II SA/Sz 514/23

II SA/Sz 514/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 147, art. 148 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 35 ust. 1, art. 7 ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 29, par. 28 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 443
art. 1 pkt 12 lit. a
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi W. J. i M. B. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2021 r. Starosta [...] udzielił D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w K. (dalej "inwestor") pozwolenia na budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych (budynek 1, 2, 3, 4, 5) w miejscowości K., gmina M. na działce o nr [...] w wraz z budową zewnętrznej instalacji wod.-kan., elektrycznej, gazu, budową stanowisk postojowych, ogrodzeniem i zagospodarowaniem terenu. Decyzja stała się ostateczna w dniu 8 listopada 2021 r.
W dniu 4 lutego 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo M. B. i S. M. pn. "Zawiadomienie samowola budowlana", którym zgłoszono zastrzeżenia do rozpoczętych prac budowlanych na działce nr [...] oraz [...] obręb K., gm. M., stanowiącej drogę gminną. Wskazano m.in., iż roboty mają znamiona samowoli oraz powodują zmianę naturalnego spływu wód gruntowych/opadowych w wyniku wykonania nasypu na istniejącej drodze gminnej (podniesienie niwelety drogi w stosunku do stanu istniejącego przed rozpoczęciem robót o +/- 1,0 m) i wpływ na działkę nr [...], której właścicielem jest M. B..
W dniu 11 lutego 2022 r. M. B. złożył do organu I instancji pismo pn. "Zawiadomienie samowola budowlana", którym zgłosił zastrzeżenia do rozpoczętych prac budowlanych na działce nr [...] w obrębie K.. Wskazał m.in., że zmiana naturalnego spływu wód gruntowych/opadowych w wyniku wykonania nasypu podnoszącego rzędną działki [...] w stosunku do stanu istniejącego przed rozpoczęciem robót i rzędnej jego działki nr [...] o +/-1/0 m będzie skutkowała odprowadzaniem wody ze skarpy w stronę jego działki, a także zatrzymanie na tej działce wody spływającej z sąsiednich działek.
Organ I instancji uznał, że ww. wniosek M. B. dotyczy wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej "K.p.a.") w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z [...] października 2021 r. nr [...] i w dniu 17 lutego 2022 r. wydał postanowienie, w którym wznowił postępowanie. Poinformował również wnioskodawcę o braku możliwości prowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawie zgłoszenia budowy obiektów budowlanych, do których organ, zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej "u.p.b.") nie wniósł sprzeciwu.
Pismem z 25 lutego 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) przekazał organowi I instancji wniosek A. K. i A. K. z dnia 22 lutego 2022 r. pn. "Zawiadomienie samowola budowlana", zawierający zastrzeżenia do prac budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i [...] obręb K.
i ich negatywnego wpływu na ich działkę nr [...] uznając, że wniosek ten powiązany jest w części z prowadzonym postępowaniem w organie I instancji.
Organ I instancji wydał w dniu [...] kwietnia 2022 r. decyzję nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r.), w której odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2021 r. nr [...]
Organ I instancji uznał, że nieruchomość M. B. , nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego pozwoleniem na budowę, wynikającym z definicji art. 3 pkt 20 u.p.b., zatem nie przysługuje mu w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.p.b., przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2021 r.
Wojewoda Z. , po rozpoznaniu odwołania M. B.
i W. J., wydał w dniu [...] czerwca 2022 r. decyzję nr [...] [...], w której uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2022 r. oraz postanowienie organu I instancji z 17 lutego 2022 r. o wznowieniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ I instancji pismem z 13 czerwca 2022 r., działając na podstawie art. 50 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. wezwał M. B. , S. M. , A. K. , A. K. do złożenia wyjaśnień dotyczących charakteru złożonych wniosków, w tym doprecyzowanie czy stanowią one wnioski o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 24 czerwca 2022 r. wyjaśnienia w imieniu W. J. [...] oraz M. B., złożył ich pełnomocnik wskazując, iż intencją jej mocodawców jest wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2021 r. nr [...]
Wnioskodawcy powołali się na przyczynę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., twierdząc że nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy. Podali, że żądają wstrzymania wykonalności decyzji na podstawie art. 152 § 1 K.p.a.
Pismem z 27 czerwca 2022 r. wyjaśnienia złożyli A. K. oraz A. K. współwłaściciele działki nr [...], wskazując, że również żądają wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż nie brali udziału w postępowaniu bez własnej winy,
a o wydanej decyzji dowiedzieli się w dniu 3 czerwca 2022 r.
Organ I instancji zbadał, że wnioski o wznowienie postępowania zostały złożone
z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Organ I instancji wydał
w dniu 7 lipca 2022 r. postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Poinformował również o tym, iż wobec braku odpowiedzi S. M. na wezwanie z dnia 13 czerwca 2022 r., jego podanie nie będzie podlegało dalszemu procedowaniu. Wydanie powyższego postanowienia stanowiło procesową formę wszczęcia postępowania wznowieniowego.
Pismem z dnia 26 lipca 2022 r. organ I instancji poinformował właścicieli działki nr [...] - państwa B. oraz właścicieli działki nr [...] – A. K.
i A. K. przysługującym im statusie strony w postępowaniu. Organ I instancji poinformował też inwestora o możliwości dokonania w dokumentacji projektowej
w zakresie wskazania sposobu zabezpieczenia sąsiednich działek przed zalewaniem.
Pismem z 23 sierpnia 2022 r. pełnomocnik państwa B. wniósł
o niezwłoczne rozstrzygnięcie żądania wstrzymania wykonalności decyzji zawarte
w pismach z dnia 14 kwietnia 2022 r. oraz 24 czerwca 2022 r. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r. organ I instancji odmówił wstrzymania wykonalności decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] października 2021 r. Wojewoda Z. , po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawców, wydał w dniu 13 października 2022 r. postanowienie, w którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. WSA w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi wnioskodawców, na ww. postanowienie Wojewody Z., wydał w dniu 2 marca 2023 r. wyrok o sygn. akt II SA/SZ 1131/22, w którym uchylił postanowienia wydane przez organy administracyjne obu instancji (dopisek Sądu).
W piśmie z dnia 29 sierpnia 2022 r. inwestor złożył wyjaśnienia w sprawie i na ich potwierdzenie przedłożył kopię ekspertyzy technicznej "na okoliczność oceny prawidłowości wykonanych robót w oparciu o zgłoszenie nr [...],
w zakresie skutków oddziaływania tych robót na istniejące stosunki wodne
i infrastrukturę na działkach nr [...], [...], [...] obręb K.".
Pismem z 3 października 2022 r. organ I instancji powiadomił strony na podstawie art. 10 § 1 i art. 79a K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się o zebranym materiale dowodowym oraz zgłoszenia żądań.
Pełnomocnik państwa B. złożył pismo z 13 października 2022 r., ustosunkowując się do stanowiska inwestora. Wskazał, że inwestor nie uczynił zadość wezwaniu organu z dnia 26 lipca 2022r. i nie wskazał sposobu zabezpieczenia terenów sąsiednich przed zalewaniem, co w konsekwencji prowadzi do konieczności zasięgnięcia opinii specjalisty. Wniósł o wydłużenie terminu na załatwienie sprawy do dnia 21 listopada 2022 r. w celu przedłożenia przez stosownej ekspertyzy.
Organ I instancji wydał w dniu [...] listopada 2022 r. decyzję nr [...], w której odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2021 r. nr [...]
Organ I instancji wyjaśnił pojęcie strony postępowania na podstawie art. 28 K.p.a. oraz pojęcie interesu prawnego. Organ I instancji podał, że przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę: pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych, zewnętrznej instalacji wod.- kan., instalacji elektrycznej, instalację gazu, stanowisk postojowych, ogrodzenia oraz zagospodarowanie terenu na działce nr [...]. Istniejące rzędne terenu w obrębie działki inwestycyjnej wahają się między 38,5m n.p.m. (na styku z drogą gminną) a 40,5 m n.p.m. w zachodnim narożniku działki. Poziom ± 0,00 budynków zaprojektowano na wysokościach od 40,60 m n.p.m. do 41,20 m n.p.m. w tym budynek oznaczony nr 1 zaprojektowano na rzędnej 41,20 m n.p.m. przy istniejącej rzędnej terenu ok 39,80 m n.p.m. Z projektu zagospodarowania terenu wynikało, że działka nr [...] zagospodarowana zostanie w taki sposób, że na części przylegającej do działki nr [...] od strony południowo-zachodniej usytuowane zostaną budynki mieszkalne, natomiast pas o szer. 6 m (do którego od strony północno- zachodniej przylega działka nr [...], a od strony południowo wschodniej dz. nr [...]) spełniał będzie funkcję dojazdu, zapewni dostęp do drogi gminnej. Zgodnie z częścią rysunkową projektu zagospodarowania terenu w pasie tym znajdować się będzie sieć wodociągowa realizowana odrębnym opracowaniem oraz zewnętrzna instalacja kanalizacji sanitarnej. Projekt przewiduje również zmianę rzędnych terenu. Pas dojazdowy przyległy bezpośrednio do działek nr [...] oraz [...] zostanie podwyższony o ok. 1m. Analiza dotychczasowych rzędnych terenu (przed zagospodarowaniem), według organu I instancji wskazuje, że teren nachylony jest w kierunku północno-wschodnim i wschodnim. Podniesienie terenu działki nr [...] od strony południowo-wschodniej granicy działki nr [...] z rzędnej 38,5 do 39,55 m n.p.m. może ograniczyć dotychczasowy, naturalny spływ wód opadowych z tej działki. Ponadto na projektowanym dojeździe przyjęto spadki obustronne nawierzchni jezdni w celu częściowego odprowadzenia wody z jezdni w dół projektowanego korpusu (wyjaśnienie inwestora z 29 sierpnia 2022 r.), czyli w kierunku działek nr [...]
i [...].
Organ I instancji podał, że zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225; dalej "rozporządzenie MI z 2002 r.") dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Według oceny organu I instancji, właścicielom działek nr [...] oraz [...] przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Właściciel ww. działek nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji z 15 października 2021 r., co oznacza, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Organ I instancji dokonał analizy przedłożonej przez inwestora opinii i wskazał, że inwestor utrzymuje, iż przyjęte w projekcie rozwiązania, tj. wykonanie jezdni
z ażurowych płyt betonowych typu IOMB ułożonych na podbudowie z pospółki oraz pobocze z mieszanki niezwiązanego kruszywa o uziarnieniu 0-31,5 mm są w pełni przepuszczalne dla wód opadowych bez powodowania negatywnych skutków dla działek sąsiednich. Zdaniem inwestora, problem gromadzenia się wody na działce nr [...] występuje jedynie w okresie wzmożonych i długotrwałych opadów, a co za tym idzie nie jest to problemem z wodami gruntowymi, czego dowodem jest wizja lokalna z dnia [...] maja 2022 r. podczas, której nie odnotowano zastoisk wody. Powyższa ekspertyza została sporządzona na potrzeby postępowania prowadzonego w PINB
w celu sprawdzenia prawidłowości wykonania przebudowy ul. [...]
w K. . Ekspertyza zawiera informacje o stosunkach wodnych, panujących
w obrębie spornej inwestycji, tj. dz. nr [...]. Dokument ten został sporządzony przez rzeczoznawcę budowlanego o specjalności konstrukcyjno - inżynieryjnej, obejmującej wykonawstwo dróg w zakresie konstrukcji nawierzchni.
Organ I instancji przytoczył treść art. 151 § 1 ust. 2 K.p.a., art. 146 § 2 K.p.a., art. 35 ust. 1 u.p.b. i wskazał, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany udzielić pozwolenia na budowę, o ile stwierdzi spełnienie wymienionych wymagań. Organ I instancji wskazał, że projekt budowlany inwestycji był załącznikiem do decyzji z dnia [...] października 2021 r. i został sporządzony został przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Ponadto w opracowaniu projektu brali udział projektanci posiadający uprawnienia branżowe, m. in. w specjalności instalacyjnej. Organ I instancji podał, że projekt był zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy M. nr [...] z dnia 28 września 2006 r. Organ I instancji podał, że projekt zagospodarowania terenu spełnia wymagania rozporządzenia MI z 2002 r.
W ocenie organu I instancji, choć wnioskodawcy nie brali udziału w sprawie zakończonej decyzją z dnia 15 października 2021 r., to nowa decyzja, która miałaby zostać wydana przez organ byłaby tej samej treści, zatem na podstawie art. 146 § 2 K.p.a. organ I instancji odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 2021 r.
Pełnomocnik państwa B. złożył odwołanie, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego oraz wniósł
o przeprowadzenie dowodu z opinii z listopada 2022 r. w zakresie zmiany stosunków wodnych w zakresie realizacji robót drogowych na działkach nr [...], [...], [...] oraz wpływu na realizację robót budowlanych na działce nr [...] na działkę nr [...].
Wojewoda Z. wydał w dniu [...] marca 2023 r. decyzję nr [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2021 r.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i uznał, że organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] października 2021 r. na wniosek M. B. . Organ odwoławczy uznał za konieczne ponowne zbadanie czy M. B. przysługują prawa strony. Organ odwoławczy wskazał, że punktem wyjścia dla ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego jest przedmiot postępowania, w którym wydano decyzję ostateczną. Oznacza to, że w tym aspekcie uwzględnieniu może podlegać tylko stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 K.p.a. oraz wyjaśnił pojęcie interesu prawnego. Podał, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę o tym kto ma przymiot strony rozstrzygają przepisy u.p.b. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 28 ust. 2 u.p.b. stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., powołując się również na art. 3 pkt 20 u.p.b.
Organ odwoławczy podał, że państwo B. są właścicielami działki nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Działka ta graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji - działką nr [...] od strony południowo-wschodniej i południowo-zachodniej. Zgodnie z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją
z dnia [...] października 2021 r., na działce nr [...] przewidziano budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z zewnętrzną instalacją wody, kanalizacji sanitarnej, linią kablową zalicznikową nN 0,4kV, zewnętrzną instalacją gazu, stanowiskami postojowymi, utwardzeniem dojść
i dojazdów wiatą na odpady stałe, ogrodzeniem terenu i terenami biologicznie czynnymi urządzonymi, które przedstawiono na rysunku zagospodarowania terenu nr [...] Przyłącza wodociągowe, kanalizacji sanitarnej i gazowe oraz sieć wodociągową przewidziano wg odrębnego opracowania. Od strony południowo-zachodniej granicy działki nr [...] na działce inwestycyjnej nr [...] zaprojektowano podstawową część inwestycji, tj. budowę budynków wraz z niezbędnym zagospodarowaniem, do których dojazd zapewniony jest poprzez część działki nr [...] przylegającą do działki nr [...] od strony południowo-wschodniej - pas
o szerokości 6 m z poszerzeniem przy narożniku wschodnim działki nr [...]. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu - rysunek nr PB-Z1 - budynki na działce inwestycyjnej nr [...] zaprojektowano w taki sposób, że 3 z nich (oznaczone numerami 1, 2, 3) usytuowane są w odległości 4,06 m ÷ 4,31 m od granicy z działką nr [...]. W pasie tym przewidziano zewnętrzne instalację na potrzeby tych budynków oraz chodniki i tereny zieleni urządzonej. Wzdłuż granicy z działką nr [...] zaprojektowano również ogrodzenie. W odległości 5,83 m od granicy z działką nr [...] przewidziano 2 miejsca postojowe. Pozostałe 2 budynki usytuowane zostały w głębi działki nr [...] w odległości ok. 20m od granicy z działką nr [...], miejsca postojowe w odległości ok. 18m, a wiata śmietnikowa ok. 31 m od tej granicy.
W stosunku do usytuowanego na działce nr [...] budynku jednorodzinnego projektowane na działce nr [...] budynki, parkingi i miejsce do gromadzenia odpadów stałych zlokalizowane zostały w odległości co najmniej ok. 19 m.
Organ odwoławczy podał, że usytuowanie ww. obiektów na działce inwestycyjnej nr [...] nastąpiło z zachowaniem wymagań określonych w § 12, § 19 i § 23 rozporządzenia MI z 2002 r. Mając na uwadze lokalizację projektowanych budynków na działce nr [...] w stosunku do granicy z działką nr [...], jak i znajdujących się na terenie tej działki elementów zagospodarowania, a także wysokość projektowanych budynków (budynki dwukondygnacyjne z dachem dwuspadowym i kalenicą równoległą do granicy działki, o wysokości 6,13m do okapu i 9,0 m do kalenicy - rys. PB-A3, rys. PB-A2) z uwzględnieniem różnicy rzędnych terenu (do ok. 2 m) w przedmiotowej sprawie nie można mówić o zjawisku przesłaniania, jak i naruszeniu norm określających minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń oraz norm regulujących odległości między zewnętrznymi ścianami budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 13, § 60 i § 271 - 273 rozporządzenia MI z 2002 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że normy zawarte w § 13 i § 60 rozporządzenia MI
z 2002 r. nie odnoszą się do nieruchomości, lecz pomieszczeń. Natomiast dom jednorodzinny należy traktować jako mieszkanie wielopokojowe co oznacza, że dla spełnienia wymagań określonych w § 60 rozporządzenia MI z 2002 r. wystarczające jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju.
W ocenie organu odwoławczego usytuowanie projektowanych budynków na działce nr [...] w odległości nie mniejszej niż 4,06 m od granicy z działką nr [...] przy projektowanych rzędnych terenu 41,0 m n.p.m. dla budynku nr 1 -40,80 m n.p.m. dla budynku nr 2 - 40,40 m n.p.m.; dla budynku nr 3 oraz przy projektowanej wysokości budynków (6,13 m do okapu i 9,0 m do kalenicy - rys. PB-A3, rys. PB-A2) nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy działki nr [...] w świetle przepisów rozporządzenia MI z 2002 r. Dokonując analizy uwzględniono rzędne terenu (istniejące i projektowane) na rysunku projektu zagospodarowania terenu działki nr [...] (rys. nr PB-Z1), rzędne terenu na mapie dokumentacyjnej dokumentacji badań podłoża gruntowego oraz rządne terenu i przebieg warstwie na rysunku projektu zagospodarowania terenu działki nr [...] - rys. nr PZT (budynku mieszkalnego wnioskodawców). Odnosząc się do wskazywanego przez wnioskodawcę naruszenia przez inwestora stosunków wodnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia zmiany dotychczasowych rzędnych terenu w obrębie działki inwestycyjnej nr [...] i wpływ tej zmiany na tereny sąsiednie był przedmiotem oceny projektanta sporządzającego projekt budowlany. Analiza projektu budowlanego wskazuje, iż w obszarze przylegającym do granic z działką nr [...] teren inwestycyjny został podniesiony
o ok. 1 m. Zgodnie z opisem do projektu zagospodarowania pkt 4.3 "Ukształtowanie terenu a zalewanie terenów sąsiednich w ramach inwestycji na działce nr [...] przewidziano zmiany rzędnych terenu w części północnej i północno-wschodniej działki z nieznacznym wyniesieniem na dojeździe z rzędnej 38,5 m npm do rzędnej 39,55 m npm, jednocześnie nie zmieniając kierunku naturalnego nachylenia ukształtowania terenu i spływu powierzchniowych wód opadowych. W obszarze budynku nr 1 przewidziano podniesienie terenu z rzędnej 39,8 m npm do rzędnej 41,00 m npm, przy budynku nr 2 - do rzędnej 40,60 m npm, przy budynku nr 3 - do rzędnej 40,40 m npm. W celu uniknięcia zalewania wodami terenów sąsiednich wprowadzono przeciwspadki terenu zielonego (w miejscach ogrodzeń), a zatem również wzdłuż granicy południowo-zachodniej działki nr [...]. Przeciwspadki kształtowane będą
w taki sposób, aby na granicy teren stanowił najwyższy punkt uniemożliwiający wodom powierzchniowym przekraczanie na teren sąsiednich działek geodezyjnych. Przewidziano ogrodzenie z podwaliną pełną (w miejscach projektowanego ogrodzenia) podniesioną w stosunku do otaczającego terenu, która będzie zabezpieczała przed wydostawaniem się ewentualnych wód powierzchniowych. Ukształtowanie nawierzchni utwardzonych przewidziano w taki sposób, aby spadki poprzeczne kierowały spływ wody na tereny zielone. Zgodnie z opisem układu warstw drogowych i oznaczeniem graficznym na rysunku projektu zagospodarowania terenu przyjęto nawierzchnię dojazdu i miejsc postojowych z płyt ażurowych Meba zapewniających wegetację roślin i zapewniających filtrację wód opadowych do gruntu. Nawierzchnie chodników i tarasów przewidziano z kostki betonowej. Teren przyległy do projektowanych nawierzchni utwardzonych zostanie uporządkowany poprzez nałożenie warstwy humusu grubości 15 cm z obsianiem nasionami traw. Z uwagi na brak kanalizacji deszczowej wody opadowe odprowadzane będą na teren własny nieutwardzony (zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. - § 51- dla terenu [...] pkt 4 lit.c i § 26). Teren biologicznie czynny stanowi 53,14 % powierzchni działki inwestycyjnej. Zastosowane rozwiązania projektowe wskazują, że wody opadowe
z terenu działki inwestycyjnej w całości zagospodarowane zostaną na jej terenie. Podniesienie terenu działki [...] wzdłuż granicy południowo-zachodniej działki nr [...] przy jednoczesnym zastosowaniu ogrodzenia z podwaliną pełną podniesioną
w stosunku do otaczającego terenu zabezpieczy przed wydostawaniem się ewentualnych wód powierzchniowych, podczas gdy analiza dotychczasowego ukształtowanie terenu (przed zagospodarowaniem) wskazuje, że przed zmianą rzędnych wody opadowe z działki nr [...] w naturalny sposób spływały na działkę nr [...]. Nawierzchnia drogi dojazdowej wykonana zostanie z płyt ażurowych Meba zapewniających wegetację roślin i filtrację wód opadowych do gruntu. Na rysunku projektu zagospodarowania terenu (rys. nr PB-Z1) oznaczono nachylenie drogi wzdłuż jej osi (równolegle do granicy z działką nr [...]) w kierunku drogi gminnej (działki nr [...], [...]), co jest spójne z projektowanymi rzędnymi tego terenu (od 4,05 m npm do 39,55 m npm).
Organ odwoławczy wskazał, że informacje przedstawione przez inwestora
w piśmie z 29 sierpnia 2022 r., dotyczące m.in. przyjętych spadków nie znajdują potwierdzenia w projekcie budowlanym. Przywoływane ustalenia zawarte
w ekspertyzie technicznej dołączonej do ww. pisma zostały przez inwestora przedstawione wybiórczo i nie odzwierciedlają rzeczywistych ustaleń autora opracowania. Przedmiotem opracowania jest prawidłowość wykonanych robót
w oparciu o zgłoszenie w zakresie skutków oddziaływania tych robót na istniejące stosunki wodne i infrastrukturę na działkach nr [...], [...] i [...] obręb K.. Opracowanie wykonano, m.in. na podstawie Projektu Technicznego dołączonego do zgłoszenia Gminy M. oraz odkrywek w konstrukcji i odwiertów w podłożu gruntowym związanych z realizacją tego zgłoszenia (przebudowy ulicy [...] polegającej na ulepszeniu istniejącej nawierzchni poprzez wbudowanie ażurowych płyt betonowych typu IOMB na działkach nr [...], [...] i [...]). Analiza dotyczy założeń projektu technicznego stanowiącego złącznik do dokonanego przez Gminę M. zgłoszenia przebudowy drogi ul. [...] i wyników badań (odwiertów) w pasie drogowym tej drogi, a nie projektu budowlanego dotyczącego inwestycji na działce nr [...].
Organ odwoławczy podał, że z zebranego materiału wynikało, iż nie zaistniało naruszenie § 29 rozporządzenia MI z 2002 r. w zakresie zmiany naturalnego spływu wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości. Organ administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę związany jest ustaleniami projektu budowlanego oraz założonymi przez projektanta rozwiązaniami projektowymi. Kwestia ewentualnego naruszenia przy realizacji inwestycji warunków i założeń, wynikających z pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego należy do organów nadzoru budowlanego, nie zaś organów administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 35 ust. 1 u.p.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada uprawnień do ingerowania
w przyjęte rozwiązania projektowe, za które odpowiada projektant i sprawdzający. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu ponosi wyłącznie projektant, który ma obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do przedmiotowego projektu dołączono takie oświadczenie.
Organ odwoławczy wskazał, że rozpoznanie sprawy nie ma wpływu dołączona do odwołania opinia techniczna dotycząca zmiany stosunków wodnych, gdyż przebudowa drogi ul. [...], m.in. w obrębie działki nr [...] nie jest przedmiotem postępowania wznowieniowego. W ww. opinii przedstawiono czynniki, które w ocenie autorów opracowania mają wpływ na naruszenie stosunków wodnych w obrębie działki nr [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zakłócenie stosunków wodnych leży w gestii regulacji objętych ustawą z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2624 ze zm.; dalej "u.p.w."). Zgodnie z art. 234 u.p.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Organ odwoławczy podał, że jest mu wiadomo, iż na wniosek państwa B. wszczęte zostało przez Prezydenta Miasta K. postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie i przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom (nr sprawy [...]). Wskazywanie zatem przez wnioskodawcę, że realizacja inwestycji powoduje zakłócenie stosunków wodnych, według organu odwoławczego, nie może stanowić podstawy do objęcia działki nr [...] obszarem oddziaływania. Tym samym M. B. nie posiada statusu strony, a zatem i legitymacji procesowej do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2021 r. W ocenie organu odwoławczego, brak było zatem podstaw do rozważania dalszych okoliczności związanych z merytoryczną oceną decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r. Stwierdzenie na etapie postępowania wyjaśniającego, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nie mającej interesu prawnego wyczerpuje przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Organ odwoławczy uznał, że nie znajduje uzasadnienia dokonywanie przez organ I instancji oceny czy zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w stosunku do państwa B. . Zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony.
Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). W ocenie organu odwoławczego, nie można przyjąć, że M. B., składając pismo z 7 lutego 2022 r. działał także w imieniu swojej żony, czego domaga się pełnomocnik państwa B. w odwołaniu, wniesionym od decyzji organu I instancji z dnia 14 kwietnia 2022 r. oraz w piśmie z 24 czerwca 2022 r. W piśmie z 7 lutego 2022 r. osobą wskazaną jako wnioskodawca i podpisująca wniosek był wyłącznie M. B.. Treści pisma nie zawierała jakichkolwiek informacji, które sugerowałyby, że pismo to zostało złożone także w imieniu jego żony. Natomiast gdyby przyjąć, że wniosek
o wznowienie został wniesiony przez W. J. [...] w treści odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 14 kwietnia 2022 r. (pierwsza wzmianka o tym, że wolą W. J. [...] było wznowienie postępowania) to
z uwagi na informację zwartą w piśmie z 24 czerwca 2022 r., że o decyzji, której wniosek dotyczy dowiedziała się 7 lutego 2022 r. należałoby uznać, iż wniosek został przez nią złożony po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że brak było również podstaw do wznowienia przez organ I instancji postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. na wniosek A. K. i A. K.. Pismem z 22 lutego 2022 r. kierowanym do PINB w K. i przekazanym przez ten organ- organowi I instancji (przy piśmie z 25 lutego 2022 r.), A. K. i A. [...] przedstawili zastrzeżenia do robót wykonywanych na działce nr [...] i [...], stanowiącej drogę gminną i ich wpływ na działkę nr [...], której są właścicielami. Przedstawili okoliczności, które w związku
z realizacją ww. robót powodują naruszenie przepisów u.p.w. i rozporządzenia MI
z 2002 r. Wyjaśnili, że działka nr [...] jest w trakcie podziału i podniesienie niwelety drogi spowoduje brak możliwości wjazdu na działkę nr [...] (powstałą z podziału działki nr [...]). Pismem z 13 czerwca 2022 r. organ I instancji zwrócił się m.in. do A. K. i A. K. o złożenie wyjaśnień poprzez doprecyzowanie charakteru i zakresu żądań wynikających z przedłożonych wniosków oraz wskazanie, czy podania te należy rozumieć jako żądanie wznowienia postępowania. Wskazał na konieczność przywołania postępowania, którego wniosek dotyczy, ustawowej podstawy wznowienia oraz terminu, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania lub o decyzji. W odpowiedzi
A. K. i A. K. wyjaśnili, że żądają wznowienia postępowania w sprawie decyzji pozwolenia na budowę inwestycji zaplanowanej w sąsiedztwie ich działki nr [...], przy czym nie określili jednoznacznie tej decyzji. Ponadto poinformowali, że nie brali udziału w postępowaniu oraz nie uznano ich za strony, a o możliwość wniesienia podania o wznowienie dowiedzieli się 3 czerwca 2022 r. W związku
z powyższym na etapie postępowania odwoławczego Wojewoda Z. pismem z 11 stycznia 2023 r. zwrócił się do ww. osób o doprecyzowanie treści ww. pisma. Wyjaśnienie czy domagają się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., a jeśli tak to m.in.: wskazanie pierwszego złożonego pisma, które należałoby zakwalifikować jako żądanie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją oraz podanie daty - dnia, w którym dowiedzieli się o ww. decyzji, będącej przedmiotem wniosku
o wznowienie. Organ odwoławczy poinformował ich, iż w przypadku braku odpowiedzi, przyjmie, że ich uwagi i żądania dotyczą robót budowlanych realizowanych na podstawie zgłoszonego przez Gminę M. zamiaru przebudowy drogi ul. [...] w K. , polegającej na ulepszeniu istniejącej nawierzchni poprzez wbudowanie ażurowych płyt betonowych typu IOMB (działki nr [...], [...], [...] obręb K.), która nie jest przedmiotem prowadzonego postępowania odwoławczego. A. K. i A. K. nie udzieli odpowiedzi na ww. wezwanie. Organ odwoławczy dokonał analizy złożonych przez nich pism, opisując ich treść
i podał, że w dniu 26 kwietnia 2022 r. do organu i instancji wpłynęło wniesione przez A. K. i A. K. odwołanie, w którym po raz pierwszy podnieśli kwestię zagospodarowania działki nr [...]. Zatem nawet gdyby przyjąć, że odwołanie to stanowi jednocześnie wniosek o wznowienie postępowania to złożone byłoby po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. (składając wyjaśnienia w dniu 27 czerwca 2022 r. stwierdzili, że nie brali udziału w postępowaniu oraz nie uznano ich za strony tego postępowania). Przy czym w piśmie z 27 czerwca 2022 r., kierowanym do organu I instancji stwierdzili, że o możliwości wniesienia podania o wznowienie dowiedzieli się 3 czerwca 2022 r., co według organu odwoławczego, wskazuje, że pisma składane przed tą datą nie mogły być wnioskami o wznowienie postępowania.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że pismo z 2 lutego 2022 r. wniesione łącznie przez M. B. i S. M. (nadane w placówce pocztowej w dniu 3 lutego 2022 r.) nie dotyczy sprawy będącej przedmiotem prowadzonego postępowania wznowieniowego, lecz przebudowy drogi gminnej - działki nr [...] i [...] obręb K. i nie może traktowane jako wniosek
o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2021 r. Ponadto wniosek ten został złożony 3 lutego 2022 r., natomiast z oświadczenia M. B. wynikało, że o decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., dowiedział się 7 lutego 2022 r.
Organ odwoławczy wskazał, że A. J. i I. M. nie są stronami postępowania wznowieniowego, gdyż zgodnie z aktualnym stanem prawnym nie są już właścicielkami działki nr [...], na której realizowana jest inwestycja.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na zmianę z dniem 1 stycznia 2023 r. granic miasta na prawach powiatu K., poprzez włączenie do dotychczasowego obszaru miasta K. obszaru ewidencyjnego K. z gminy M. (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2022 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta - Dz. U. poz. 1597) - § 1 pkt 4 lit. a) działki, o których mowa w decyzji znajdują się aktualnie w obrębie 0056 miasta K., organem I instancji stał się obecnie Prezydent Miasta K., a organem nadzoru budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta na prawach powiatu w K.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na przebudowie drogi gminnej zrealizowanej na działkach nr [...], [...], [...] obręb K. (obecnie obręb 0056 miasta K.). Stronami tego postępowania są m.in. państwo B. , A. K. , A. K. i inwestor.
W. J. i M. B. złożyli skargę na ww. decyzję
i wnieśli o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucili organowi naruszenie:
1. art. 77 §1 w zw. z art. 80 K.p.a., przez:
a) błąd w ustaleniach faktycznych, co przejawiało się w stwierdzeniu przez Wojewodę Z., że zastosowane w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe wskazują, że wody opadowe z terenu działki inwestycyjnej zostaną
w całości na niej zagospodarowane podczas, gdy dokumentacja zdjęciowa obrazująca zalania działki skarżących, i terenów sąsiednich, wzdłuż nasypu wykonanego przez inwestora ukazuje, że stwierdzenie Wojewody jest błędne, a nadto sprzeczne
z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, m.in. pismami PINB w K., opinią techniczną aut. dr inż M. K. , dr inż. M. J.
z listopada 2022 r., z treścią samego projektu budowlanego, który poprzez podniesienie rzędnych terenu zakłada wykonanie "uskoków" terenu, a nadto sprzeczne ze stanowiskiem Starosty [...], który w piśmie z dnia 26 lipca 2022 r., stwierdził, że projekt budowlany spornej inwestycji w istocie narusza przepisy prawa;
b) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co przejawiało się w braku oceny dowodu w postaci opinii technicznej, dotyczącej zmiany stosunków wodnych
w zakresie realizacji robót drogowych na działce nr [...], [...], [...] obr. K. , gm. M. oraz wpływu realizacji robót budowlanych na działce nr [...] na nieruchomość oznaczoną dz. nr. [...] obr. K. . gmina M., aut. dr inż. M. K. , dr inż. M. J. z listopada 2022 r. i skonfrontowania jej treści z pozostałą dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy; a nadto błędnego uznania, iż opinia dotyczy jedynie prac związanych z przebudową drogi, podczas gdy opinia ta dotyczyła także sfery niedozwolonego oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomość skarżących, na skutek czego organ błędnie odmówił przyznania im statusu strony, dając wiarę jedynie oświadczeniu projektanta inwestycji, powtarzając zasadniczo błędne założenia projektowe, które obecnie powodują szkody na terenach sąsiednich;
2. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 K.p.a., przez nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego i oceny, okoliczności faktycznych sprawy, a związanych z zalewaniem działek znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji, co było podnoszone od początku postępowania, m.in. jako okoliczność, iż sporna inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżących, jak i pozostałych działek graniczących bezpośrednio ze sporną inwestycją;
3. art. 7 w zw. z 77 § 1 K.p.a., przez nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego i nie zauważenie, że pozwolenie na budowę zostało wydane, podczas gdy inwestycja nie miała de facto zapewnionego dostępu do drogi publicznej, z uwagi na ówczesne warunki techniczne drogi publicznej, zaś inwestor Porozumienie z Gminą związane z przebudową drogi uzyskał dopiero 2 miesiące po wydaniu decyzji pozwolenia na budowę, tj. wg wadliwego projektu budowlanego dostęp projektowanych budynków do drogi publicznej miała zapewniać droga dojazdowa na dz. nr ew. [...]- jednakże zwrócić należy uwagę, iż rzędne terenu drogi publicznej na dzień wydania pozwolenia na budowę wynosiły ok. 38 m n.p.m., podczas gdy rzędna tereny drogi dojazdowej zaprojektowana była na ponad 3 m n.p.m. Oznacza to, iż projekt zawiera błędy bowiem, zakładał, że dojazd do inwestycji będzie odbywał się przy ponad 1 m spadku terenu, w miejscu styku prywatnej drogi dojazdowej z drogą publiczną;
4. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.p.b., przez zaniechanie oceny interesu prawnego skarżących z pespektywy naruszeń:
- zapisów u.p.b., a w szczególności art. 234 u.p.b., który zakazuje zmiany kierunku wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
- § 29 rozporządzenia MI z 2002 r., który zakazuje zmiany naturalnego spływu wód opadowych, podczas gdy skarżący w toku postępowania podnosili, iż na skutek błędów w zatwierdzonym projekcie budowlanym decyzją pozwolenia na budowę dochodzi do zalewania działek sąsiadujących bezpośrednio z inwestycją, w tym działki skarżących;
5. art. 80 K.p.a., przez uchybienie zasadom logicznego rozumowania, i przestawienia w toku tej samej sprawy, sprzecznych i niespójnych ze sobą stanowisk, co przejawiało się m.in. w:
a) przyznaniu skarżącym statusu strony w przedmiotowym postępowaniu dostrzegając ich interes prawny, co zarówno Starosta [...], a nawet Wojewoda Z. wyraził wszak wprost w treści swojego postanowienia z dnia 13.10.2022 r., po czym w decyzji końcowej, uznał jednak, że należy postępowanie umorzyć, właśnie z uwagi na brak posiadania przez skarżących interesu prawnego;
b) stwierdzeniu, wbrew zasadom logiki i doświadczeniu życiowemu, że podniesienie terenu działki inwestycyjnej, i to także w bezpośredniej granicy z działką sąsiednią poprzez usypanie ok. 1 m nasypu z trzech stron, pozwoli spełnić założenia projektu, że wody opadowe zostaną w całości zagospodarowane na działce inwestycyjnej, podczas gdy projektant nie uczynił w projekcie żadnych obliczeń tych kwestii, a jedynie uczynił gołosłowne założenie, niepoparte, jakąkolwiek specjalistyczną analizą tej kwestii;
c) umorzenie postępowania wobec W. J. [...], która jest współwłaścicielką działki o nr ew. [...], z uwagi na fakt, iż pismo inicjujące postępowanie wznowieniowe, zostało złożone i podpisane tylko przez drugiego współwłaściciela nieruchomości będącego zarazem jej mężem, podczas gdy działka
o nr ew. [...], stanowi ich ustawową wspólność małżeńską, a zatem skutki działania jednego współwłaściciela niosą ze sobą skutki dla drugiego współwłaściciela, przy jednoczesnym, aktywnym włączeniu się W. J. [...] we wszczętym postępowaniu i potwierdzenia przez nią czynności prawnych dokonywanych przez jej męża w sprawie.
6. art. 3 pkt 20 u.p.b., przez:
a) jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu przez organy, iż kontrola przyznania statusu strony w postępowaniu, właścicielom działek bezpośrednio sąsiadujących z inwestycją, odbywa się jedynie w zakresie oceny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz norm prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, podczas gdy przepis ten wyraźnie odsyła do szeroko pojętych przepisów odrębnych, do których zaliczyć można m.in. ustawę prawo wodne;
b) jego nieprawidłowe zastosowanie, co przejawia się w dokonaniu przez organ, analizy obszaru oddziaływania inwestycji w oparciu o nieobowiązującą już definicję obszaru oddziaływania, tj. sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19.09.2020 r.;
7. art. 35 ust. 1 pkt 2 u.p.b., przez jego błędną wykładnię i uznanie, iż organ architektoniczno- budowlany nie posiada uprawnień do kontroli i możliwości ingerencji w projekt zagospodarowania terenu, który to stanowi obligatoryjną cześć każdego projektu budowlanego, podczas gdy jednym z podstawowych wręcz obowiązków organu jest dokonanie oceny dokumentacji projektowej pod kątem jej zgodności
z przepisami, do których zalicza się także ustawę prawo wodne, w zakresie ewentualnego oddziaływania inwestycji na tereny sąsiednie, co wszak obliguje organ do weryfikacji tej części projektu, zaś w przypadku dostrzeżenia błędów, ma obowiązek wezwać inwestora do usunięcia nieprawidłowości.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
W skardze zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci odpowiedzi Urzędu Gminy M. z dnia 21.02.2023 r. wraz z porozumieniem z dnia 29.12.2021 r. na okoliczność, niespełnienia przez inwestycję, w dniu wydania decyzji pozwolenia na budowę, warunku zapewnienia dojazdu do drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") dopuścił jako dowody w sprawie, dokumenty dołączone do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Spór dotyczy umorzenia przez organ odwoławczy wznowionego postępowania
w sprawie zakończonej decyzją organu I instancji z dnia 15 października 2021 r., udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową.
Przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowi gwarancję zawartej w art. 10 § 1 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z przyczyny z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W pierwszej zaś kolejności należy ustalić, czy dana osoba żądająca wznowienia postępowania jest stroną postępowania administracyjnego.
Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że wniosek o wznowienie postępowania z 7 lutego 2022 r. złożył M. B. we własnym imieniu. Okoliczność że działka nr [...] jest własnością obojga małżonków B., nie powoduje automatycznie założenia, że przedmiotowy wniosek został złożony w imieniu ich obojga. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że nawet przyjęcie, iż wniosek o wznowienie postępowania został zawarty w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia z dnia [...] kwietnia 2022 r. (pierwsza wzmianka o tym, że wolą W. J. [...] było wznowienie postępowania) to z uwagi na informację zwartą w piśmie z 24 czerwca 2022 r., że o decyzji, której wniosek dotyczy dowiedziała się 7 lutego 2022 r. należałoby uznać, iż wniosek został przez nią złożony po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a.
W ocenie Sądu, z ww. powodów skarżąca nie może zostać uznana za stronę postępowania wznowieniowego.
Jak wynikało za akt, skarżący zarzucił inwestorowi naruszenie stosunków wodnych podczas realizacji inwestycji, na skutek czego na jego działce gromadzi się woda opadowa. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Nadmienić należy, że mimo, iż wniosek o pozwolenie na budowę, którego postępowanie wznowieniowe dotyczy, został złożony po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), to w sprawie tej zastosowanie miały, zgodnie z przepisami przejściowymi, przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Zatem ustalenie czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę pozbawienia strony udziału w postępowaniu, posiada przymiot strony ustalany jest również na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie zmian wprowadzonych ww. ustawą z dnia 13 lutego 2020 r.
W myśl art. 28 ust. 2 u.p.b., stanowiącego lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a., stronami w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 pkt 20 u.p.b.).
M. B. wraz z żoną jest właścicielem działki nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. W ocenie Sądu, inwestycja realizowana na działce nr [...] nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr [...].
Organy administracyjne na każdym etapie postępowania zobowiązane są badać czy dany podmiot posiada status strony. Z tego względu okoliczność, że początkowo organy uznały, iż stroną postępowania jest skarżący, nie jest przesądzająca. Także nie decyduje o tym fakt, że WSA rozpoznał skargę skarżących w wyroku o sygn. akt II SA/Sz 1131/22.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy opisał założenia projektowe inwestycji i rozważył jej wpływ na działkę skarżących. Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego braku wpływu przedmiotowej inwestycji na działce nr [...] na działkę skarżących w zakresie zmiany naturalnego spływu wód opadowych. Założenia projektowe inwestycji wskazywały, że mimo podniesienia rzędnych terenu ok. 1 m na obszarze przylegającym do granicy z działką skarżących nie spowoduje to zmiany stosunków wodnych z uwagi na wprowadzenie, m.in. przeciwspadków terenu, ogrodzenia z podwaliną, ażurową nawierzchnię dojazdu. Wody opadowe odprowadzane będą na teren własny nieutwardzony inwestora.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie naruszył § 29 rozporządzenia MI z 2002 r. w zakresie zmiany naturalnego spływu wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości, gdyż dokonał zbadania ww. kwestii. Organ administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę związany jest ustaleniami projektu budowlanego oraz założonymi przez projektanta rozwiązaniami projektowymi. Kwestia ewentualnego naruszenia przy realizacji inwestycji warunków i założeń, wynikających z pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego należy do organów nadzoru budowlanego, nie zaś organów administracji architektoniczno-budowlanej. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że na podstawie art. 35 ust. 1 u.p.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada uprawnień do ingerowania w przyjęte rozwiązania projektowe, za które odpowiada projektant i sprawdzający. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu ponosi wyłącznie projektant, który ma obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do przedmiotowego projektu dołączono takie oświadczenie. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało przez ustawodawcę ograniczone tylko do projektu zagospodarowania działki lub terenu (art. 35 ust. 1 pkt 2 u.p.b.), co organ odwoławczy uczynił w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.b., do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:
1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie;
2) warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych.
Stosownie do art. 7 ust. 2 i 3 u.p.b., warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, określą, w drodze rozporządzenia właściwi ministrowie, wymienieni w ww. przepisie.
Jak wyżej wskazano, organ administracji architektoniczno-budowlanej posiada szczegółowo określone kompetencje kontrolne, które nie obejmują badania zgodności projektu budowlanego pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania. Organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę nie posiada zatem kompetencji do weryfikacji przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych służących odprowadzaniu wód opadowych. Rozwiązanie to projektant powinien przyjąć w formie i rodzaju odpowiednim do charakteru obiektu i wiedzy technicznej. Jeżeli rozwiązanie to okaże się nieskuteczne i powodujące szkodę na działkach sąsiednich, zaistnieją podstawy do interwencji, brak jest jednak podstaw do negowania i weryfikowania przyjętych rozwiązań w tym zakresie na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II SA/Gl 1387/10).
Zgodnie z § 28 ust. 1 rozporządzenia MI z 2002 r., działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Powyższy przepis, jak podkreślił WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 8 maja 2015 r.
o sygn. akt II SA/Rz 1546/14, wchodzi w grę jedynie w przypadku, gdy w otoczeniu nieruchomości inwestowanej znajdują się urządzenia techniczne służące odprowadzaniu wód. Ustawodawca dopuścił odmienne rozwiązanie jedynie w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej.
W takim przypadku, w myśl § 28 ust. 2 rozporządzenia MI z 2002 r., dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Zarówno powyższe unormowania, jak również pozostałe przepisy rozporządzenia, nie wyposażają organów architektoniczno-budowlanych w kompetencje do władczego nakazywania inwestorowi stosowania innych rozwiązań służących zabezpieczeniu interesów osób trzecich, np. wykonywania murów, odwodnień itp. W niniejszej sprawie projektant przewidział odprowadzanie wód opadowych na teren nieutwardzony inwestora, gdyż na ww. działce brak jest kanalizacji deszczowej.
Jak wynikało z akt, w tym dokumentacji fotograficznej zalewanie działki skarżących ma miejsce od strony drogi gminnej. Skarżący już w piśmie z 4 lutego 2022 r. podnosił, że inwestor dokonał nasypu na istniejącej drodze gminnej, który powoduje zalewanie jego działki. Powyższe jest uwidocznione na zdjęciach (np. szafka z przyłączami elektrycznymi stojąca w wodzie przy drodze). Inwestor wykorzystuje drogę gminną w celu dojazdu do placu budowy. Z dokumentów znajdujących się w aktach, w tym pisma z 21 lutego 2023 r. i porozumienia z 29 grudnia 2021 r. dołączonych do skargi (k.19-21 akt sądowych) wynika, że gmina zawarła z inwestorem porozumienie w sprawie realizacji inwestycji polegającej na przebudowie przedmiotowej drogi. Wynika z tego, że inwestycję przebudowy ww. drogi należy traktować odrębnie od inwestycji związanej z budową domów na działce nr [...]. Zarówno z opinii przedłożonej przez inwestora z czerwca 2002 r., jak i opinii przedłożonej przez skarżących do odwołania z listopada 2022 r. wynikało, że odnosiły się one do wpływu przebudowy drogi gminnej na stosunki wodne sąsiednich działek. Wbrew twierdzeniom skarżących organ odwoławczy odniósł się do opinii przez nich przedłożonej. Autorzy opinii, wykonanej na zlecenie skarżących podnieśli również, że ich zdaniem, wystąpiły błędy projektowe inwestycji związanej z budową domów. Jednakże, jak wyżej wskazano w uzasadnieniu błędy projektowe nie podlegają badaniu przez organ architektoniczno-budowlany.
W związku z tym wpływ inwestycji przebudowy drogi na zalewanie działki skarżących, która nie jest objęta decyzją organu I instancji nr [...] z dnia [...] października 2021 r. i której uchylenia domagają się skarżący w postępowaniu wznowieniowym nie może być oceniany w niniejszym postępowaniu.
Ponadto wyłącznie w decyzji może być zawarte stanowisku organu, że projekt budowlany narusza prawo, gdyż to decyzja podlega kontroli odwoławczej, a następnie sądowej. Zatem pismo organu I instancji z 26 lipca 2022 r. (wydane po decyzji organu odwoławczego z dnia 1 czerwca 2022 r.), na które powołują się skarżący w skardze, nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy. Powyższe pismo dotyczyło uznania skarżących za stronę postępowania. Zaznaczyć należy, że w decyzji z dnia [...] listopada 2022 r. organ I instancji stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu spełnia wymagania rozporządzenia MI z 2002 r.
Podkreślić należy, że zmiana stanu wody na gruncie, która nastąpiła bez związku z przedmiotowa inwestycja w postaci budowy budynków nie stanowi podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy u.p.b., lecz u.p.w. Zatem wskazywanie, że realizacja inwestycji powoduje zakłócenie stosunków wodnych nie może stanowić podstawy do objęcia działki nr [...] obszarem oddziaływania, bo takie w sprawie musiałoby wynikać z przepisów u.p.b. Ponadto jak wynikało z akt, prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie i przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na podstawie art. 234 u.p.w. przez właściwy organ. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do rozstrzygania tych kwestii.
Zdaniem Sądu, wobec braku wpływu realizowanej przez inwestora inwestycji
w postaci budowy domów na działkę skarżących, należało zgodzić się z organem odwoławczym o braku interesu prawnego po stronie skarżących, co wiąże się
z przyjęciem, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek skarżącego, który nie mógł być stroną tego postępowania (brak interesu prawnego). Wystąpienie o wznowienie postępowania z uwagi przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dotyczy wyłączenie strony tego postępowania. W ocenie Sądu, organ odwoławczy wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.
Odnośnie zarzutu w przedmiocie braku dostępu inwestycji realizowanej na działce nr [...] do drogi publicznej wyjaśnić należy, że w ramach postępowania
o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej nie sprawdza czy inwestor posiada decyzję zezwalającą na lokalizację zjazdu z drogi gminnej. Obowiązek ten został zniesiony w wyniku nowelizacji Prawa budowlanego, która weszła w życie 28 czerwca 2015 r. [art. 34 ust. 3 pkt 3 zmieniony przez art. 1 pkt 12 lit.a tiret pierwsze ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015. poz. 443)]. Wystarczającym jest zatem stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno- budowlanej, że działka inwestycyjna przylega do drogi publicznej, jak to ma miejsce
w niniejszej sprawie. Kwestia rozwiązań technicznych dotyczących połączenia działki z tą drogą nie podlega ocenie organu odwoławczego.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne
i prawne ze wskazaniem stosownych przepisów. Organ dokonał oceny zebranego materiału dowodowego i wywiódł z niego wnioski, które zawarł w decyzji. Okoliczność, ze skarżący z zebranego materiału dowodowego wysnuli inne wnioski niż organ, nie świadczy o naruszeniu przez organ przepisów postępowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.