II SA/SZ 494/24

II SA/Sz 494/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Wiesław Drabik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 351/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 1, art. 49 ust. 2a i 2b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 59
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 czerwca 2024 r. nr WOA.7722.72.2024.JM, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Szczecinie (dalej: ZWINB lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia L. W., orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z dnia 9 maja 2024 r., znak: PINB.5160.35.2022.MZ wstrzymującego roboty budowlane polegające na budowie parkingu dla samochodów ciężarowych na terenie działki o numerze [...], obr. D. , gm. D., bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz informującego stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej.
Jak wyjaśnił w uzasadnieniu organ odwoławczy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 21 kwietnia 2022 r. otrzymał pismo informujące, że na działce nr [...] parkowane są samochody ciężarowe w sposób uciążliwy i niezgodnie z przeznaczeniem działki. Do pisma załączono dokumentację fotograficzną przedstawiającą zaparkowane cztery samochody ciężarowe.
W dniu 4 maja 2022 r. zaś do organu powiatowego wpłynęło pismo Zachodniopomorskiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 kwietnia 2022 r., wraz z notatką urzędową z dnia 1 kwietnia 2022 r., protokołem oględzin sporządzonym przez ten organ w dniu 31 marca 2022 r. wraz z dokumentacją fotograficzną działki nr [...] oraz kopią faktury na zakup kruszywa betonowego z transportem, z których wynika, że w części, ww. działka została utwardzona gruzem grubości około 10-15 cm, teren działki jest ogrodzony, a właścicielami działki są A. W. i L. W..
W dniu 2 czerwca 2022 r. organ powiatowy stwierdził, że na terenie przedmiotowej działki zaparkowane są trzy samochody ciężarowe, co potwierdzono notatką służbową pracownika organu z dokumentacją fotograficzną. Natomiast podczas kontroli działki nr [...] w dniu 5 lipca 2022 r. stwierdzono na niej zaparkowane trzy auta osobowe, co również potwierdza notatka służbowa wraz z dokumentacją fotograficzną.
Zawiadomieniem z dnia 15 sierpnia 2022 r. organ powiatowy powiadomił właścicieli działki nr [...] o zaplanowanej na dzień 1 września 2022 r. kontroli przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na nieobecność właścicieli działki organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne bez ich udziału, stwierdzając do protokołu w dniu 1 września 2022 r., że na działce zaparkowane były dwa auta osobowe i jedno auto ciężarowe. Opisano także, iż teren działki jest utwardzony mieszanką gruzu budowlanego (tłuczeń, cegła, beton, asfalt) a także, że teren działki ogrodzony jest płotem z siatki modułowej systemowej z słupami stalowymi i szeroką bramą przesuwną (szerokość bramy 5,70 m).
W dniu 18 maja 2023 r. do organu powiatowego wpłynęła kolejna skarga jednego z mieszkańców okolicy, z której wynika, że samochody ciężarowe nadal parkują na przedmiotowej działce, natomiast kontrole innych urzędów są nieskuteczne, gdyż przeprowadzane są w takich godzinach i dniach w tygodniu podczas których samochody ciężarowe znajdują się w terenie.
W dniu 1 września 2023 r. pracownik organu powiatowego, po raz kolejny potwierdził, iż na terenie działki nr [...], parkują samochody osobowe oraz jeden ciągnik z naczepą, co potwierdza załączony do akt protokół. Natomiast podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14 listopada 2023 r. organ powiatowy stwierdził do protokołu, że na terenie ww. działki zaparkowane były dwa samochody osobowe, teren działki otoczony został czujkami ruchu zamontowanymi na 4 słupach, na działce posadowiono kontener, w obrębie którego zamontowano maszt wysokości około 5 metrów z widocznymi kamerami.
W dniu 5 grudnia 2023 r. organ powiatowy przeprowadził, w obecności L. W. (dalej: Strona lub Inwestor), kolejne czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości stwierdzając do protokołu, że teren działki o nr [...] ogrodzony jest systemowym ogrodzeniem z siatki stalowej. Na terenie działki usytuowany jest obiekt o konstrukcji stalowej z drewnianym poszyciem ścian (sklejka wodoodporna). Obiekt posadowiony na pustakach betonowych (wg oświadczenia inwestora). Do obiektu jest doprowadzona instalacja elektryczna stanowiąca zasilanie monitoringu. Wg oświadczenia inwestora obiekt pełni funkcję gospodarczą. Wymiary obiektu: 6mx 2,4 m, wys. 2,5 m.
Jak wyjaśniał Inwestor, na początku roku 2022 zastał na terenie działki hałdę frezu, tłucznia, żużlu, odpadów budowlanych. Sprawcy tego nawiezienia nie udało się ustalić. W celu uporządkowania działki rozplantowano pozostawiony materiał i przysypano jednorodnym tłuczniem, a następnie ogrodzono teren działki. Inwestor oświadczył ponadto, że na terenie działki nie parkowały TIRy, a jedynie "zatrzymywały się" samochody ciężarowe na okres 12-48 godzin. Twierdził, że na terenie działki nie odbywa się parkowanie samochodów - nie ma parkingu.
Zawiadomieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r. PINB wszczął postępowanie w sprawie parkingu dla samochodów ciężarowych, na terenie działki o numerze 646 oraz wezwał właścicieli działki do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie.
W odpowiedzi Inwestor wyjaśnił, że działka nr [...] jest związana z jego działalnością gospodarczą. Na tej działce nie są prowadzone żadne prace budowlane i działka nie jest parkingiem. Wskazał, że nie ma przepisów które zabraniają trzymania na działce kontenera lub nakazują tłumaczenie się do czego on służy. Nie ma on przeznaczenia i mieć nie musi. Instalacja monitoringu jest konieczna, ponieważ okoliczni mieszkańcy albo gmina zrobili na działce wysypisko gruzu i nikt nie poczuwa się do obowiązku jego usunięcia.
Organ I instancji uzasadniając swoje postanowienie wstrzymujące roboty budowalne wyjaśnił, że działka o numerze [...] posiada status gruntu ornego. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie. Jednak parking dla samochodów ciężarowych - nawet jednostanowiskowy - wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zwrócono też uwagę, iż w myśl art. 49 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym na mocy którego zabrania się postoju: na obszarze zabudowanym, pojazdu lub zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 16 ton lub o długości przekraczającej 12 m, poza wyznaczonymi w tym celu parkingami. Nadto zgodnie z art. 2 pkt 30 ww. postojem pojazdu jest unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, trwające dłużej niż 1 minutę.
Organ dostrzegł, iż z uwagi na fakt, że działka nr [...] posiada status gruntu ornego nie ma do niej zastosowania zwolnienie z uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też zgłoszenia w myśl art. 29 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Nie wymaga bowiem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu jedynie na działkach budowlanych.
W ocenie organu I instancji, skoro właściciele nieruchomości nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę, budowa parkingu dla pojazdów ciężarowych stanowi samowolę budowlaną.
Zdaniem organu nie ulega wątpliwości fakt, iż wielokrotnie na terenie działki o numerze [...] w D. zaparkowane były pojazdy ciężarowe widziane zarówno przez właścicieli sąsiednich działek jak i przez pracowników PINB.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Inwestor podkreślał, iż jego nieruchomość nie jest wykorzystywana jako parking dla pojazdów ciężarowych, ponieważ w związku z prowadzoną przez niego działalnością w zakresie transportu drogowego, posiada poza terenem nieruchomości, specjalne miejsca postojowe przeznaczone dla samochodów ciężarowych. Oświadczał też, że na przedmiotowej nieruchomości nie prowadzi i nie prowadził nigdy żadnej budowy. Pierwotnie, istotnie złożył wniosek o pozwolenie na budowę parkingu, jednakże otrzymał decyzję odmowną i zaniechał tego pomysłu. Zainwestował w prowadzoną przez siebie działalność i wykupił 8 miejsc postojowych poza terenem nieruchomości tak, aby mógł stawiać tam swoje samochody.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji podkreślił, że budowa miejsc postojowych dla samochodów ciężarowych, niezależnie od liczby miejsc postojowych dla takich samochodów, zawsze wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do twierdzeń Strony w zakresie nieprowadzenia robót budowalnych na działce nr [...] organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowle bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Natomiast przez budowlę (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, przy czym w ww. przepisie ustawodawca określił przykłady obiektów budowlanych będących budowlą, natomiast katalog ten nie jest zamknięty i zalicza się do nich również place postojowe czy parkingi. Wreszcie przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowę, nadbudowę i rozbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane). W orzecznictwie administracyjnym wskazuje się także, że budową jest nawiezienie na grunt materiału utwardzającego w celu wykonania parkingu.
Nadmieniono także, iż przez utwardzenie gruntu należy rozumieć taki efekt działań, który doprowadza do trwałej zmiany charakteru podłoża, polega na połączeniu z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża (wyrok NSA z 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2725/15).
