II SA/Sz 515/24

II SA/Sz 515/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska
Wiesław Drabik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1206
par. 27 pkt 3, par. 27 pkt  6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.
Dz.U. 2023 poz 622
art. 72 ust. 1 pkt 2, art. 72 ust. 2.
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2024 r. nr SKO.WD.470/131/2024 w przedmiocie unieważnienia państwowego egzaminu praktycznego w zakresie prawa jazdy kat. B oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 października 2023 r., Dyrektor Z. Ośrodka Ruchu Drogowego w K. (dalej: "ZORD"), skierował do Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego wniosek o unieważnienie egzaminu praktycznego, w zakresie prawa jazdy kat. B, przeprowadzonego w dniu 6 września 2023 r. przez egzaminatora państwowego P. Ś. (dalej jako: "skarżący" lub "egzaminator"), dla Z. O. (dalej jako: "zdający", "egzaminowany"). Do wniosku załączono sprawozdanie ze wstępnego postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego przez egzaminatora nadzorującego w ZORD, w którym wskazano, że niezgodnie z przepisami określającymi zakres i tryb przeprowadzania egzaminu, egzaminator wystawił negatywny wynik z egzaminu za dwukrotne, nieprawidłowe wykonanie zadania egzaminacyjnego pn. jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi – przekroczenie dopuszczalnej prędkości oraz utrudnianie ruchu (jazda ze zbyt małą prędkością). Przedłożono także pismo egzaminatora prowadzącego egzamin, historię egzaminowania zdającego wraz z arkuszem przebiegu egzaminu praktycznego zdającego oraz zarejestrowanym nagraniem DVD z egzaminu.
Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, decyzją z dnia 13 grudnia 2023r. nr WliT.l.8041.61.2023.GG, wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 – dalej: "u.k.p."), unieważnił ww. państwowy egzamin praktyczny.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że zdający wielokrotnie w czasie jazdy egzaminacyjnej realizowanej w ruchu drogowym wykonywał zadanie egzaminacyjne polegające na jeździe drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości w tym drogami na odcinkach, na których obowiązywał znak B-33 (ograniczenie prędkości), oraz strefa ograniczonej prędkości (znak B-43). Przyczyną wystawienia wyniku negatywnego było dwukrotne niedostosowanie prędkości jazdy do znaku zakazu B-33 - wskutek przekroczenia dozwolonej prędkości, w pierwszej próbie, oraz jazda z prędkością utrudniającą ruch innym pojazdom (zbyt wolna jazda) - w drugiej próbie.
Pierwsza negatywnie oceniona próba zadania miała miejsce w czasie jazdy na ul. Franciszkańskiej. Egzaminator uznał wówczas, że zdający popełnił błąd, polegający na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości 30 km/h, o czym poinformował zdającego jeszcze przed skrzyżowaniem z ul. Energetyków, czyli niezwłocznie. Następnie informację o popełnionym błędzie egzaminator uzupełnił zadając pytanie zdającemu: czy było jakieś odwołanie wcześniej? Z kolei o drugim błędnie wykonanym zadaniu, polegającym na jeździe z prędkością do 30 km/h, na odcinku z dopuszczalną prędkością 50 km/h, egzaminator poinformował zdającego, już po przejechaniu dwóch kolejnych skrzyżowań oraz po wydaniu kolejnego polecenia (zmiany kierunku jazdy na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym). Pojazd, któremu (zdaniem egzaminatora) zdający poprzez zbyt wolną jazdę utrudniał ruch, pojawia się bezpośrednio za pojazdem egzaminacyjnym w sytuacji, kiedy zdający przygotowuje się już do wykonania manewru zmiany kierunku jazdy w prawo. Po wykonaniu tego manewru zdający przejeżdża przez przejście dla pieszych i zajmuje prawy pas ruchu. Pojazd jadący za pojazdem egzaminacyjnym również wykonuje manewr zmiany kierunku jazdy w prawo, po jego wykonaniu zajmuje środkowy pas i wykonuje manewr wyprzedzenia pojazdu egzaminacyjnego. Zdający został poinformowany o popełnieniu błędu przez egzaminatora, na odcinku drogi oznakowanej znakami ostrzegawczymi, w momencie rozpoczęcia wykonywania manewru zmiany kierunku jazdy w prawo, po której na drodze poprzecznej występuje przejście dla pieszych.
W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia podkreślono, że w odniesieniu do pierwszego błędu organ na podstawie zgromadzonego materiału nie mógł jednoznacznie ustalić, w jakim zakresie zdający przekroczył dopuszczalną prędkość, ale z relacji egzaminatora zawartej w omówieniu błędów wynika, że prędkość pojazdu w chwili popełniania błędu wynosiła ok. 37 km/h, a więc została przekroczona o 7 km/h. Poinformowanie egzaminowanego o pierwszym błędnie wykonanym zadaniu nastąpiło w sposób zgodny z przepisami prawa, czyli niezwłocznie. Niemniej egzaminator wraz z poinformowaniem zdającego o błędzie, w sposób nieuprawniony skierował pytanie do egzaminowanego, przez co w istotny sposób wpłynął na przebieg procesów decyzyjnych egzaminowanego. Zdający obserwując ustawione na drodze tablice U-21 dodatkowo przypuszczał, że w dalszym ciągu porusza się drogą na której aktualnie są prace drogowe, co skłoniło go do jazdy zachowawczej.
Powyższa sytuacja miała, zdaniem organu, istotny wpływ na dalszy przebieg egzaminu. Egzaminator o drugim błędnie wykonanym zadaniu jazdy drogami jednojezdniowymi dwukierunkowymi poinformował egzaminowanego już po przejechaniu dwóch kolejnych skrzyżowań oraz po wydaniu kolejnego polecenia (zmiany kierunku jazdy na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym). Tym samym egzaminator nie poinformował niezwłocznie zdającego o nieprawidłowym wykonaniu zadania. Powyższe stanowi samoczynną przesłankę do unieważnienia egzaminu, gdyż w sytuacji, gdy egzaminowany podejmuje realizację kolejnego zadania wyznaczonego przez egzaminatora, zostaje oceniony za zadanie, które uznał przy milczącej aprobacie egzaminatora za wykonane prawidłowo.
Organ I instancji uznał zatem, że egzamin przeprowadzony został niezgodnie z przepisami u.k.p. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1206 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). Egzaminator co prawda niezwłocznie poinformował zdającego o pierwszym błędnie wykonanym zadaniu i o przekroczeniu prędkości w trakcie mijania skrzyżowania z ul. Energetyków, przy czym jednocześnie w sposób nieuprawniony skierował pytanie do egzaminowanego, przez co w istotny sposób wpłynął na przebieg jego procesów decyzyjnych. Zdający dodatkowo przypuszczał, że w dalszym ciągu porusza się drogą na której wykonywane są prace drogowe, co skłoniło go do jazdy zachowawczej. Z kolei o drugim błędzie egzaminator nie poinformował zdającego niezwłocznie. W ocenie organu, takie działanie było niezgodne z § 27 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia, zaś nieprawidłowości te miały wpływ na wynik egzaminu.
Od wydanej decyzji odwołanie złożył P. Ś., domagając się jej uchylenia. W jego ocenie żaden z przepisów ustawy, ani przepisów wykonawczych nie zabrania egzaminatorowi zadania pytania zdającemu podczas przeprowadzania egzaminu. Nadto nieprawidłowe wykonanie zadania polegało na poruszaniu się drogą z prędkością mniejszą niż dopuszczalna, co w konsekwencji spowodowało też utrudnienie w ruchu, gdyż pojazd nadjeżdżający z tyłu został zmuszony do istotnej zmiany prędkości.
Nadto odwołujący zarzucił organowi brak rozważenia wpływu potencjalnych "błędów" na wynik egzaminu. Zdający oprócz dwukrotnie popełnionego błędu w zadaniu "jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi" popełnił także błędy w zadaniu pn.: "zmiana kierunku jazdy w prawo". W tej sytuacji wynik egzaminu i tak byłby negatywny, nawet przy uznaniu, że egzaminator dokonał nieprawidłowej oceny w zadaniu jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi, co wyklucza możliwość unieważnienia egzaminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r., nr SKO.WD.470/131/2024, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że egzaminator o pierwszym błędzie poinformował zdającego w momencie zbliżania się do skrzyżowania z ul. Energetyków, które odwoływało obowiązywanie znaku B-33 na poprzedzającym je odcinku ul. Franciszkańskiej. Z relacji egzaminatora, zawartej w omówieniu błędów wynika, że prędkość pojazdu w chwili popełnienia błędu wynosiła ok. 37 km/h, a więc została przekroczona o 7 km/h. Poinformowanie egzaminowanego o pierwszym błędnie wykonanym zadaniu nastąpiło w sposób zgodny z przepisami prawa, czyli niezwłocznie. Niemniej poinformowaniu o błędzie towarzyszyło zadanie pytania egzaminowanemu w trakcie mijania skrzyżowania z ul. Energetyków. Zdaniem Kolegium, egzaminator w sposób nieuprawniony, z naruszeniem § 27 ust. 6 rozporządzenia, skierował pytanie do egzaminowanego, przez co w istotny sposób wpłynął na przebieg procesów decyzyjnych egzaminowanego. Egzaminowany obserwując ustawione na drodze tablice U-21 dodatkowo przypuszczał, że w dalszym ciągu porusza się drogą, na której aktualnie wykonywane są prace drogowe, co skłoniło go do jazdy zachowawczej, wolniejszej. Powyższa sytuacja miała zdaniem organu istotny wpływ na dalszy przebieg egzaminu.
Z kolei o drugim błędnie wykonanym zadaniu, egzaminator poinformował zdającego już po przejechaniu dwóch kolejnych skrzyżowań oraz po wydaniu kolejnego polecenia (zmiany kierunku jazdy na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym). W ocenie organu odwoławczego, powstrzymanie się przez egzaminatora od niezwłocznego informowania egzaminowanego o nieprawidłowym wykonaniu zadania, stanowi samoczynną przesłanką do unieważnienia egzaminu, gdyż w sytuacji, kiedy egzaminowany podejmuje realizację kolejnego zadania wyznaczonego przez egzaminatora, zostaje oceniony za zadanie, które uznał przy milczącej aprobacie egzaminatora za wykonane prawidłowo. Rozpoczęte zadanie wykonywane podczas dojazdu do skrzyżowania na pasie do jazdy na wprost oraz do skrętu w prawo, ze względu na samą już obecność znaków ostrzegawczych A-17,A-29,A-7 i A-14 oraz skrzyżowania, wymagało od egzaminowanego (zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych oraz art. 25 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym) zachowania szczególnej ostrożności, a więc również dostosowania prędkości na stosunkowo krótkim odcinku ul. Franciszkańskiej.
Odwołując się do analizy nagrania z przebiegu egzaminu organ stwierdził, że jedynym pojazdem, który poruszał się (w momencie poinformowania o drugim błędzie) za pojazdem egzaminacyjnym na całym opisywanym odcinku ul. Franciszkańskiej od ul. Szkutniczej do Al. Monte Casino, był biały pojazd typu bus, który po dojechaniu do pojazdu egzaminacyjnego na wysokości znaków, również wykonał manewr zmiany kierunku jazdy w prawo na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym, a następnie wyprzedził go, bez widocznych trudności.
Zdaniem Kolegium, poza wskazanym wyżej busem nie było innych pojazdów, którym zdający utrudniałby poruszanie się, co wskazuje na przyjęcie przez egzaminatora niekorzystnej interpretacji sytuacji drogowej. W rzeczywistych warunkach ruchu drogowego, kierowca powinien przede wszystkim obserwować drogę i otoczenie pojazdu, przy stosowaniu przepisów ruchu drogowego - nie zaś koncentrować się wyłącznie na obserwacji prędkościomierza. Zwłaszcza, że zdający prowadził pojazd z prędkością pozwalającą na właściwe panowanie nad pojazdem, zachowując bezpieczeństwo i płynność jazdy oraz nie utrudniał ruchu innym jego uczestnikom-nawet jeżeli nieznacznie i chwilowo zmniejszył prędkość. Jazda z prędkością mniejszą od dopuszczalnej wyznaczonej znakami drogowymi lub zasadami ruchu nie może być uznana za nieprawidłową lub naruszającą przepisy ruchu, o ile nie powoduje istotnego utrudnienia ruchu w warunkach zapewniających jej zwiększenie w granicach prędkości dopuszczalnej.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, organ odwoławczy podkreślił, że za pojazdem egzaminacyjnym znajdował się tylko jeden pojazd, którego kierujący istotnie zmniejszył prędkość nie tyle z powodu niskiej – jak uważa egzaminator prędkości jazdy pojazdu egzaminacyjnego, ale dlatego, że na skrzyżowaniu z Al. Monte Casino wykonywał manewr zmiany kierunku jazdy w prawo - co w naturalny sposób i tak wymusiłoby na kierującym zmniejszenie prędkości jazdy do wartości bezpiecznego wykonania manewru. Nadto organ zwrócił uwagę, że w kolejnych wyjaśnieniach egzaminator przedstawia opisaną sytuację już jako utrudnianie ruchu nadjeżdżającym z tyłu pojazdom, sugerując ich większą liczbę.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja egzaminatora o wystawieniu oceny negatywnej z egzaminu praktycznego po wykonaniu przedmiotowych manewrów w wyżej opisanych okolicznościach była nieprawidłowa, a jednocześnie odniosła ten skutek, że zdający w tym momencie tego egzaminu nie zdał. Część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego (art. 52 ust. 2 u.k.p.). W rozpatrywanej sprawie powyższy aspekt ma znaczenie drugorzędne, albowiem przesądzającym o zasadności zaskarżonej decyzji jest fakt naruszenia przez egzaminatora opisanych wyżej przepisów. W związku z opisanym deliktem, zdaniem Kolegium, istnieje konieczność powtórzenia egzaminu na koszt ośrodka.
P. Ś. złożył skargę na opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 72 ust. 1 u.k.p., które miało wpływ na wynik sprawy.
Podniósł, że organ odwoławczy nie rozważył wpływu innych, negatywnie ocenionych zadań na wynik egzaminu twierdząc, że błędnie wykonane zadania po ogłoszeniu wyniku nie mogą być brane pod uwagę i nie mają żadnego znaczenia.
Poinformowanie o wyniku negatywnym w związku z dwukrotnie niepoprawnym wykonaniem tego samego zadania zostało uznane, jako tożsame z jego zakończeniem. Zgodnie z zapisami prawa, egzamin praktyczny w ruchu drogowym na prawo jazdy kat. B, trwa aż do wykonania wszystkich zadań egzaminacyjnych w minimalnym czasie 40 minut lub jego przerwania.
Wskazał, że organ w sposób wybiórczy uznał, że część zadań na egzaminie podlega ocenie, a inne nie mogą być jej poddawane. Podkreślił, że problem niewłaściwej interpretacji został dostrzeżony przez ustawodawcę i usystematyzowany rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., gdzie zniesiony został obowiązek informowania zdającego o wyniku negatywnym, bezpośrednio po wystąpieniu drugiego błędu w takim samym zadaniu egzaminacyjnym. Zdaniem skarżącego, skoro zadanie wymienione w pozycji 2 arkusza przebiegu egzaminu części praktycznej egzaminu na prawo jazdy - "jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi", zostało wykonane dwukrotnie błędnie, to zgodnie z zapisem art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wykluczona była możliwość unieważnienia egzaminu. Poza tym zdający oprócz dwukrotnie popełnionego błędu w ww. zadaniu popełnił także błąd w zadaniu "zmiana kierunku jazdy w prawo", stąd nawet gdyby przyjąć, że dokonano nieprawidłowej oceny wykonania zadania wymienionego w pozycji 2 arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy, to i tak wynik egzaminu musiał być negatywny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności unieważnienia państwowego egzaminu praktycznego w zakresie prawa jazdy kat. B przeprowadzonego w dniu 6 września 2023 r. przez skarżącego.
W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że są one prawidłowe.
Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622, dalej: "u.k.p.").
Zgodnie z art. 67 ust. 1 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ust. 1 tej ustawy, w ramach którego: 1) rozpatruje skargi dotyczące egzaminu; 2) kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów; 3) wydaje zalecenia pokontrolne; 4) unieważnia egzamin; 5) zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów; 6) skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów; 7) występuje do zarządu województwa z wnioskiem o odwołanie dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego z zajmowanego stanowiska; 8) prowadzi analizę: kwartalną w zakresie średniej zdawalności osób egzaminowanych w danym ośrodku (lit. a) oraz bieżącą w zakresie skarg złożonych na ośrodek (lit. b); 9) przerywa egzamin prowadzony niezgodnie z przepisami; 10) kieruje na egzamin egzaminatora skreślonego z ewidencji egzaminatorów.
Na mocy art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin, jeżeli był on przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
Według art. 72 ust. 2 u.k.p. marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy:
1) z urzędu,
2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.
Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 3 u.k.p.).
Z powołanych przepisów wynika, że do kompetencji marszałka województwa należy sprawowanie nadzoru nad całością procesu ubiegania się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, czego wyrazem jest możliwość unieważnienia egzaminu przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego. Nadzór ten obejmuje nie tylko stronę formalną samego egzaminu, ale również sposób jego przeprowadzenia oraz postawę i działania egzaminatora w czasie jego trwania. Przy czym do unieważnienia egzaminu konieczne jest kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek, tj. przeprowadzenie egzaminu niezgodnie z przepisami ustawy i wpływ tego naruszenia na wynik egzaminu. Zadaniem organu administracji publicznej jest więc ustalenie, czy w trakcie czynności egzaminacyjnych zostały naruszone przepisy prawa, a jeżeli tak, to czy naruszenie to przekłada się na zasadność końcowego wyniku egzaminu. Konstrukcja art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. uaktywnia bowiem kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego jedynie wówczas, gdy w następstwie przeprowadzenia go z naruszeniem przepisów ustawy nie można zaakceptować jego wyniku (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2022r. sygn. akt III SA/Po 879/22).
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że zaistniały podstawy do unieważnienia egzaminu. Analiza znajdującego się w aktach administracyjnych materiału dowodowego, w tym zapisu audiowizualnego, dowodzi bowiem, że egzaminator postąpił niezgodnie z przepisami określającymi zasady i tryb przeprowadzenia egzaminu, co miało wpływ na wynik przeprowadzonego egzaminu.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że użyty przez ustawodawcę w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. zwrot "niezgodny z przepisami ustawy" oznacza zarówno niezgodność z przepisami u.k.p. oraz z przepisami wykonawczymi do ww. ustawy, tj. mającym zastosowanie w sprawie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (por. wyroki NSA z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 1322/22; z dnia 27 kwietnia 2020 r. sygn. I OSK 3879/18). Niewątpliwe egzaminator zobligowany jest do przestrzegania przepisów u.k.p., jak i rozporządzenia, zaś wszelkie uchybienia w tej mierze, o ile mają wpływ na wynik egzaminu, obligują organ do unieważnienia takiego egzaminu.
W rozpoznawanej sprawie przyczyną negatywnego wyniku egzaminu było dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania polegającego na jeździe drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi w wyniku przekroczenia dopuszczalnej prędkości w pierwszej próbie oraz utrudnianie ruchu innym kierującym (jazda ze zbyt małą prędkością) w drugiej próbie.
W świetle § 28 rozporządzenia osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu, jeżeli:
a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne,
b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1,3,4,6 (a więc m.in. wymienione w art. 52 ust. 2 u.k.p.).
Z kolei art. 52 ust. 2 u.k.p. stanowi, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Z niezakwestionowanych ustaleń organów wynika, że skarżący o pierwszym błędzie polegającym na niedostosowaniu się do znaku ograniczającego prędkość do 30 km/h poinformował zdającego niezwłocznie, niemniej jednocześnie skierował pytanie do zdającego dotyczące okoliczności odwołania ograniczenia prędkości, w sytuacji gdy zgodnie z § 27 pkt 3 rozporządzenia egzaminator powinien przekazywać osobie egzaminowanej polecenia, a tym samym powstrzymywać się od innych wypowiedzi. Powyższy sposób działania skarżącego był nieuprawniony oraz miał wpływ na dalszy przebieg egzaminu. Z kolei o drugim błędnie wykonanym zadaniu skarżący poinformował zdającego już po przejechaniu dwóch kolejnych skrzyżowań oraz po wydaniu kolejnego polecenia – zmiany kierunku jazdy na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym. Wobec powyższego skarżący, wbrew obowiązkowi wynikającemu z § 27 pkt 6 rozporządzenia nie poinformował niezwłocznie zdającego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego pod nazwą jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi.
Stosownie do § 27 pkt 3 rozporządzenia, podczas części praktycznej egzaminu państwowego egzaminator przekazuje osobie egzaminowanej polecenia dotyczące kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego; polecenia te nie mogą być sprzeczne z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu drogowego lub stwarzać możliwości zagrożenia jego bezpieczeństwa.
Z kolei według § 27 pkt 6 rozporządzenia, egzaminator niezwłocznie informuje osobę egzaminowaną o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego; w przypadku dwukrotnego nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego lub przerwania egzaminu państwowego, egzaminator informuje o negatywnym wyniku części praktycznej egzaminu państwowego.
Przytoczone powyżej przepisy rozporządzenia gwarantują prawidłowy przebieg egzaminu, a zatem ich naruszenie przez skarżącego nie może być akceptowane. Jak wynika z powołanych przepisów egzaminator przekazuje osobie egzaminowanej polecenia dotyczące określonego zadania podlegające ocenie egzaminatora, a w przypadku jego nieprawidłowego wykonania, egzaminator obligatoryjnie powinien o tym niezwłocznie zakomunikować zdającemu, czego nie uczynił w przypadku drugiej próby, zaś przy pierwszej próbie skarżący informując o błędzie w sposób nieuprawniony skierował pytanie do zdającego.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że zaistniały podstawy do unieważnienia egzaminu. Analiza znajdującego się w aktach administracyjnych materiału dowodowego, w tym zapisu audiowizualnego, dowodzi bowiem, że egzaminator postąpił niezgodnie z przepisami określającymi zasady i tryb przeprowadzenia egzaminu, co miało wpływ na wynik przeprowadzonego egzaminu, zatem w sprawie zaistniała podstawa do unieważnienia części praktycznej egzaminu w oparciu o art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi jak i podniesiona na ich poparcie argumentacja nie zasługują na uwzględnienie. Również Sąd działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) skargę oddalił.
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.