II SA/Sz 485/22

II SA/Sz 485/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 61 ust. 3, art. 61 ust. 1 pkt  5, art. 61 ust.1 pkt 1, art. 10 ust.2a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 54 poz 348
art. 7 ust.1,  art 7 ust.8d, art. 7 ust.14
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par.1 pkt 1 lita a, art. 135, art. 200, art. 205 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółka kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Wójt Gminy P., po rozpatrzeniu wniosku P. sp. z o.o. w W. (dalej przywoływana jako: "Spółka", "Inwestor" lub "Skarżąca"), odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej "D. o mocy do 1MW wraz z infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w obrębie ewid. D., gmina P..
W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, że Inwestor nie wykazał spełnienia warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej przywoływana także jako: "u.p.z.p."), gdyż do wniosku nie został dołączony dokument, który gwarantuje wykonanie uzbrojenia terenu. Poza tym powołując się na art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a ww. ustawy podniósł, że zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. obszar objęty wnioskiem nie jest przeznaczony na lokalizację odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, jak i nie ustalono stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu. Nie sporządzono również planu miejscowego dla tego rodzaju inwestycji dla ww. działki.
2. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając naruszenie:
- art. 52 ust. 2 pkt. 2 lit. a oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną ich interpretację, co doprowadziło do uznania, że Inwestor nie spełnił warunku dotyczącego wykazania, istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające do zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem,
- art. 7, w zw. z art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy zwłaszcza faktu, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest niewystarczające dla zamierzenia budowlanego, podczas gdy z przedłożonej przez Energia - Operator S.A. informacji dotyczącej oświadczenia w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej Energa - wynika, że Energa - Operator zapewni dostawę energii elektrycznej dla tego obiektu, natomiast nie zapewni odbioru energii wytwarzanej z elektrowni,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przyjęciu, iż Strona planuje uzyskać decyzję o warunkach zabudowy na gruntach dla których istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego w sytuacji, w której z zebranego w sprawie materiału nie wynika, by uzbrojenie terenu zakresie wystarczającym dla zamierzenia budowlanego w przyszłości nie mogło być wykonane,
- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz.735 ze zm.- dalej "k.p.a.") oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 – dalej "u.p.z.p."), utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 61 ust.1 oraz ust.3 u.p.z.p i stwierdziło, że farma fotowoltaiczna zalicza się do instalacji odnawialnego źródła energii, w stosunku do której nie jest konieczne spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa, ani nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu czy ustalenia paramentów zabudowy. Jednakże wolą ustawodawcy jest, by decyzja o ustaleniu warunków zabudowy mogła być wydana w przypadku, gdy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Warunek "wystarczającego uzbrojenia" musi być odniesiony do możliwości obsługi planowanej inwestycji, co wynika również z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.z.p. zgodnie z którym wniosek ustalenie warunków zabudowy winien zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także tych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, do których niewątpliwie należy odbiór produkowanej energii, bowiem bez tego inwestycja nie może funkcjonować. W przypadku farm fotowoltaicznych, konieczne jest przyłączenie do sieci elektroenergetycznej w celu zarówno dostawy energii, jak i odbioru produkowanej energii. Należy zatem uzyskać warunki przyłączenia oraz zawrzeć umowę o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej.
Zgodnie z utrwalonym ż orzecznictwem sądowym, celem art. 61 ust. 1 pkt 3 w z w. z ust. 5 u.p.z.p. nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie obiektów budowlanych. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług. Zgodnie z art. 7 ust. 14 ustawy Prawo energetyczne, na który powołuje się przedłożone oświadczenie Energa-Operator S.A., przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek wydać, na wniosek zainteresowanego, oświadczenie, o którym mowa w przepisach prawa budowlanego, o zapewnieniu dostaw paliw gazowych lub energii oraz warunkach przyłączenia obiektu budowlanego do sieci. Oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 14 ww. ustawy winno być wydane, gdy możliwości techniczne zostaną potwierdzone, gdyż w przeciwnym razie oświadczenie nie stanowi żadnej gwarancji i byłoby tylko potwierdzeniem ustawowego obowiązku z art. 7 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne.
W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie dostępność infrastruktury technicznej (uzbrojenia) nie została wykazana, gdyż przedsiębiorstwo energetyczne nie zbadało technicznych możliwości przyłączenia do sieci, a w kwestii odbioru energii w ogóle się nie wypowiedziało. Analiza przedłożonego przez Spółkę oświadczenia w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej dla planowanego obiektu pozwala poczynić ustalenia, że wymagane gwarancje nie zostały przedłożone. Energa-Operator S.A. pismem znak: [...] z dnia 12 lipca 2021 r. oświadczyła, że zapewni dostawę energii elektrycznej dla planowanego obiektu o mocy przyłączeniowej do 10 kW - czyli wyłącznie pobór energii. Oświadczenie zawiera zastrzeżenie, że nie obejmuje odbioru energii wytwarzanej przez elektrownię. Nie bez znaczenia pozostaje również zastrzeżenie, że zapewnienie to jest wiążące w przypadku, gdy istnieć będą techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci. De facto zatem wykonanie właściwego uzbrojenia terenu nie zostało w ogóle zagwarantowane. Gwarancja bowiem, to poręczenie, że coś na pewno nastąpi. Tu natomiast zapewnienie dostawy energii jest obwarowane licznymi warunkami, również natury technicznej. Zatem przedłożone oświadczenie nie spełnia celu art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., jakim jest zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Nie jest pewne, czy istnieje techniczna możliwość wykonania niezbędnego uzbrojenia. Stąd stwierdzić należy, że nie został spełniony warunek, wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 u.p.z.p.
Na marginesie Kolegium zwróciło uwagę, że Skarżąca złożyła do akt kopię ww. oświadczenia, która została poświadczona za zgodność z oryginałem przez prokurenta Spółki, a zatem niezgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. Wątpliwości, co do zgodności tego dokumentu z oryginałem potęguje ponadto fakt, że zawiera on zapisy, których czytelność jest utrudniona, bowiem zostały naniesione w tym miejscu zmiany. Jednakże Kolegium odstąpiło od wezwania Strony do przedłożenia oryginału dokumentu, skoro dokument ten nie potwierdza spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., a zatem przedłożenie oryginału nie zmieni tej okoliczności.
Dalej Organ II instancji zauważył, że Organ I instancji nie wykonał obowiązku określonego w art. 79a k.p.a., gdyż zawiadamiając, przed wydaniem decyzji, o zakończeniu postępowania dowodowego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. nie wskazał przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane i nie poinformował, że może to skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Niemniej Spółka na etapie odwoławczym również nie uzupełniła wniosku i w dalszym ciągu nie wykazała spełnienia art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p.
Odnosząc się do powołanej przez Organ I instancji wymogu ustalenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy rozmieszczenia przewidywanych obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, Kolegium wywiodło, że regulujący tą kwestię przepis art. 10 ust.2a u.p.z.p. uległ zmianie i na dzień rozstrzygania organu odwoławczego nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż inwestycja ma moc 1 MV i jest zlokalizowana na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy V.
4. Spółka zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie Organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze podniosła naruszenie:
- art. 7, w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy a zwłaszcza, faktu, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest niewystarczające dla zamierzenia budowlanego, podczas gdy z przedłożonej przez Energia Operator S.A. informacji dotyczącej oświadczenia w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej Energa Operator S.A. Oddział w K. dla obiektu: EFO D. w lokalizacji D. dz. nr. [...] gm. P. wynika, że Energa operator zapewni dostawę energii elektrycznej dla obiektu: EFO D. w lokalizacji: D. dz. nr [...] o mocy przyłączeniowej do 10 kW, natomiast nie zapewni odbioru energii wytwarzanej przez elektrownie,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przyjęciu, iż Skarżąca planuje uzyskać decyzję o warunkach zabudowy na gruntach dla których istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego w sytuacji w której z zebranego w sprawie nie wynika, by uzbrojenie terenu w zakresie wystarczającym dla zamierzenia budowlanego w przyszłości nie mogło być wykonane,
- art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza faktu, iż w przypadku budowy instalacji związanej z odnawialnymi źródłami energii, nie jest konieczne spełnienie warunku tzw. dobrego sąsiedztwa, co w konsekwencji oznacza znaczne utrudnienie budowy jakiejkolwiek inwestycji związanej z odnawialnymi źródłami energii, a także całkowite pominięcie okoliczności, iż interes społeczny przemawia za wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, ponieważ rozwój odnawialnych źródeł energii uzasadniony jest potrzebami społeczeństwa w szczególności jeżeli weźmiemy pod uwagę ciągłe zapotrzebowanie na energię elektryczną i rozwój technologii odnawialnych źródeł energii jakim jest energia fotowoltaiczna, które posiadają szereg zalet powodujących ich wyższość nad źródłami konwencjonalnymi, takich jak: powszechność, brak negatywnego oddziaływania na środowisko, brak negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi i otaczającej fauny oraz flory, redukcja zużycia paliw kopalnych, zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do środowiska, wykorzystanie terenów uznanych za nieużytki, brak negatywnego odziaływania na krajobraz, brak wytwarzania hałasu mającego wpływ na pobliskie otoczenie,
- art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędną ich interpretację co doprowadziło do uznania, że Inwestor nie spełnił warunku dotyczącego wykazania, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające do zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem,
- art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że w przedmiotowej sprawie do wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest łączne spełnienie wszystkich warunków wskazanych w ust. 1 niniejszego przepisu, podczas gdy z treści ww. normy wprost wynika, iż w przypadku inwestycji dotyczącej odnawialnych źródeł energii, nie jest niezbędne spełnienie warunków z ust. 1 pkt 1 i 2,
- art. 61 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie oraz niewydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy w przypadku gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki przemawiające za jej wydaniem.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący zwrócił się o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Kolegium, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie określonym przez Sąd oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
5. W odpowiedzi na skargę Organ II wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.
6. Na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. Sąd postanowił połączyć niniejszą sprawę zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Sz 485/22 ze sprawa ze skargi Spółki prowadzoną pod sygn. akt II SA/Sz 511/22 do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
7. Sprawa została rozpoznana na rozprawie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także
- z mocy art. 135 p.p.s.a. – decyzji Organu I instancji według kryterium legalności wykazała, że akty te nie odpowiadają prawu.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg na decyzje, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź o jego wydaniu z naruszeniem prawa. Natomiast ich treścią nie może być zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie.
8. Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P., którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy da wnioskowanej przez Skarżącą inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej ". o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w obrębie ewid. D., gmina P..
9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
W myśl art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.,
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Stosownie do postanowień art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Niewątpliwie planowane zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW zalicza się do instalacji odnawialnych źródeł energii określonych w tym przepisie.
Z kolei zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów.
9. Analiza obowiązujących wyżej przepisów oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy za zasadny nakazuje uznać zarzut skargi o poczynieniu przez Organ niewłaściwych ustaleń stanu faktycznego oraz wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego w kontekście oceny spełnienia przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Zdaniem Organu, Inwestor nie wykazał, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu w zakresie energii elektrycznej jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Tymczasem, w aktach sprawy znajduje się pismo Energa Operator S.A. Oddział w K. z dnia 12 lipca 2021 r., w którym ww. Spółka podała m.in., że "Działając na podstawie art. 7 ust. 14 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. roku - Prawo energetyczne (Dz. U. z nr 54 poz. 348 z późn. zm.) ENERGA-OPERTOR SA oświadcza, że zapewni dostawę energii elektrycznej dla obiektu: EFO D. , w lokalizacji: D. dz. nr [...], [...], gm. P. o mocy przyłączeniowej do 10 kW. Zapewnienie nie obejmuje części związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej, a wyłącznie pobór energii elektrycznej z sieci ENERGA-OPERATOR SA." W dalszej części pisma wskazano wymagania do określenia warunków przyłączenia, samego przyłączenia i zawarcia umowy przyłączenia.
Podkreślić należy, że podstawą złożenia ww. oświadczenia był przepis art. 7 ust. 14 ustawy Prawo energetyczne, który stanowi, że przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek wydać, na wniosek zainteresowanego, oświadczenie, o którym mowa w przepisach prawa budowlanego, o zapewnieniu dostaw paliw gazowych lub energii oraz warunkach przyłączenia obiektu budowlanego do sieci.
W ocenie Sądu, zacytowany fragment pisma z dnia 12 lipca 2021 r. zawiera wymagane prawem oświadczenie o zapewnieniu przez przedsiębiorstwo energetyczne wymaganych dostaw energii elektrycznej.
Odnosząc się natomiast do wyrażonego przez Kolegium oczekiwania, aby oświadczenie takie obejmowało również oświadczenie przedsiębiorstwa energetycznego o zapewnieniu odbioru wyprodukowanej przez instalacje fotowoltaiczne energii elektrycznej Sąd stwierdził, że jest ono nieuzasadnione. Kolegium pomimo powołania się na ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716 ze zm.) nie dostrzegło, że przepisy tej ustawy należą do tej grupy przepisów odrębnych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i należało je poddać dokładnej analizie. Stosownie do postanowień art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci lub przyłączenia w pierwszej kolejności instalacji odnawialnego źródła energii, jest obowiązane niezwłocznie pisemnie powiadomić o odmowie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i zainteresowany podmiot, podając przyczyny odmowy. Co istotne, zgodnie z art. 7 ust. 8d pkt 1 ustawy Prawo energetyczne, do wniosku o określenie warunków przyłączenia podmiot, o którym mowa w ust. 8a (ubiegający się o przyłączenie źródła energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej - przypis Sądu), dołącza w szczególności, w przypadku przyłączania do sieci źródeł innych niż mikroinstalacje - wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości określonej we wniosku, jeżeli jest ona wymagana na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z powyższego wynika, że przyłączenie do sieci elektorenergetycznej może nastąpić po złożeniu wniosku o określenie warunków przyłączenia, którego obligatoryjnym elementem jest decyzja o warunkach zabudowy. Dopiero bowiem po złożeniu takiego wniosku przedsiębiorstwo energetyczne ustala, czy istnieją techniczne warunki przyłączenia do sieci. W przypadku inwestycji związanej z budową farmy fotowoltaicznej nie ma możliwości określenia przez przedsiębiorstwo energetyczne warunków przyłączenie do sieci przed wydaniem decyzji o ustalenie warunków zabudowy. Na tę specyfikę słusznie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 520/22). Podsumowując, złożone przez Skarżącą pismo Energa Operator S.A. z 12 lipca 2021 r. zawierało wymagane prawem oświadczenie o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Natomiast w kontekście przywołanych wyżej przepisów ustawy Prawo energetyczne, prawnie nieuzasadnione było oczekiwanie Organu do przedstawienia przez Skarżącą oświadczenia o zapewnieniu poboru wytwarzanej energii elektrycznej.
Z tych też względów zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, które wynikało z błędnej ich wykładni i zastosowania, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy.
10. W ustosunkowaniu się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnienia wymaga, że co do zasady uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy możliwe jest tylko w razie łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Wyjątkiem od stosowania tej zasady są inwestycje polegające na budowie linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. W przypadku tego typu urządzeń i instalacji nie zachodzi konieczność badania istnienia spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa, czy dostępu do drogi publicznej tj. spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
W orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie nie budzi już wątpliwości, że z mocy art. 61 ust. 3 u.p.z.p inwestycja w postaci budowy farmy fotowoltaicznej, zwolniona jest od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że w przypadku farmy fotowoltaicznej nie występuje konieczność spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa. Również Organ I instancji wprost wskazał, że dla niniejszej inwestycji nie analizuje się obszaru sąsiedniego oraz dostępu do drogi publicznej. Przy czym żaden z organów nie uznał, aby w tej sprawie konieczne było spełnienie łącznie wszystkich warunków wskazanych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Stąd zarzuty skargi opierające się na uznaniu, że przyczyną odmowy wydania decyzji była okoliczność niespełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. są bezpodstawne i świadczą o niezrozumieniu stanowiska Organów i błędnym odczytaniu motywów wydanych przez nich decyzji.
11. Na marginesie wyjaśnić trzeba, że Sąd zgadza się poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że na tle badanej sprawy art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie znajduje zastosowania, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli wskazało Kolegium.
Przepis ten normuje wyłącznie problematykę umieszczenia w studium zapisów o wyznaczeniu obszarów, na których rozmieszczane będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii i nie znajduje zastosowania do instytucji warunków zabudowy. Studium jest bowiem aktem polityki przestrzennej o charakterze wewnętrznym, wiążącym wyłącznie organy gminy przy opracowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie wiąże przy wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy, gdyż ustalenia studium nie mogą stanowić jej podstawy. NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2022 r. (sygn. akt II OSK 1276/21) również uznał, że ustalenia zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie mogą z uwagi na ich wewnętrzy charakter wiązać organu wydającego decyzję administracyjną. Ta bowiem jest wydawana na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących. Innymi słowy, przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p. skierowany jest do organów przygotowujących studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, nie zaś do organów umocowanych do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przesłanki ich zostały określone w art. 61 i następnych u.p.z.p.
12. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania, orzekł stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
13. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem Organu będzie uwzględnienie wykładni przepisów prawa przedstawionej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
14. Przytaczane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl