II SA/SZ 513/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. Organ I instancji powołał się na posiadane informacje o chorobie afektywnej dwubiegunowej skarżącego, potwierdzonej opinią biegłego psychiatry w innym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję, wskazując, że załączone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie nie zwalnia go z obowiązku poddania się badaniu, a dowodem na brak przeciwwskazań jest wyłącznie orzeczenie lekarskie wydane w trybie ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że choroba psychiczna, nawet w remisji, stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy, które może mieć wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Podkreślono, że informacja pochodząca od lekarzy specjalistów jest wiarygodna, a cel ustawy o kierujących pojazdami to zapobieganie zagrożeniom. Sąd stwierdził, że zaświadczenie lekarskie skarżącego nie miało wpływu na rozpoznanie sprawy, gdyż właściwy jest lekarz posiadający uprawnienia do wydania orzeczenia w trybie ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie możliwości skierowania na badania lekarskie kierowcy z chorobą psychiczną, nawet w remisji, oraz znaczenie obligatoryjnych orzeczeń lekarskich.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o kierujących pojazdami; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego kierowcy, uzasadniające skierowanie go na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnienie choroby psychicznej (nawet w remisji) stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy, które może mieć wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacja o chorobie psychicznej pochodząca od lekarzy specjalistów jest wiarygodna i stanowi podstawę do skierowania na badania, zgodnie z celem ustawy o kierujących pojazdami, jakim jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym.
Czy prywatne zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami może zastąpić obligatoryjne badanie lekarskie i orzeczenie wydane w trybie ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaświadczenie lekarskie nie zwalnia z obowiązku poddania się badaniu, a dowodem na brak przeciwwskazań jest wyłącznie orzeczenie lekarskie wydane zgodnie z przepisami ustawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia wykonawczego precyzują tryb i warunki przeprowadzania badań lekarskich oraz formę dowodu na istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych, którą jest orzeczenie lekarskie.
Przepisy (6)
Główne
u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
u.k.p. art. 75 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Badaniu lekarskiemu podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Pomocnicze
u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Dowodem na okoliczność istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wyłącznie orzeczenie lekarskie.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców
Reguluje szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badań lekarskich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie choroby psychicznej (nawet w remisji) stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy. • Informacja o stanie zdrowia pochodząca od lekarzy specjalistów jest wiarygodna i stanowi podstawę do skierowania na badania. • Prywatne zaświadczenie lekarskie nie zastępuje obligatoryjnego badania lekarskiego i orzeczenia wydanego w trybie ustawy.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że nie zaistniały przesłanki do poddania go badaniu lekarskiemu. • Argument skarżącego oparty na prywatnym zaświadczeniu lekarskim o braku przeciwwskazań.
Godne uwagi sformułowania
występowanie u skarżącego choroby psychicznej (obecnie w remisji), w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia. • Prawidłowo zatem uznano, że stan związany z chorobą na którą cierpi skarżący ma wpływ na jego samopoczucie psychiczne, czy też emocjonalne, a to może mieć z kolei przełożenie na spowodowanie przez niego niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. • W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg. • Dowodem na okoliczność istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wyłącznie orzeczenie lekarskie.
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Iwankiewicz
członek
Wiesław Drabik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości skierowania na badania lekarskie kierowcy z chorobą psychiczną, nawet w remisji, oraz znaczenie obligatoryjnych orzeczeń lekarskich."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o kierujących pojazdami; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w ruchu drogowym i interpretacji przepisów dotyczących stanu zdrowia kierowców, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym.
“Choroba psychiczna kierowcy – kiedy sąd może skierować na badania lekarskie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 513/23 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz Wiesław Drabik Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1212 art.99 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr SKO.WD.470/3861/2022 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta S. wydał w dniu 19 września 2022 r. decyzję nr [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm., dalej "u.k.p."), w której skierował Z. Z. (dalej "skarżący") na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na podstawie posiadanych informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Organ I instancji ustalił, że skarżący cierpi na chorobę afektywną dwubiegunową, obecnie w stanie remisji. W związku ze sprawą o wykroczenie drogowe o sygn. akt V W [...] w Wydziale V Karnym Sądu Rejonowego [...], skarżący został poddany badaniu przez biegłego psychiatrę, który stwierdził, że w czasie popełnienia zarzucanego czynu skarżący nie miał z przyczyn chorobowych zniesionej, ani znaczenie ograniczonej zdolności do rozpoznania znaczenia popełnionego czynu oraz kierowania swoim postępowaniem. Organ I instancji wskazał, że w piśmie z 8 grudnia 2021 r. skarżący podał, że nie zgadza się z ustaleniami sądu karnego w zakresie wykroczenia, gdyż zostały podjęte na podstawie sfabrykowanych dowodów i świadczyły o zaistnieniu zbrodni sądowej. Organ I instancji podał, że w piśmie z 5 stycznia 2022 r. skarżący wyjaśnił, że ww. chorobę rozpoznano u niego we wrześniu 1999 r. oraz iż pozostaje pod opieką dr E. K. w Specjalistycznym Psychiatrycznym Zespole Opieki Zdrowotnej [...] gdzie znajduje się dokumentacja jego choroby. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, do którego dołączył zaświadczenie lekarskie z 28 września 2022 r. wystawione przez dr n.med. E. K., że skarżący leczy się od przeszło 20 lat i nie występują u niego przeciwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 5 kwietnia 2023 r. decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 75 ust.1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit.a u.k.p. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazał na istnienie uzasadnionych przesłanek do skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy wyjaśnił, że załączone do odwołania zaświadczenie lekarskie nie zwalnia skarżącego od poddania się przedmiotowemu badaniu. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a u.k.p., dowodem na okoliczność istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wyłącznie orzeczenie lekarskie, o jakim mowa w art. 79 ust. 2 u.k.p. Skarżący złożył skargę na ww. decyzję, gdyż według niego niezaistniały przesłanki do poddania go przedmiotowemu badaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecnie wskazał co następuje: Spór dotyczy skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Należy zauważyć, że ww. regulacje nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Sformułowanie, że zastrzeżenia mają one być uzasadnione oznacza przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach. Sąd podzielił stanowisko organów, że występowanie u skarżącego choroby psychicznej (obecnie w remisji), w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia. Prawidłowo zatem uznano, że stan związany z chorobą na którą cierpi skarżący ma wpływ na jego samopoczucie psychiczne, czy też emocjonalne, a to może mieć z kolei przełożenie na spowodowanie przez niego niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Pochodzenie przedmiotowej informacji od lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii czyni ją wiarygodną. Nie ma przy tym znaczenia, że opinia w tym przedmiocie została wydana na potrzeby innego postępowania, niż administracyjne. Organ dokonując oceny zaistniałej sytuacji miał bowiem na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, tj. zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg. Skoro więc w niniejszej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego pochodziły z wiarygodnego źródła oraz były poparte stosowną dokumentacją, to uznać należy, że stan faktyczny w sprawie został prawidłowo wyjaśniony, a postępowanie dowodowe przeprowadzone w sposób właściwy. Opisanych powyżej uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń nie podważa przy tym okoliczność, że skarżący do czasu skazania go wyrokiem z dnia 15 września 2021 r. o sygn. akt IV Ka [...] przez Sąd Okręgowy Wydział IV Karny za wykroczenie z art. 86 § 1 Kw (k. 4-3) nie stwarzał zagrożenia w ruchu drogowym. Okoliczności te bowiem w świetle art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie mają doniosłości prawnej. Podkreślić należy również, że w orzecznictwie wskazuje się, iż dla możliwości wydania decyzji nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie. Skierowanie na badania lekarskie ma zaś na celu potwierdzenie, że w obecnym stanie zdrowotnym dana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. W odniesieniu do zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 września 2022 r. wystawionego przez lekarza psychiatrę E. K., stwierdzić należy, że nie ma ono wpływu na rozpoznanie sprawy, gdyż do wydania stosownego zaświadczenia na potrzeby przepisów u.p.k. właściwy jest lekarz, posiadający odpowiednie uprawnienia zgodnie z art. 77 u.p.k., zaś szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego prowadzonego w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 2503). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.