II SA/Sz 486/25

II SA/Sz 486/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Krzysztof Szydłowski
Wiesław Drabik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58 par. 1 i 2, art. 134, art. 141 par. 2, art. 144,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie postanowieniem
z 24 kwietnia 2025 r., nr SKO.4121.665.2025, stwierdziło uchybienie przez Prokuratora Rejonowego w B. (dalej: "Prokurator", "skarżący") terminu
do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty S. (dalej: "organ
I instancji", "Starosta") z 6 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy za przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów karnych
za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie wnioskiem z 25 kwietnia
2024 r. wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w stosunku do kierowcy P. K.. Wnioskodawca wskazał, że ww. kierowca
w okresie od [...] marca 2024 r. do [...] marca 2024 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, otrzymując łącznie 26 punktów karnych za ich naruszenie.
Postanowieniem z 6 marca 2025 r., nr [...] Starosta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o skierowaniu kierowcy
na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Postanowienie to zostało doręczone Prokuratorowi w dniu 10 marca 2025 r. Termin do wniesienia odwołania upływał
z dniem 17 marca 2025 r.
Prokurator zaś złożył swoje zażalenie, za pośrednictwem Poczty Polskiej, nadając przesyłkę w dniu 18 marca 2025r., co bezspornie wynika ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej zażalenie oraz wynika z elektronicznego potwierdzenia odbioru. Wiarygodności dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru Kolegium nie kwestionowało, a wynika z niego jednoznacznie, że uchybiono terminowi do wniesienia zażalenia.
Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że przekroczenie terminu jest uchybieniem i obliguje, ze względu na stanowcze brzmienie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia w trybie tego artykułu. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu administracyjnego, lecz wynika
z bezwzględnie obowiązującej normy. Każde bowiem uchybienie terminowi
do wniesienia odwołania (nawet nieznaczne jego przekroczenie) powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Kolegium zauważyło, że Prokurator nie złożył wniosku o przywrócenie terminu
do wniesienia zażalenia, który zawierałby uprawdopodobnienie, że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy (art. 58 k.p.a.)
Prokurator Rejonowy w B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 24 kwietnia 2025 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi II instancji w postępowaniu zażaleniowym.
Prokurator podniósł, że zaskarżone postanowienie wydane zostało
z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 § 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie,
iż w niniejszej sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie. Ponadto Prokurator wskazał, że dokonano błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez stwierdzenie,
iż zażalenie wniesione przez Prokuratora wpłynęło po terminie do jego wniesienia.
W uzasadnieniu skargi wnoszący ją podniósł, że błędna adnotacja na przesyłce, iż została nadana po terminie, w dniu 18 marca 2025 r., nastąpiła z winy systemu pocztowego. Jak wynika z pisma z 21 maja 2025 r. Poczty Polskiej S.A., stanowiącego rozpoznanie skargi Prokuratora, pismo nadane w dniu 17 marca 2025 r., ze względu na problemy z systemem poboru danych Elektronicznego Nadawcy, zostało oznaczone jako nadane dnia następnego. Według Prokuratora, zażalenie zostało nadane w ustawowym terminie, a złożona skarga jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wskazało, iż z informacji zawartych w Elektronicznym Potwierdzeniu Odbioru przesyłki przez Starostę wynika, że przesyłka dotycząca przedmiotowego zażalenia, pomimo jej rejestracji w EKN po godz. 20.00 dnia 17 marca 2025 r., nie mogła fizycznie znajdować się w posiadaniu operatora pocztowego celem jej prawidłowego
i kompletnego nadania. Operator pocztowy w dniu 17 marca 2025 r. nie był
w posiadaniu przedmiotowej przesyłki, a pracownik Prokuratury dokonał jedynie jej rejestracji w EKN operatora pocztowego, jako gotowej do nadania. Kolegium podało, iż jak wynika z pisma operatora pocztowego, stanowiącego odpowiedź na reklamację Prokuratora w sprawie daty nadania ww. przesyłki, operator pocztowy posiadał problem z pobraniem pliku książki nadawczej, zarejestrowanej w systemie
po godz. 20:00. Jednakże z punktu widzenia technicznego, Kolegium zauważyło,
iż jako użytkownik EKN tego samego operatora, nie posiada problemów technicznych z rejestracją i nadaniem własnych przesyłek w dniu 17 marca 2025 r., natomiast problemy techniczne występujące w wymienionej aplikacji nie występują jednostkowo, a mają charakter uogólniony, obejmujący wszystkich użytkowników tej aplikacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym
w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Stosownie do art. 141 § 2 k.p.a., zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W sprawach nieuregulowanych w rozdziale
dotyczącym zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.).
Podkreślenia wymaga, że termin do wniesienia odwołania (zażalenia) jest terminem ustawowym, nie może być przedłużany ani skracany przez organ. Upływ terminu ustawowego organ bierze pod uwagę z urzędu. Gdy odwołanie (zażalenie) zostanie złożone po terminie, organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia, że odwołanie (zażalenie) zostało złożone z uchybieniem terminu
(art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.). Organ odwoławczy nie ma innej legalnej możliwości niż stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) zgodnie z wyżej wskazaną podstawą prawną. Jest to bezwzględnie obowiązująca norma prawna, a więc rozstrzygnięcie organu nie jest zależne od jego swobodnego uznania (por. wyrok NSA z 30 grudnia 1998 r., sygn. akt IV 2294/96). Natomiast rozpatrzenie odwołania (zażalenia) wniesionego z uchybieniem terminu skutkowałoby tym, że decyzja (postanowienie) organu II instancji dotknięte byłyby wadą rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wobec treści przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, których stosowanie stanowi zasadniczą kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie, nie ma podstaw, aby twierdzić, że zostały one niewłaściwie zastosowane przez organ
II instancji, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
W kontekście odnoszącym się do przywołanych funkcji procedury administracyjnej oraz logiki przyjętych w tej mierze rozwiązań wymaga wyjaśnienia,
że organ odwoławczy (organ wyższego stopnia) jest zobowiązany – w tak zwanej fazie wstępnej – do dokonania oceny, czy odwołanie/zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie.
Z art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne.
W zakresie odnoszącym się do drugiej spośród wymienionych w tym przepisie prawa przesłanek wydania postanowienia, o którym w nim mowa, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania", należy wyjaśnić – albowiem strona skarżąca nie dostrzega tego jednak w dostatecznym stopniu, o czym mowa dalej –
że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 11 Działu II k.p.a., zażalenie zostanie wniesione po upływie przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. terminu 7 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie.
W sytuacji więc, gdy uchybienie terminu do wniesienia zażalenia stanowi okoliczność obiektywną, to jej stwierdzenie – przy jednoczesnym braku jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii, których zaistnienie obliguje do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, co w rozpatrywanej sprawie było jednak zbędne, o czym mowa dalej, a także przy jednoznacznym ustaleniu braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu, z którym w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca, co nie mniej istotne, nota bene nie wystąpiła – powoduje, że organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (por. wyrok WSA w Łodzi z 30 lipca 2020 r., sygn. akt SA/Łd 447/20). Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże więc organ administracji, co jednoznacznie wynika z art. 134 k.p.a., który – wobec konwencji językowej, którą na jego gruncie operuje ustawodawca, a co za tym idzie wobec charakteru tego przepisu prawa (ius cogens) – nie pozostawia organowi odwoławczemu żadnej możliwości operowania w odniesieniu do tejże okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody.
Każde więc uchybienie terminu do wniesienia zażalenia powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a.,
tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania – chyba, że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony.
Podkreślić w tym też kontekście należy, że strona skarżąca nie wystąpiła
z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w zażaleniu ma obowiązek dokonać wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia, poprzez sprawdzenie czy jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie.
Organ odwoławczy wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ma obowiązek poprzedzić orzeczenie dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy strona składająca zażalenie przekroczyła termin określony w art. 141 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie nie uchybiło powyższemu obowiązkowi.
Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie organu I instancji zostało skutecznie doręczone do Prokuratury Rejonowej w B. w dniu 10 marca
2025 r. Świadczy o tym podpis osoby uprawnionej do odbioru przesyłki, znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia.
Skoro postanowienie organu I instancji zostało skutecznie doręczone Prokuratorowi 10 marca 2025 r., to termin do wniesienia zażalenia do organu
II instancji upływał 17 marca 2025 r. Zażalenie strony skarżącej na postanowienie Starosty z 6 marca 2025 r. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w B.
w dniu 18 marca 2025 r. Tym samym nie ulega więc wątpliwości, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a.
Sąd ponadto wskazuje, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 134 k.p.a., jednostki organizacyjne są obowiązane tak organizować swą pracę, by rejestracja w systemie EKN i nadawanie pism w godzinach urzędowania było zawsze skuteczne. Natomiast wszelkie błędy popełnione przez pracownika danego podmiotu w zakresie wysyłki pisma obciążają nadawcę odpowiedzialnego za należyte wyekspediowanie korespondencji. Godzina rejestracji pisma zawierającego przesyłkę, uwidoczniona w aktach sprawy wskazuje na to, że Prokurator sporządził zażalenie w ostatnim możliwym terminie
nie dopełniając czynności związanych z jego nadaniem, tylko dokonując jego rejestracji w systemie EKN, co nie jest równoznaczne z jego nadaniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3
i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł
jak w sentencji wyroku.