II SA/Sz 552/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-09-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nadzór sanitarnybezpieczeństwo żywnościkontrola sanitarnaopłatybadania laboratoryjnemikotoksynyochratoksyna Amąka pszennaPaństwowa Inspekcja SanitarnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu opłaty za czynności kontrolne związane z pobraniem i badaniem próbki mąki pszennej, uznając, że stwierdzone przekroczenie norm mikotoksyn uzasadnia obciążenie kosztami.

Spółka zaskarżyła decyzję o nałożeniu opłaty za pobranie i badanie próbki mąki pszennej, w której stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu ochratoksyny A. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niezwłocznego dostarczenia próbki do laboratorium oraz jej niewłaściwego zabezpieczenia, co miało wpłynąć na wynik badania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że próbka była prawidłowo zabezpieczona i przechowywana, a przepisy nie wymagają niezwłocznego przekazania jej do analizy. Stwierdzone przekroczenie norm stanowiło podstawę do obciążenia spółki kosztami kontroli.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki A.-S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. o obciążeniu spółki opłatą za czynności związane z pobraniem i badaniem laboratoryjnym próbki mąki pszennej typ 1850. W próbce tej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu ochratoksyny A. Skarżąca spółka kwestionowała prawidłowość postępowania kontrolnego, zarzucając m.in. brak niezwłocznego dostarczenia próbki do laboratorium oraz jej niewłaściwe zabezpieczenie, co miało prowadzić do zafałszowania wyników. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, uznał te zarzuty za niezasadne. Stwierdzono, że próbka była prawidłowo zabezpieczona i przechowywana w kontrolowanych warunkach przed przekazaniem do laboratorium. Podkreślono, że przepisy prawa nie nakładają obowiązku niezwłocznego przekazania próbki do analizy w przypadku badań na obecność mikotoksyn, a jedynie wymóg jej właściwego zabezpieczenia i przechowywania. Sąd odwołał się również do wyników badań kontrpróbki zleconej przez spółkę, wskazując, że nawet jeśli wykazały one przekroczenie norm, nie podważały one działań organów inspekcji sanitarnej, a nadto laboratorium wykonujące te badania zastrzegło brak odpowiedzialności za sposób pobrania i reprezentatywność próbki. Wobec stwierdzenia niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, sąd uznał, że obciążenie spółki opłatą za czynności kontrolne było uzasadnione i prawidłowo ustalone na podstawie obowiązujących przepisów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzone przekroczenie dopuszczalnego poziomu ochratoksyny A w mące pszennej stanowi podstawę do obciążenia producenta opłatą za czynności kontrolne, niezależnie od zarzutów dotyczących sposobu pobrania i zabezpieczenia próbki, jeśli te zarzuty nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że próbka była prawidłowo zabezpieczona i przechowywana, a przepisy nie wymagają niezwłocznego jej przekazania do analizy. Stwierdzone przekroczenie norm mikotoksyn jest wystarczającą podstawą do nałożenia opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.b.ż.ż. art. 75 § 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności, jeżeli w wyniku tych czynności stwierdzono niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w tym konieczność pobrania próbek do badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności. Opłaty ponosi producent lub inny podmiot odpowiedzialny za towar.

u.p.i.s. art. 36 § ust. 1 i 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Opłat nie pobiera się, gdy nie stwierdzono naruszenia wymagań. Opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności związane z urzędowymi kontrolami żywności określają przepisy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Pomocnicze

Rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. b i c

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowej kontroli żywności

Opłaty za czynności wykonywane przez pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności obejmują koszty oceny spełniania wymagań w zakresie bezpieczeństwa żywności, w tym pobrania próbek do badań laboratoryjnych i wykonania tych badań.

Rozporządzenie art. 4 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowej kontroli żywności

Określa stawki opłat za pobranie próbek środków spożywczych przy złożonym pobraniu.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozporządzenie 1881/2006

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1881/2006

Ustanawia najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (w tym ochratoksyny A).

Rozporządzenie 401/2006

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 401/2006

Ustanawia metody pobierania próbek i analizy do celów urzędowej kontroli poziomów mikotoksyn w środkach spożywczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Próbka mąki pszennej została prawidłowo zabezpieczona i przechowywana w kontrolowanych warunkach. Przepisy prawa nie wymagają niezwłocznego przekazania próbki do analizy w przypadku badań na mikotoksyny. Stwierdzone przekroczenie dopuszczalnego poziomu ochratoksyny A stanowi podstawę do obciążenia producenta opłatą za czynności kontrolne. Wyniki badania kontrpróbki nie podważają wiarygodności wyników akredytowanego laboratorium i nie dowodzą wadliwego zabezpieczenia próbki.

Odrzucone argumenty

Próbka mąki pszennej nie została niezwłocznie dostarczona do laboratorium. Próbka mąki pszennej została nienależycie zabezpieczona po pobraniu. Wynik badania kontrpróbki dowodzi zafałszowania pierwotnego wyniku badania. Decyzja organu I instancji zawierała wady formalne (uzasadnienie prawne, podstawa prawna).

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca w żaden sposób nie odniósł się do charakteru wykrytej niezgodności, co pozwala uznać, iż wykrycie jakiejkolwiek niezgodności z przepisami prawa żywnościowego stanowi podstawę do nałożenia opłaty. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 401/2006 [...] nie nakłada wymogu niezwłocznego przekazania pobranej próbki do badań laboratoryjnych w kierunku zanieczyszczenia mikotoksynami, natomiast wskazuje, że próbka powinna być zabezpieczona i przechowywana w odpowiednich warunkach i ten wymóg został zapewniony. Zapis w stopce wyników badań WSSE w G., tj. "Klient ma prawo do złożenia skargi", jednoznacznie wskazuje, że wskazane prawo przysługuje klientowi, którym w tym przypadku jest Wojewódzka Stacji Sanitarno-Epidemiologiczna w Szczecinie jako podmiot zlecający badania.

Skład orzekający

Marzena Iwankiewicz

przewodniczący

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Joanna Wojciechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności kontrolne w Inspekcji Sanitarnej, wymogów dotyczących pobierania, zabezpieczania i transportu próbek żywności do badań laboratoryjnych, a także ocena zarzutów dotyczących wadliwości postępowania kontrolnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stwierdzenia przekroczenia norm mikotoksyn w mące pszennej i związanych z tym opłat. Interpretacja przepisów o pobieraniu próbek ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa żywności i kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z kontrolami. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące pobierania próbek i odpowiedzialności za ich stan.

Czy 10 dni zwłoki w dostarczeniu próbki mąki do laboratorium usprawiedliwia zwolnienie z opłaty za kontrolę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 552/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2132
art. 75 ust. 1 pkt 1 i  ust. 2
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ( t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 195
art. 36 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności związane z kontrolą sanitarną oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 24 kwietnia 2023 r., nr [...], Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie (zwany dalej ZPWIS lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A.-S. Sp. z o.o. z siedzibą w M., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji-rachunku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z 17 stycznia 2023 r., znak:[...], którą obciążono stronę opłatą za czynności związane z pobraniem próbki mąki pszennej typ 1850 wraz z badaniami laboratoryjnymi w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż 9 sierpnia 2022 r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. w ramach czynności kontrolnych pobrali w Młynie należącym do A.-S. Sp. z o.o. próbki żywności do badań laboratoryjnych. Sporządzono protokół kontroli sanitarnej z dnia 9 sierpnia 2022 r. nr [...] oraz protokół pobrania próbek żywności z dnia 9 sierpnia 2022 r. nr [...] Do badań laboratoryjnych w kierunku oznaczenia zawartości mikotoksyn pobrano następujące próbki środków spożywczych: mąka żytnia typ 720, mąka żytnia typ 2000 oraz mąka pszenna typ 1850.
Zgodnie z otrzymanymi sprawozdaniami z badań w próbce mąki pszennej typ 1850 stwierdzono przekroczenie ochratoksyny A (wynik 8,6 ± 1,9 µg/kg) - limit wynosi 3,0 µg/kg, co nie odpowiada wymaganiom Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającego najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (Dz.U. L 364/5 z 20.12.2006r. ze zm.).
W związku z zakwestionowaniem próbki mąki pszennej typ 1850 PPIS w M. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia opłatą za czynności kontrolne, o której mowa w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a po przedstawieniu stanowiska przez stronę, decyzją z 17 stycznia 2023 r. obciążył Spółkę opłatą za czynności kontrolne w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia i nakazanie Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu przeprowadzenie pełnego postępowania mającego na celu ustalenie czy w przedmiotowej sprawie faktycznie zaistniałej podstawy do ich wydania. Jednocześnie w uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że do chwili obecnej nie ma stanowiska WSSE w G., gdyż zgodnie z pouczeniem zawartym w sprawozdaniu z badań nr [...]/22 strona w piśmie z dnia 21 września 2022 r. zakwestionowała ww. wyniki ze względu na "niedochowanie wymogu niezwłocznego dostarczenia próbki do laboratoriom oraz nienależytego zabezpieczenia próbki po jej pobraniu".
Na etapie postępowania odwoławczego, pismem z dnia 6 marca 2023 r., ZPWIS wystąpił do Laboratorium Badania Żywności i Żywienia WSSE w G. o informację, czy przedmiotowa próbka w chwili przyjęcia do badań laboratoryjnych była właściwie zabezpieczona. W odpowiedzi organ uzyskał informację, że próbka mąki pszennej typ 1850 objęta sprawozdaniem z badań nr [...]/22 z dnia 12 września 2022 r. w chwili przyjęcia do badań laboratoryjnych była właściwie zabezpieczona. W sprawozdaniu z badań zamieszczono informację o opakowaniu próbki oraz jej stanie jako odpowiednim do badań laboratoryjnych.
Organ odwoławczy rozstrzygając w sprawie, po przywołaniu przepisów mających zastosowanie w sprawie wyjaśnił, iż podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności m.in. jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w tym jeżeli zachodzi konieczność pobrania próbek żywności albo materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań i wykonania badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności. Opłatami, o których mowa w ust. 1, jest obciążany producent środka spożywczego lub inny podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za towar w obrocie. Opłaty nakładane są przede wszystkim w przypadku wykrycia niezgodności. Ustawodawca w żaden sposób nie odniósł się do charakteru wykrytej niezgodności, co pozwala uznać, iż wykrycie jakiejkolwiek niezgodności z przepisami prawa żywnościowego stanowi podstawę do nałożenia opłaty.
