II SA/Sz 541/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy, uznając naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa" i brak analizy wpływu inwestycji na ład przestrzenny.
Skarżący, właściciele sąsiedniej nieruchomości, sprzeciwili się decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, argumentując naruszenie ładu przestrzennego i komfortu zamieszkiwania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, twierdząc, że zgoda sąsiadów nie jest wymagana. WSA uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności zasadę "dobrego sąsiedztwa" oraz obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła skargi J. i H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania na budynek mieszkalny. Skarżący, sąsiedzi inwestora, podnosili, że planowana inwestycja doprowadzi do powstania drugiego budynku mieszkalnego na działce, co jest sprzeczne z funkcją zabudowy jednorodzinnej, zakłóci przewietrzanie i doświetlanie ich nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że przepisy nie wymagają zgody sąsiadów, a planowana inwestycja nie narusza ich praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd wskazał, że organy nie zbadały wystarczająco zasady "dobrego sąsiedztwa", która wymaga, aby nowa zabudowa była kontynuacją funkcji, parametrów i cech istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. W szczególności, nie analizowano, czy powstanie drugiego budynku mieszkalnego na działce zabudowanej już jednym budynkiem mieszkalnym jest zgodne z ładem przestrzennym i czy nie narusza interesów osób trzecich. Sąd podkreślił również obowiązek organów wynikający z art. 7 k.p.a. do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o warunkach zabudowy musi uwzględniać zasadę "dobrego sąsiedztwa" oraz analizować wpływ inwestycji na ład przestrzenny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco zasady "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), która wymaga, aby nowa zabudowa była kontynuacją funkcji, parametrów i cech istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Nie analizowano, czy powstanie drugiego budynku mieszkalnego na działce zabudowanej już jednym budynkiem mieszkalnym jest zgodne z ładem przestrzennym i czy nie narusza interesów osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy dla przedsięwzięć nie będących inwestycją celu publicznego na terenie, na którym nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia m.in. warunku, że co najmniej jedna działka sąsiednia jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (zasada dobrego sąsiedztwa).
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
u.p.z.p. art. 2 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ład przestrzenny to takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne.
u.p.z.p. art. 63 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Każdy ma prawo, w granicach ustawowych, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w planie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza chronionego prawem interesu publicznego lub osób trzecich.
u.p.z.p. art. 53 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Organ dokonuje analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, uwzględniając istniejącą w jego sąsiedztwie zabudowę.
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Organ dokonuje analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, uwzględniając istniejącą w jego sąsiedztwie zabudowę.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa" poprzez brak analizy wpływu planowanej inwestycji na istniejącą zabudowę i ład przestrzenny. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy administracji, w tym kwestii dotyczących powstania drugiego budynku mieszkalnego na działce jednorodzinnej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów obu instancji, że zgoda sąsiadów nie jest wymagana, a planowana inwestycja nie narusza ich praw.
Godne uwagi sformułowania
zasada "dobrego sąsiedztwa" ład przestrzenny nie narusza chronionego prawem interesu publicznego lub osób trzecich obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
Skład orzekający
Henryk Dolecki
przewodniczący
Stefan Kłosowski
sprawozdawca
Maria Mysiak
członek
Joanna Wojciechowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady \"dobrego sąsiedztwa\" w kontekście decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza w przypadku planowania drugiego budynku mieszkalnego na działce jednorodzinnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i konieczności analizy zabudowy sąsiedniej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady planowania przestrzennego i ochrony praw sąsiadów w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Czy sąsiad może zablokować budowę? WSA przypomina o zasadzie "dobrego sąsiedztwa".”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 541/06 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2006-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Henryk Dolecki /przewodniczący/ Joanna Wojciechowska Maria Mysiak Stefan Kłosowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi J. i H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr [...] przy ul. [..] w [...], o co wystąpił właściciel tejże działki R. P. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. i H. D., właściciele sąsiedniej nieruchomości, położonej na działce nr [...]. W odwołaniu podkreślili, iż nie wyrażają zgody na jakiekolwiek zmiany oraz roboty w obrębie granicy ich nieruchomości. Rozbudowa i zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny zmieni funkcję terenu z zabudowy jednorodzinnej na zabudowę wielorodzinną. Ponadto wysokość planowanej inwestycji spowoduje brak przewietrzania ich nieruchomości, oraz zakłóci doświetlanie i spowoduje obniżenie komfortu zamieszkiwania. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organ przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy winien zbadać czy planowana inwestycja, o określonej funkcji, architekturze i gabarytach jest możliwa do realizacji w odniesieniu do istniejącej w sąsiedztwie zabudowy oraz czy inwestycja ta nie będzie naruszać przepisów odrębnych, do których zalicza się między innymi ustawę o ochronie przyrody, o odpadach, o drogach publicznych o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej, Prawo ochrony środowiska, ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Żaden z tych przepisów nie nakłada na organ wydający decyzję o warunkach zabudowy konieczności uzyskania zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich. Organ pierwszej instancji, stosownie do przepisów zawartych w art. 53 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonał niezbędnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, uwzględniając istniejącą w jego sąsiedztwie zabudowę. W świetle dokonanych ustaleń organ uznał, że planowane zamierzenie polegające na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego (dobudowa [...]), przebudowie [...] oraz przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku [...] na [...], spełnia warunki określone przepisami ustawy o planowaniu i nie stanowi ingerencji w ład przestrzenny, zaś zamierzenie inwestora nie będzie wpływać na interesy osób trzecich. Ustawodawca w art. 63 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyjął, iż decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Zasada ochrony interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może być rozważana tylko w takich granicach, w jakich nie jest objęta przepisami prawa budowlanego. Ponadto - zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy - każdy ma prawo, w granicach ustawowych, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w planie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza chronionego prawem interesu publicznego lub osób trzecich. Organ II instancji nie dopatrzył się naruszenia uzasadnionych, prawem chronionych interesów odwołujących się, gdyż planowana inwestycja nie wkracza w granice należące do ich działki, ani nie ogranicza korzystania z ich własnej nieruchomości. Podniesione w odwołaniu kwestie dotyczące przewietrzania, doświetlania czy zadymiania nie są elementem rozstrzygnięcia organu w decyzji ustalającej warunki zabudowy, znajdujących oparcie w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. J. i H. D. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących decyzja o warunkach zabudowy, wydana przez Prezydenta Miasta zawiera rażącą niekonsekwencję gdyż w swej nazwie dotyczy rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku [...] a w uzasadnieniu wskazuje się na przebudowę budynku [...]. Natomiast w rzeczywistości przedmiotowy budynek jest budynkiem [...]. Powstanie [...] metrowej ściany na jego granicy i powstanie drugiego budynku mieszkalnego na działce jednorodzinnej kłóci się z funkcją tych terenów, przeznaczonych wyłącznie pod budownictwo jednorodzinne. W uzupełnieniu skargi skarżący wyjaśnił też, iż działka, której dotyczy decyzja, zabudowana jest już jednym budynkiem mieszkalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w uzasadnieniu podtrzymując argumenty zawarte w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa, doprowadziła Sąd do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została wydana z naruszeniem art. 61 ust 1. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm. ). Zgodnie z jego treścią, wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy dla przedsięwzięć nie będących inwestycją celu publicznego na terenie, na którym nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia m.in. następujących warunków: pkt 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; pkt 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; Zatem zamierzona inwestycja, polegająca na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] zgodnie z art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu powinna być kontynuacją funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Są to tzw. zasady dobrego sąsiedztwa. Z treści skargi, ale też z akt administracyjnych wynika, iż zaskarżona decyzja dotycząca przebudowy, rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania dotyczy działki, która już jest zabudowana jednym budynkiem mieszkalnym [...]. W wyniku przebudowy, rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania istniejącego na tej działce budynku gospodarczego – powstałby na tej działce drugi budynek mieszkalny. Kwestia ta – jak wynika z treści zaskarżonej decyzji nie była przez organ analizowana pod kątem wymogów z art. 61 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotem analizy powinna być forma i struktura zabudowy sąsiednich działek. Zasada dobrego sąsiedztwa oznacza konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie terenu) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Ta niezwykle istotna dla decyzji o warunkach zabudowy kwestia nie została więc wyjaśniona w aspekcie tzw. "dobrego sąsiedztwa", co oznacza naruszenie powyższego przepisu a także art. 7 kpa. Organy obu instancji nie wyjaśniły w tym zakresie wszystkich okoliczności sprawy, a mianowicie nie ustaliły czy podobna zabudowa występuje na nieruchomościach sąsiednich i czy nie zakłóci to ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 tejże ustawy, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, iż rezultatem wydanej decyzji ma być powstanie na działce przeznaczonej na budownictwo jednorodzinne, drugiego budynku mieszkalnego, mimo, iż skarżący w swym odwołaniu wskazywał na tę okoliczność. Nie została więc przeanalizowana intensywność zabudowy a także kwestia, czy istniejące na działce uzbrojenie terenu jest wystarczające dla takiego zamierzenia inwestycyjnego. Z tych przyczyn należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI