II SA/Sz 505/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-03-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkalegalizacjadecyzja administracyjnanadzór budowlanygarażprzepisy techniczne

Podsumowanie

WSA w Szczecinie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu, uznając, że legalizacja samowoli budowlanej w tym przypadku nie była możliwa z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych.

Skarga dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu dwustanowiskowego z nadbudową gospodarczą. Skarżący twierdził, że była to przebudowa istniejącego obiektu i zarzucał organom brak należytego informowania o możliwościach legalizacyjnych. Sąd uznał, że budowa była samowolna, wymagała pozwolenia na budowę, a skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków legalizacyjnych. Ponadto, sąd podkreślił, że przepisy dotyczące odstępstw od warunków technicznych (art. 9 Prawa budowlanego) nie mają zastosowania w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących samowoli budowlanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu dwustanowiskowego z nadbudową gospodarczą. Skarżący argumentował, że roboty budowlane stanowiły przebudowę istniejącego obiektu i zarzucał organom naruszenie zasad postępowania, w tym brak informowania o możliwości uzyskania odstępstw od przepisów technicznych na podstawie art. 9 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że budowa garażu była samowolna i wymagała pozwolenia na budowę, a skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji w celu legalizacji samowoli. Sąd podkreślił, że postępowanie legalizacyjne w przypadku samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) ma charakter związany i nie dopuszcza stosowania odstępstw od przepisów technicznych, zgodnie z art. 9 ust. 5 Prawa budowlanego. Wobec niewywiązania się przez skarżącego z nałożonych obowiązków, organ zasadnie orzekł nakaz rozbiórki.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące odstępstw od warunków technicznych (art. 9 Prawa budowlanego) nie mają zastosowania w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących samowoli budowlanej, zgodnie z art. 9 ust. 5 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 9 ust. 5 Prawa budowlanego, który wyłącza możliwość stosowania odstępstw w postępowaniach uregulowanych w rozdziale 5a ustawy, obejmującym postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1-4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Sąd uznał, że art. 9 ust. 1 nie ma zastosowania w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej.

u.p.b. art. 9 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyłącza możliwość stosowania odstępstw od warunków technicznych w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej.

u.p.b. art. 49 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa garażu stanowiła samowolę budowlaną, wymagającą pozwolenia na budowę. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym. Przepisy dotyczące odstępstw od warunków technicznych nie mają zastosowania w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Roboty budowlane stanowiły przebudowę istniejącego garażu. Organy administracyjne naruszyły zasady postępowania, w tym zasadę informowania i pouczania stron. Możliwe było zastosowanie art. 9 Prawa budowlanego w celu legalizacji samowoli budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

nie można zgodzić się z prezentowanym w skardze stanowiskiem, że wykonane przez skarżącego roboty budowlane stanowiły przebudowę istniejącego garażu. nawet rozbiórka tylko części obiektu budowlanego a następnie jego odbudowa nie może być kwalifikowana jako przebudowa. nie było potrzeby informowania skarżącego o treści art. 9 ust. 1 i nast. u.p.b., bowiem ust. 5 art. 9 u.p.b. jednoznacznie stanowi, że: 'Odstępstwa, o którym mowa w ust. 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5a.' regulacja zawarta w art. 48 ust. 4 u.p.b. ma charakter związany

Skład orzekający

Maria Mysiak

przewodniczący sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Stefan Kłosowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej poprzez odstępstwa od przepisów technicznych oraz związany charakter procedury nakazu rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i braku możliwości zastosowania art. 9 Prawa budowlanego w takich przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i podkreśla ścisłe ramy prawne postępowania legalizacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Samowola budowlana: dlaczego nie da się zalegalizować garażu, nawet jeśli "tylko" go przebudowałeś?

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Sz 505/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Maria Mysiak /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1308/21 - Wyrok NSA z 2024-02-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 5 ust. 9, art. 9 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1-4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 8, art. 9, art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej jako "u.p.b.", nakazał J. K. (dalej jako "strona", "skarżący") rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażu dwustanowiskowego z nadbudowaną częścią gospodarczą, zlokalizowanego na działkach nr [...] oraz nr [...] przy ul. [...] w M. , gm. D..
Od ww. decyzji skarżący odwołał się wskazując, że w toku postępowania legalizacyjnego złożył wymaganą dokumentację budowlaną, która z powodu braków i nieprawidłowości została zakwestionowana przez PINB w K. . Po otrzymaniu od tego organu postanowienia z dnia [...] lipca 2019 r., skontaktował się z architektem, która zobowiązała się uzupełnić ww. dokumentację budowlaną, jednak po rozmowie z PINB w K. , odmówiła uzupełnienia projektu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 2056), dalej jako "k.p.a.", oraz art. 48 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 u.p.b., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że w dniu [...] grudnia 2016 r. PINB w K. przeprowadził oględziny robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w M. , w wyniku których stwierdził, że: "Na działkach nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w M. ich właściciel Pan J. K. w południowo-wschodnim narożniku działek po rozbiórce starego murowanego dwustanowiskowego garażu z poddaszem w jego miejsce wybudował nowy dwustanowiskowy garaż z poddaszem. Wymurowane są ściany przyziemia oraz szczytowe. Wykonany jest strop żelbetowy, żerański. Obiekt ma częściową więźbę dachową w postaci krokwi bez łat i pokrycia. Wymiary obiektu 7,26m x 9,15m, wys. ca 6,5m. Stan budynku surowy, częściowo zamknięty (wstawione wrota garażowe)".
Poza tym w trakcie kontroli organ powiatowy ustalił, że skarżący po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego garażu, wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r., wystąpił do Starosty [...] o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W dniu przeprowadzania kontroli inwestor nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę i oświadczył, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, przystąpił do robót rozbiórkowych, gdyż jego stary garaż zaczął się walić i w związku z tym całkowicie go rozebrał, pozostawiając jedynie małą część jednej ściany szczytowej, wschodniej i w miejsce starego garażu wybudował całkiem nowy wyżej opisany obiekt.
W celu umożliwienia inwestorowi doprowadzenia samowolnie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem, PINB w K. , postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. ust. 2 i 3 u.p.b., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na samowolnej budowie ww. garażu dwustanowiskowego z nadbudową gospodarczą na dz. nr [...] i na [...] w M. przy ul. [...] i zobowiązał inwestora do przedłożenia, w terminie do dnia [...] kwietnia 2017 r.:
- zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego garażu dwustanowiskowego,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżący przedłożył projekt budowlany garażu dwustanowiskowego wraz z nadbudową poddasza na cele gospodarcze, wybudowanego samowolnie na dz. nr [...] i [...] przy ul. [...] w M. . PINB w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 u.p.b. i sprostowanym postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., wezwał skarżącego do usunięcia wskazanych w tym postanowieniu nieprawidłowości. W dniu [...] września 2018 r. skarżący przedłożył cztery egzemplarze poprawionego projektu budowlanego samowolnie wybudowanego garażu dwustanowiskowego z nadbudową gospodarczą. Na spotkaniu w dniu [...] października 2018 r. z PINB w K. i autorami projektu skarżący złożył wniosek o wycofanie ww. projektu budowlanego, projekt został mu zwrócony.
Skarżący, korzystając z przysługującego mu prawa, wraz ze złożonym odwołaniem od decyzji organu powiatowego, przedłożył dokumenty nakazane postanowieniem PINB w K. z dnia [...] styczniu 2017 r., w tym projekt architektoniczno-budowlany. Ponieważ ww. okoliczność mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jednocześnie organ powiatowy nie zapoznał się z przedłożoną przez inwestora dokumentacją, ZWINB w S., decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], uchylił ww. decyzję PINB w K. z dnia [...].12.2018r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując między innymi, że rozpatrując ponownie sprawę organ powiatowy winien rozważyć czy do kręgu stron tego postępowania nie włączyć właścicieli nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej nr. ewid. gruntu [...].
PINB w K. , przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, poddał weryfikacji nowy projekt architektoniczno-budowlany i stwierdził, że projekt ten zawiera braki oraz szereg nieprawidłowości uniemożliwiających jego zatwierdzenie. Mając na względzie art. 49 ust. 3 u.p.b., postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], organ powiatowy nałożył na skarżącego obowiązek dostosowania projektu budowlanego do zgodności z wydaną decyzja o warunkach zabudowy oraz do obowiązujących przepisów prawa, poprzez usunięcie wskazanych nieprawidłowości, w terminie 30 dni od daty otrzymania tego postanowienia. W odpowiedzi skarżący przedłożył organowi powiatowemu pismo autorki projektu budowy o treści: "W związku z niemożliwością spełnienia przepisów zawartych w Warunkach Technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. odstępuję od umowy ustnej z lutego 2019 r. dotyczącej wykonania projektu budowlanego (legalizacja samowoli budowlanej) garażu dwustanowiskowego z nadbudową o funkcji gospodarczej w M. przy ul. [...], dz. nr [...] i [...]". Ponieważ skarżący nie wykonał nałożonego obowiązku, zatem PINB w K. , wypełniając dyspozycje art. 48 ust. 1 i 4 u.p.b., nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażu dwustanowiskowego z nadbudowaną częścią gospodarczą, zlokalizowanego na działkach na [...] oraz [...] przy ul. [...] w M. , gm. D..
Dalej organ II instancji wskazał, że na wybudowanie garażu dwustanowiskowego z nadbudowaną częścią gospodarczą, wymagane jest pozwolenie na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Z akt sprawy wynika, że skarżący na wybudowanie ww. obiektu nie posiada takiego pozwolenia. W związku z tym PINB w K. , postanowieniem z dnia z dnia [...] stycznia 2017 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. ust. 2 i 3 u.p.b., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] kwietnia 2017 r., określonych dokumentów, w celu umożliwienia inwestorowi doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skarżący nie przedłożył projektu budowlanego samowolnie wybudowanego garażu dwustanowiskowego odpowiadającego przepisom prawa budowlanego. Zasadnie zatem PINB w K. , na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 u.p.b., wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu organ odwoławczym wskazał, że przedmiotowy garaż dwustanowiskowy z nadbudową gospodarczą, wybudowany na dz. nr [...] oraz dz. nr [...] przy ul. [...] w M. narusza przepisy techniczno-budowlane, zatem - w świetle art. 48 ust. 2 u.p.b. - w takim przypadku nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do tej samowoli budowlanej.
J. K. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 , art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ administracyjny zasad praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, pominięcie słusznego interesu obywatela, brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a także brak udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek,
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 i nast. ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Uzasadniając skargę podniósł, że nie posiada fachowej wiedzy z zakresu prawa budowlanego, pozwalające właściwie zakwalifikować wykonane roboty budowlane, dlatego też poddał się narracji organów, że mamy do czynienia z budową garażu. Tymczasem mamy do czynienia z przebudową garażu istniejącego dotychczas, który to obiekt musiał być poddany częściowej rozbiórce z uwagi na występujące zagrożenia zdrowia i życia.
Zarzucił, że pomimo posiadania takiej wiedzy, organy administracyjne zaniechały poinformowania go o treści art. 9 u.p.b., umożliwiającego uzyskanie odstępstw w toku postępowania legalizacyjnego. W związku brakami informacyjnymi w tym zakresie organy doprowadziły do sytuacji, w której "zmuszono" skarżącego do przedkładania projektów budowlanych, które w sytuacji faktycznej przebudowy były nie do zrealizowania na podstawie wymogów stawianych przez te organy, w szczególności w zakresie umiejscowienia obiektu. Stąd w aktach sprawy znajdują się projekty, z których architekci się wycofywali, stwierdzając że wymogi organów są nie do zrealizowania. Takie zachowanie organów godzi w zasadę zaufania stron do władzy publicznej. Tymczasem zastosowanie przepisu art. 9 u.p.b., pozwoliłoby nałożenie na stronę takich wymagań, które byłyby do spełnienia i wtedy skarżący mógłby przedstawić odpowiedni projekt, umożliwiający legalizację przebudowanego garażu. Ustalenie zamiennych wymogów stanowiłoby realizację zasady praworządności, zasadę działania w sposób budzący zaufanie stron, a także zasadę należytego informowania i pouczania stron o ich prawach oraz obowiązkach, w szczególności wyjaśniania oraz udzielania wskazówek w zakresie przepisów prawa.
Z zarzutem naruszenie ww. przepisów postępowania wiąże się zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż na gruncie rozpoznawanej sprawy, prawidłowe procedowanie przez organ administracyjny powinno umożliwić zastosowanie art. 9 ust. 1 i nast. u.p.b. Organ administracyjny powinien w toku postępowania, w oparciu o zasady postępowania administracyjnego, dokonać rozważenia czy możliwe jest zastosowanie odstępstw, pouczyć stronę o takiej możliwości, przedstawić stronie wskazówki i zalecenia związane z omawianą instytucją, a także podjąć z urzędu działania, które mogą zmierzać do dokonania odstępstw od wymogów technicznych celem zalegalizowania samowoli budowlanej. Na gruncie rozstrzyganej sprawy, możliwość dokonania tych odstępstw jawi się jako oczywista w świetle dokonanie tej oceny w oparciu o przesłanki ukształtowania nieruchomości, cech obiektu, stanu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, a także ocenę techniczną obiektu, będącego przedmiocie postępowania legalizacyjnego. Mamy bowiem do czynienia z realizacją inwestycji w miejscu istniejącego wcześniej budynku o tej samej funkcji, przy wymiarach i usytuowaniu budynku zbieżnych z poprzednimi wymiarami i usytuowaniem. Oznacza to, że przedmiotowa inwestycja "powtarza" usytuowanie wcześniejszego obiektu względem odległości od granic działek sąsiednich. Lokalizacja garażu pozwala na zachowanie ładu przestrzennego, który ani wcześniej ani obecnie nie jest zaburzony, a wręcz przeciwnie tworzy on harmonijną całość, nie przeszkadzając obiektywnie działkom sąsiednim i nie powodując nowych uciążliwości ani ograniczeń dla właścicieli sąsiednich działek.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r (data wpływu do Sądu) skarżący zarzucił zawarcie w decyzji organu I instancji kłamliwych danych (wyburzony budynek całkowicie - pozostawiając jedynie małą cześć ściany szczytowej wschodniej). Istnienie w dokumentach nieprawidłowości w odległościach garażu od granic działek, ponieważ inspektor nigdy nie zmierzył faktycznych odległości oraz sprzecznych wymiarów garażu (wysokość).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności
z prawem wykazała, że akt ten nie narusza ani przepisów wskazywanych w skardze, ani innych przepisów, co w konsekwencji prowadzić musiało do oddalenia skargi.
Przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego - garażu dwustanowiskowego z nadbudowaną częścią gospodarczą, zlokalizowanego na działkach nr [...] oraz nr [...] przy ul. [...] w M. , gm. D..
Organ nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli legalności budowy, na stanowiącej własność skarżącego działce, stwierdził, że ww. obiekt stanowi samowolę budowlaną. Konsekwencją tych ustaleń było wszczęcie postępowania, a następnie nałożenie postanowieniem obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b.
W ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane w trakcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego a dotyczące faktu wybudowania bez pozwolenia na budowę na działkach nr [...] oraz nr [...] w M. garażu dwustanowiskowego z nadbudowaną częścią gospodarczą. Nie można zgodzić się z prezentowanym w skardze stanowiskiem, że wykonane przez skarżącego roboty budowlane stanowiły przebudowę istniejącego garażu. Skarżący sam przyznał, że z uwagi na zły stan techniczny istniejącego poprzednio garażu dokonał jego rozbiórki i rozpoczął budowę nowego obiektu. Zapisy o takiej treści znalazły się również w protokole oględzin sporządzonym przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2016 r. Nadto dołączona do tego protokołu dokumentacja zdjęciowa potwierdza fakt wybudowania nowego obiektu, a nie przebudowę obiektu istniejącego. Podkreślenia wymaga, że nawet rozbiórka tylko części obiektu budowlanego a następnie jego odbudowa nie może być kwalifikowana jako przebudowa. Z chwilą bowiem rozebrania części obiektu budowlanego nie można mówić o istniejących obiekcie budowlanym, a co najwyżej o jego części. Natomiast przebudowa może dotyczyć wyłącznie obiektu istniejącego.
W świetle powyższego nie budzi również wątpliwości Sądu, że na wykonane roboty budowalne wymagane było pozwolenie na budowę. Jak stanowi bowiem przepis art. 28 ust. 1 u.p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 u.p.b. Pozwolenia na budowę nie wymagają obiekty, o których mowa w art. 29 u.p.b., a art. 30 tej ustawy wymienia obiekty, których wybudowanie wymaga zgłoszenia.
Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło garażu. Oznacza to, że nie należy on do obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i na jego wybudowanie wymagane było uprzednie uzyskanie takiego pozwolenia. Skoro tak, to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wdrożenie procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 48 i 49 u.p.b., co też organ I instancji uczynił nakładając, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., na skarżącego obowiązek przedłożenia zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź decyzji o warunkach zabudowy (w przypadku braku planu miejscowego), czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, zatem zastosowanie znalazł art. 48 ust. 4 u.p.b., który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29
ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Skoro skarżący nie wykonał wymaganych ustawą czynności, określonych w postanowieniu organu powiatowego, zatem organ ten nie miał innej możliwości, jak zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b. orzec nakaz rozbiórki określony w art. 48 ust. 1 u.p.b.
Takie stanowisko jest powszechnie podzielane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się bowiem, że regulacja zawarta w art. 48 ust. 4 u.p.b. ma charakter związany, bowiem orzekający w sprawie organ w przypadku zaistnienia zdarzenia wskazanego w hipotezie tego przepisu, to jest niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 u.p.b., nie ma możliwości innego rozstrzygnięcia niż wskazane w ust. 1, to jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 404/20).
Podobnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 707/18 uznając, iż procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 u.p.b. nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury legalizacyjnej, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Taka też właśnie sytuacja zaszła w badanej sprawie. Mimo przedłużania terminu skarżący w toku postępowania nie przedłożył projektu budowlanego spełniającego wymagania wskazane w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2017 r. a wynikające z art. 48 ust. 3 u.p.b.
Zdaniem Sądu, nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasad ogólnych wymienionych w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie doszło do naruszenia wymienionych w nich zasad postępowania. Organy podjęły działania w celu zebrania materiału dowodowego wystarczającego do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, a następnie wydania decyzji postępowanie to kończące. Zebrany materiał dowodowy został przez organy rozpatrzony w sposób nie naruszający zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślić należy, że istotne dla sprawy okoliczności, tj. wybudowanie garażu bez pozwolenia na budowę oraz niewykonanie przez skarżącego obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., zostały w toku postępowania prawidłowo ustalone. Natomiast takie fakty, jak: w jakiej dokładnie odległości od granicy działki skarżący samowolnie wybudował garaż oraz w jakiej dokładnie wysokości, nie mają istnego znaczenia w sprawie. Ewentualne nieścisłości w tym zakresie nie wpływają na kwalifikację wybudowanego obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę oraz nie podważają prawidłowości prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Dodać można, że nieścisłości te mogły zostać wyjaśnione gdyby skarżący wykonał nałożony na niego postanowieniem obwiązek i przedłożył projekt budowlany, który zapewne zawierałby wszystkie wymiary zgodne z rzeczywistością.
Wyjaśnienia nadto wymaga, że nie było potrzeby informowania skarżącego o treści art. 9 ust. 1 i nast. u.p.b., bowiem ust. 5 art. 9 u.p.b. jednoznacznie stanowi, że: "Odstępstwa, o którym mowa w ust. 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5a." W kontrolowanej sprawie właśnie przepisy Rozdziału 5a, regulujące postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy, stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym możliwości legalizacji samowoli budowlanej nie jest dopuszczalne stosowanie odstępstw od wymagań ustalonych warunkami technicznymi.
Zaskarżona decyzja została też w sposób prawidłowy uzasadniona wraz z wystarczającym wyjaśnieniem stanu faktycznego. W efekcie organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując decyzję organu I instancji w mocy.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o oddaleniu skargi - na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę