III SA/Łd 637/24

III SA/Łd 637/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a, art. 92b, art. 92c, lp. 6.3.8
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 czerwca 2024 roku nr BP.500.71.2024.0751.LD5.EPUAP w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 20 czerwca 2024 r. nr BP.500.71.2024.0751.LD5.EPUAP Główny Inspektor Transportu Drogowego - po rozpoznaniu odwołania H. W. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 20 marca 2024 r. nr WITD.DI.0152.V0104/6/24 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 7 900 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 7 650 złotych.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
4 grudnia 2023 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy H. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą W. H. W.. Zakres kontroli obejmował okres od dnia 6 grudnia 2022 r. do dnia 5 grudnia 2023 r. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, a także wymagane przepisami prawa dokumenty związane z wykonywaniem przewozów drogowych. W okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli przedsiębiorca zatrudniał kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50. Ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr WITD.DI.P.V010471/247P z 10 stycznia 2024 r.
Decyzją z 20 marca 2024 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 7 900 złotych.
W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej nakłada ona na stronę karę pieniężną na podstawie lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podkreślił, że za niezadeklarowanie kraju rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy odpowiedzialność powinni ponieść kierowcy na podstawie lp. 7.12 załącznika nr 1 do u.t.d. Strona podniosła także, że naruszenie z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. drogowym odnosi się do zasad i warunków używania tachografów (punkt 6.3), a nadto zgodnie z kolumną 4 tego załącznika, stanowi ono bardzo poważne naruszenie (BPN) w myśl rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, oznaczone kodem 2.17. Stosownie z kolei do załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, w grupie naruszeń przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 (tachograf) pod nr 17, dotyczącym naruszenia "niespełnianie wymogu ręcznego wprowadzenia danych w stosownych przypadkach", jako podstawę prawną wskazano art. 34 ust. 3, który to nie odnosi się do kwestii wprowadzania symboli rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy. W związku z tym w ocenie pełnomocnika strony, przypadki braku deklaracji państwa rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy nie mogą być kwalifikowane jako naruszenie z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił powyższą decyzję i nałożył na stronę karę w wysokości 7 650 zł. Organ odwołał się do treści art. 92a, art. 92b i art. 92c u.t.d. Wskazał jednocześnie, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy z art. 189 § 2 k.p.a.
Odnośnie naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że naruszenie to dotyczy niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie i jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 800 złotych - za każdą zmianę.
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności pisma ze Starostwa Powiatowego w Bełchatowie z 20 listopada 2023 r., wykazu pojazdów przedstawionego do kontroli przez przedsiębiorcę, wiadomości e-mail kontrolującego z dnia 8 stycznia 2024 r., wiadomości e-mail kontrolowanego z 9 stycznia 2024 r. oraz załączonych do niej faktur VAT stwierdził, że przedsiębiorca nie zgłosił do licencji nr 0008007 na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy faktu sprzedaży pojazdu: - marki Mercedes o nr rej. [...] w dniu 17. Sierpnia 2021 r.; -marki Mercedes o nr rej. [...] w dniu 10 maja 2023 r., - marki Mercedes o nr rej. [...] w dniu 1 marca 2023 r. Kara łączna za powyższe naruszenie z lp. 1.5 wynosi 2 400 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że polega ono na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych. Organ ustalił, że z karty kierowcy R. K. wynika, że kierowca ten w dniu 20 lipca 2023 r. o godzinie 06:07 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 - godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 10 godzin i 47 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 19:20 dnia 20 lipca 2023r. do godziny 06:07 dnia 21 lipca 2023 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 13 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli i prowadzonego postępowania administracyjnego nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych.
Odnośnie naruszenia lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wyjaśnił, że naruszenie to polega na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych. Organ odwoławczy wskazał, że ponowna analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy (organ I instancji błędnie omyłkowo wskazał, że naruszenie stwierdzono w wyniku analizy wykresówki): 1) M. K. wykazała, że kierowca ten w dniu 19 września 2023r. o godzinie 07:09 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego mógł odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 44 minuty, tj. od godziny 22:25 dnia 19 września 2023r. do godziny 07:09 dnia 20 września 2023 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 16 minut. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. 2) M. S. wykazała, że w dniu 14 lipca 2023 r. o godzinie 18:10 kierowca ten rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego mógł odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 43 minuty, tj. od godziny 09:27 dnia 15 lipca 2023 r. do godziny 18:10 dnia 15 lipca 2023 r. Oznaczało, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. 3) T. K. wykazała, że w dniu 4 września 2023 r. o godzinie 02:32 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego mógł odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 23 minuty, tj. od godziny 18:09 dnia 4 września 2023 r. do godziny 02:32 dnia 5 września 2023 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 37 minut. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. Organ odwoławczy ustalił, że kara za powyższe naruszenie sankcjonowane na podstawie lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wynosi łącznie 300 zł. Przedsiębiorca podczas kontroli i prowadzonego postępowania administracyjnego nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że naruszenie to dotyczy skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, o czas do 1 godziny, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 150 złotych. Ponowna analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy: 1) R. W. wykazała, że kierowca ten w dniu 14 lipca 2023 r. o godzinie 03:05 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 57 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 18:08 dnia 14 lipca 2023 r. do godziny 03:05 dnia 15 lipca 2023 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 minuty. Kara za to naruszenie wynosi 150 złotych. 2) R. W. wykazała, że kierowca ten w dniu 11 sierpnia 2023 r. o godzinie 03:33 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 57 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 18:36 dnia 11 sierpnia 2023 r. do godziny 03:33 dnia 12 sierpnia 2023 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 minuty. Kara za to naruszenie wynosi 150 złotych. 3) M. K. wykazała, że kierowca ten w dniu 4 lipca 2023 r. o godzinie 06:52 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 37 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 22:15 dnia 4 lipca 2023 r. do godziny 06:52 dnia 5 lipca 2023 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 23 minuty. Kara za to naruszenie wynosi 150 złotych. Kara pieniężna nałożona na stronę za naruszenia sankcjonowane na podstawie lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 450 zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że naruszenie to polega na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych oraz za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 350 złotych. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy: 1) M. K. po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, iż kierowca ten w dniu 31 sierpnia 2023 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 26 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 56 minut w okresie od godziny 16:02 do godziny 23:46. Kara za to naruszenie wynosi 700 złotych. 2) T. K. po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, iż kierowca ten w dniu 9 sierpnia 2023 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przemy o 9 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 39 minut w okresie od godziny 14:13 do godziny 18:52. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. 3) T. K., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, iż kierowca w dniu 10 sierpnia 2023 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 11 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 41 minut w okresie od godziny 12:24 do godziny 17:32. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. 4) P. K. po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, iż kierowca ten w dniu 29 sierpnia 2023 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 37 minut w okresie od godziny 11:16 do godziny 16:12. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. 5) J. K. po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, iż kierowca ten w dniu 13 września 2023 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut w okresie od godziny 12:57 do godziny 17:39. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. 6) M. S. po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, iż kierowca ten w dniu 26 sierpnia 2023 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 8 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 38 minut w okresie od godziny 00:22 do godziny 06:37. Kara za to naruszenie wynosi 100 złotych. Organ ustalił, że łączna kara pieniężna nałożona na stronę za naruszenie sankcjonowane na podstawie lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wynosi 1200 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. organ powołał treść art. 34 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. Organ odwołał się też do treści art. 34 ust. 5 i ust. 7 ww. rozporządzenia wyjaśnił, że naruszenie to polega na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy i sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 50 złotych - za każdy wpis.
Organ odwoławczy po dokonaniu ponownej analizy okazanych do kontroli danych cyfrowych z kart kierowców szczegółowo na stronie 17 i 18 w poz. 1-24 zaskarżonej decyzji wykazał, którzy kierowcy dopuścili się naruszenia z lp.6.3.8.