Natomiast zgodnie z § 3 pkt 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie, poprzez parking należy rozumieć wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy
występują. Zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym o kwalifikacji
danego terenu jako parkingu nie może decydować jedynie okoliczność czy na
danym terenie poszczególne miejsca do parkowania zostały w konkretny sposób
wyraźnie oznaczone.
W ocenie ZWINB sprawcą samowolnej budowy przedmiotowego parkingu dla samochodów ciężarowych jest współwłaściciel działki nr [...], tj. Inwestor, który jak sam oświadczył - i co wynika z CEIDG - prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż na znacznej części tej działki nr [...] jej współwłaściciel wykonał utwardzenie terenu gruzem budowlanym, na którym parkowane są samochody, w tym samochody ciężarowe. Powyższe utwardzenie pełni funkcję parkingu, na którym parkują samochody ciężarowe (na istnienie którego inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę). Powyższe stwierdzenie znajduje odzwierciedlenie w protokołach kontroli organu powiatowego, dokumentacji fotograficznej, udokumentowanych w aktach skargach okolicznych mieszkańców oraz kontroli. Oświadczenie strony, że na terenie działki nie parkowały TIRy, a jedynie zatrzymywały się samochody ciężarowe na okres 12-48 godzin potwierdza parkowanie na przedmiotowej działce samochodów ciężarowych.
Powyższe uzasadnia wniosek, że na działce nr [...] powstał parking dla samochodów ciężarowych, bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. O ile przy samym wysypaniu na przedmiotową nieruchomość (nie będącą, wszakże działką budowlaną) i rozprowadzeniu po niej gruzu budowlanego, można by zastanawiać się, czy czasem nie wykonano jedynie utwardzenia powierzchni jej gruntu, to jednak przedmiotowy parking został w całości ogrodzony, zapewniono na niego wjazd (bramą wjazdową), wykonano instalację monitoringu jak również posadowiono na nim obiekt gospodarczy (stróżówka), do którego doprowadzono instalację elektryczną i monitoringu. Zakres wykonanych robót, jak i charakter użytkowania przedmiotowej działki, świadczą zatem, że celem przedmiotowych robót było wybudowanie parkingu dla samochodów osobowych, jak i ciężarowych, nie zaś jedynie utwardzenie terenu działki niebudowlanej.
Nadto, w ocenie organu w badanej sprawie nie występuje sytuacja, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przepisu tego wynika, że zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zagospodarowania, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku), a co do której to zmiany zagospodarowania zastosowanie znaleźć może przepis art. 59 ust. 3 ww. ustawy, stanowiący, że w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:
1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo
2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania".
W zakresie innych zarzutów zażalenia ZWINB wyjaśnił, że przesłana kserokopia dokumentu potwierdzająca prowadzenie przez Inwestora działalności gospodarczej nie ma wpływu na wydanie zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem postępowania jest budowa bez pozwolenia na budowę parkingu dla samochodów ciężarowych, co wynika z treści zaskarżonego postanowienia, zatem zarzuty dotyczące budowy obiektu kontenerowego oraz monitoringu należy podnieść w przypadku prowadzenia przez organ powiatowy postępowań administracyjnych w tym zakresie.
Pismem z 4 lipca 2024 r. pełnomocnik L. W. wniósł skargę na postanowienie ZWINB zarzucając mu:
I. naruszenie art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na błędnym ustaleniu, że skarżący wykonał utwardzenia terenu w postaci gruzu budowlanego na którym parkowane są samochody, w tym samochody ciężarowe bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy utwardzony na nieruchomości teren nie stanowi samowoli budowlanej w postaci parkingu dla samochodów ciężarowych a w konsekwencji wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania samowoli budowlanej;
II. naruszenie art. 138 § 1 pkt k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw dla takiego rozstrzygnięcia bowiem w sprawie wystąpiły przesłanki przemawiające za uchyleniem postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego gdyż z przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego oraz dowodów w sprawie wynika że L. W. nie wykonuje ani nie wykonywał żadnych robót budowlanych celem wybudowania parkingu ale dokonywane przez niego czynności na działce miały na celu wyłącznie poprawę bezpieczeństwa;
III. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego polegającą na błędnym uznaniu że skarżący utwardził grunt, ogrodził teren swojej nieruchomości, wykonał instalację monitoringu oraz elektryczną dla wyłącznego celu wybudowania parkingu dla samochodów osobowych i ciężarowych w sytuacji gdy L. W. wyjaśniał, że monitoring oraz konieczność ogrodzenia własnej nieruchomości była konieczna z uwagi na zwożone na jego teren ogromne ilości gruzu przez nieznane mu osoby.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego
W uzasadnieniu powyższego stanowiska pełnomocnik Skarżącego oświadczył, że nie doszło w niniejszym przypadku do zaistnienia samowoli budowlanej w postaci budowy parkingu dla samochodów ciężarowych, ponieważ wszelkie działania wykonane na nieruchomości należącej do skarżącego takie jak m.in. monitoring, instalacja elektryczna, ogrodzenie terenu powstały wyłącznie w celu poprawy komfortu właściciela i poczucia bezpieczeństwa na własnym terenie. Czynności zabezpieczające dokonane przez Skarżącego nie mogą stanowić podstawy do uznania, że celem tego działania było wybudowanie parkingu dla samochodów osobowych i ciężarowych, o czym ma świadczyć zakres poczynionych i wykonanych robót. Organ bezpodstawnie niejako "podciągnął" poczynione przez Skarżącego działania pod samowolę budowlaną budowy parkingu, której w istocie nie ma.
Ponadto organ w swoim postanowieniu wskazuje, że przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy wziął pod uwagę wydruk z CEIDG załączony przez Skarżącego na dowód prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, jednak dokument ten nie ma wpływu na wydanie zaskarżonego postanowienia. Otóż przeciwnie, ponieważ Skarżący posiada siedzibę i adres prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej której przedmiotem jest transport, posiadając w swojej ofercie szereg aut służących prowadzeniu działalności gospodarczej, Skarżący ma również zapewnione miejsce parkingowe, które posiada do wyłącznego użytku. Parkingi dla pojazdów znajdują się poza terenem nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie. Skarżący nie ma interesu, aby na terenie nieruchomości przechowywać ani tym bardziej parkować pojazdy osobowe lub ciężarowe.
Na okoliczność posiadania przez Skarżącego właściwego miejsca do parkowania samochodów służących do wykonywania działalności gospodarczej, w załączeniu przedłożono dwie umowy najmu parkingu w miejscowości L. oraz potwierdzenia płatności dokonywanych za kolejny parking.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Nadto pismem z 23 lipca 2024 r. organ uzupełnił akta o kopię pisma kopię pisma Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie, z dnia 16 lipca 2024 r. znak: BTM-WWU.513.2244.2024.1837.595205 które w ocenie organu potwierdza, iż na działce nr ewid. gr. [...], przy ul. [...] w msc. D. , Skarżący wykonał miejsca postojowe dla 4 samochodów ciężarowych oraz wskazał ww. działkę jako bazę eksploatacyjną dla wykonywanego przez firmę transportową (której jest właścicielem) międzynarodowego przewozu drogowego przekazał też odpowiedź PINB w [...] na ww. pismo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym i kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: p.p.s.a.).
Skarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm. dalej: Prawo budowalne).
Zgodnie z powyższym przepisem, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę względnie bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Stosownie zaś do art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
W myśl art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Przy czym zgodnie z art. 48b ust 2 Prawa budowalnego w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą:
1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej;
2) dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, oraz dwa egzemplarze projektu technicznego.
Natomiast stosownie do art. 49 ust. 2a i 2b Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej przysługuje zażalenie.
Z powyższych przepisów wynika, iż skarżone postanowienie - oprócz wyartykułowanego wprost nakazu wstrzymania robót budowalnych - otwiera drogę do legalizacji samowoli budowlanej, o której mowa w tym przepisie. Przy czym sama legalizacja jak i ustalanie opłaty legalizacyjnej następuje na podstawie stosownego wniosku, w odrębnym postępowaniu.
W rozpatrywanej sprawie organy ustaliły, iż działka nr [...] ma status gruntu ornego. Działka powyższa jest wykazana w ewidencji gruntów jako grunt rolny (RIVa o raz RV).
Nie jest sporne i zostało to ustalone w sposób nie budzący wątpliwości w toku prowadzanych kontroli i oględzin, iż na znacznej części działki nr [...] wykonano utwardzenie terenu z gruzu budowlanego (grubości około 10-15 cm). W toku postępowania przed organem nadzoru budowalnego Skarżący wskazywał także na wykorzystanie przy utwardzeniu innych niż gruz budowalny materiałów nieznanego pochodzenia, przy czym to ostatnie nie zostało potwierdzone przez organ ochrony środowiska. Nie ulega też wątpliwości, iż teren działki został ogrodzony systemowym ogrodzeniem z siatki stalowej i znajdują się na nim czujki ruchu zamontowane na słupach. Na terenie działki jest ponadto usytuowany obiekt o konstrukcji stalowej z drewnianym poszyciem ścian o wymiarach ok. 6m x 2,4 m i wysokości 2,5 m, który według oświadczania Skarżącego pełni "funkcję gospodarczą". Nie jest też sporne, że dla powyższej działki nie zostało wydane pozwolenie na budowę. Skarżący zabiegał o pozwolenie na budowę parkingu, jednakże otrzymał decyzję odmowną.
Istotą sporu powstałego w rozpatrywanej sprawie jest czy na badanej nieruchomości został posadowiony obiekt budowalny bez wymaganego pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia.
W ocenie organów, wobec stwierdzonego w toku licznych czynności sposobu wykorzystania powyższej działki oraz znajdującego się na niej utwardzenia i powiązanych obiektów należało uznać, że na działce nr [...] na zlecenie Skarżącego powstał obiekt budowalny w postaci parkingu dla pojazdów, w tym w szczególności dla pojazdów ciężarowych. Natomiast Skarżący powyższe neguje twierdząc, że na terenie działki nie ma parkingu, nie parkowały samochody ciężarowe, a jedynie "zatrzymywały się" na okres 12-48 godzin. W skardze akcentowano też, że osoby trzecie bez wiedzy i zgody Skarżącego, składują nielegalnie na terenie jego nieruchomości gruz w ilości przekraczającej ponad 150 ton i inne odpady, a wszelkie działania wykonane na nieruchomości takie jak m.in. monitoring, instalacja elektryczna, ogrodzenie terenu powstały wyłącznie w celu "poprawy komfortu właściciela i poczucia bezpieczeństwa na własnym terenie".
W ocenie Sądu poczynione przez organ ustalenia dawały wystarczające postawy do przyjęcia, że działka nr [...] została utwardzona na zlecenie Skarżącego, oraz że jest ona co najmniej od kwietnia 2022 roku wykorzystywana jako parking dla samochodów w tym ciężarowych. Podstawy dla takich ustaleń dawała liczba stwierdzonych przez przedstawicieli organu postojów tego rodzaju pojazdów, potwierdzana dodatkowo przez sąsiadów nieruchomości. Tego typu zdarzenia niewątpliwie nie miały charteru jednostkowego czy incydentalnego a zarówno utwardzenie gruntu jak i inne wykonane na działce instalacje oraz obiekty jawią się jako przygotowanie działki nr [...] do postoju i zabezpieczania pojazdów samochodowych które jak oświadczał sam Skarżący "zatrzymywały się" na terenie działki na okres 12-48 godzin.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego dotyczących sposobu zagospodarowania działki nr [...] i charakteru jego czynności w pierwszej kolejności należy dostrzec, iż co do zasady w myśl art. 29 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego utwardzanie powierzchni gruntu jedynie na działkach budowlanych nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie działka nr [...] nie jest działką budowalną, lecz działką rolną. Stąd już jej utwardzenie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego Skarżący niewątpliwe nie uzyskał. Sąd podziela w powyższym zakresie stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2049/17 w którym trafnie stwierdzono, że jakkolwiek roboty budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntów na działkach budowlanych zostały zwolnione z obowiązku zgłoszenia, jednak zakres tych robót, wymienionych na zasadzie wyjątku, nie może być interpretowany rozszerzająco i musi odnosić się ściśle po pierwsze do utwardzenia powierzchni gruntów i po drugie do robót na działkach budowlanych.
Twierdzenia skargi oparte na oświadczeniu, że na działce nr [...] doszło jedynie do wykorzystania nawiezionego przez nieznanych sprawców "frezu, tłucznia, żużlu, odpadów budowlanych" a ogrodzenie działki ma służyć w szczególności zabezpieczeniu tej nieruchomości, nie są w żadnej mierze wiarygodne. Po pierwsze nie kwestionowane przez Skarżącego ustalenia organu ochrony środowiska nie potwierdzają zastosowania materiałów "nieznanego pochodzenia" szczególnie w ilości powoływanej w skardze. Po wtóre takie twierdzenia stoją w jawnej sprzeczności z dowodami przedstawionym w toku ustaleń powyższego organu tj. opłaconymi przez Skarżącego fakturami na zakup kruszywa betonowego wraz z jego transportem z 10 stycznia 2022 r oraz 1 kwietnia 2022 r. Nie sposób też nie dostrzegać, iż w czasie utwardzania działki Skarżący wyjaśniał, że stwierdzone na działce kruszywo wykorzystane zostało celem "rozpoczęcia prac budowlanych". Przy czym Skarżący nie wyjaśnił wówczas o jakie prace budowlane chodzi, lecz skoro nie posiada pozwolenia na budowę obejmującego charakter takich działań musiał zostać oceniony przez organ nadzoru budowalnego. Na marginesie należy też odnotować, że jeśli - jak podnoszone jest to w skardze - dochodzi do składowania na działce Skarżącego do "innych odpadów" nieznanego pochodzenia powyższe podlega szczególnym rygorom przewidzianym w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.). W szczególności posiadacz odpadów (w rozumieniu art. 3 pkt 19 ww. ustawy) winien nimi gospodarować w sposób przewidziany ustawą. Skoro Skarżący stwierdza, że działka nr [...] jest związana z jego działalnością gospodarczą, to w szczególności w zakresie wykorzystania odpadów na podstawie art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach, nie mają zastosowania wyjątki opisane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U z 2016 r. poz. 93).
Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustalenia organów administracji, iż o ile przy samym wysypaniu na przedmiotową nieruchomość gruzu budowlanego, można by zastanawiać się, czy czasem nie wykonano jedynie utwardzenia powierzchni jej gruntu, to jednak skoro teren działki został w całości ogrodzony, zapewniono na niego wjazd (bramą wjazdową), wykonano instalację monitoringu jak również posadowiono na nim obiekt gospodarczy, do którego doprowadzono instalację elektryczną i monitoringu to zakres wykonanych robót, jak i charakter użytkowania przedmiotowej działki świadczą, że celem przedmiotowych robót było wybudowanie parkingu dla samochodów osobowych oraz ciężarowych, nie zaś jedynie utwardzenie terenu działki niebudowlanej. Istniały tym samym podstawy do objęcia postanowieniem wydawanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obiektu budowlanego w postaci parkingu.
Słusznie też organ odwoławczy dostrzegł, iż w badanej sprawie, skoro od utwardzenia działki oraz od podjęcia jej wykorzystywania jako parking dla samochodów między innymi ciężarowych upłynął już przeszło rok, nie miał w sprawie zastosowania wyjątek przewidziany w art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130).
Natomiast argumentacja Skarżącego podnoszona w skardze i w zażaleniu mająca wskazywać na brak potrzeby jego działalności jest całkowicie nieprzekonująca i nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Otóż dowody potwierdzające zawarcie umów najmu lokali użytkowych w [...] w miejscowości L. odległej od działki nr [...] o przeszło 13 km, a od siedziby firmy Skarżącego o przeszło 28 km (dane wyliczone na podstawie wwww.google.maps.pl), nie dowodzi w żadnej mierze, iż na działce nr [...] nie został wybudowany obiekt w postaci parkingu dla samochodów w tym samochodów ciężarowych. Po pierwsze z przedłożonych umów wynika jedynie, że Skarżący może korzystać z odpowiednio: trzech oraz dwóch miejsc postojowych dla samochodów ciężarowych w [...]. Po wtóre nie sposób odnieść tego w żaden sposób do skali działalności przedsiębiorstwa Skarżącego, w tym w szczególności do liczby faktycznie wykorzystywanych w jego działalności pojazdów ciężarowych. Zresztą, skoro Skarżący jak sam oświadczał zabiegał o pozwolenie na budowę parkingu na działce nr [...] trudno ocenić to inaczej niż jako potwierdzenie uznawania przezeń celowości wykorzystania jego nieruchomości w ramach posiadanej działalności.
Twierdzenie, że wynajęcie odległych, znajdujących się innym kraju miejsc postojowych na podstawie umów zawartych na czas określony sprawiło, iż Skarżący nie ma interesu, aby na terenie nieruchomości przechowywać ani tym bardziej parkować pojazdy osobowe lub ciężarowe jest co najmniej nieprzekonujące. W szczególności zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 z późn. zm.) podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga dysponowania odpowiednią do skali prowadzenia działalności bazą eksploatacyjną, znajdującą się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wyposażoną co najmniej w miejsca postojowe dla pojazdów wykorzystywanych w transporcie drogowym w liczbie odpowiadającej co najmniej 1/3 liczby pojazdów zgłoszonych przez przewoźnika do organu wydającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Zatem utworzenie stosownej bazy eksploatacyjnej znajdującej się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w istocie jawi się jako obiektywnie bardzo korzystne z punktu widzenia prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione a organy administracji nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.