II SA/Sz 500/22

II SA/Sz 500/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1, art. 271 ust. 1 kt 1 i ust. 2, art. 274 pkt 1, art. 277, art. 552a, art. 561
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 736
par. 15 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] listopada 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Inne z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 5 stycznia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w G. P. G. W. W. P. (dalej "organ") na podstawie art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm., dalej "u.p.w.") ustalił w formie informacji rocznej nr [...] P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej "spółka", "skarżąca") opłatę stałą w wysokości [...] zł za rok 2022 za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego
w miejscowości M. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2018 r., wydanego przez organ.
Spółka złożyła reklamację, w której zarzuciła organowi naruszenie art. 271 ust. 2 u.p.w.
Organ wydał w dniu 5 kwietnia 2022 r. decyzję nr [...],
w której ustalił skarżącemu opłatę stałą za pobór wód podziemnych z ujęcia
w M. w wysokości [...] zł za rok 2022.
W uzasadnieniu organ podał, że spółka korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 8 czerwca 2018 r. Organ ustalił opłatę stałą na podstawie art. 271 ust. 2 u.p.w. w zw. § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 736, dalej "rozporządzenie RM") z zastosowaniem art. 561 pkt 1 u.p.w.
Organ podał, że do danych niezbędne do wyliczenia opłaty stałej za pobór wody podziemnej zalicza się:
1) jednostkową stawkę opłaty,
2) maksymalną ilość wody, która może być pobrana - wyrażoną w m3/s, a wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego,
3) wielkości dostępnych zasobów wód podziemnych,
4) czas wyrażonego w dniach.
Organ wskazał, że przedmiotowa opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 u.p.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500.00 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego
w ilości 0.004167 m3/s. Zgodnie z art. 552a u.p.w., w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód
w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych.
Zgodnie z art. 271 ust. 2 u.p.w., wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych.
W ocenie organu, nie oznacza to jednak, że w obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych uwzględnia się wartość tego stosunku jako samodzielną zmienną, co mogłaby sugerować literalna wykładnia tego przepisu. Uwzględnienie stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych, przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, następuje poprzez wybór odpowiedniej jednostkowej stawki opłaty za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej, określonej w rozporządzeniu RM oraz w art. 561 u.p.w. i zastosowanie tej stawki do obliczeń. Zdaniem organu, taki wniosek wynika z regulacji art. 274 pkt 1 lit.a u.p.w., który wskazuje górne jednostkowe stawki opłaty za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej oraz z będącego konsekwencją tej regulacji § 2 rozporządzenia RM, który określa konkretne jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej.
Organ podał, że w art. 274 pkt 1 u.p.w., podano trzy maksymalne poziomy na jakich mogą zostać określone jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych
w formie opłaty stałej w zależności od tego z jakim będziemy mieli do czynienia stosunkiem ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy ten stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%). Do dnia wejścia
w życie art. 274 pkt 1 u.p.w., t. do dnia 1 stycznia 2024 r. organ zobowiązany jest stosować art. 561 pkt 1 u.p.w. Natomiast w § 2 rozporządzenia RM określono trzy konkretne jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej w zależności od tego z jakim będziemy mieli do czynienia stosunkiem ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy ten stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%). Przy czym zgodnie z przepisem § 15 pkt 1 rozporządzenia RM, jak również w art. 561 pkt 1 u.p.w. do dnia 31 grudnia 2023 r. obowiązuje tylko jedna jednostkowa stawka opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej, w wysokości 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, niezależnie od tego z jakim będziemy mieli do czynienia stosunkiem ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych.
Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie ww. decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 271 ust. 2 u.p.w., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu, iż przepis ten stanowi prawidłowa podstawę zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja nie uwzględnia proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych;
2. art. 7a § 1 K.p.a., przez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku;
3. art. 7 i art. 7 K.p.a., przez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy nie wykonano obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego wpływ na treść wydanie decyzji i ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej (powinno być opłaty stałej – dopisek Sądu).
W uzasadnieniu skarżąca podała, że zgodnie z treścią art. 271 ust. 2 u.p.w, przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za pobraną wodę podziemną należy uwzględnić stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych, a tego organ nie uwzględnił przy obliczaniu opłaty za usługi wodne. Wskazała też, że naliczenie opłaty stałej za pobór wód podziemnych w M. jest nieprawidłowe, gdyż decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego nie dotyczy skarżącej tylko Gminy K.. Skarżąca nie uzdatnia wody pobranej w M. tylko odebraną wodę surową przesyła do stacji uzdatniania w K. .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że do obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych w zaskarżonej decyzji zastosował jednostkową stawkę opłaty w wysokości 500 zł na dobę za 1 m3/s, zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia RM oraz zgodnie z art. 561 pkt 1 u.p.w. Organ celowo zastosował regulację art. 561 pkt 1 u.p.w., który wprost odnosi się do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych do dnia 31 grudnia 2023 r. Przepis ten określa maksymalne stawki opłaty stałej za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych
i powierzchniowych. W przepisie tym ustawodawca różnicuje stawki opłat w zależności od tego, jaki jest pobór wód podziemnych w stosunku do dostępnych zasobów wód podziemnych. Datę obowiązywania art. 561 u.p.w. do dnia 31 grudnia 2023 r.
i umiejscowienie w ustawie Prawo wodne wśród katalogu przepisów przejściowych, dostosowujących i końcowych, należy uznać jako wskazanie organom administracji wodnej na konieczność stosowania art. 561 u.p.w. w celu określania wysokości opłaty stałej do dnia wejścia w życie art. 274 pkt 1 u.p.w., tj. do dnia 1 stycznia 2024 r. Ustawodawca w treści § 15 rozporządzenia RM przewidział stawki dla obliczania opłaty stałej w tożsamej wysokości, co w art. 561 u.p.w., a § 15 wprost odwołuje się do daty 31 grudnia 2023 r. Organ wskazał, że podczas ustalania opłaty stałej dla strony przyjął wartości jakie zostały wskazane w aktach normatywnych, do których stosowania jest obowiązany. Ustawodawca uposażył organy administracji wodnej
w zakresie sposobu ustalania wysokości opłaty stałej w treści art. 561 u.p.w. oraz § 15 rozporządzenia RM . Opłata została zatem obliczona prawidłowo. Organ nie zgodził się z zarzutem skarżącej, iż decyzja na pobór wód podziemnych w M. nie dotyczy skarżącej spółki tylko Gminy K. . Wskazał, że decyzja – pozwolenie wodnoprawne została wydana na rzecz spółki i to na podstawie przedłożonego operatu wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - pobór wód podziemnych opracowanym w marcu 2018 r. przez Z. B..
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów z uwagi na wniosek skarżącej. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy ustalenia skarżącej opłaty stałej w przedmiotowym okresie.
Na wstępie rozważań należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne (Dz. U.
z 2017 r., poz. 1566), było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000 r., str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275).
Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu
z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.
W przepisach u.p.w. wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego
i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.
Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w., jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi
w postaci poboru wód podziemnych. Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust.1 u.p.w.). W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 u.p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Zasady ustalania wysokości opłaty stałej określa art. 271 ust. 2 u.p.w. przewidując, że wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.
Górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne ustawodawca określił w art. 274 u.p.w., przy czym w obowiązującym stanie prawnym norma ta rozpoczyna się od pkt 2. Jednostkowe stawki opłat za usługi wodne określone zostały w rozporządzeniu RM, wydanym na podstawie art. 277 u.p.w. W ocenie Sądu, rozpoznającego sprawę, rozporządzenie RM nie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Podkreślić należy, że w art. 561 u.p.w. określone zostały górne stawki jednostkowe opłat za pobór wód w formie opłaty stałej, które w wypadku wód podziemnych wynoszą 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody, które to stawki mają obowiązywać do dnia 31 grudnia 2023 r.
Bezsporne jest, że z dniem 1 stycznia 2024 r. norma art. 274 u.p.w. ulegnie zmianie poprzez dodanie pkt 1 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2368), który będzie określał górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych, wód powierzchniowych oraz za pobór wód do celów wytwarzania energii.
W myśl § 15 pkt 1 rozporządzenia RM, do dnia 31 grudnia 2023 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej,
z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.
W pozwoleniu wodnoprawnym, którym legitymuje się skarżąca, określono wskaźnik maksymalnego poboru wody w ilości 7.10. m3/h, który przeliczono na 0.001972m3/s zgodnie z art. 552a u.p.w. Ustalenia wysokości należnej opłaty stałej za 2022 r. organ dokonał w oparciu o art. 271 ust. 2 u.p.w. oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia RM oraz art. 561 u.p.w., tj. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni
i maksymalnego poboru określonego w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym po przeliczeniu na m3/s. Zdaniem Sądu, wyliczenie przedmiotowej opłaty było prawidłowe. Skład orzekający w sprawie nie podziela poglądów wyrażanych
w wyroku WSA w Szczecinie wskazanego w skardze, tj. z dnia 25 marca 2021 r.
o sygn. akt II SA/Sz 562/20, w którym kwestionowano podstawę prawną do naliczania opłaty stałej oraz legalność rozporządzenia wykonawczego do ustawy Prawo wodne, bowiem rozporządzenie wykonawcze zostało wydane na podstawie obowiązującego art. 277 u.p.w., który zawiera zarówno delegację do wydania rozporządzenia, jak
i wytyczne co do sposobu ustalenia stawek opłat.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści zastosowanych przepisów.
Nadto, Sąd nie podziela zarzutów skargi, iż decyzja dotycząca poboru wód podziemnych w M. nie dotyczy skarżącej, tylko Gminy K., gdyż do z pozwolenia wodnoprawnego wprost wynika, że zostało ono wydane
z wniosku skarżącej, zaś kwestia, czy skarżąca pobraną wodę uzdatnia, czy też przesyła wodę surową do uzdatniania do stacji uzdatniania przy ul. [...]
w K., nie ma wpływu na zasadność określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych.
W ocenie Sądu, organ nie naruszył przepisów postępowania. Skarżąca nie skonkretyzowała zarzutu związanego brakiem zebrania pełnego materiału dowodowego. Okoliczność, z zebranego materiału dowodowego organ wywiódł inne wnioski niż skarżąca nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania przez organ.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), oddalił skargę.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.