Ponadto organ odwoławczy zważył, że organ I instancji błędnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że kierowca:
1) R. B. w dniu 1 lipca 2023 r. nie wprowadził w tachografie cyfrowym symbolu Państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy;
2) M. G. w dniu 20 września 2023 r. nie wprowadził w tachografie cyfrowym symbolu Państwa zakończenia dziennego okresu pracy;
3) T. K. w dniu 3 sierpnia 2023 r. nie wprowadził w tachografie cyfrowym symbolu Państwa zakończenia dziennego okresu pracy;
4) A. O. w dniu 1 lipca 2023 r. nie wprowadził w tachografie cyfrowym symbolu Państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy;
5) R. W. w dniu 14 września 2023 r. nie wprowadził w tachografie cyfrowym symbolu Państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy.
Zdaniem GITD doszło do 24, a nie jak wskazał organ I instancji 29 przypadków naruszenia opisanego w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara pieniężna nałożona na stronę za naruszenia sankcjonowane na podstawie lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 1 200 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwołał się do treści art. 81 ust. 1 - 5 i art. 82 u.p.r.d. i wskazał, że naruszenie to polega na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd i sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 złotych. Organ odwoławczy wskazał, że po analizie dowodu rejestracyjnego pojazdu o nr rej. [...], a także na podstawie informacji ze strony HistoriaPojazdu.gov.pl stwierdził, że badanie techniczne pojazdu o nr rej. [...] zostało przeprowadzone w dniu 26 lutego 2022 r. i było ono ważne do dnia 26 lutego 2023 r. (organ I instancji omyłkowo wskazał w decyzji dzień 26 marca 2023 r.). Kolejne badanie techniczne tego pojazdu przeprowadzono jednak dopiero w dniu 6 marca 2023 r. W okresie od 27 lutego 2023 r. do 5 marca 2023 r. pojazd ten nie posiadał więc ważnego badania technicznego. Z okazanych do kontroli danych cyfrowych wynika natomiast, że przedsiębiorca w dniach 2 marca 2023 r. i 3 marca 2023 r. pojazdem tym wykonywał przewozy. Doszło zatem niewątpliwie do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Kara pieniężna nałożona na stronę wynosi zatem 2 000 złotych.
Organ stwierdził, że kara pieniężna za wszystkie stwierdzone naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wynosi 7 650 zł.
W ocenie organu w odwołaniu strona nie wskazała na żadne okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa:
a. art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez co naruszono interes społeczny i słuszny interes skarżącej;
b. art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania administracyjnego, które nie budzi zaufania obywateli do organów państwa w szczególności poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy z pominięciem okoliczności przemawiających na korzyść skarżącej przy całkowitym pominięciu argumentacji skarżącej, w tym ustalenia, w którym Państwie miało dojść do naruszeń, za które w myśl treści lp.6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d. organ nałożył karę pieniężną;
c. art. 61 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 i 81 k.p.a. przez wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu bez jednoczesnego dopuszczenia wszelkich dowodów, które mogły by przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w tym dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony postępowania i tym samym uniemożliwienia w tym zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;
d. art. 81a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia uzasadnionych wątpliwości powstałych w toku postępowania na korzyść skarżącej;
e. art. 92 a ust. 1, 7 i 11 w zw. z naruszeniem ujętym pod lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż można nałożyć na skarżącą karę tam opisaną w przypadku, gdy po pierwsze brak jest danych uzasadniających przypuszczenie, że do naruszeń doszło na terytorium Polski, a po drugie za naruszenia opisane pod lp. 6.3.8. odpowiedzialność ponoszą bezpośrednio kierowcy;
f. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie - wyrażające się w utrzymaniu w mocy skarżonej decyzji w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia.
g. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie, a tym samym zaniechanie umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie w przypadku gdy zachodziły w sprawie okoliczności, które wyłączały winę skarżącego za zarzucane jej uchybienia;
- błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na wadliwym przyjęciu, iż skarżąca jest podmiotem, który jest odpowiedzialny za naruszenia, których dopuszczają się kierowcy w przypadku gdy za niezadeklarowanie kraju rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy odpowiedzialność powinni ponieść kierowcy na podstawie l.p. 7.12 załącznika nr 1 do u.t.d.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 20 czerwca 2024 r. uchylająca decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z 20 marca 2024 r. i nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 7 650 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm., dalej u.t.d.), która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Z tym, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć kwot określonych w art. 92a ust. 5 u.t.d., uzależnionych od średniej liczby kierowców zatrudnionych przez kontrolowany podmiot w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, suma tych kar nie może przekroczyć 20 000 zł (art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d.).
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy wykonującego przewóz w imieniu przedsiębiorcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne ustalono w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz załącznika nr 3 do ustawy.
Zaznaczyć należy, że celem sankcji określonych w ustawie o transporcie drogowym jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy. Podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca ponosi ryzyko osobowe, to znaczy obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich działań. Podmiot ten zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów prawa i powinien w taki sposób organizować i nadzorować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków (por. wyroki NSA z 21 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 280/16 i z 17 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3242/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz drogowy z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Należy zaznaczyć, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącej z odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, a powody takiego stanu rzeczy zostały przez organ szczegółowo omówione w kontrolowanej decyzji.
Na wstępie Sąd zaznacza, że skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych organu ani oceny prawnej dokonanej w zaskarżonej decyzji GITD, co do naruszeń sklasyfikowanych pod lp. 1.5, 5.5, 5.6, 5.7, 5.11 i 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., które zostały ponownie przeanalizowane przez organ II instancji i organ uznał, że zostały prawidłowo ustalone. Stwierdzenie wobec skarżącej tych naruszeń nie budzi również zastrzeżeń rozpoznającego niniejszą sprawę Sądu. Odnośnie naruszenia z lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. to zasadnie przyjęto, że badanie techniczne pojazdu o nr rej. [...] było ważne do dnia 26 lutego 2023 r. Kolejne badanie techniczne tego pojazdu przeprowadzono jednak dopiero w dniu 6 marca 2023 r. W okresie 27 lutego 2023 r. do 5 marca 2023 r. pojazd ten nie posiadał więc ważnego badania technicznego, zatem karę 2000 zł nałożono na skarżącą zasadnie.
Sąd uznał również za prawidłowe ustalenia organu dotyczące naruszenia z lp. 1.5.załącznika nr 3 do u.t.d. Skarżąca nie zgłosiła do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy faktu sprzedaży pojazdu: marki Mercedes o nr rej. [...] w dniu 17 sierpnia 2021 r., marki Mercedes o nr rej. [...]w dniu 10 maja 2023 r., marki Mercedes o nr rej. [...] w dniu 1 marca 2023 r.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwalifikacji 24 naruszeń polegających na niewprowadzeniu przez kierowców symbolu państwa, w których zakończyli dzienny okres pracy bądź rozpoczynali i kończyli dzienny okres pracy, tj. naruszenie identyfikowane pod poz. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., czyli jako "Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis". Należy zaznaczyć, że w zakresie naruszeń z lp. 6.3.8 organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w tej części uznając, że w sprawie doszło do 24, a nie 29 przypadków naruszeń lp. 6.3.8.
W zakresie naruszenia z lp. 6.3.8. skarżąca wskazała, że za niezadeklarowanie kraju rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy odpowiedzialność ponoszą kierowcy w oparciu o treść l.p. 7.12 załącznika nr 1 do u.t.d. Naruszenie z l.p. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. odnosi się do zasad i warunków używania tachografów - pkt 6.3 - a nadto zgodnie z kolumną 4 tego załącznika, stanowi ono bardzo poważne naruszenie w myśl rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej 2016/403 oznaczone kodem 2.17. W oparciu o załącznik nr 1 do rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej 2016/403 w grupie naruszeń przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 pod nr 17, dotyczącym naruszenia "niespełnianie wymogu ręcznego wprowadzenia danych w stosowanych przypadkach", jako podstawę prawną wskazano art. 34 ust. 3, który to nie odnosi się do kwestii wprowadzenia symboli rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy. Przypadki braku deklaracji państwa rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy nie mogą być kwalifikowane jako naruszenie z l.p. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto, zdaniem strony, nie jest wykazane w żaden sposób, gdzie tzn. w jakim kraju miało dojść do naruszenia obowiązków, z których to organ nalicza kary w stosunku do skarżącej.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko organu co do zastosowania poz. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., jako "Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis" - jest prawidłowe.
Podkreślić trzeba, o czym mowa powyżej, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonych w sprawie decyzji był art. 92a ust. 1 u.t.d. Jednocześnie w myśl art. 92a ust. 7, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W niniejszej sprawie do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej doszło w rezultacie kontroli w przedsiębiorstwie przeprowadzonej przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. Kary pieniężne za naruszenia stwierdzone podczas kontroli uregulowane zostały w Rozdziale 11 w art. 92a u.t.d. W świetle ww. art. 92a ust. 1 u.t.d., kara ta została zatem nałożona na skarżącą jako na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a do określenia jej wymiaru miał zastosowanie załącznik nr 3 do u.t.d. Ta ogólna uwaga jest o tyle istotna, że służy wskazaniu, że w sprawie prawidłowo zidentyfikowano zarówno sam fakt naruszenia, jak i podstawę prawną wymierzenia z tego tytułu kary pieniężnej.
Wskazać też należy, że przepisy u.t.d. zawierają trzy załączniki (1, 3 i 4), w których określono wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń. Adresatem poszczególnych załączników są różne podmioty, adekwatnie do treści podstawy prawnej, która w danej sprawie ma zastosowanie.
Jeśli więc ukaranym ma być kierujący wykonujący przewóz drogowy (art. 92 ust. 1 u.t.d.), to wówczas kwalifikację kary i jej wymiar, a także wagę naruszenia ustala się na podstawie załącznika nr 1 do u.t.d. Z kolei w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, czyli podmiotu, o jakim mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., stosowną podstawę do kwalifikacji, wymiaru kary i ustalenia wagi naruszenia stanowi załącznik nr 3 do u.t.d. W przypadku zaś zarządzającego transportem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.) adekwatny jest załącznik nr 4.
Tym samym sposób kwalifikacji naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego zależy bezpośrednio od tego, z jakim podmiotem wiąże się stwierdzone przez właściwe organy administracji naruszenie. Inaczej rzecz ujmując, organy administracji zobligowane są zastosować taką kwalifikację prawną stwierdzonego naruszenia, która mieści się w opisie pozycji załącznika adekwatnego dla podmiotu, w stosunku do którego to naruszenie stwierdzono, nawet jeśli w innym załączniku istnieje pozycja precyzyjniej opisująca dane naruszenie.
Tak też miało miejsce w niniejszej sprawie. Podmiotem, w stosunku do którego przeprowadzono kontrolę w przedsiębiorstwie była bowiem skarżąca wykonująca przewozy drogowe. To spowodowało, że ponosząc odpowiedzialność za naruszenia kierowców wykonujących przewóz w jej imieniu polegające na nierejestrowaniu symboli państw rozpoczęcia bądź zakończenia przewozu, w stosunku do skarżącej, a nie tych kierowców, organ był zobligowany ustalić kwalifikację prawną stwierdzonych uchybień oraz wynikające z tego konsekwencje.
Słusznie więc, w ocenie Sądu, organ przyporządkował powyższe do pozycji lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., ponieważ tak wynika z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d.
Niezależnie od tego należy stwierdzić, że w załączniku nr 1 do u.t.d. pod pozycją lp. 7.12 (Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d., wysokości grzywien za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń) wskazano naruszenie polegające na okazaniu podczas kontroli wykresówki, wydruku z tachografu lub karty kierowcy, które nie zawierają wprowadzonych ręcznie bądź automatycznie wszystkich wymaganych danych dotyczących okresów aktywności kierowcy lub symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy lub symbolu państwa, którego granicę kierowca przekroczył – za każdy dzień podlegający kontroli. W tym jednak przypadku naruszenie i jego konsekwencje powiązane są bezpośrednio z kierującym wykonującym przewóz drogowy. Wymiar kary jest w tym wypadku różny (lp. 6.3.8 zał. nr 3 - 50 zł za każdy stwierdzony przypadek; lp. 7.12 załącznika nr 1 – 100 zł za każdy dzień podlegający kontroli). Natomiast w obu ww. przypadkach naruszenia te kwalifikuje się jako BPN - bardzo poważne naruszenie.
W kontekście określenia wagi naruszenia trzeba z kolei wskazać, że w załączniku nr I pkt 2 do rozporządzenia 2016/403 umieszczona została Grupa naruszeń przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 (tachograf). W ww. grupie naruszeń dokonano podziału na naruszenia: Instalacja tachografu, Użytkowanie tachografu, karty kierowcy lub wykresówki, Przedstawienie informacji, Wadliwe działanie.
Poz. 2.17 załącznika nr I pkt 2 do rozporządzenia 2016/403, do której odnosi się sporne w sprawie naruszenie z poz. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. - opisane jest jako "Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych w stosownych przypadkach" i zakwalifikowane do grupy naruszeń "Użytkowanie tachografu, karty kierowcy lub wykresówki". Natomiast powołana przez skarżącego poz. 2.23 załącznika nr I pkt 2 do rozporządzenia 2016/403 odnosi się do poz. 7.12 załącznika nr 1 do u.t.d., a nie załącznika nr 3 do u.t.d. i została opisana jako naruszenie polegające na tym, że "Zapisy nie zawierają symboli państw, w których rozpoczął się i zakończył dzienny okres pracy kierowcy" i zakwalifikowane do grupy naruszeń "Przedstawienie informacji".
Odnotować należy, że w załączniku nr I do rozporządzenia 2016/403 waga naruszeń ukształtowana została inaczej niż na gruncie przepisów u.t.d. W przypadku naruszenia 6.3.8 z załącznika nr 3 jest ona identyczna z poz. 2.17 załącznika nr I do rozporządzenia 2016/403 i została określona jako bardzo poważne naruszenie (BPN). W odniesieniu do poz. 7.12 z załącznika nr 1 do u.t.d. wskazuje się również bardzo poważne naruszenie (BPN), ale adekwatna w tym zakresie pozycja 2.23 załącznika nr I do rozporządzenia 2016/403 określa wagę naruszenia w stopniu poważnym (PN).
W stanie faktycznym sprawy wskazana wyżej rozbieżność nie ma jednak znaczenia, ponieważ kwalifikacja spornego naruszenia została dokonana w oparciu o prawidłową podstawę prawną, tj. lp. 6.3.8 załącznika nr 3 w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., co do której nie ma rozbieżności w stosunku do odpowiadającej jej pozycji 2.17 w załączniku nr I do rozporządzenia 2016/403.
Ponadto co do zasady odniesienia zawarte w czwartej kolumnie załącznika nr 3 nie mają żadnego wpływu na proces sankcjonowania naruszeń warunków lub obowiązków przewozu drogowego. Kwestia określenia wagi poszczególnych naruszeń dokonana w rozporządzeniu 2016/403 nie jest bowiem przedmiotem postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, prowadzonego na gruncie przepisów u.t.d.
Należy zwrócić uwagę, że rozporządzenie 2016/403 dotyczy uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Dokonując zatem analizy treści załącznika nr 3 do u.t.d. należy wyraźnie rozdzielić niejako dwie funkcje tego załącznika. Pierwsza funkcja, związana z sankcjonowaniem stwierdzonych przez organy kontroli naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz funkcja druga, związana z oceną dobrej reputacji przewoźników drogowych, dokonywana przez właściwe organy licencyjne.
Nadto istotne znaczenie ma treść rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, bowiem do naruszeń jego przepisów, o czym była mowa powyżej, odwołuje się załącznik nr I pkt 2 do rozporządzenia 2016/403 (w poz. 2.17 odwołuje się do art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, natomiast w poz. 2.23 do art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014).
Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 (dotyczy użytkowania kart kierowcy i wykresówek) - kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Z powyższego przepisu wynika zatem obowiązek kierowcy wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Następne ustępy art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 stanowią uszczegółowienie użytkowania wykresówek lub kart kierowcy z uwzględnieniem pojazdów wyposażonych w tachograf analogowy lub cyfrowy.
W myśl art. 34 ust. 3 tego rozporządzenia, jeżeli zaś w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Zgodnie zaś z ust. 5 lit. b) ppkt (ii) art. 34 kierowcy obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: pod symbolem grafika: "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim. Stosownie do treści art. 3 lit. a) pkt 1 ppkt v) dyrektywy 2002/15/WE czas pracy oznacza każdą inną pracę zmierzającą do zapewnienia bezpieczeństwa pojazdu, jego ładunku i pasażerów lub do wypełnienia ustawowych lub wykonawczych zobowiązań bezpośrednio związanych z trwającą operacją transportową, włącznie z nadzorowaniem załadunku i rozładunku, formalnościami administracyjnymi z policją, cłem, urzędnikami imigracyjnymi itd.
Z powyższych regulacji wynika zatem, że ustawowym obowiązkiem kierowcy, zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, jest wprowadzenie symbolu państwa po przekroczeniu granicy i jest to inna praca bezpośrednio związana z trwającą operacją transportową, w tym użytkowaniem karty kierowcy. Dlatego ustawodawca unijny w załączniku nr I pkt 2 do rozporządzenia 2016/403 w grupie naruszeń "Użytkowanie tachografu, karty kierowcy lub wykresówki" umieścił poz. 2.17 "Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych w stosownych przypadkach". A zatem naruszenie z poz. 2.17 rozporządzenia 2016/403 odnosi się do nieprawidłowego użytkowania karty kierowcy, czyli niewprowadzenia wymaganych danych, w tym symbolu państwa. Z kolei umieszona w grupie naruszeń "Przedstawienie informacji" poz. 2.23 załącznika nr I pkt 2 do rozporządzenia 2016/403 - "Zapisy nie zawierają symboli państw, w których rozpoczął się i zakończył dzienny okres pracy kierowcy" dotyczy okazanych w toku kontroli dokumentów (wykresówki, wydruku z tachografu lub karty kierowcy), które nie zwierają wymaganych danych, w tym symbolu państwa).
Powyższe potwierdza prawidłowość zastosowania przez organ lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d. w 24 przypadkach naruszeń szczegółowo opisanych na stronie 17 i 18 zaskarżonej decyzji. Zapis pkt 6.3. załącznika nr 3 do u.t.d. "Naruszenia zasad i warunków użytkowania tachografu" oraz poz. 6.3.8. "Niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy" są spójne z poz. 2.17 załącznika nr I do rozporządzenia 2016/403 "Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych w stosownych przypadkach", znajdującą się w grupie naruszeń "Użytkowanie tachografu, karty kierowcy lub wykresówki" i są zakwalifikowane identycznie jako BPN.
Błędnie zatem strona wskazuje na powiązanie literalnego brzmienia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 u.t.d. z odniesieniem ujętym w kolumnie czwartej załącznika nr 3 do u.t.d. do odpowiedniego zapisu załącznika nr I rozporządzenia 2016/403. Dla prawidłowego nałożenia kary pieniężnej za naruszenia opisane w poszczególnych lp. załącznika nr 3 do u.t.d. bez znaczenia są zapisy widniejące przy poszczególnych lp. naruszeń w kolumnie czwartej tego załącznika. Podkreślenia wymaga, że organ w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. dokonuje subsumpcji stanu faktycznego z kontroli do normy prawnej, w szczególności do przepisu sankcyjnego z załącznika nr 3 do u.t.d. Wtórnym w stosunku do tego typu postępowania administracyjnego jest postępowanie dotyczące oceny dobrej reputacji przewoźnika drogowego, który dopuścił się popełnienia naruszenia lub naruszeń określonych w rozporządzeniu 2016/403, jeżeli zaistnieją podstawy do jego wszczęcia. Dopiero na etapie postępowania z zakresu dobrej reputacji przewoźnika drogowego następuje ocena wagi popełnionych naruszeń w oparciu o ich wykaz zawarty w rozporządzeniu 2016/403. Taką interpretację potwierdza art. 1 ust. 3 rozporządzenia 2016/403, w myśl którego państwa członkowskie uwzględniają informacje na temat poważnych naruszeń, o których mowa w ust. 1 i 2. przy przeprowadzaniu krajowego postępowania administracyjnego w sprawie oceny dobrej reputacji. Skoro więc kategoryzacja naruszeń pod kątem ich wagi (poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) określona rozporządzeniem 2016/403 wprowadzona została wyłącznie dla celów oceny utraty dobrej reputacji przez przedsiębiorców transportu drogowego lub zarządzającego transportem, to znaczenie może mieć tylko w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 7d ust. 1a u.t.d.
Ustalony w sprawie bezspornie stan faktyczny wykazał, że kierowcy pracujący u skarżącej w 24 przypadkach nie wprowadzili na własne karty kierowcy symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Z brzmienia załącznika nr 3 do u.t.d. wynika, że wskazane naruszenia mogą być sankcjonowane jedynie na podstawie lp. 6.3.8., którego treść wypełnia znamiona stwierdzonych naruszeń. Skoro ustawodawca krajowy skonstruował przepis sankcjonujący, którego literalne brzmienie jest jasne, niebudzące wątpliwości, to organ mógł nałożyć karę pieniężną jedynie w oparciu o ten przepis.
Dlatego też nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut strony skarżącej, że organ w sposób wadliwy wymierzył karę pieniężną za stwierdzone w przedmiotowej sprawie naruszenia lp. 6.3.8. zał. nr 3 do u.t.d.
Sąd stwierdził również, że organ prawidłowo rozważył tzw. przesłanki egzoneracyjne, określone w art. 92b i 92c u.t.d. Nie można bowiem przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Przepisy art. 92b oraz art. 92c ustawy nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U .UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 powołanego rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r., SK 75/06). W art. 92b oraz 92c ustawy chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, w dyspozycji tych przepisów nie mieszczą się natomiast kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe). Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy.
Istota przewidzianej w ustawie odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.
W niniejszej sprawie organ trafnie ocenił, że nie występowały okoliczności zwalniające skarżącą od odpowiedzialności. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone, lecz ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy spoczywa na przedsiębiorcy (por. m.in. wyroki NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08, z 20 października 2010 r., II GSK 936/09, z 27 sierpnia 2009 r., II GSK 4/09, z 2 lutego 2011 r., II GSK 140/10, z 24 lutego 2011 r., II GSK 258/10, z 6 czerwca 2011 r., II GSK 404/10). Na skarżącej spoczywał zatem ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności organizując przewóz i nie miała wpływu na naruszenie prawa przez kierowców, przy czym wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przez niego kierowców polega przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło, zaś brak takiego wpływu musiałby istnieć realnie. Tych okoliczności skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała.
Mając na uwadze powyższe, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych skargą przepisów prawa materialnego, jak i prawa unijnego. Zdaniem sądu, orzekające w sprawie organy nie uchybiły obowiązkowi działania na podstawie i w granicach prawa (art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP). Ponadto stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na wyprowadzenie wniosków wskazanych w kwestionowanej decyzji, w zgodzie z zasadą swobodnej oceny, wynikającą z art. 80 k.p.a., co też znalazło wyraz w odpowiadającym wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnieniu.
Niesłuszny okazał się zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. W odniesieniu do drugiego z ww. przepisów, treść skargi jednoznacznie wskazuje, że strona skarżąca nie kwestionuje stanu faktycznego sprawy, lecz sam fakt nałożenia na nią kary w określonej kwocie - ten element decyzji wprost zaskarżono, nie negując jednak samego faktu dopuszczenia się naruszenia będącego osią sporu, lecz zastosowaną w tym zakresie przez organ kwalifikację prawną. W związku z tym niezasadne jest podnoszenie uchybienia przepisu art. 81a k.p.a., który odnosi się do niedających się usunąć wątpliwości związanych ze stanem faktycznym sprawy, a których zresztą w ocenie Sądu nie ma. W rozpoznawanej sprawie zgłaszane przez stronę skarżącą wątpliwości odnośnie normy prawnej wynikającej z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. związane z niezgodnością z rozporządzeniem 2016/403 nie znalazły jednak potwierdzenia.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
eg