II SA/SZ 551/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżony akt Dyrektora Archiwum Państwowego, który ustalił Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej jako jednostkę zobowiązaną do utworzenia i prowadzenia archiwum zakładowego. Sąd uznał, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, nieprzekazanie istotnych informacji i dokumentów (jak ekspertyza archiwalna) oraz lakoniczne uzasadnienie aktu. Sąd podkreślił, że choć akt ustalający obowiązek prowadzenia archiwum zakładowego nie jest decyzją administracyjną, organ ma obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i umożliwienia stronie obrony jej praw. W tym przypadku, sposób prowadzenia postępowania przez organ uniemożliwił skarżącemu skuteczną obronę jego interesów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego aktu. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że akty administracyjne wydawane poza tokiem postępowania, stwierdzające istnienie obowiązków prawnych, podlegają kontroli sądów administracyjnych i że organ ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu oraz należycie uzasadnić swoje rozstrzygnięcia, nawet jeśli nie jest to formalna decyzja administracyjna.
Dotyczy specyficznej kategorii aktów administracyjnych (ustalających obowiązek prowadzenia archiwum zakładowego) i interpretacji art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. w kontekście ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy akt ustalający obowiązek utworzenia i prowadzenia archiwum zakładowego przez jednostkę organizacyjną, wydany poza tokiem postępowania administracyjnego, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, akt taki podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jako akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach określonych postępowań administracyjnych. Akt ustalający obowiązek prowadzenia archiwum zakładowego mieści się w tej kategorii.
Czy organ administracji publicznej, wydając akt ustalający obowiązek utworzenia archiwum zakładowego, naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i nieprzekazanie jej istotnych informacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ naruszył przepisy k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, nieprzekazanie jej istotnych informacji i dokumentów oraz lakoniczne uzasadnienie aktu, co uniemożliwiło skarżącemu obronę jego interesów.
Uzasadnienie
Mimo że postępowanie poprzedzające wydanie aktu ustalającego obowiązek prowadzenia archiwum zakładowego nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu k.p.a., organ ma obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i umożliwienia stronie obrony jej praw. W tym przypadku organ nie poinformował skarżącego o przebiegu czynności, nie udostępnił zebranych dokumentów i nie zapewnił możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem aktu, co stanowiło naruszenie podstawowych zasad postępowania.
Czy lakoniczne uzasadnienie aktu ustalającego obowiązek prowadzenia archiwum zakładowego uniemożliwia sądowi administracyjnemu przeprowadzenie kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych przez organ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, lakoniczne uzasadnienie aktu, które nie wyjaśnia przesłanek podjętej decyzji, uniemożliwia sądowi administracyjnemu należytą kontrolę prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie zastępuje organu w ustalaniu stanu faktycznego. Kontrola sądowa wymaga, aby akt administracyjny zawierał wystarczające uzasadnienie, które pozwoli ocenić, czy ustalenia faktyczne organu są prawidłowe i czy stanowią podstawę do nałożenia obowiązku. W tym przypadku organ dopiero w odpowiedzi na skargę podjął próbę uszczegółowienia swoich ustaleń, co było spóźnione.
Przepisy (15)
Główne
u.z.n.a.a. art. 33 § ust. 1, ust. 3 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
P.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 74
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6, § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązania związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ przepisów k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. • Naruszenie przez organ przepisów k.p.a. poprzez nieprzekazanie stronie istotnych informacji i dokumentów. • Lakoniczne i niejasne uzasadnienie zaskarżonego aktu, uniemożliwiające stronie obronę jej interesów. • Niewłaściwy sposób prowadzenia postępowania przez organ, który uniemożliwił sądowi należytą kontrolę aktu.
Godne uwagi sformułowania
akt ustalający istnienie tego obowiązku jest aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi • nie ma przepisów, które określałyby procesowe prawa i obowiązki tego podmiotu w postępowaniu przed organem państwa, poprzedzającym wydanie aktu stwierdzającego istnienie obowiązku • brak prawnie unormowanej procedury nie zwalnia jednak organu administracji od dopełnienia podstawowych obowiązków, składających się na proces stosowania prawa, a więc w szczególności obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy • lakoniczność skarżonego aktu faktycznie uniemożliwiła Szpitalowi realną obronę jego interesów • nie jest jego rolą zastępowanie organu w ustalaniu stanu faktycznego i ocenie zgromadzonych dowodów
Skład orzekający
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
przewodniczący
Krzysztof Szydłowski
sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że akty administracyjne wydawane poza tokiem postępowania, stwierdzające istnienie obowiązków prawnych, podlegają kontroli sądów administracyjnych i że organ ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu oraz należycie uzasadnić swoje rozstrzygnięcia, nawet jeśli nie jest to formalna decyzja administracyjna."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii aktów administracyjnych (ustalających obowiązek prowadzenia archiwum zakładowego) i interpretacji art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. w kontekście ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne i prawo do obrony, nawet w przypadku aktów, które nie są formalnymi decyzjami. Podkreśla rolę sądów administracyjnych w kontroli działań organów.
“Szpital wygrał z Archiwum Państwowym: Sąd podkreśla wagę procedur w administracji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.