II SA/Sz 526/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił sprzeciw Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty o odmowie pozwolenia na przebudowę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a.
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o pozwolenie na przebudowę budynku hotelowo-apartamentowego, polegającą na zamurowaniu przejść. Starosta odmówił, a Wojewoda uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wspólnota złożyła sprzeciw, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, zwłaszcza w kontekście badania prawa do dysponowania nieruchomością i interesów osób trzecich.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego, która uchyliła decyzję Starosty Kołobrzeskiego odmawiającą wydania pozwolenia na przebudowę budynku hotelowo-apartamentowego. Starosta odmówił pozwolenia z powodu nieuzupełnienia przez inwestora wymaganej dokumentacji, w tym prawomocnego orzeczenia sądu dotyczącego uchwały wspólnoty. Wojewoda, uchylając decyzję Starosty na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wskazał na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, zwłaszcza w zakresie badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zgodności inwestycji z prawem budowlanym, w tym z uwzględnieniem interesów osób trzecich. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła sprzeciw, argumentując, że decyzja Wojewody była nieuzasadniona, a organ I instancji nie popełnił błędów. Podkreśliła, że uchwała wspólnoty, która stanowiła podstawę inwestycji, została ostatecznie utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie dokonał pełnej analizy zgodności inwestycji z przepisami Prawa budowlanego, a kwestie dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością i interesów osób trzecich wymagały dalszego wyjaśnienia. Sąd oddalił sprzeciw, uznając go za bezzasadny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie dokonał analizy zgodności planowanej inwestycji z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a okoliczności te nie mogły być sanowane w postępowaniu odwoławczym z uwagi na zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji nie zbadał wszystkich aspektów wniosku o pozwolenie na budowę, a uzupełnienie dokumentacji na etapie odwoławczym wymagało ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, aby zachować zasadę dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.w.l. art. 22
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.w.l. art. 25 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.p.b. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie dokonał pełnej analizy zgodności planowanej inwestycji z wymaganiami Prawa budowlanego, a uzupełnienie dokumentacji na etapie odwoławczym wymagało ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Organ administracji ma obowiązek weryfikować oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli pojawią się okoliczności podważające jego wiarygodność. Organ I instancji powinien zbadać, czy projektowane prace nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Decyzja Wojewody o uchyleniu decyzji Starosty i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była nieuzasadniona, ponieważ decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami. Zamurowanie przejść między piętrami zaprojektowano w obrębie bryły obiektu, w ścianach wydzielenia pożarowego, które stanowią część wspólną należącą do Wspólnoty Mieszkaniowej. Fakt, że planowane prace mogą naruszyć interes osób trzecich, nie podlega dyskusji, ponieważ zamierzenie budowlane jest realizowane w oparciu o uchwałę Wspólnoty. Zakres uchwały nie wymaga doprecyzowania w zakresie wykonania włazu dachowego, ponieważ ma on zostać wykonany w miejscu istniejącej klapy dymowej. Zaskarżenie uchwały do sądu nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Ocena zachowania przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., wymaga sięgnięcia do treści podlegających konkretyzacji norm materialnoprawnych w celu wyznaczenia obszaru istotnych prawnie faktów. W razie spełnienia wymagań określonych w przytoczonych powyżej art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rolą organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy nie zaś jej rozstrzyganie w zastępstwie organu I instancji.
Skład orzekający
Joanna Świerzko-Bukowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście uzupełnienia dokumentacji na etapie odwoławczym oraz obowiązek badania prawa do dysponowania nieruchomością i interesów osób trzecich w postępowaniu o pozwolenie na budowę."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przebudową budynku hotelowo-apartamentowego i uchwałą wspólnoty mieszkaniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych, zwłaszcza gdy pojawiają się spory dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością i interesów osób trzecich.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 526/25 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-09-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Świerzko-Bukowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono sprzeciw Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 418 art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 par. 2, art. 15 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 64a, art. 64e Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2025 r. sprawy ze sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od decyzji Wojewody Z. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na przebudowę oddala sprzeciw . Uzasadnienie Decyzją z dnia 31 marca 2025 r., nr 00161/2025, B.6740.00593.2024 Starosta Kołobrzeski (dalej: "organ I instancji", "Starosta") odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w K. (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa") wydania pozwolenia na przebudowę budynku hotelowo-apartamentowego polegającą na zamurowaniu przejść oraz wykonaniu włazu dachowego na działce nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w K., z uwagi na nieuzupełnienie przez inwestora wymaganej dokumentacji w terminie określonym w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2025 r. W odwołaniu od ww. decyzji Wspólnota Mieszkaniowa podniosła m.in. że dostarczenie wymaganego prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Koszalinie nie było możliwe w określonym terminie, ponieważ otrzymała je dopiero po wydaniu przez Starostę decyzji odmownej. Jednocześnie zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak zawieszenia postępowania w sprawie wskazując, że organ I instancji, mając świadomość wydanego przez Sąd Okręgowy w Koszalinie orzeczenia, mającego istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, winien wstrzymać się z wydaniem rozstrzygnięcia lub zawiesić postępowanie do czasu uprawomocnienia tego orzeczenia z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego. Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewoda Zachodniopomorski (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda") decyzją z dnia 30 maja 2025 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotem inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie jest przebudowa budynku hotelowo-apartamentowego mająca na celu wydzielenie z istniejącego kompleksu budynków ułożonych na planie litery "U", samodzielnej części poprzez zamurowanie przejść pomiędzy budynkami zlokalizowanymi na działkach nr [...] - przy ul. [...] i nr [...] - przy ul. [...]. Część ta stanowi już odrębny budynek wraz z własną ścianą wydzielenia pożarowego na styku z pozostałą częścią, a inwestycja polega na zamurowaniu bloczkami silikatowymi istniejących otworów drzwiowych, które znajdują się na każdej kondygnacji, pomiędzy dwoma odrębnymi budynkami. Ponadto w miejscu klapy dymowej na klatce schodowej budynku projektuje się wykonanie włazu dachowego. Przywołując przepis art. 35 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 418, dalej: "Prawo budowlane") Wojewoda wskazał, że wezwanie inwestora do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji – przed wydaniem decyzji załatwiającej sprawę co do istoty – służy umożliwieniu uzyskania przez inwestora decyzji zgodnej z jego wnioskiem niezależnie od tego, że przedstawiona z wnioskiem o pozwolenie dokumentacja zawierała pierwotnie wady prawne. Do wniosku o pozwolenie na budowę Wspólnota Mieszkaniowa dołączyła oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz kopię uchwały nr [...] z dnia 14 lipca 2023 r. w sprawie likwidacji na korytarzach na każdym piętrze przejścia z budynku Wspólnoty Mieszkaniowej do budynku hotelu. Organ podkreślił, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Tymczasem z materiału sprawy wynika, że J. C. nie wyraża zgody na zamurowanie przejść pomiędzy budynkami zlokalizowanymi na działkach nr [...] i [...], co potwierdza złożony pozew o uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia 14 lipca 2023 r. Podobny pozew (nie rozpatrzony dotąd przez Sąd) miał złożyć również A. L.. Tym samym pomimo złożenia przez inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane organ administracyjny prowadzący postępowanie o pozwolenie na budowę powinien zbadać, czy w istocie inwestor dysponuje takim prawem, bowiem zaistniała wątpliwość co do jego prawidłowości. Przy czym nie jest konieczne wskazanie w oświadczeniu tytułu, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednakże tytuł ten powinien być zgodny z tytułami wskazanymi w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego oraz niewątpliwy a nie domniemany, realnie istniejący w dacie orzekania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Do dysponowania nieruchomością na cele budowlane szczególne znaczenie ma kwestia zarządu nieruchomością wspólną. W przypadku tzw. dużej wspólnoty mieszkaniowej, uchwała tej wspólnoty wyrażająca zgodę na dysponowanie częścią wspólną nieruchomości, jako uchwała wykraczająca poza zwykły zarząd w rozumieniu art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048, dalej: "ustawa o własności lokali"), dla swojej ważności podejmowana jest przez większość członków wspólnoty. W świetle powyższego zdaniem Wojewody, pomimo złożenia przez Wspólnotę Mieszkaniową oświadczenia o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, wobec podważenia treści uchwały nr [...], zadaniem organu I instancji było potwierdzenie, że inwestor takie prawo faktycznie posiada. Starosta odmawiając pozwolenia na budowę, wskazał na nieuzupełnienie przez inwestora dokumentacji określonej w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2025 r., tj. nieprzedłożenie prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. o zabezpieczeniu roszczenia w sprawie wstrzymania wykonania uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia 14 lipca 2023 r. w sprawie likwidacji na korytarzach na każdym piętrze przejść między poszczególnymi częściami budynku oraz prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie uchylenia uchwały Wspólnoty nr [...] z dnia 14 lipca 2023 r. Wyrok ten zgodnie z posiadaną przez organ I instancji dokumentacją nie był prawomocny. Mając na uwadze przewidziany w art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali tryb zaskarżenia uchwały do sądu powszechnego, dopiero orzeczenie sądu eliminujące wadliwie podjętą uchwałę z obrotu prawnego, dałoby organowi asumpt do uznania, że inwestorowi nie udzielono zgody na wykonanie robót budowlanych, obejmujących części wspólne budynku, w sposób prawidłowy, a w konsekwencji, że nie posiada on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszej sprawie inwestor przedkładając prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt I C [...] oddalający powództwo J. C. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej o uchylenie uchwały nr [...] z dnia 14 lipca 2023 r. uzupełnił wnioskowane dokumenty, przy składaniu odwołania od decyzji Starosty odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Tym samym uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] znajduje się w obrocie prawnym, mogąc stanowić o posiadanym przez inwestora prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sytuacja faktyczna niniejszej sprawy uzasadnia więc podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego w trybie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego do przeprowadzenia przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy przekracza kompetencje organu odwoławczego określone w art. 136 k.p.a. Organ I instancji bowiem z uwagi na stwierdzenie wystąpienia przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, w wyniku niewypełnienia obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia 5 grudnia 2024 r., nie dokonał analizy zgodności planowanej inwestycji z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Okoliczności te nie mogły być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zakres dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być rozumiany w taki sposób, w wyniku którego dochodziłoby do znacznych utrudnień, czy wręcz uniemożliwienia korzystania z obiektu przez jego współwłaścicieli. Organ administracji ma obowiązek ustalić, czy realizacja inwestycji wskazanej we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę spowoduje, że właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca innej nieruchomości dozna ograniczeń w zabudowie swojej nieruchomości. W oparciu o powyższe, z uwagi na ingerencję w połączenie istniejących budynków J. C. i A. L. przysługuje prawo udziału w prowadzonym przez organ postępowaniu. Wojewoda wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji winien dokonać oceny złożonego wniosku w kierunku zgodności z wymaganiami wynikającymi z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz wyjaśnić, czy wykonane prace nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Zmiana jego parametrów użytkowych lub technicznych, nie może bowiem negatywnie wpływać na uzasadnione interesy osób będących w zasięgu oddziaływania tego obiektu. W ocenie Wojewody prace wykonane w jednym budynku, a kwalifikowane jako przebudowa tego budynku, nie mogą niekorzystnie wpływać na interesy właścicieli innych budynków, poprzez utrudnianie korzystania im z nich w sposób, jaki mieli zapewniony dotychczas. Ponadto Wojewoda zauważył, że proces sądowy dotyczył uchwały nr [...], zaś do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę załączono kopię uchwały nr [...]. Zatem wyjaśnienia wymaga również zakres uchwały, uprawniającej Wspólnotę Mieszkaniową do realizacji przedmiotowej inwestycji. Przyjmując jednak, że załączona uchwała stanowi prawidłowy dokument potwierdzający prawo do podjęcia działań w kierunku przebudowy budynku, Wojewoda zwrócił uwagę, że nie daje ona podstaw do wykonania wyłazu dachowego w miejsce istniejącej klapy dymowej, a treść § 1 tej uchwały wskazuje na likwidację przejść pomiędzy budynkiem Wspólnoty a budynkiem hotelowym "tak jak zostało to wykonane na kondygnacji -1 (podpiwniczenie)". Powyższe określenie nie znajduje odzwierciedlenia w załączonym do wniosku projekcie architektoniczno-budowlanym. Zgodnie bowiem z jego treścią, przedmiotem opracowania są wszystkie kondygnacje obiektu, tj. piwnica, parter oraz piętra I-III. W odniesieniu do zarzutu niezawieszenia przez organ I instancji postępowania, Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o własności lokali zaskarżona uchwała podlega wykonaniu, chyba że sąd wstrzyma jej wykonanie do czasu zakończenia sprawy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że zaskarżenie uchwały do sądu stanowi przesłankę wynikającą z treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie zgadzając się z opisanym rozstrzygnięciem Wspólnota Mieszkaniowa złożyła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając decyzji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo braku przesłanek do zastosowania ww. przepisu, ponieważ decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy. Z uwagi na powyższe Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu wywiodła, że planowane roboty polegające na zamurowaniu przejść między piętrami zaprojektowane zostały w obrębie bryły obiektu, w ścianach wydzielenia pożarowego, które stanowią część wspólną należącą do Wspólnoty Mieszkaniowej. Podjęta w dniu 14 lipca 2023 r. uchwała nr [...] została zaskarżona, jednakże sąd nie wstrzymał jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy, a ostatecznie prawomocnym wyrokiem powództwo oddalono skutkiem czego uchwała pozostała w mocy i podlega wykonaniu. Odnośnie nałożonego przez organ odwoławczy obowiązku zbadania, czy planowane prace mogą naruszyć interes osób trzecich o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej fakt ten nie podlega dyskusji, ponieważ zamierzenie budowlane jest realizowane w oparciu o ww. uchwałę Wspólnoty i nie można w sposób dorozumiany przyjmować interesu podmiotu skarżącego uchwałę Wspólnoty z interesem, o którym mowa w przywołanym przepisie. W ocenie Wspólnoty Mieszkaniowej również zakres uchwały przedmiotowej inwestycji nie wymaga doprecyzowania w zakresie wykonania włazu dachowego w miejscu istniejącej klapy dymowej, ponieważ ma on zostać wykonany w miejscu istniejącej już klapy dymowej. Zakres tych czynności nie ingeruje w części wspólne obiektu, nie stanowi też robót budowlanych, a jedynie prace montażowe nie ingerujące w części konstrukcyjne obiektu. Końcowo Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, że projekt architektoniczno-budowlany zawiera rzut piwnicy odzwierciedlający miejsce zamurowania przejścia między obiektami. Stwierdzenie zawarte w uchwale nr [...] "tak jak zostało to wykonane na kondygnacji -1" miało stanowić wskazanie konkretnego miejsca po stronie obiektu należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o oddalenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia 30 maja 2025 r., nr K-AP.-2.7840.30.2025.PP(1), uchylająca w całości decyzję Starosty z dnia 31 marca 2025 r., nr B.6740.00593.2024 i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do treści art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ocenia jedynie zachowanie przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia tego rodzaju (art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.). Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ocena zachowania przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., wymaga sięgnięcia do treści podlegających konkretyzacji norm materialnoprawnych w celu wyznaczenia obszaru istotnych prawnie faktów, co nie podważa zasady wyartykułowanej w art. 64e p.p.s.a. Obszar ten wyznaczają normy prawa materialnego (lub także procesowego), które podlegają konkretyzacji w danej sprawie administracyjnej. Trafnie zauważono w orzecznictwie, że w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie, a przepis art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2045/18; z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4191/18). W rozpatrywanej sprawie decyzja kasatoryjna organu odwoławczego dotyczyła decyzji organu I instancji, którą odmówiono skarżącej wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1125), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3) przedłożył decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wyznaczeniu go operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub gazowego lub operatorem systemu połączonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli pozwolenie na budowę ma być wydane dla obiektu liniowego będącego siecią przesyłową elektroenergetyczną lub siecią przesyłową gazową, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834, 859, 1847 i 1881), lub dla obiektu liniowego będącego połączeniem z system elektroenergetycznym albo gazowym innego państwa. Stosownie zaś do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: a) (uchylona), b) (uchylona), c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, d) (uchylona); 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. 5) (uchylony). W razie spełnienia wymagań określonych w przytoczonych powyżej art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Organ I instancji odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na budowę wobec nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie uchylenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia 14 lipca 2023 r. Na etapie postępowania odwoławczego Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie, sygn. akt I [...], oddalający powództwo J. C. o uchylenie ww. uchwały. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie – uwzględniając powyższe – stwierdził, że organ I instancji odmawiając udzielenia pozwolenia na budowę w istocie nie dokonał analizy zgodności planowanej inwestycji z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, co w konsekwencji powoduje konieczność wydania decyzji kasatoryjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Słuszne jest stanowisko Wojewody, że okoliczności te nie mogły być sanowane w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności. Wskazać należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rolą organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy nie zaś jej rozstrzyganie w zastępstwie organu I instancji. Obowiązkiem organu I instancji wynikającym z art. 77 § 1 k.p.a. jest nie tylko zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący ale i jego rozpatrzenie. Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że organ I instancji powinien dokonać oceny złożonego przez inwestora wniosku również w kierunku zgodności z wymaganiami wynikającymi z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Co do zasady organ architektoniczno-budowlany nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego w tym zakresie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Organ zobowiązany jest jednak kwestię tę wyjaśnić, nie poprzestając wyłącznie na odnotowaniu faktu złożenia przez inwestora wskazanego wyżej oświadczenia, w sytuacji kwestionowania przez strony postępowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem oświadczenie to może i powinno być przez organy administracji weryfikowane gdy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę wyjdą na jaw okoliczności podważające wiarygodność tego oświadczenia. Co prawda w przedmiotowej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie, sygn. akt I C [...], w sprawie z powództwa J. C.. Jednak z akt sprawy wynika, że powództwo o uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia 14 lipca 2023 r. złożył również A. L. i sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Koszalinie, sygn. akt I C [...] – na co również zwrócił uwagę Wojewoda. W toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę bada się czy projektowane prace nie naruszają występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Stąd też trafne jest wskazanie organu odwoławczego dla organu I instancji w tym zakresie. W kontekście wywodów skargi co do tej kwestii zwrócić należy uwagę, że z akt sprawy wynika, że J. C. i A. L. są nie tylko członkami Wspólnoty Mieszkaniowej ale i współużytkownikami wieczystymi sąsiedniej działki nr [...], na której posadowiony jest budynek połączony z budynkiem posadowionym na działce nr [...] – działce inwestycyjnej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw jako bezzasadny. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI