II SA/Sz 551/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2020-12-18
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęnieruchomościdroga gminnamiejsca postojowepostępowanie administracyjnelegalizacja budowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części drogi i miejsc postojowych, ponieważ gmina nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej.

Gmina wybudowała bez pozwolenia na budowę rozbudowaną część drogi i 25 miejsc postojowych, częściowo na cudzym gruncie. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, ponieważ gmina nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji, mimo wielokrotnego przedłużania terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego, a gmina nie dopełniła obowiązków proceduralnych.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części drogi gminnej wraz z 25 miejscami postojowymi. Inwestycja została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a część robót wykonano na działkach niebędących własnością gminy. Pomimo nałożenia przez organ I instancji obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej (m.in. zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, projektu budowlanego), gmina nie przedłożyła ich w wyznaczonym terminie, nawet po jego dwukrotnym przedłużeniu. Gmina argumentowała, że postępowanie legalizacyjne jest wstrzymane z powodu toczącego się postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego i odmowy uzgodnienia przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że w przypadku niespełnienia przez inwestora obowiązków określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, organ ma obowiązek orzec nakaz rozbiórki, a procedura ta ma charakter związany. Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na części terenu, na którym wykonano roboty, przesądzał o niemożliwości pozytywnego zakończenia postępowania legalizacyjnego. Sąd uznał również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji nie zasługują na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek orzec nakaz rozbiórki, jeśli inwestor nie spełnił obowiązków określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w wyznaczonym terminie.

Uzasadnienie

Przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego ma charakter związany. W przypadku niespełnienia przez inwestora obowiązków przedłożenia dokumentów do legalizacji, organ nie ma innej możliwości rozstrzygnięcia niż nakazanie rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1-4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 53 § 4 pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez inwestora (gminę) obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie. Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na części terenu, na którym wykonano roboty.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o przedwczesnym wydaniu decyzji z powodu toczącego się postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego (prawdy obiektywnej, informowania, przekonywania, adekwatności, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, swobodnej oceny dowodów).

Godne uwagi sformułowania

regulacja zawarta w art. 48 ust. 4 u.p.b. ma charakter związany nie ma możliwości innego rozstrzygnięcia niż wskazane w ust. 1, to jest nakazanie rozbiórki procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 u.p.b. nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące

Skład orzekający

Bolesław Stachura

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisów dotyczących nakazu rozbiórki samowoli budowlanej w przypadku niedopełnienia przez inwestora obowiązków legalizacyjnych, niezależnie od toczących się postępowań dotyczących lokalizacji inwestycji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w zakresie budowy dróg i miejsc postojowych, ale zasady prawne są uniwersalne dla wszelkich samowoli budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i konsekwencje ich niedopełnienia, nawet w przypadku samorządów. Ilustruje, że prawo budowlane jest rygorystyczne wobec samowoli.

Gmina buduje bez pozwolenia i musi rozebrać. Sąd nie pozostawia złudzeń.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 551/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1059/21 - Wyrok NSA z 2024-01-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], w której:
- nakazano dokonanie rozbiórki wybudowanej bez pozwolenia na budowę rozbudowanej części obiektu drogi (ulica [...]) wraz z 25 miejscami postojowymi w m. P. , gm. R.;
- do wykonania powyższego nakazu zobowiązano inwestora - G. R.;
- wskazano, że obowiązkowi rozbiórki podlega 25 miejsc postojowych wybudowanych na terenie działki nr [...] i częściowo na terenie działki drogowej nr [...] oraz elementy ronda i elementy dojazdów do ronda na terenie działki nr [...], a także elementy dojazdu do ronda na terenie działki nr [...].
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) – dalej: "u.p.b.".
Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: "organ I instancji"), po otrzymaniu od N. G. zgłoszenia z dnia [...] lipca 2017 r., wskazującego na zajęcie przez G. R. działek nr [...] i [...] należących do N. , w dniu [...] września 2017 r. przeprowadził kontrolę na działce nr [...], [...], [...] i [...] przy ul. [...] w m. P.
W wyniku czynności kontrolnych organ I instancji stwierdził, że na podstawie uchwały nr [...] Rady G. R. z dnia [...] marca 2002 r. ulicę [...] w m. P. zaliczono do kategorii dróg gminnych. Ustalono, że wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r. Wójt G. R. (dalej: "Wójt") zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę istniejącej nawierzchni części ulicy [...] w zakresie przebudowy jezdni ulicy wraz ze stanowiskami postojowymi dla samochodów osobowych, załączając projekt budowlany. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r., Wójt został poinformowany przez Starostwo Powiatowe w G. o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, z uwagi na brak jego uzupełnienia (m.in. brak decyzji o lokalizacji celu publicznego dla zamierzenia zaprojektowanego poza pasmem drogowym, na działkach nr [...] i brak dokumentu potwierdzającego wyłączenie terenu tych działek z produkcji leśnej). Projekt obejmował inwestycję na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Następnie, [...] kwietnia 2010 r., Wójt dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w G. obejmującego przebudowę ulicy [...] w m. P. (modernizacja nawierzchni - utworzenie utwardzonego ciągu o charakterze pieszo-jezdni wraz z odtworzeniem istniejących zjazdów z kostki brukowej betonowej) na działkach nr [...],[...],[...] i [...]. W dniu [...] maja 2010 r. Starosta [...] wydał zaświadczenie o przyjęciu tego zgłoszenia bez wniesienia sprzeciwu. Po przeprowadzeniu oględzin stwierdzono, że wykonano roboty objęte projektem przedłożonym do wniosku o pozwolenie na budowę, zamiast zakresu robót objętych projektem dla dokonanego zgłoszenia. Część jezdni ulicy oraz miejsc postojowych dla samochodów osobowych usytuowano na terenie działek nr [...] i [...] będących własnością [...] - P. G.. Na terenie działki nr [...] naruszono granicę poprzez lokalizację 25 miejsc postojowych, które w większej części wchodzą w teren tej działki oraz zajęto teren pod część ronda z przyległymi fragmentami jezdni. Na terenie działki nr [...] zajęto teren pod przyległy do ronda fragment jezdni. Przebieg jezdni i miejsca postojowe oraz rondo zostały naniesione na mapę zasadniczą. Na podstawie wyjaśnień R. T. (przedstawiciela G. R.) ustalono, że roboty budowlane w tym zakresie wykonano w latach 2010-2011. Nie okazano pozwolenia na budowę na wykonaną rozbudowę ulicy.
Organ I instancji ustalił również, że działka nr [...] i działka nr [...] w m. P. , stanowi własność [...], w zarządzie N. [...], natomiast działka nr [...] w m. P. , będąca działką drogową, stanowi własność G. R., a na wykonane roboty budowlane - 25 miejsc postojowych wraz z rozbudową przedmiotowej drogi, inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę.
Zawiadomieniem z dnia [...] października 2017 r., organ I instancji poinformował strony o wszczętym postępowaniu administracyjnym "w sprawie przebudowy i rozbudowy drogi" - ulicy [...] na terenach działek nr [...], [...], [...] i [...]
W toku prowadzonego postępowania, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., organ I instancji nałożył na inwestora, tj. G. R., obowiązek wstrzymania robót budowlanych i zabezpieczenia terenu budowy, związanych z rozbudową drogi oraz budowy 25 miejsc postojowych dla samochodów osobowych przy ul. [...]
w m. P. oraz do przedłożenia w terminie do [...] stycznia 2018 r.:
1) zaświadczenia Wójta o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. P. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu,
2) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
3) 4 egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy drogi wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, celem doprowadzenia rozbudowanej bez pozwolenia na budowę drogi oraz budowę 25 miejsc postojowych dla samochodów osobowych do stanu zgodnego z prawem.
Następnie, dwukrotnie na wniosek inwestora i za zgodą stron, organ I instancji przedłużał termin przedłożenia ww. dokumentacji kolejno - do dnia [...] grudnia 2018 r.
i do dnia [...] marca 2019 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr jw., organ I instancji nakazał inwestorowi - G. R., dokonanie rozbiórki wybudowanej bez pozwolenia na budowę rozbudowanej części obiektu drogi (ulica [...]) wraz z 25 miejscami postojowymi w m. P. , gm. R..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z tym, iż inwestor wybudował przedmiotową inwestycję bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wobec nieprzedłożenia wymaganych prawem dokumentów, organ obowiązany był, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 u.p.b., do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektów będących przedmiotem postępowania.
G. R. (dalej też: "Gmina", "Skarżąca"), reprezentowana przez Wójta, wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się uchylenia tego aktu, ze względu na fakt, iż jego wydanie nastąpiło przed zakończeniem postępowania incydentalnego, dotyczącego wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na rozbudowie drogi gminnej ul. [...] w miejscowości P..
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2020 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów art. 3 pkt 7a, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 12 oraz art. 48
ust. 1-4 u.p.b. oraz wskazał na okoliczności sprawy świadczące o zaistnieniu samowoli budowlanej, tj. wykonanie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przez Gminę - budowy 25 miejsc postojowych oraz rozbudowy drogi w określonej powyżej lokalizacji.
Organ odwoławczy wskazał także, że z materiału dowodowego wynika, iż organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nałożył na Gminę obowiązek przedłożenia określonych prawem dokumentów, w terminie do dnia [...] stycznia 2018 r., który to termin przedłużał dwukrotnie (łącznie o 14 miesięcy), tym samym umożliwiając inwestorowi legalizację powstałej samowoli budowlanej. Inwestor nie wykonał jednak czynności określonych w ww. postanowieniu, wobec czego - zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 u.p.b. - organ I instancji był obowiązany do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Odnosząc się do przedstawionej w odwołaniu argumentacji dotyczącej przeciągającego się postępowania dotyczącego wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ odwoławczy wskazał, że nie można jej uznać za mogącą mieć wpływ na wynik niniejszego postępowania odwoławczego, gdyż przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały na gruncie nienależącym do inwestora, przede wszystkim zatem inwestor powinien był przedłożyć oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania zajętym gruntem do celów budowlanych (po uzyskaniu zgody właściciela na dysponowanie zajętym gruntem na takie cele); niewykazanie takiego uprawnienia przesądza o tym, że postępowanie legalizacyjne nie może zostać zakończone pozytywnie dla inwestora i należy orzec nakaz rozbiórki.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 7 k.p.a., art. 7b k.p.c., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady informowania, zasady adekwatności oraz zasady przekonywania;
- art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., przez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów;
- art. 77 k.p.c. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji bez dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie oraz niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 w sytuacji, gdy organ odwoławczy z uwagi na wskazane uchybienia winien uchylić decyzję organu I instancji.
- art. 48 ust. 1, art. 48 ust. 3 pkt 1, art. 48 ust. 4 u.p.b., poprzez ich błędne zastosowanie polegającą na przyjęciu, że w razie nieuzupełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie dokumentacji, organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę, pomimo tego, że organ ten w trakcie postępowania nie uzyskał wiedzy o zakończonym postępowaniu przed D. w W., co miało wpływ na przedmiotowe postępowanie, gdyż brak merytorycznego rozstrzygnięcia uniemożliwiał przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji.
W uzasadnieniu Skarżąca rozwinęła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej p.p.s.a., uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprawujących wymiar sprawiedliwości sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem oraz rozstrzygania sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, ma stwierdzić, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Ze względu na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd zauważa, że sporem objęte jest to czy w sprawie zaistniały przesłanki do nakazania Skarżącej dokonania rozbiórki, wybudowanej bez pozwolenia na budowę, rozbudowanej części obiektu drogi (ulica [...]) wraz z 25 miejscami postojowymi w miejscowości P..
W sprawie natomiast nie jest sporne, że istotnie powyższa inwestycja została zrealizowana bez pozwolenia na budowę, że część jezdni ulicy oraz miejsc postojowych dla samochodów osobowych usytuowano na terenie działek nr [...] i [...] nie należących do Strony, a będących własnością Skarbu Państwa - P. G.. Nie ma też sporu, że inwestycję zrealizowano bez uprzedniego uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia zaprojektowanego poza pasmem drogowym. Co więcej bezsporne jest również, że mimo postanowienia organu I instancji, wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 u.p.b., wzywającego Stronę do przedłożenia w terminie do [...] stycznia 2018 r.: 1) zaświadczenia Wójta o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. P. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu, 2) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz 3) czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy drogi wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, celem doprowadzenia rozbudowanej bez pozwolenia na budowę drogi oraz budowę 25 miejsc postojowych dla samochodów osobowych do stanu zgodnego z prawem - Skarżąca żądanych dokumentów nie przedłożyła. Nie przedłożyła ich także mimo dwukrotnego przedłużania terminu dostarczenia ww. dokumentacji do dnia [...] grudnia 2018 r. a następnie do dnia [...] marca 2019 r. Nie przedłożyła ich też do dnia wydania decyzji przez organ I instancji w dniu [...] lutego 2020 r. Co więcej nie przedłożyła ich także w toku postępowania odwoławczego, przed wydaniem zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji z dnia [...] maja 2020 r.
Zasadnicza natomiast kwestia sporna sprowadza się do tego, czy organy wydały decyzje przedwcześnie, albowiem Strona wskazuje, iż w sprawie toczy się postępowanie incydentalne, dotyczące wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na rozbudowie drogi gminnej ul. [...] w miejscowości P.. Jednocześnie Strona podkreśla, że w ramach tamtego postępowania istnieje konieczność uzgodnienia z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych. Wskazuje, że w związku z tym Wójt G. R. działając na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pismem z dnia [...] listopada 2018 r. zwrócił się do D. w S. o dokonanie przedmiotowego uzgodnienia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., D. w S. odmówił wnioskowanego uzgodnienia. Na przedmiotowe postanowienie w dniu [...] grudnia 2018 r. złożone zostało zażalenie do D. w W., które zostało przekazane za pośrednictwem D. w S. pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. D. w W. pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. (data wpływu [...] stycznia 2019 r.) poinformowała, iż w przedmiotowej sprawie zostanie wydane postanowienie w terminie 14 dni od daty jego otrzymania. Jednak dotychczas Skarżąca nie otrzymała stanowiska organu odwoławczego. Zdaniem Skarżącej stanowisko D. jest na tyle istotne w sprawie, że w przypadku zmiany lub uchylenia postanowienia D. w S. możliwe będzie podjęcie dalszych czynności przez Skarżącą, umożliwiających doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Wobec powyższego Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b. w wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
1) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la,2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Zgodnie zaś z art. 48 ust. 2 u.p.b., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Zgodnie zaś z art. 48 ust. 3 u.p.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Na podstawie art. 48 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Tymczasem jak wynika z niekwestionowanego materiału dowodowego, organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. (doręczonym Stronie [...] listopada 2017 r.) nałożył na Stronę obowiązek przedłożenia określonych prawem (art. 48 ust. 3 u.p.b) dokumentów, w terminie do dnia [...] stycznia 2018 r., następnie dwukrotnie, na wniosek inwestora, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz [...] stycznia 2019 r., zmieniał termin przedłożenia określonych prawem dokumentów odpowiednio do dnia [...] grudnia 2018 r. i [...] marca 2019 r. Z powyższego wynika, że od wezwania Strony do wydania decyzji w I instancji minęło 27 miesięcy, decyzja zaś w II instancji została wydana po upływie 30 miesięcy od nałożenia obowiązku przedłożenia konkretnych, określonych ustawą dokumentów i w tym czasie nie zostały one przedłożone organom.
Strona nie wykonała zatem wymaganych ustawą czynności, określonych w postanowieniu organu powiatowego, zatem organ ten nie miał innej możliwości, jak zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b. orzec nakaz rozbiórki określony w art. 48 ust. 1 ww. ustawy.
Takie stanowisko jest powszechnie podzielane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się bowiem, że regulacja zawarta w art. 48 ust. 4 u.p.b. ma charakter związany, bowiem orzekający w sprawie organ w przypadku zaistnienia zdarzenia wskazanego w hipotezie tego przepisu, to jest niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 u.p.b., nie ma możliwości innego rozstrzygnięcia niż wskazane w ust. 1, to jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 404/20).
Podobnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 707/18 uznając, iż procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 u.p.b. nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury legalizacyjnej, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Taka też właśnie sytuacja zaszła w badanej sprawie. Mimo wielokrotnego przedłużania terminu Strona w toku postępowania nie przedłożyła żadnego z wskazanych w postanowieniu z dnia [...] listopada 2017 r. i wynikających z art. 48 ust. 3 u.p.b. dokumentów.
Tym samym nawet przedłożenie wskazanej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, w braku pozostałych wymaganych dokumentów, nie stanowiłoby wypełnienia warunków w postaci przedłożenia wskazanych w postanowieniu dokumentów wynikających z art. 48 ust. 3 u.p.b. Słuszna jest tu uwaga organu odwoławczego, że Strona dotychczas nie przedłożyła choćby żądanego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a bez wątpienia teren na którym wykonano roboty budowlane nie należy w dużej części do Strony, co już przesądza o niemożliwości pozytywnego dla Strony zakończenia postępowania legalizacyjnego.
Sąd uznał też, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasad ogólnych wymienionych w art. 7 k.p.a., art. 7b k.p.c., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie doszło do naruszenia wymienionych w nich zasad postępowania. Organy podjęły również wszelkie działania w celu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i cały zebrany materiał dowodowy rozpatrzyły, nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. Zatem nie doszło również do ponoszonego przez Stronę naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja została też w sposób prawidłowy uzasadniona wraz z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, w związku z czym nie nastąpiło naruszenie wskazywanego przez Stronę art. 107 § 3 k.p.a. W efekcie organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując decyzję organu I instancji w mocy.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI