Orzeczenie · 2023-11-23

II SA/SZ 513/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2023-11-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdybadania lekarskiestan zdrowiachoroba psychicznaruch drogowybezpieczeństwodecyzja administracyjnakierowca

Sprawa dotyczyła skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. Organ I instancji powołał się na posiadane informacje o chorobie afektywnej dwubiegunowej skarżącego, potwierdzonej opinią biegłego psychiatry w innym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję, wskazując, że załączone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie nie zwalnia go z obowiązku poddania się badaniu, a dowodem na brak przeciwwskazań jest wyłącznie orzeczenie lekarskie wydane w trybie ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że choroba psychiczna, nawet w remisji, stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy, które może mieć wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Podkreślono, że informacja pochodząca od lekarzy specjalistów jest wiarygodna, a cel ustawy o kierujących pojazdami to zapobieganie zagrożeniom. Sąd stwierdził, że zaświadczenie lekarskie skarżącego nie miało wpływu na rozpoznanie sprawy, gdyż właściwy jest lekarz posiadający uprawnienia do wydania orzeczenia w trybie ustawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości skierowania na badania lekarskie kierowcy z chorobą psychiczną, nawet w remisji, oraz znaczenie obligatoryjnych orzeczeń lekarskich.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o kierujących pojazdami; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego kierowcy, uzasadniające skierowanie go na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnienie choroby psychicznej (nawet w remisji) stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy, które może mieć wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja o chorobie psychicznej pochodząca od lekarzy specjalistów jest wiarygodna i stanowi podstawę do skierowania na badania, zgodnie z celem ustawy o kierujących pojazdami, jakim jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym.

Czy prywatne zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami może zastąpić obligatoryjne badanie lekarskie i orzeczenie wydane w trybie ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaświadczenie lekarskie nie zwalnia z obowiązku poddania się badaniu, a dowodem na brak przeciwwskazań jest wyłącznie orzeczenie lekarskie wydane zgodnie z przepisami ustawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia wykonawczego precyzują tryb i warunki przeprowadzania badań lekarskich oraz formę dowodu na istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych, którą jest orzeczenie lekarskie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję o skierowaniu na badania lekarskie.

Przepisy (6)

Główne

u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

u.k.p. art. 75 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Badaniu lekarskiemu podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Pomocnicze

u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dowodem na okoliczność istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wyłącznie orzeczenie lekarskie.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców

Reguluje szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badań lekarskich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie choroby psychicznej (nawet w remisji) stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy. • Informacja o stanie zdrowia pochodząca od lekarzy specjalistów jest wiarygodna i stanowi podstawę do skierowania na badania. • Prywatne zaświadczenie lekarskie nie zastępuje obligatoryjnego badania lekarskiego i orzeczenia wydanego w trybie ustawy.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że nie zaistniały przesłanki do poddania go badaniu lekarskiemu. • Argument skarżącego oparty na prywatnym zaświadczeniu lekarskim o braku przeciwwskazań.

Godne uwagi sformułowania

występowanie u skarżącego choroby psychicznej (obecnie w remisji), w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia. • Prawidłowo zatem uznano, że stan związany z chorobą na którą cierpi skarżący ma wpływ na jego samopoczucie psychiczne, czy też emocjonalne, a to może mieć z kolei przełożenie na spowodowanie przez niego niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. • W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg. • Dowodem na okoliczność istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wyłącznie orzeczenie lekarskie.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości skierowania na badania lekarskie kierowcy z chorobą psychiczną, nawet w remisji, oraz znaczenie obligatoryjnych orzeczeń lekarskich."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o kierujących pojazdami; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w ruchu drogowym i interpretacji przepisów dotyczących stanu zdrowia kierowców, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym.

Choroba psychiczna kierowcy – kiedy sąd może skierować na badania lekarskie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 513/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art.99
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr SKO.WD.470/3861/2022 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. wydał w dniu 19 września 2022 r. decyzję nr [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm., dalej "u.k.p."), w której skierował Z. Z. (dalej "skarżący") na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na podstawie posiadanych informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Organ I instancji ustalił, że skarżący cierpi na chorobę afektywną dwubiegunową, obecnie
w stanie remisji. W związku ze sprawą o wykroczenie drogowe o sygn. akt V W [...] w Wydziale V Karnym Sądu Rejonowego [...], skarżący został poddany badaniu przez biegłego psychiatrę, który stwierdził, że w czasie popełnienia zarzucanego czynu skarżący nie miał z przyczyn chorobowych zniesionej, ani znaczenie ograniczonej zdolności do rozpoznania znaczenia popełnionego czynu oraz kierowania swoim postępowaniem. Organ I instancji wskazał, że w piśmie z 8 grudnia 2021 r. skarżący podał, że nie zgadza się z ustaleniami sądu karnego w zakresie wykroczenia, gdyż zostały podjęte na podstawie sfabrykowanych dowodów
i świadczyły o zaistnieniu zbrodni sądowej. Organ I instancji podał, że w piśmie z 5 stycznia 2022 r. skarżący wyjaśnił, że ww. chorobę rozpoznano u niego we wrześniu 1999 r. oraz iż pozostaje pod opieką dr E. K. w Specjalistycznym Psychiatrycznym Zespole Opieki Zdrowotnej [...] gdzie znajduje się dokumentacja jego choroby.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, do którego dołączył zaświadczenie lekarskie z 28 września 2022 r. wystawione przez dr n.med. E. K., że skarżący leczy się od przeszło 20 lat i nie występują u niego przeciwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 5 kwietnia
2023 r. decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 75 ust.1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit.a u.k.p. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazał na istnienie uzasadnionych przesłanek do skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy wyjaśnił, że załączone do odwołania zaświadczenie lekarskie nie zwalnia skarżącego od poddania się przedmiotowemu badaniu. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a u.k.p., dowodem na okoliczność istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wyłącznie orzeczenie lekarskie, o jakim mowa w art. 79 ust. 2 u.k.p.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję, gdyż według niego niezaistniały przesłanki do poddania go przedmiotowemu badaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecnie wskazał co następuje:
Spór dotyczy skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną
o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione
i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Należy zauważyć, że ww. regulacje nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Sformułowanie, że zastrzeżenia mają one być uzasadnione oznacza przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach. Sąd podzielił stanowisko organów, że występowanie u skarżącego choroby psychicznej (obecnie w remisji), w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia. Prawidłowo zatem uznano, że stan związany z chorobą na którą cierpi skarżący ma wpływ na jego samopoczucie psychiczne, czy też emocjonalne, a to może mieć z kolei przełożenie na spowodowanie przez niego niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Pochodzenie przedmiotowej informacji od lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii czyni ją wiarygodną. Nie ma przy tym znaczenia, że opinia w tym przedmiocie została wydana na potrzeby innego postępowania, niż administracyjne. Organ dokonując oceny zaistniałej sytuacji miał bowiem na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, tj. zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg. Skoro więc w niniejszej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego pochodziły z wiarygodnego źródła oraz były poparte stosowną dokumentacją, to uznać należy, że stan faktyczny w sprawie został prawidłowo wyjaśniony, a postępowanie dowodowe przeprowadzone w sposób właściwy.
Opisanych powyżej uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń nie podważa przy tym okoliczność, że skarżący do czasu skazania go wyrokiem z dnia 15 września
2021 r. o sygn. akt IV Ka [...] przez Sąd Okręgowy Wydział IV Karny za wykroczenie z art. 86 § 1 Kw (k. 4-3) nie stwarzał zagrożenia w ruchu drogowym. Okoliczności te bowiem w świetle art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie mają doniosłości prawnej.
Podkreślić należy również, że w orzecznictwie wskazuje się, iż dla możliwości wydania decyzji nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie. Skierowanie na badania lekarskie ma zaś na celu potwierdzenie, że
w obecnym stanie zdrowotnym dana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa
w ruchu drogowym.
W odniesieniu do zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 września 2022 r. wystawionego przez lekarza psychiatrę E. K., stwierdzić należy, że nie ma ono wpływu na rozpoznanie sprawy, gdyż do wydania stosownego zaświadczenia na potrzeby przepisów u.p.k. właściwy jest lekarz, posiadający odpowiednie uprawnienia zgodnie z art. 77 u.p.k., zaś szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego prowadzonego w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 2503).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.