W ocenie ZPWIS będąca przedmiotem odwołania decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., tj. nie zawiera uzasadnienia prawnego, albowiem PPIS w M. nie przytoczył przepisów prawa stanowiących podstawę wydania decyzji, jak również nie wyjaśnił w jaki sposób je zastosował. Ponadto decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem Organ I instancji w sposób niewłaściwy wskazał podstawę prawną. Powyższe wady decyzji nie mogą jednak stanowić podstawy do jej uchylenia bowiem określona w decyzji kwota opłaty została wyliczona w sposób prawidłowy i PPIS w M. prawidłowo zastosował przepisy prawa, które istniały w dniu wydawania przedmiotowej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego PPIS w M. właściwie określił koszty poboru próbek mąki pszennej typ 1850 na podstawie § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowej kontroli żywności (Dz.U.2022 poz. 1130 – dalej powoływanego jako: Rozporządzenie), który stanowi, że stawki opłat za wykonanie czynności, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dotyczących jednego środka spożywczego lub materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością przy złożonym pobraniu próbek wynoszą - [...] zł, a koszty wykonania badania na podstawie załącznika do ww. rozporządzenia pn. "Stawki opłat za wykonanie badań laboratoryjnych pobranych próbek środków spożywczych lub materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością", I. Badania fizykochemiczne, Ip. 48 pkt 3 lit. a (mikotoksyny - ochratoksyna A, metoda chromatograficzna HPLC, pierwsza próbka) - [...] zł. Wobec powyższego koszt wykonania ww. czynności wyniósł [...] zł (52 zł + [...] zł).
Wyjaśniono dodatkowo, że niezgodność z przepisami prawa żywnościowego jest stwierdzana wyłącznie przez wyznaczone przez ministra właściwego do spraw zdrowia laboratoria, które wykonują badania dla celów urzędowych kontroli materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, przy czym w niniejszej sprawie badania zostały przeprowadzone przez laboratorium WSSE w G.. Badania te jednoznacznie wykazały przekroczenie ochratoksyny A w mące pszennej typ 1850. Właściwym więc było obciążenie opłatą za te badania producenta, tj. spółki A.-S. Sp. z o.o., a zaskarżona decyzja-rachunek jest konsekwencją wyników badań laboratoryjnych i czynności podjętych przez przedstawicieli PPIS w M. wobec producenta.
Nadmieniono wreszcie, że będąca przedmiotem opłaty próbka mąki pszennej typ 1850 pobrana w Młynie należącym do Spółki przed dostarczeniem do laboratorium WSSE w G. była przechowywana w laboratorium WSSE w S. w kontrolowanych warunkach w zakresie wilgotności i temperatury. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 401/2006 z dnia 23 lutego 2006 r. ustanawiające metody pobierania próbek i analizy do celów urzędowej kontroli poziomów mikotoksyn w środkach spożywczych (Dz.U.UE.L.2006.70.12 ze zm.) nie nakłada wymogu niezwłocznego przekazania pobranej próbki do badań laboratoryjnych w kierunku zanieczyszczenia mikotoksynami, natomiast wskazuje, że próbka powinna być zabezpieczona i przechowywana w odpowiednich warunkach i ten wymóg został zapewniony. Laboratorium WSSE w G. przyjmując próbkę w dniu 19 sierpnia 2022 r. potwierdziło jej przyjęcie do badań laboratoryjnych bez uwag.
Organ nie znalazł podstaw do uznania zawartego w odwołaniu zarzutu o przedwczesności decyzji, a odnosząc się do zarzutu jakoby Spółka wystąpiła "zgodnie z pouczeniem zawartym w sprawozdaniu z badań nr [...]/22" ze skargą [...]PWIS wyjaśnił, że zapis w stopce wyników badań WSSE w G., tj. "Klient ma prawo do złożenia skargi", jednoznacznie wskazuje, że wskazane prawo przysługuje klientowi, którym w tym przypadku jest Wojewódzka Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Szczecinie jako podmiot zlecający badania.
Pismem z 22 maja 2023 r. Spółka wniosła skargę na decyzję [...] zarzucając "mające bezpośredni wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, rażące naruszenie przysługujących skarżącej uprawnień do obiektywnego zweryfikowania co do rzetelności i zgodności z obowiązującymi przepisami czynności podejmowanych przez organy przeprowadzające kontrolę (w szczególności dotyczy to czynności podejmowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M.) - co skutkowało pozbawionym oparcia przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do wydawania takich decyzji, chociaż nie przeprowadzono pełnego postępowania, które pozwoliłoby na jednoznaczne ich stwierdzenie.
Wskazując na powyższe skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ZPWIS w Szczecinie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I-ej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I-ej instancji.
W uzasadnieniu powyższego stanowiska Spółka wskazała w szczególności, że w piśmie datowanym na dzień 21 września 2022 roku, zakwestionowała wynik badania nr [...]/21 z dnia 12 września 2022 roku Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w G., podnosząc zarzuty:
a. braku dochowania wymogu niezwłocznego dostarczenia przedmiotowej próbki do laboratorium wykonującego kwestionowane badanie,
b. uchybienia wymogowi należytego zabezpieczenia przedmiotowej próbki po jej pobraniu.
Zdaniem skarżącej nawet dla laika jest wiadomym, że nienależycie pobrana, źle zabezpieczona i przekazana do badania z dużym opóźnieniem próbka, w efekcie da zafałszowany wynik tego badania. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Długotrwałość przechowania, nienależyte zabezpieczenie próbki przez pobierających ją w dniu 9 sierpnia 2022 roku oraz warunki otoczenia w newralgicznym czasie przełożyły się wprost na zafałszowanie wyniku tego rodzaju badania w stosunku do stanu pierwotnego z daty pobrania próby, co jaskrawo uwidocznił wynik badania kontrpróby, zleconego przez spółkę A.-S.. Zgodnie ze sprawozdaniem badań przedmiotowej "kontrpróby" z dnia 20 września 2022 r.
Końcowo oświadczono, że Skarżąca kwestionuje taki sposób prowadzenia przez organy postępowania, bowiem nie może być tak, że kontrolowanemu najpierw odmawia się prawa do zweryfikowania wyników badania (jak i prawidłowości wszystkich czynności to badanie poprzedzających), a następnie dąży się do obciążenia kontrolowanego kosztami tego właśnie badania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu powiatowego o nałożeniu na skarżąca Spółkę opłaty za czynności kontrolne w jej zakładzie. Nie jest natomiast przedmiotem niniejszego postępowania decyzja dnia 24 kwietnia 2023 r., znak: [...].
Marterialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U.2023 poz. 338). Zgodnie z powyższym przepisem za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Opłat takich nie pobiera się jedynie wtedy, gdy w wyniku badań lub czynności wykonanych w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności, o których mowa w ust. 1, związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością określają przepisy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
W świetle art. 75 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz.U.2022 poz. 2132) podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności m.in. jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w tym jeżeli zachodzi konieczność pobrania próbek żywności albo materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań i wykonania badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności. Opłatami, o których mowa w ust. 1, jest obciążany producent środka spożywczego lub inny podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za towar w obrocie. Opłaty nakładane są przede wszystkim w przypadku wykrycia niezgodności.
Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 2 lit. b i c Rozporządzenia opłaty za czynności wykonywane przez pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności obejmują koszty oceny spełniania wymagań w zakresie bezpieczeństwa żywności przez środki spożywcze oraz materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym pobrania próbek środków spożywczych lub materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań laboratoryjnych i wykonania badań laboratoryjnych pobranych próbek środków spożywczych lub materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz przedstawienia ich wyników.
Nie jest spornym w sprawie, iż 9 sierpnia 2022 r. przeprowadzono kontrolę w należącym do Spółki młynie w toku, której w sposób odzwierciedlony w stosownym protokole pobrano między innymi mąki pszennej typ 1850. Nie jest także kwestionowane, iż powyższa próbka trafiła do akredytowanego, właściwego do przeprowadzenie badań laboratorium w G. w dniu 19 sierpnia 2022 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że pomiędzy pobraniem próbki a jej dostarczeniem do laboratorium badawczego mięło 10 dni.
Powyższe sprawia, zdaniem strony skarżącej, że z jednej strony nie doszło do niezwłocznego przekazania próbki do badań, z drugiej zaś uchybiono wymogowi należytego zabezpieczenia przedmiotowej próbki po jej pobraniu co miało wpływ na wynik badania, ma wynikać jaskrawo z wyniku badania kontrpróby, zleconego przez spółkę A.-S..W tym zakresie na etapie postępowania organów spółka przedłożyła sprawozdanie z badań z 20 września 2022r. - z którego wynika, iż przebadana próbka została dostarczona w dniu 19 września 2022 r., w opakowaniu producenta, a została pobrana przez zleceniodawcę. Laboratorium Usługowo-Badawcze ". " Sp. z o.o., po zastopowaniu metody wysokosprawnej chometografii cieczowej z detekcją fluorestencyjną stwierdziło w badaniu zawartość ochratoksyny A na poziomie: 18,03 µg/kg. W tym miejscu godzi się dostrzec, iż limit ochratoksyny A wynikający ze stosownych przepisów wynosi 3,0 µg/kg. Tym samym przedmiotowej próbce limit został sześciokrotnie przekroczony.
Organ odwoławczy przekonująco ustalił, że przed dostarczeniem do laboratorium WSSE w G. sporna próbka była przechowywana w laboratorium WSSE w S. w kontrolowanych warunkach w zakresie wilgotności i temperatury. Nadto laboratorium WSSE w G. przyjmując próbkę w dniu 19 sierpnia 2022 r. potwierdziło jej przyjęcie do badań laboratoryjnych bez uwag. Wreszcie, w następstwie przedstawienia przez skarżącego pisemnego stanowiska, w dniu 6 marca 2023 r., ZPWIS wystąpił do Laboratorium Badania Żywności i Żywienia WSSE w G. o informację, czy przedmiotowa próbka w chwili przyjęcia do badań laboratoryjnych była właściwie zabezpieczona. W odpowiedzi organ uzyskał informację, że próbka mąki pszennej typ 1850 objęta sprawozdaniem z badań nr [...]/22 z dnia 12 września 2022 r. w chwili przyjęcia do badań laboratoryjnych była właściwie zabezpieczona.
W powyższym zakresie brak jest racjonalnych podstaw twierdzeń skarżącej Spółki co do należytego zabezpieczenia przedmiotowej próbki. Zarówno w toku pobrania w zakładzie produkcyjnym, jak i w laboratoryjnym była ona bowiem prawidłowo zabezpieczona. Brak jest też podstaw do kwestionowania sposobu przechowania materiału do badań przez Państwową Inspekcję Sanitarną, skoro przed przekazaniem materiału badawczego do laboratorium referencyjnego znajdował się on w laboratorium WSSE w S. w kontrolowanych warunkach w zakresie wilgotności i temperatury.
Jako całkowicie chybiona jawi się argumentacja Skarżącej jakoby kilkukrotne przekroczenie normy zawartości ochratoksyny w dniu 20 września 2022 r. stwierdzone przez laboratorium działające na jego zlecenie miało podważać wiarygodność wyniku badania akredytowanego laboratorium z 12 września 2022 r., w szczególności z uwagi na zbyt długi czas pomiędzy pobraniem próbki a jej analizą. Przy czym nie sposób nie zauważyć, że w badaniu przedłożonym organowi przez stronę skarżącą wyraźnie poczyniono zastrzeżenie, że w przypadku próbek dostarczonych przez zleceniodawcę wyniki odnoszą się wyłącznie do próbek otrzymanych, a laboratorium nie ponosi odpowiedzialności za opis, pochodzenie, sposób pobrania oraz reprezentatywność próbki. W świetle powyższego nawet potwierdzenie, iż przedłożone badanie dotyczyło tej samej partii mąki jak będąca przedmiotem kontroli organów inspekcji sanitarnej – czego Skarżąca należycie nie dowiodła ani nawet nie uprawdopodobniła – potwierdzałoby jedynie przekroczenie norm dotyczących mikotoksyn w wyprodukowanej mące, co w żaden sposób nie podważa działań i ustaleń organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Tym samym, nie można zgodzić się z oceną wnoszącej skargę, że próbki były źle zabezpieczone po pobraniu a twierdzenia w tym zakresie nie są w najmniejszym stopniu potwierdzone oraz nie znajdują one odzwierciedlenia w dokumentacji zgromadzonej w aktach.
Jeśli chodzi natomiast o "brak niezwłocznego dostarczenia przedmiotowej próbki do laboratorium wykonującego kwestionowane badanie" rozporządzenie Komisji (WE) nr 401/2006, jak trafnie zauważył organ, nie nakłada wymogu "niezwłocznego" przekazania pobranej próbki do badań laboratoryjnych w kierunku zanieczyszczenia ochratoksynami. Z przepisów wynika jedynie natomiast, że próbka powinna być zabezpieczona i przechowywana w odpowiednich warunkach. Przechowywanie próbki przez okres niespełna 10 dni w WSSE w S., w kontrolowanych warunkach w zakresie wilgotności i temperatury, nie daje podstaw do twierdzenia, iż powyższe wymagania nie zostały spełnione.
Natomiast jeśli chodzi o twierdzenia Spółki dotyczące przedwczesności rozstrzygnięcia organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należało zauważyć, iż zastrzeżenia Skarżącej zostały przez organ administracji przekazane do laboratorium akredytowanego, a uzyskana odpowiedź nie daje podstaw do ich uwzględnienia. Wyniki te nie zostały też przez Skarżącą podważone w inny sposób. Przy czym w świetle stanowiska Skarżącej oczekującej na rozpatrzenie jej "skargi" po pierwsze nie wynika by występowała ona do laboratorium akredytowanego, przy czym trafnie zauważył organ zapis w stopce wyników badań WSSE w G., tj. "Klient ma prawo do złożenia skargi". Zapis taki jednoznacznie wskazuje, że wskazane prawo przysługuje klientowi, którym w tym przypadku jest Wojewódzka Stacji Sanitarno-Epidemiologiczna w S.. Niewątpliwie Skarżąca nie była Klientem WSSE w G., przy czym organ podjął odpowiednie działania zmierzające do wyjaśnienia okoliczności wskazywanych przez Spółkę co do wadliwego zabezpieczenia próbek pomiędzy ich pobraniem i analizą, które nie potwierdziły zasadności tychże zastrzeżeń.
Wobec powyższego organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej trafnie uznały, iż zaistniały okoliczności uzasadniające obciążenia Spółki opłatą, którą ustaliły prawidłowo, w oparciu o regulujące powyższe zagadnienie przepisy Rozporządzenia.
Stwierdziwszy powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI