treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nie stanowi przeszkody, aby uznać ją za budowlę.
Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi, iż waga nie jest trwale związana z gruntem, albowiem jest łatwo demontowana. Jak wskazuje się w orzecznictwie, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (por. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 7 grudnia 2011r., sygn. akt II OSK 1788/10, z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1224/19).
Sąd nie znajduje podstaw do kwestowania stanowiska organów, iż powyższa konstrukcja jest posadowiona na tyle trwale, że opiera się ona czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Przy czym należało mieć na względzie, iż inwestor planuje na terenie działki nr [...] w W. utworzyć [...] Zakład Recyklingu Materiałów Budowalnych – zatem oczywistym jest, iż objęta postępowaniem waga ma w zamierzeniu służyć ważeniu pojazdów ciężarowych przewożących owe materiały budowalne. Takie zaś przeznaczenie sprawia, iż ma ona oraz znajdujące się pod nią podłoże wytrzymywać nie tylko działanie sił natury, ale dodatkowo wytrzymywać bardzo duże obciążenia. Powyższe dodatkowo utwierdza w tym, iż jest ona trwale powiązana z gruntem. W tym miejscu warto zauważyć, iż zarzut skargi jakoby to utwardzenie najazdu kruszywem drogowym było jedyną podstawą uznania, iż doszło do połączenia wagi z gruntem jest chybione. Niewątpliwie organy dostrzegły przedmiotowe utwardzenie, niemniej jednak było ono tylko jedną z okoliczności przesądzających ostatecznie o przyjętej kwalifikacji badanego urządzenia technicznego. Stąd wbrew zarzutom skargi stanowisko organów nie jest wynikiem wykładni rozszerzającej, lecz wynikiem prawidłowego zastosowanie obowiązujących przepisów i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Powyższej oceny nie zmienia też przedłożona przez pełnomocnika skarżącego opinia architekta. Należy dostrzegać, iż nie odnosi się ona w istocie do technicznych rozwiązań zastosowanych przy posadowieniu weryfikowanej najazdowej wagi samochodowej, lecz zawiera ona rozważania autora odnoszące się do przyjętych na wstępie "tez badawczych::
- Możliwości kwalifikacji wagi samochodowej nie będącej trwale związaną z gruntem jako urządzenia technicznego, a nie jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowalne,
- Czy wagę samochodową nie będącą trwale związaną z gruntem należy traktować, jako urządzenie techniczne czy jako budowle w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane?
- W jaki sposób należy traktować wykładnię przepisu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo Budowlane?
Z opinii wynika, iż jej autor oparł całość swoich rozważań na przyjętym a priori założeniu, iż powyższa waga najazdowa nie jest trwale związana z gruntem. Architekt obszernie cytując wybrane wyroki sądów administracyjnych i podejmując polemikę z częścią z nich dochodzi do wniosku, iż będąca przedmiotem rozważań waga jest w pełni mobilna i można ją zdemontować nie usuwając części składowych wagi w rozumieniu art. 47 Kodeksu cywilnego. Niemniej jednak takie twierdzenie nie zostało w żaden sposób uzasadnione i nie sposób uznać je za przekonujące szczególnie z tej przyczyny, iż nie odnosi się ono do parametrów technicznych konkretnego urządzenia pozwalających na uznanie wywodzonej mobilności konstrukcji np. wynikających z dokumentacji producenta czy dokumentacji technicznej. Autor opinii nie odnosi się też do całości techniczno - użytkowej jaką tworzy waga wraz z osprzętem.
Stąd nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut jakoby organy nie zebrały oraz nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie oraz nie przeprowadziły z należytą starannością wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu zarówno zakres zgromadzonego materiału dowodowego jak i jego ocena jawią się jako prawidłowe. Prawidłowo zastosowano też przepisy ustawy Prawo budowlane. W szczególności organy prawidłowo uznały, że na wykonanie weryfikowanej najazdowej wagi samochodowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie posiadał.
W zakresie wniosku pełnomocnika skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego należy zauważyć, iż Sąd nie mógł przeprowadzić takiego dowodu, albowiem, sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Kontroluje jedynie legalność zaskarżonych działań organów administracji publicznej. Wyjątek w zakresie dopuszczalności przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego został przewidziany w art. 106 § 3 P.p.s.a. i dotyczy możliwości przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd poddał w tym zakresie ocenie dowód w postaci opinii architekta przedłożony przez pełnomocnika skarżącego wraz ze skargą. Nie dawała ona jednak podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń organów administracji z przyczyn wskazanych powyżej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Powołane wyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI