II SA/Sz 549/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia funkcji rowu melioracyjnego lub wykonania urządzeń melioracyjnych. Skarżący domagał się nakazania właścicielowi sąsiedniej działki przywrócenia funkcji rowu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Organy administracji, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że na wskazanej działce nie istnieją urządzenia melioracji wodnych, a w miejscu wskazanym jako rów znajduje się jedynie lokalne zagłębienie terenu. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy błędnie zastosowały przepis art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdził, że organy podjęły czynności właściwe dla postępowania administracyjnego, gromadząc dane i dokonując ich oceny, a następnie odmówiły wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn", co jest niedopuszczalne, gdy wymaga to analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Sąd podkreślił, że niedopuszczalne jest gromadzenie dowodów i ustalanie stanu faktycznego bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie wydawanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia. W przypadku wad wniosku uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie, organ powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych, a w przypadku stwierdzenia przesłanek zależnych od strony, postępować zgodnie z art. 79a KPA. W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWszelkie przypadki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a KPA, gdy organ prowadzi postępowanie dowodowe przed formalnym wszczęciem.
Dotyczy głównie postępowań administracyjnych, gdzie organ błędnie stosuje procedurę odmowy wszczęcia postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA, powołując się na "inne uzasadnione przyczyny", jeśli wymaga to uprzedniego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie wydawać postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 KPA. Taka odmowa jest dopuszczalna tylko w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji podjęły czynności właściwe dla postępowania administracyjnego, gromadząc dane i dokonując ich oceny, a następnie odmówiły wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn". Jest to niedopuszczalne, ponieważ wymagało to analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, co stoi w sprzeczności z celem art. 61a KPA.
Czy brak istnienia urządzenia melioracji wodnej na gruncie wyklucza możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w celu nakazania jego przywrócenia lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wniosek obciążony jest wadami uniemożliwiającymi merytoryczne rozpatrzenie (np. brak wykazania szkód lub istnienia urządzenia), organ powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych lub postąpić zgodnie z art. 79a KPA, a nie od razu odmawiać wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a KPA.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że jeśli wniosek obciążony jest wadami uniemożliwiającymi jego merytoryczne rozpatrzenie, organ winien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Jeśli natomiast stwierdzone zostaną przesłanki zależne od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, organ powinien postępować zgodnie z art. 79a k.p.a.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 191 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 14 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 140
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 16 § 47
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji błędnie zastosowały art. 61a KPA, prowadząc postępowanie dowodowe przed formalnym wszczęciem postępowania. • Organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych lub postąpić zgodnie z art. 79a KPA, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o braku istnienia rowu melioracyjnego i urządzeń wodnych na działce. • Argumenty organów o braku szkód poniesionych przez skarżącego. • Argumenty organów o tym, że teren skarżącego jest położony wyżej, co wyklucza jego zalewanie przez wody z działki nr [...].
Godne uwagi sformułowania
nie można wszczynać postępowania w stosunku do czegoś co nie istnieje. • Organ nie może zatem gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie – po stwierdzeniu, że brak podstaw do prowadzenia postępowania – wydać postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych [...] może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód.
Skład orzekający
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący
Joanna Wojciechowska
członek
Krzysztof Szydłowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wszelkie przypadki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a KPA, gdy organ prowadzi postępowanie dowodowe przed formalnym wszczęciem."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych, gdzie organ błędnie stosuje procedurę odmowy wszczęcia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet gdy organ uważa, że sprawa jest oczywista. Pokazuje pułapki proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błąd proceduralny organu administracji doprowadził do uchylenia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rowu melioracyjnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.